Issues
Select Version
(SN)Saḷāyatanavaggo
(SN)Saḷāyatanavaggo

Dukkhadhammasuttavaṇṇanā

Author: _System_commentary_ @ Administrator

7. Dukkhadhammasuttavaṇṇanā

244. SattameM3.96 dukkhadhammānan ti dukkhasambhavadhammānaṃ . Pañcasu hi khandhesu sati chedanavadhabandhanādibhedaṃ dukkhaṃ sambhavati , tasmā te dukkhasambhavadhammattā dukkhadhammāti vuccanti .
Tathā kho panassāti tenākārenassa . Yathāssa kāme passatoti yenākārenassa kāme passantassa .
Yathā carantan ti yenākārena cārañca vihārañca anubandhitvā carantaṃ .
AṅgārakāsūpamāP3.54 kāmā diṭṭhā hontīti pariyeṭṭhimūlakassa ceva paṭisandhimūlakassa ca dukkhassa vasena aṅgārakāsu viya mahāpariḷāhāti diṭṭhā honti . Kāme pariyesantānañhi nāvāya mahāsamuddogāhanaajapathasaṅkupathapaṭipajjanaubhatobyūḷhasaṅgāmapakkhandanādivasena pariyeṭṭhimūlakampi , kāme paribhuñjantānaṃ kāmaparibhogacetanāya catūsu apāyesu dinnapaṭisandhimūlakampi mahāpariḷāhadukkhaṃ uppajjati . Evametassa duvidhassāpi dukkhassa vasena aṅgārakāsu viya mahāpariḷāhāti diṭṭhā honti .
Dāyan ti aṭaviṃ .
Puratopi kaṇṭakoti purimapasse vijjhitukāmo viya āsannaṭṭhāneyeva ṭhitakaṇṭako . Pacchatotiādīsupi eseva nayo . Heṭṭhā pana pādehi akkantaṭṭhānassa santike , na akkantaṭṭhāneyeva . Evaṃ so kaṇṭakagabbhaṃ paviṭṭho viya bhaveyya .
Mā maṃ kaṇṭakoti mā maṃ kaṇṭako vijjhīti kaṇṭakavedhaṃ rakkhamāno .
Dandho , bhikkhave , satuppādoti satiyā uppādoyeva dandho , uppannamattāya pana tāya kāci kilesā niggahitāva honti , na saṇṭhātuṃ sakkonti .
Cakkhudvārasmiñhi rāgādīsu uppannesu dutiyajavanavārena ‘‘ kilesā me uppannā ’’ ti ñatvā tatiye javanavāre saṃvarajavanaṃyeva javati . Anacchariyañcetaṃ , yaṃ vipassako tatiyajavanavāre kilese niggaṇheyya . Cakkhudvāre pana iṭṭhārammaṇe āpāthagate bhavaṅgaṃ āvaṭṭetvā āvajjanādīsu uppannesu voṭṭhabbanānantaraṃ sampattakilesajavanavāraṃV3.95 nivattetvā kusalameva uppādeti . Āraddhavipassakānañhi ayamānisaṃso bhāvanāpaṭisaṅkhāne patiṭṭhitabhāvassa .
AbhihaṭṭhuṃM3.97 pavāreyyun ti sudinnattherassa viya raṭṭhapālakulaputtassa viya ca kāyena vā satta ratanāni abhiharitvā vācāya vā ‘‘ amhākaṃ dhanato yattakaṃ icchasi , tattakaṃP3.55 gaṇhā ’’ ti vadantā pavāreyyuṃ .
Anudahantīti sarīre paliveṭhitattā uṇhapariḷāhaṃ janetvā anudahanti . Sañjātasede vā sarīre laggantā anusentītipi attho .
Yañhi taṃ , bhikkhave , cittan ti idaṃ yasmā citte anāvaṭṭante puggalassa āvaṭṭanaṃ nāma natthi . Evarūpañhi cittaṃ anāvaṭṭanti , tasmā vuttaṃ . Iti imasmiṃ sutte vipassanābalameva dīpitaṃ .