8. Sahadhammikavaggo
4. Pahārasikkhāpadavaṇṇanā
Aṅgesu na mokkhādhippāyatā viya amaraṇādhippāyatā vattabbāti ce ?
Na vattabbā .
Kasmā ?
Yo bhikkhu sayaṃ pahāraṃ dātukāmo , so adhippāyena tassa maraṇe payogavirahovāti katvā
V0.96 amaraṇādhikārattā kevalaṃ amaraṇādhippāyo eva soti tā viya tā na vuttā .Mokkhādhippāyassa pana kopo natthi , tasmā anāpattīti vuttaṃ .
Pahārasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .
5. Talasattikasikkhāpadavaṇṇanā
Talameva talasattikaṃ .
‘‘ Pothanasamatthaṭṭhena sattikan ’’ ti eke .
Yasmā paharitukāmatāya paharato purimena pācittiyaṃ , kevalaṃ uccāretukāmatāya uggiraṇamatte kate iminā pācittiyaṃ .
Iminā pana virajjhitvā pahāro dinno , tasmā napaharitukāmatāya dinnattā dukkaṭaṃ .
Kimidaṃ dukkaṭaṃ pahārapaccayā , udāhu uggiraṇapaccayāti ?
Pahārapaccayā eva dukkaṭaṃ , purimaṃ uggiraṇapaccayā pācittiyanti sadukkaṭaṃ pācittiyaṃ yujjati .
Purimañhi uggiraṇaṃ , pacchā pahāro .
Na ca pacchimaṃ pahāraṃ nissāya purimaṃ uggiraṇaṃ anāpattivatthukaṃ bhavitumarahatīti no takkoti ( vajira . ṭī . pācittiya 456) ācariyo .
Talasattikasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .
7. Sañciccasikkhāpadavaṇṇanā
Paro
M0.102 kukkuccaṃ uppādetu vā , mā vā , taṃ appamāṇaṃ .‘‘ Kukkuccupādanan ’’ ti tatiyamaṅgaṃ tassa adhippāyavasena vuttanti veditabbaṃ .
Sañciccasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .
8. Upassutisikkhāpadavaṇṇanā
Upassutin ti yathā upakujjhaṃ ‘‘ samīpakujjhan ’’ ti vuccati , tathā upassuti ‘‘ samīpassutī ’’ ti veditabbā .
Yattha ṭhito suṇāti , taṃ ṭhānan ti attho .
Sutīti panettha paresaṃ vacanasaddo ca .
So hi suyyatīti suti nāma .
Upasuyyati vā etthāti upassuti .
Okāso hi suti nāma .
Imesaṃ sutvāti ettha ‘‘ vacanan ’’ ti pāṭhaseso .
Samuṭṭhānādīni
V0.97 atītadvayasadisānīti na gahetabbāni .Theyyasatthasamuṭṭhānaṃ .
Siyā kiriyaṃ gantvā savane .
Siyā akiriyaṃ ṭhitaṭṭhānaṃ āgantvā vadantānaṃ ajānāpanavasena samuṭṭhānato .
‘‘ Saññāvimokkhaṃ , sacittakaṃ , lokavajjaṃ , kāyakammaṃ , vacīkammaṃ , akusalacittaṃ , dukkhavedanan ’’ ti likhitaṃ .
Upassutisikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .
9. Kammappaṭibāhanasikkhāpadavaṇṇanā
Appamattakavissajjanakena pana cīvaraṃ karontassa senāsanakkhandhakavaṇṇanāyaṃ ( cūḷava .328) vuttappabhedāni sūciādīni anapaloketvāpi dātabbāni .
Tato atirekaṃ dentena apalokanakammaṃ kātabbaṃ .
Evaṃ kataṃ pana apalokanaṃ kammalakkhaṇamevāti adhippāyo .
Evaṃ sabbattha kammalakkhaṇaṃ veditabbaṃ .
Gāmasīmāvihāresu osāraṇādīni saṅghakammāniyeva na vaṭṭanti .
Vissajjiyavebhaṅgiyāni pana vaṭṭanti .
‘‘ Saṅghassa santakan ’’ ti sāmaññato avatvā ‘‘ imasmiṃ vihāre saṅghassa santakan ’’ ti apaloketabbanti ca ,‘‘ samuṭṭhānādīni adinnādānasadisāni , idaṃ pana dukkhavedanan ’’ ti pāṭhoti ca likhitaṃ .
Kammappaṭibāhanasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .
10. Chandaṃadatvāgamanasikkhāpadavaṇṇanā
Sannipātaṃ
M0.103 anāgantvā ce chandaṃ na deti , anāpattīti eke .Dukkaṭanti eke dhammakammantarāyakaraṇādhippāyattā .
Chandaṃadatvāgamanasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .
11. Dubbalasikkhāpadavaṇṇanā
Akappiyena vāti suvaṇṇarajatamayamañcādinā .
Kappiyamañco sampaṭicchitabboti ‘‘ saṅghassa demā ’’ ti dinnaṃ sandhāya vuttaṃ , tehi pana ‘‘ vihārassa demā ’’ ti vutte suvaṇṇarajatamayādiakappiyamañcāpi
V0.98 sampaṭicchitabbāti ca ,‘‘ arañjaro bahuudakagaṇhanako ’’ ti ca ,‘‘ saṅghikapaabhogena vāti sace ārāmikādayo paṭisāmetvā paṭidenti , paribhuñjituṃ vaṭṭatī ’’ ti ca ,‘‘ kaṃsalohādibhājanaṃ saṅghassa dinnampi pārihāriyaṃ na vaṭṭatī ’’ ti ( cūḷava . aṭṭha .321) samantapāsādikāyaṃ vuttattā attano hatthena gahetvā paṭisāmituṃ na labhatīti ca ,‘‘ vedhako kāyabandhanassāti vadantī ’’ ti ca ,‘‘ hiṅgu hiṅguliharitālamanosilā añjanānī ’’ ti pāṭhoti ca ,‘‘ dārumayo vā … pe … apādakopi samuggo ’’ ti pāṭhoti ca ,‘‘ dārumayo tumboti dārumayo udakatumbo ’’ ti ca ,‘‘ thambhatulāsopānaphalakādīsū ’’ ti ca likhitaṃ .Dubbalasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .
12. Pariṇāmanasikkhāpadavaṇṇanā
Eko bhikkhu ukkhittakassa dātukāmo hoti , tassa dānaṃ nivāretvā aññassa dāpeti , anāpatti .
Tathā saddhādeyyavinipātanaṃ karontassa dāpeti , attano nissitakā itthannāmassa pattaṃ dātukāmā āpucchanti ,‘‘ visabhāgo eso , sabhāgassa dehī ’’ ti vadati .
Anāpatti attano bhārabhūtattā .
Tassa pana dātukāmaṃ aññassa dāpeti
M0.104 , āpatti eva .Sabbattha āpucchitvā dātukāmaṃ yathāsukhaṃ vicāretuṃ labhati .
Pariṇāmanasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .
Sahadhammikavaggo aṭṭhamo .