Issues
Chọn phiên bản
(SN)Saḷāyatanavaggo
(SN)Saḷāyatanavaggo

Sabbavaggo

Tác giả: _System_commentary_ @ Administrator

3. Sabbavaggo

1. Sabbasuttavaṇṇanā

23. Sabbavaggassa paṭhame sabbaṃ vo , bhikkhaveti sabbaṃ nāma catubbidhaṃ – sabbasabbaṃ , āyatanasabbaṃ , sakkāyasabbaṃ , padesasabbanti . Tattha – ‘‘ Na tassa addiṭṭhamidhaatthi kiñci , Atho aviññātamajānitabbaṃ ; SabbaṃV3.5 abhiññāsi yadatthi neyyaṃ , Tathāgato tena samantacakkhū ’’ ti .( mahāni .156; cūḷani . dhotakamāṇavapucchāniddeso 32; paṭi . ma .1.121)– Idaṃ sabbasabbaṃ nāma . ‘‘ Sabbaṃ vo , bhikkhave , desessāmi , taṃ suṇāthā ’’ ti ( saṃ . ni .4.24) idaṃ āyatanasabbaṃ nāma . ‘‘ Sabbadhammamūlapariyāyaṃ vo , bhikkhave , desessāmī ’’ ti ( ma . ni .1.1) idaṃ sakkāyasabbaṃ nāma . ‘‘ Sabbadhammesu vā pana paṭhamasamannāhāro uppajjati cittaṃ mano mānasaṃ … pe … tajjāmanodhātū ’’ ti idaṃ padesasabbaṃ nāma . Iti pañcārammaṇamattaṃ padesasabbaṃ . Tebhūmakadhammā sakkāyasabbaṃ . Catubhūmakadhammā āyatanasabbaṃ . Yaṃkiñci neyyaṃ sabbasabbaṃ . Padesasabbaṃ sakkāyasabbaṃM3.5 na pāpuṇāti , sakkāyasabbaṃ āyatanasabbaṃ na pāpuṇāti , āyatanasabbaṃ sabbasabbaṃ na pāpuṇāti . Kasmā ? Sabbaññutaññāṇassa ayaṃ nāma dhammo ārammaṇaṃ na hotīti natthitāya . Imasmiṃ pana sutte āyatanasabbaṃ adhippetaṃ .
PaccakkhāyātiP2.358 paṭikkhipitvā . Vācāvatthukamevassāti , vācāya vattabbavatthumattakameva bhaveyya . Imāni pana dvādasāyatanāni atikkamitvā ayaṃ nāma añño sabhāvadhammo atthīti dassetuṃ na sakkuṇeyya .
Puṭṭho ca na sampāyeyyāti ,‘‘ katamaṃ aññaṃ sabbaṃ nāmā ’’ ti ? Pucchito ,‘‘ idaṃ nāmā ’’ ti vacanena sampādetuṃ na sakkuṇeyya . Vighātaṃ āpajjeyyāti dukkhaṃ āpajjeyya .
Yathā taṃ , bhikkhave , avisayasmin ti ettha tan ti nipātamattaṃ . Yathāti kāraṇavacanaṃ , yasmā avisaye puṭṭhoti attho . Avisayasmiñhi sattānaṃ vighātova hoti , kūṭāgāramattaṃ silaṃ sīsena ukkhipitvā gambhīre udake taraṇaṃ avisayo , tathā candimasūriyānaṃ ākaḍḍhitvā pātanaṃ , tasmiṃ avisaye vāyamanto vighātameva āpajjati , evaṃ imasmimpi avisaye vighātameva āpajjeyyāti adhippāyo .

2. Pahānasuttavaṇṇanā

24. Dutiye sabbappahānāyāti sabbassa pahānāya .
Cakkhusamphassapaccayā uppajjati vedayitan ti cakkhusamphassaṃ mūlapaccayaṃ katvā uppannā sampaṭicchanasantīraṇavoṭṭhabbanajavanavedanā . CakkhuviññāṇasampayuttāyaV3.6 pana vattabbameva natthi . Sotadvārādivedanāpaccayādīsupi eseva nayo .
Ettha pana manoti bhavaṅgacittaṃ . Dhammāti ārammaṇaṃ . Manoviññāṇan ti sahāvajjanakajavanaṃ . Manosamphassoti bhavaṅgasahajāto samphasso . Vedayitan ti sahāvajjanavedanāya javanavedanā . Bhavaṅgasampayuttāya pana vattabbameva natthi . Āvajjanaṃ bhavaṅgato amocetvā manoti sahāvajjanena bhavaṅgaṃ daṭṭhabbaṃ . Dhammāti ārammaṇaṃ . Manoviññāṇan ti javanaviññāṇaṃ . Manosamphassoti bhavaṅgasahajāto samphasso . Vedayitan ti javanasahajātā vedanā . Sahāvajjanena bhavaṅgasahajātāpi vaṭṭatiyeva . Yā panettha desanā anusiṭṭhiāṇā , ayaṃ paṇṇatti nāmāti .

3. Abhiññāpariññāpahānasuttavaṇṇanā

25. TatiyeM3.6P2.359 sabbaṃ abhiññā pariññā pahānāyāti sabbaṃ abhijānitvā parijānitvā pajahanatthāya .
Abhiññā pariññā pahātabban ti abhijānitvā parijānitvā pahātabbaṃ . Sesaṃ vuttanayeneva veditabbaṃ .

4. Paṭhamaaparijānanasuttavaṇṇanā

26. Catutthe anabhijānaṃ aparijānaṃ avirājayaṃ appajahan ti anabhijānanto aparijānanto avirājento appajahanto . Ettha ca avirājentoti avigacchāpento . Iti imasmiṃ sutte tissopi pariññā kathitā honti . ‘‘ Abhijānan ’’ ti hi vacanena ñātapariññā kathitā ,‘‘ parijānan ’’ ti vacanena tīraṇapariññā ,‘‘ virājayaṃ pajahan ’’ ti dvīhi pahānapariññāti .

5. Dutiyaaparijānanasuttavaṇṇanā

27. Pañcame cakkhuviññāṇaviññātabbā dhammāti heṭṭhā gahitarūpameva gahetvā dasseti . Heṭṭhā vā āpāthagataṃ gahitaṃ , idha anāpāthagataṃ . Idaṃ panettha sanniṭṭhānaṃ – heṭṭhā āpāthagatampi anāpāthagatampi gahitameva , idha pana cakkhuviññāṇasampayuttā tayo khandhā . Te hi cakkhuviññāṇenaV3.7 saha viññātabbattā ‘‘ cakkhuviññāṇaviññātabbā ’’ ti vuttā . Sesapadesupi eseva nayo .

6. Ādittasuttavaṇṇanā

28. Chaṭṭhe gayāsīseti gayāgāmassa hi avidūre gayāti ekā pokkharaṇīpi atthi nadīpi , gayāsīsanāmako hatthikumbhasadiso piṭṭhipāsāṇopi , yattha bhikkhusahassassapi okāso pahoti , bhagavā tattha viharati . Tena vuttaṃ ‘‘ gayāsīse ’’ ti .
Bhikkhū āmantesīti tesaṃ sappāyadhammadesanaṃ vicinitvā taṃ desessāmīti āmantesi . ‘‘ bhikkhū āmantesīti tesaṃ sappāyadhammadesanaṃ vicinitvā taṃ desessāmīti āmantesī ’’ ti .
Tattha ādittan ti padittaṃ sampajjalitaṃ .
Sesaṃ vuttanayameva . Iti imasmiṃ sutte dukkhalakkhaṇaṃ kathitaṃ .

7. Addhabhūtasuttavaṇṇanā

29. Sattame addhabhūtan ti adhibhūtaṃ ajjhotthaṭaṃ , upaddutanti attho . Imasmimpi sutte dukkhalakkhaṇameva kathitaṃ .

8. Samugghātasāruppasuttavaṇṇanā

30. Aṭṭhame sabbamaññitasamugghātasāruppan ti sabbesaṃ taṇhāmānadiṭṭhimaññitānaṃ samugghātāya anucchavikaṃ .
Idhāti imasmiṃ sāsane . Cakkhuṃ na maññatīti cakkhuṃP2.364 ahanti vā mamanti vā paroti vā parassāti vā na maññati . Cakkhusmiṃ na maññatīti ahaṃ cakkhusmiṃ , mama kiñcanapalibodho cakkhusmiṃ paro cakkhusmiṃ , parassa kiñcanapalibodho cakkhusminti na maññati . Cakkhuto na maññatīti ahaṃ cakkhuto niggato , mama kiñcanapalibodho cakkhuto niggato , paro cakkhuto niggato , parassa kiñcanapalibodho cakkhutoV3.11 niggatoti evampi na maññati , taṇhāmānadiṭṭhimaññanānaṃ ekampi na uppādetīti attho . Cakkhuṃ meti na maññatīti mama cakkhūti na maññati , mamattabhūtaṃ taṇhāmaññanaṃ na uppādetīti attho .
Sesaṃ uttānamevāti .
Imasmiṃ sutte catucattālīsāya ṭhānesu arahattaṃ pāpetvā vipassanā kathitā .

9. Paṭhamasamugghātasappāyasuttavaṇṇanā

31. NavameM3.11 samugghātasappāyāti samugghātassa upakārabhūtā .
Tato taṃ hoti aññathāti tato taṃ aññenākārena hoti . Aññathābhāvī bhavasatto loko bhavamevābhinandatīti aññathābhāvaṃ vipariṇāmaṃ upagamanena aññathābhāvī hutvāpi bhavesu satto laggo lagito palibuddho ayaṃ loko bhavaṃyeva abhinandati .
Yāvatā , bhikkhave , khandhadhātuāyatanan ti , bhikkhave , yattakaṃ idaṃ khandhā ca dhātuyo ca āyatanāni cāti khandhadhātuāyatanaṃ . Tampi na maññatīti sabbampi na maññatīti heṭṭhā gahitameva saṃkaḍḍhitvā puna dasseti .
Imasmiṃ sutte aṭṭhacattālīsāya ṭhānesu arahattaṃ pāpetvā vipassanā kathitā .

10. Dutiyasamugghātasappāyasuttavaṇṇanā

32. Dasame etaṃ mamātiādīhi tīhi tīhi padehi taṇhāmānadiṭṭhigāhe dassetvā tiparivaṭṭanayena desanā katā .
Paṭipāṭiyā pana tīsupi imesu suttesu saha vipassanāya cattāropi maggā kathitāti . Sabbavaggo tatiyo .