2. Udositasikkhāpadavaṇṇanā
‘‘ Atthatakathinassa
V0.66 pañca māse baddhasīmāyaṃ yattha katthaci cīvaraṃ nikkhipitvā pakkamantassa anāpattī ’’ ti aṭṭhakathāyaṃ vuttaṃ .‘‘ Abaddhasīmāyapi vaṭṭatī ’’ ti idaṃ abaddhasīmāyaṃ kathinatthārañca āraññakasikkhāpadañca sādhetīti likhitaṃ .
Idāni –
‘‘ Chinnaṃ dhutaṅgaṃ sāsaṅka-sammato santaruttaraṃ ;
Acīvarassānāpatti , paccuddhārādisiddhito ’’ ti .( vajira . ṭī . pārājika 479)–
Idaṃ pakiṇṇakaṃ veditabbaṃ .
Tatrāyaṃ
M0.72 codanāpubbaṅgamavinicchayo – keci ‘‘ diguṇaṃ saṅghāṭin ’’ ti ( mahāva .348) vacanato ‘‘ ekaccikā saṅghāṭi nādhiṭṭhātabbā .Sace adhiṭṭhāti , na ruhatī ’’ ti vatvā upasampadāpekkhānampi diguṇaṃyeva saṅghāṭiṃ datvā upasampādenti , te iminā suttalesena saññāpetabbā .
Bhagavatā hi ‘‘ chinnakaṃ saṅghāṭiṃ , chinnakaṃ uttarāsaṅgaṃ , chinnakaṃ antaravāsakan ’’ ti paṭhamaṃ anuññātaṃ .
Tato ‘‘ aññatarassa bhikkhuno ticīvare kariyamāne sabbaṃ chinnakaṃ nappahoti .
Dve chinnakāni ekaṃ achinnakaṃ nappahoti , dve achinnakāni ekaṃ chinnakaṃ nappahotī ’’ ti imasmiṃ vatthusmiṃ ‘‘ anujānāmi , bhikkhave , anvādhikampi āropetun ’’ ti ( mahāva .360) anuññātaṃ , tasmā ekaccikāpi saṅghāṭi vaṭṭatīti siddhaṃ .
Yā chijjamānāpi nappahoti , tassā kuto diguṇatāti ?
Aṭṭhakathāyampissa vuttaṃ ‘‘ anvādhikampi āropetunti āgantukapattampi dātuṃ , idaṃ pana appahonake āropetabbaṃ .
Sace pahoti , āgantukapattaṃ na vaṭṭati , chinditabbamevā ’’ ti ( mahāva . aṭṭha .360).
Kathinaṃ pana chinnakameva vaṭṭati , āveṇikalakkhaṇattā ,‘‘ chinnakaṃ diguṇaṃ nappahotī ’’ ti vacanābhāvato cāti sanniṭṭhānamettha gantabbanti .
Dhutaṅgan ti anupasampannānaṃ tecīvarikadhutaṅgābhāvato ticīvareneva tecīvarikoti , tesaṃ adhiṭṭhānābhāvato ‘‘ adhiṭṭhitenevā ’’ ti vattabbaṃ hotūti ce ?
Na , dhutaṅgabhedena virodhappasaṅgato .
Catutthacīvarasādiyanena hi dhutaṅgabhedo , na ticīvaravippavāsena , nāpi atirekacīvarasādiyanena , nāpi atirekacīvaradhāraṇena .
Yasmā pana bhikkhūnaṃ eva bhagavatā adhiṭṭhānavasena nava cīvarāni
V0.67 anuññātāni , jātivasena ca vuttāni , na evaṃ anupasampannānaṃ , tasmā nesaṃ cīvaraniyamābhāvā na taṃ dhutaṅgaṃ anuññātaṃ gahaṭṭhānaṃ viya .Tasmā tassa samādānavidhāne avacanato ca sanniṭṭhānamettha gantabbanti .
Sāsaṅkasammatoti kaṅkhāvitaraṇiyaṃ ( kaṅkhā . aṭṭha . sāsaṅkasikkhāpadavaṇṇanā ) sāsaṅkasikkhāpade visuṃ aṅgāni na vuttāni ,‘‘ sesamettha cīvaravaggassa dutiyasikkhāpade vuttanayeneva veditabban ’’ ti vuttaṃ , na ca panetaṃ vuttaṃ .
Tattha rattivippavāso catutthamaṅgaṃ , idha chārattavippavāso , ayamettha visesoti .
Tasmā aṅgasāmaññato ca sammutisāmaññato ca sāsaṅkasikkhāpadamevidanti idaṃ
M0.73 nippadesaṃ , taṃ sappadesaṃ māsaparamattā .Tattha bahigāmepi gāmasīmaṃ okkamitvā vasitvā pakkamantassa anāpatti , idha na tathā .
Idha anantare anantare aruṇuggamane nissaggiyaṃ , tattha sattameti ayaṃ imesaṃ dvinnaṃ viseso .
Aṅgāni pana cīvaranikkhepanaṅgasampattito vipariyāyena , idha vuttanayena ca siddhattā na vuttāni .
Tāni kāmaṃ na vuttāni , tathāpi catutthamaṅgaṃ visesitabbaṃ , na pana visesitaṃ .
Kiṃ kāraṇaṃ ?
Idha vuttanissajjanakkamena nissajjitvā āpattidesanato , tatthāpannāpattivimokkhadīpanatthaṃ .
Saṃvaccharavippavutthampi rattivippavutthameva , pageva chārattavippavutthaṃ .
Evaṃ santepi tattha yathāvuttaaṅgasampattiyā sati tattha vuttanayeneva nissajjitabbaṃ .
Hemante , gimhe vā nissajjati ce ?
Idha vuttanayenāpi nissajjituṃ vaṭṭatīti ñāpanatthaṃ catutthamaṅgaṃ na visesitanti no takkoti ācariyo .
Māsātikkantaṃ , dasāhātikkantampi cīvaraṃ ‘‘ dasāhātikkantan ’’ ti vatvā nissaṭṭhameva , na ūnamāsaṃ hutvā ‘‘ dasāhātikkantan ’’ ti vatvā , māsātikkantan ’’ ti vatvāti eke .
Tathāpi sace paccāsācīvaraṃ hoti , nissaggiyaṃ .
‘‘ Dasāhātikkantan ’’ ti vatvā mūlacīvaraṃ pana ‘‘ māsātikkantan ’’ ti vatvā nissajjitabbaṃ .
‘‘ Santaruttaran ’’ ti vā ‘‘ saṅghāṭin ’’ ti vā ‘‘ cīvaran ’’ ti vā kiṃ ticīvaraṃ , udāhu aññampīti ?
Kiñcettha – yadi ticīvarameva paṭisiddhaṃ , pariyāpannavasena acchinnacīvaraaachandanadhovāpanaviññattiādivirodho .
Atha aññampi ‘‘ niṭṭhitacīvarasmin ’’ ti evamādinā virodhoti ?
Vuccate – na niyamato veditabbaṃ yathāsambhavaṃ gahetabbato .
Tathā hi ‘‘ cīvaraṃ nikkhipitvā santaruttarena janapadacārikaṃ pakkamantī ’’ ti ( pārā .471) evamādīsu ticīvarameva ,‘‘ na , bhikkhave , santaruttarena gāmo pavisitabbo ( mahāva .362), santaruttaraparamaṃ tato cīvaraṃ sāditabban ’’ ti ( pārā .523-524) evamādīsu yaṃ kiñci , tathā ‘‘ saguṇaṃ katvā saṅghāṭiyo dātabbā , nivāsanaṃ dātabbaṃ , saṅghāṭi dātabbā , handa te , āvuso
V0.68 , saṅghāṭi , dehi me paṭan ’’ ti evamādīsu .Vuttañhetaṃ ‘‘ sabbañhi cīvaraṃ saṅghaṭitaṭṭhena ‘ saṅghāṭī ’ ti vuccatī ’’ ti ( pāci . aṭṭha .898).
Tathā ‘‘ niṭṭhitacīvarasmin ’’ ti etthāpīti eke .
Antosamaye yāvadatthaṃ cīvaraṃ anuññātaṃ , taṃ sabbaṃ kariyamānaṃ kadā niṭṭhānaṃ gacchissati , tasmā ticīvaramevāti eke .
Acīvarassānāpatti
M0.74 paccuddhārādisiddhitoti kiṃ vuttaṃ hoti – udositasikkhāpadassa nippayojanabhāvappasaṅgato ticīvaravippavāse tecīvarassa āpattīti eke .Tatthetaṃ vuccati na hoti āpatti paccuddhārādisiddhito .
‘‘ Anāpatti antoaruṇe paccuddharati vissajjetī ’’ ti ( pārā .496) hi vuttaṃ .
Aññathā paccuddharantassa , antoaruṇe vissajjentassa ca yāva añño nādhiṭṭhāti , tāva āpattiṃ āpajjati yathāvuttanayeneva .
Aññathā sattabbhantarena vippavāsassāti vippavāsato yathārutaṃyeva sati vippavāse vippavāsato , avippavāse sati avippavāsatoti .
Udositasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .