Issues
ဗားရှင်းရွေးချယ်ပါ
(SN)Saḷāyatanavaggo
(SN)Saḷāyatanavaggo

Samuddavaggo

စာရေးဆရာ: _System_commentary_ @ Administrator

18. Samuddavaggo

1. Paṭhamasamuddasuttavaṇṇanā

228. Samuddavaggassa paṭhame cakkhu , bhikkhave , purisassa samuddoti yadi duppūraṇaṭṭhena yadi vā samuddanaṭṭhena samuddo , cakkhumeva samuddo . Tassa hi pathavito yāva akaniṭṭhabrahmalokā nīlādiārammaṇaṃ samosarantaṃ paripuṇṇabhāvaṃ kātuṃ na sakkoti , evaṃ duppūraṇaṭṭhenapi samuddo . Cakkhu ca tesu tesu nīlādīsu ārammaṇesu samuddati , asaṃvutaṃ hutvā osaramānaṃ kilesuppattiyā kāraṇabhāvena sadosagamanena gacchatīti samuddanaṭṭhenapi samuddo .
Tassa rūpamayo vegoti samuddassa appamāṇo ūmimayo vego viya tassāpi cakkhusamuddassa samosarantassa nīlādibhedassa ārammaṇassa vasena appameyyo rūpamayo vego veditabbo .
Yo taṃ rūpamayaṃ vegaṃ sahatīti yo taṃ cakkhusamudde samosaṭaṃ rūpamayaṃ vegaṃ , manāpe rūpe rāgaṃ , amanāpe dosaṃ , asamapekkhite mohanti evaṃ rāgādikileseP3.3 anuppādento upekkhakabhāvena sahati .
Saūmin tiādīsu kilesaūmīhi saūmiṃ . Kilesāvaṭṭehi sāvaṭṭaṃ . Kilesagāhehi sagāhaṃV3.50 . Kilesarakkhasehi sarakkhasaṃ . Kodhūpāyāsassa ca vasena saūmiṃ . Vutañhetaṃ ‘‘ ūmibhayanti kho , bhikkhave , kodhūpāyāsassetaṃ adhivacanan ’’ ti ( itivu .109; ma . ni .2.162; a . ni .4.122). Kāmaguṇavasena sāvaṭṭaṃ . Vutañhetaṃ ‘‘ āvaṭṭaggāhoti kho , bhikkhave , pañcannetaṃ kāmaguṇānaṃ adhivacanan ’’ ti ( saṃ . ni .4.241). Mātugāmavasena sagāhaṃ sarakkhasaṃ . Vuttañhetaṃ ‘‘ gāharakkhasoti kho , bhikkhave , mātugāmassetaṃ adhivacanan ’’ ti ( itivu .109).
Sesavāresupi esevaM3.50 nayo .
Sabhayaṃ duttaraṃ accatarīti ūmibhayena sabhayaṃ duratikkamaṃ atikkami .
Lokantagūti saṅkhāralokassa antaṃ gato .
Pāragatoti vuccatīti nibbānaṃ gatoti kathīyati .
2-3.

Dutiyasamuddasuttādivaṇṇanā

229-230. Dutiye samuddoti samuddanaṭṭhena samuddo , kiledanaṭṭhena temanaṭṭhenāti vuttaṃ hoti .
Yebhuyyenāti ṭhapetvā ariyasāvake . Samunnāti kilinnā tintā nimuggā . Tantākulakajātātiādi heṭṭhā vitthāritameva .
Maccujahoti tayo maccū jahitvā ṭhito . Nirupadhīti tīhi upadhīhi anupadhi . Apunabbhavāyāti nibbānatthāya .
Amohayī maccurājan ti yathā tassa gatiṃ na jānāti , evaṃ maccurājānaṃ mohetvā gato .
Tatiyaṃ vuttanayameva .

4-6. Khīrarukkhopamasuttādivaṇṇanā

229-230.
Dutiye samuddoti samuddanaṭṭhena samuddo , kiledanaṭṭhena temanaṭṭhenāti vuttaṃ hoti . Yebhuyyenāti ṭhapetvā ariyasāvake . Samunnāti kilinnā tintā nimuggā . Tantākulakajātātiādi heṭṭhā vitthāritameva . Maccujahoti tayo maccū jahitvā ṭhito . Nirupadhīti tīhi upadhīhi anupadhi . Apunabbhavāyāti nibbānatthāya . Amohayī maccurājan ti yathā tassa gatiṃ na jānāti , evaṃ maccurājānaṃ mohetvā gato .
Tatiyaṃ vuttanayameva .

4-6. Khīrarukkhopamasuttādivaṇṇanā

231-233. Catutthe appahīnaṭṭhena atthi , tenevāha so appahīnoti .
Parittāti , pabbatamattampi rūpaṃ aniṭṭhaṃ arajanīyaṃ parittaṃ nāma hoti , evarūpāpissa rūpā cittaṃ pariyādiyantīti dasseti . Ko pana vādo adhimattānan tiP3.4 iṭṭhārammaṇaṃ panassa rajanīyaṃ vatthu cittaṃ pariyādiyatīti ettha kā kathā ? Ettha ca nakhapiṭṭhipamāṇampi maṇimuttādi rajanīyaṃ vatthu adhimattārammaṇamevāti veditabbaṃ .
Daharotiādīni tīṇipi aññamaññavevacanāneva .
Ābhindeyyāti pahareyya padāleyya vā .
Pañcame tadubhayan ti taṃ ubhayaṃ .

Chaṭṭhaṃ uttānameva . 7. Udāyīsuttavaṇṇanā

231-233.
Pañcame tadubhayan ti taṃ ubhayaṃ .
Chaṭṭhaṃ uttānameva .

7. Udāyīsuttavaṇṇanā

231-233.
Catutthe appahīnaṭṭhena atthi , tenevāha so appahīnoti .
Parittāti , pabbatamattampi rūpaṃ aniṭṭhaṃ arajanīyaṃ parittaṃ nāma hoti , evarūpāpissa rūpā cittaṃ pariyādiyantīti dasseti .
Ko pana vādo adhimattānan tiP3.4 iṭṭhārammaṇaṃ panassa rajanīyaṃ vatthu cittaṃ pariyādiyatīti ettha kā kathā ?
Ettha ca nakhapiṭṭhipamāṇampi maṇimuttādi rajanīyaṃ vatthu adhimattārammaṇamevāti veditabbaṃ .
Daharotiādīni tīṇipi aññamaññavevacanāneva .
Ābhindeyyāti pahareyya padāleyya vā .
Pañcame tadubhayan ti taṃ ubhayaṃ .
Chaṭṭhaṃ uttānameva .

7. Udāyīsuttavaṇṇanā

234. SattameV3.51 anekapariyāyenāti anekehi kāraṇehi . Itipāyan ti itipi ayaṃ . Imasmiṃ sutte aniccena anattalakkhaṇaṃ kathitaṃ .

8. Ādittapariyāyasuttavaṇṇanā

235. Aṭṭhame anubyañjanaso nimittaggāhoti ‘‘ hatthā sobhanā pādā sobhanā ’’ ti evaṃ anubyañjanavasena nimittaggāho . Nimittaggāhoti hiM3.51 saṃsandetvā gahaṇaṃ , anubyañjanaggāhoti vibhattigahaṇaṃ . Nimittaggāho kumbhīlasadiso sabbameva gaṇhāti , anubyañjanaggāho rattapāsadiso vibhajitvā hatthapādādīsu taṃ taṃ koṭṭhāsaṃ . Ime pana dve gāhā ekajavanavārepi labbhanti , nānājavanavāre vattabbameva natthi .
Nimittassādagathitan ti nimittassādena ganthitaṃ baddhaṃ . Viññāṇan ti kammaviññāṇaṃ . Tasmiṃ ce samaye kālaṃ kareyyāti na koci saṃkiliṭṭhena cittena kālaṃ karonto nāma atthi . Sabbasattānañhi bhavaṅgeneva kālakiriyā hoti . Kilesabhayaṃ pana dassento evamāha . Samayavasena vā evaṃ vuttaṃ . Cakkhudvārasmiñhi āpāthagate ārammaṇe rattacittaṃ vā duṭṭhacittaṃ vā mūḷhacittaṃ vā ārammaṇarasaṃ anubhavitvā bhavaṅgaṃ otarati , bhavaṅge ṭhatvā kālakiriyaṃ karoti . Tasmiṃ samaye kālaṃP3.5 karontassa dveva gatiyo pāṭikaṅkhā , imassa samayassa vasenetaṃ vuttaṃ .
Imaṃ khvāhaṃ , bhikkhave , ādīnavan ti imaṃ anekāni vassasatasahassāni niraye anubhavitabbaṃ dukkhaṃ sampassamāno evaṃ vadāmi tattāya ayosalākāya akkhīni añjāpetukāmoti .
Ayosaṅkunāti ayasūlena . Sampalimaṭṭhan ti dvepi kaṇṇacchiddāni vinivijjhitvā pathaviyaṃ ākoṭanavasena sampalimaṭṭhaṃ .
Tatiyavāre sampalimaṭṭhan ti nakhacchedanaṃ pavesetvā ukkhipitvā sahadhunaṭṭhena chinditvā pātanavasena sampalimaṭṭhaṃ .
Catutthavāre sampalimaṭṭhan ti bandhanamūlaṃ chetvā pātanavasena sampalimaṭṭhaṃ .
PañcamavāreV3.52 sampalimaṭṭhan ti tikhiṇāya sattiyā kāyapasādaṃ uppāṭetvā patanavasena sampalimaṭṭhaṃ . Sattiyāti ettha mahatī daṇḍakavāsi veditabbā .
Sottan ti nipajjitvā niddokkamanaṃ .
Yathārūpānaṃ vitakkānaṃ vasaṃ gato saṅghaṃ bhindeyyāti iminā vitakkānaṃ yāva saṅghabhedā pāpakammāvahanatā dassitā .
Sesamettha uttānameva . 9-10. Paṭhamahatthapādopamasuttādivaṇṇanā
236-237. NavameM3.52 hatthesu , bhikkhave , satīti hatthesu vijjamānesu .
Dasame na hotīti vuccamāne bujjhanakānaṃ ajjhāsayavasena vuttaṃ . Dvīsupi cetesu vipākasukhadukkhameva dassetvā vaṭṭavivaṭṭaṃ kathitanti .
Samuddavaggo niṭṭhito .

19. Āsīvisavaggo 1. Āsīvisopamasuttavaṇṇanā

236-237. NavameM3.52 hatthesu , bhikkhave , satīti hatthesu vijjamānesu .
Dasame na hotīti vuccamāne bujjhanakānaṃ ajjhāsayavasena vuttaṃ . Dvīsupi cetesu vipākasukhadukkhameva dassetvā vaṭṭavivaṭṭaṃ kathitanti .
Samuddavaggo niṭṭhito .