၁၄. အဓိဋ္ဌာနဟာရဝိဘင်းအဖွင့်
(ဋ္ဌ၊ ၁၂၉) ၄၆. တတ္ထ ၊လ၊ ဟာရောတိ၊ သည်။
အဓိဋ္ဌာနဟာရဝိဘင်္ဂေါ၊ တည်း။
တတ္ထ၊ ၌။
တထာ ဓာရယိတဗ္ဗာတိ၊ ကား။
ဧကတ္တဝေမတ္တတာသင်္ခါတသာမညဝိသေသမတ္တတော၊ ဧကတ္တ ဝေမတ္တအဖြစ်ဟု ဆိုအပ်သော သာမညဝိသေသမျှအားဖြင့်။
ဓာရယိတဗ္ဗာ၊ မှတ်အပ်ကုန်၏။
တတ္ထ၊ ထိုပြအပ်သောတရားတို့၌။
ဝါ၊ တို့တွင်။
ကိဉ္စိ၊ အနည်းငယ်မျှ။
န ပန ဝိကပ္ပေတဗ္ဗာ၊ အထူးမကြံအပ်။
ဣတိ အယံ၊ လျှင်။
အဓိပ္ပါယော၊ တည်း။
အဝိကပ္ပေတဗ္ဗတာယ၊ အထူးမကြံအပ်သည်၏ အဖြစ်၏။
ကာရဏံ၊ ကို။
နိဒ္ဒေသဝါရဝဏ္ဏနာယံ၊ ၌။
ဝုတ္တမေဝ၊ လျှင်ကတည်း။
တံ တံ ဖလံ၊ ထိုထိုသို့သော နိရယ အစရှိသော အကျိုးကို။
မဂ္ဂတိ ဂဝေသတိ၊ ရှာတတ်၏။
ဣတိ တသ္မာ၊ ကြောင့်။
မဂ္ဂေါ၊ မည်၏။
ဝါ၊ ကား။
တဒတ္ထိကေဟိ၊ ထိုထိုသို့သော အကျိုးကို အလိုရှိသော သူတို့သည်။
မဂ္ဂီယတိ ဂဝေသီယတိ၊ ရှာအပ်၏။
ဣတိ တသ္မာ၊ ကြောင့်။
မဂ္ဂေါ၊ မည်၏။
နိရတိယဋ္ဌေန စ၊ မွေ့လျော်ခြင်း မရှိသော သဘောကြောင့်လည်းကောင်း။
နိရဿာဒဋ္ဌေန စ၊ သာယာခြင်း မရှိသော သဘောကြောင့်လည်းကောင်း။
နိရယော၊ မည်၏။
ဥဒ္ဓံ၊ အထက်သို့။
အနုဂန္တွာ၊ မတက်မူ၍။
တိရိယံ၊ ဖီလာ။
အဉ္ဇိတာ၊ သွားတတ်ကုန်၏။
ဣတိ တသ္မာ၊ ကြောင့်။
တိရစ္ဆာနာ၊ မည်ကုန်၏။
တိရစ္ဆာနာဝ၊ တို့သည်ပင်လျှင်။
တိရစ္ဆာနယောနိ၊ ၏။
ပေတတာယ၊ သေ၍ ဘဝတစ်ပါးသို့ ရောက်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်။
ပေတ္တိ၊ မည်၏။
ဣတော၊ ဘဝမှ။
ပေစ္စ မရိတွာ၊ သေ၍။
ဂတဘာဝေါ၊ ဘဝတစ်ပါးသို့ ရောက်သည်၏ အဖြစ်။
ဣတိ အယံ၊ လျှင်။
အတ္ထော၊ တည်း။
ပေတ္တိ ဧဝ၊ သည်ပင်လျှင်။
ပေတ္တိဝိသယော၊ မည်၏။
န သုရန္တိ, န ဘာသန္တိ, န ဒိဗ္ဗန္တိ၊ မထွန်းပကုန်။
ဣတိ တသ္မာ၊ ကြောင့်။
အသုရာ၊ မည်ကုန်၏။
အသုရာ ဧဝ၊ တို့သည်ပင်လျှင်။
အသုရယောနိ၊ မည်၏။
ဒိဗ္ဗေဟိ၊ နတ်၌ ဖြစ်ကုန်သော။
ရူပါဒီဟိ၊ ရူပါရုံ အစရှိသည်တို့ဖြင့်။
သုဋ္ဌု၊ အလွန်။
အဂ္ဂါ၊ မြတ်ကုန်၏။
ဣတိ တသ္မာ၊ ကြောင့်။
သဂ္ဂါ၊ မည်ကုန်၏။
မနဿ၊ စိတ်၏။
ဥဿန္နတာယ၊ များသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။
မနုဿာ၊ မည်ကုန်၏။
တဏှာ၊ ကို။
ဝါနံ၊ ဟူ၍။
ဝုစ္စတံ၊ ၏။
တံ၊ ထိုတဏှာသည်။
တတ္ထ၊ ထိုနိဗ္ဗာန်၌။
နတ္ထိ၊ မရှိ။
ဣတိ တသ္မာ၊ ကြောင့်။
နိဗ္ဗာနံ၊ မည်၏။
နိရယံ၊ သို့။
ဂစ္ဆတိ၊ ရောက်တတ်၏။
ဣတိ တသ္မာ၊ ကြောင့်။
နိရယဂါမီ၊ မည်၏။
သေသပဒေသုပိ၊ တို့၌လည်း။
ဧသေဝ နယော၊ တည်း။
အသုရယောနိယောတိ၊ ကား။
အသုရယောနိယာ၊ အသုရာအမျိုးအား။
ဟိတော၊ လျော်သော။
တစ်နည်း-အသုရယောနိယာ၊ ၏။
ဟိတော၊ အစီးအပွားဖြစ်သော။
အသုရဇာတိနိဗ္ဗတ္တနကော၊ အသုရာအမျိုးကို ဖြစ်စေတတ်သော။
ဣတိ အယံ၊ လျှင်။
အတ္ထော၊ တည်း။
သဂ္ဂံ၊ နတ်ပြည်သို့။
ဂမေတိ၊ ရောက်စေတတ်၏။
ဣတိ တသ္မာ၊ ကြောင့်။
သဂ္ဂဂါမိယော၊ မည်၏။
မနုဿဂါမီတိ၊ ကား။
မနုဿလောကဂါမီ၊ လူ့ပြည်သို့ ရောက်စေတတ်သော။
ပဋိသင်္ခါနိရောဓောတိ၊ ကား။
ပဋိသင်္ခါယ ပဋိပက္ခဘာဝ နာယ၊ ဆန့်ကျင်ဘက် ဘာဝနာဖြင့်။
နိရောဓေါ၊ ချုပ်ခြင်း။
ဝါ၊ ကား။
ပဋိပက္ခေ၊ ဆန့်ကျင်ဘက်တရားသည်။
တထာ၊ ထိုသို့သော အခြင်းအရာအားဖြင့်။
အပ္ပဝတ္တေ၊ မဖြစ်သည်ရှိသော် (ဥပ္ပဇ္ဇမာနတွင်ပင် စပ်)။
ဥပ္ပဇ္ဇနာရဟဿ၊ ဖြစ်ခြင်းငှာ ထိုက်သော တရား၏ (အနုပ္ပါဒေါ၌ စပ်)။
ပဋိပက္ခဝုတ္တိယာ၊ ဆန့်ကျင်ဘက်တရား၏ ဖြစ်ခြင်းဖြင့်။
ဝါ၊ ကြောင့်။
အနုပ္ပါဒေါ၊ မဖြစ်ခြင်း။
အပ္ပဋိသင်္ခါနိရောဓောတိ၊ ကား။
သင်္ခတဓမ္မာနံ၊ တို့၏။
သရသနိရောဓော၊ မိမိသဘောအားဖြင့် ချုပ်ခြင်း။
ခဏိကနိရောဓော၊ ခဏနှင့်ယှဉ်သော ချုပ်ခြင်း။
ဣတိ အယံ၊ လျှင်။
အတ္ထော၊ တည်း။
၄၇. ရူပန္တိ၊ ဟူသည်ကား။
ဧကတ္တတာ၊ တူသည်၏ အဖြစ်သည်။
ဟောတိ၊ ၏။
ဘူတာန ဥပါဒါယာတိ၊ ဘူတာနံ ဥပါဒါယကား။
ဝေမတ္တတာ၊ ထူးသည်၏ အဖြစ်သည်။
ဟောတိ၊ ၏။
ဥပါဒါရူပန္တိ၊ ဥပါဒါရုပ်ဟူသည်ကား။
ဧကတ္တတာ၊ သည်။
ဟောတိ၊ ၏။
စက္ခာယတနံ ၊လ၊ ကဗဠီကာရော၊ ကဗဠီကာရဟု ဆိုအပ်သော။
အာဟာရော၊ အာဟာရ။
ဣတိ အယံ၊ ကား။
ဝေမတ္တတာ၊ သည်။
ဟောတိ၊ ၏။
တထာ၊ မြို့။
ဘူတရူပန္တိ၊ ဘူတရုပ်ဟူသည်ကား။
ဧကတ္တတာ၊ သည်။
ဟောတိ၊ ၏။
ပထဝီဓာတု ၊လ၊ ဝါယောဓာတူတိ၊ ဟူသည်ကား။
ဝေမတ္တတာ၊ သည်။
ဟောတိ၊ ၏။
ပထဝီဓာတူတိ၊ ဟူသည်ကား။
ဧကတ္တတာ၊ သည်။
ဟောတိ၊ ၏။
ဝီသတိ အာကာရာ၊ နှစ်ဆယ်သော ကောဋ္ဌာသတို့သည်။
ဝေမတ္တတာ၊ သည်။
ဟောတိ၊ ၏ (ကေသာအစ မတ္ထလုင်္ဂံအဆုံးကို ယူ)။
အာပေါဓာတူတိ၊ ကား။
ဧကတ္တတာ၊ သည်။
ဟောတိ၊ ၏။
ဒွါဒသ အာကာရာ၊ တစ်ဆယ့်နှစ်ပါးသော ကောဋ္ဌာသတို့သည်။
ဝေမတ္တတာ၊ သည်။
ဟောတိ၊ ၏ (ပိတ္တအစ မုတ္တံအဆုံးကို ယူ)။
တေဇောဓာတူတိ၊ ကား။
ဧကတ္တတာ၊ သည်။
ဟောတိ၊ ၏။
စတ္တာရော အာကာရာ၊ တို့သည်။
ဝေမတ္တတာ၊ သည်။
ဟောတိ၊ ၏ (ယေန သန္တပ္ပတိ စသည်ကို ယူ)။
ဝါယောဓာတူတိ၊ ကား။
ဧကတ္တတာ၊ သည်။
ဟောတိ၊ ၏။
ဆ အာကာရာ၊ တို့သည်။
ဝေမတ္တတာ၊ သည်။
ဟောတိ၊ ၏ (ဥဒ္ဓင်္ဂမ စသည်ကို ယူ)။
ဣတိ သို့။
ဣမံ အတ္ထံ၊ ကို။
ဒဿေန္တော၊ ၍။
"ဒွီဟိ ၊လ၊ ပရိဂ္ဂဏှာတီ"တိ အာဒိံ၊ ကို။
အာဟ၊ ၏။
တတ္ထ ဝစနေ၊ ၌။
ကေသာတိ ဧတ္ထ၊ ၌။
ကေသာ နာမ၊ တို့မည်သည်။
ဥပါဒိန္နကသရီရဋ္ဌကာ၊ ဥပါဒိန္နကကိုယ်၌ တည်ကုန်၏။
ကက္ခဠလက္ခဏာ၊ ကြမ်းတမ်းခြင်းလက္ခဏာ ရှိကုန်၏။
ဣမသ္မိံ သရီရေ၊ ၌။
ပါဋိယေက္ကော၊ အသီးသော။
ပထဝီဓာတုကောဋ္ဌာသော၊ ပထဝီဓာတ်အစုတည်း။
လောမာ
နာမ၊ တို့မည်သည်။
၊လ၊ မတ္ထလုင်္ဂံ
နာမ၊ ဥဏှောက်မည်သည်။
သရီရဋ္ဌကံ၊ ကိုယ်၌ တည်၏။
ကက္ခဠလက္ခဏံ၊ ၏။
ဣမသ္မိံ သရီရေ၊ ၌။
ပါဋိယေက္ကော၊ သော။
ကောဋ္ဌာသော၊ အစုတည်း။
ဣတိ အယံ၊ ကား။
ဝေမတ္တတာ၊ သည်။
ဟောတိ၊ ၏။
အာပေါဓာတူတိအာဒိကောဋ္ဌာသေသု၊ တို့၌။
ဝါ၊ တို့တွင်။
(ဋ္ဌ၊ ၁၃၀) ပိတ္တာဒီသုပိ၊ သည်းခြေအစရှိသည်တို့၌လည်း။
ဧသေဝ နယော၊ တည်း။
အယံ ပန၊ ကား။
ဝိသေသော၊ တည်း။
ယေန စာတိ၊ ကား။
ကုပိတေန၊ ပျက်သော။
ယေန တေဇောဓာတုနာ၊ ဖြင့်။
သန္တပ္ပတီတိ၊ ကား။
အယံ ကာယော၊ သည်။
သန္တပ္ပတိ၊ ပူ၏။
ဧကာတိကဇရာဒိဘာဝေန၊ တစ်ရက်ချန်ဖျားခြင်း အစရှိသော အဖြစ်ဖြင့်။
ဥသုမဇာတော၊ ဖြစ်သော ပူခြင်း ရှိသည်။
ဟောတိ၊ ၏။
ယေန စ ဇီရီယတီတိ၊ ကား။
ယေန၊ အကြင်တေဇောဓာတ်ဖြင့်။
အယံ ကာယော၊ သည်။
ဇရီယတိ၊ ဆွေးမြေ့အိုမင်း၏။
ဣန္ဒြိယဝေကလ္လတဉ္စ၊ ဣန္ဒြေ၏ ချို့တဲ့သည်၏ အဖြစ်ကိုလည်းကောင်း။
ဗလက္ခယဉ္စ၊ အားကုန်ခြင်းသို့လည်းကောင်း။
ဝလိတ္တစပလိတာဒိဉ္စ၊ အရေတွန့်သည်၏ အဖြစ် ဆံဖြူသည်၏ အဖြစ် အစရှိသည်သို့လည်းကောင်း။
ပါပုဏာတိ၊ ၏။
ယေန စ ပရိဍယှတီတိ၊ ကား။
ကုပိတေန၊ သော။
ယေန၊ အကြင်တေဇောဓာတ်ဖြင့်လည်း။
အယံ ကာယော၊ သည်။
ဍယှတိ၊ လောင်၏။
သော စ ပုဂ္ဂလော၊ သည်လည်း။
"ဍယှာမိ ဍယှာမိ၊ လောင်၏ လောင်၏"။
ဣတိ၊ သို့။
ကန္ဒန္တော၊ မြည်တမ်းလျက်။
သတဓောတသပ္ပိဂေါသီတစန္ဒနာဒိလေပနဉ္စ၊ အကြိမ်တစ်ရာစစ်ပြီးသော ထောပတ် ဂေါသီတ စန္ဒကူး အစရှိသည်ဖြင့် လိမ်းကျံခြင်းကိုလည်းကောင်း။
တာလဝဏ္ဋဝါတဉ္စ၊ ထန်းယပ်လေကိုလည်းကောင်း။
ပစ္စာသီသတိ၊ တောင့်တ၏။
ယေန စ ၊လ၊ ဂစ္ဆတီတိ၊ ကား။
ဩဒနာဒိ၊ ထမင်း အစရှိသော။
အသိတံ ဝါ၊ စားအပ်သော ဝတ္ထုသည်လည်းကောင်း။
ပါနကာဒိ၊ အဖျော် အစရှိသော။
ပီတံ ဝါ၊ သောက်အပ်သောဝတ္ထုသည်လည်းကောင်း။
ပိဋ္ဌခဇ္ဇကာဒိ၊ အမှုန့်ခဲဖွယ် အစရှိသော။
ခါယိတံ ဝါ၊ ခဲအပ်သော ဝတ္ထုသည်လည်းကောင်း။
အမ္ဗပက္ကမဓုဖာဏိတာဒိ၊ သရက်သီးမှည့်, ပျား, တင်လဲ အစရှိသော။
သာယိတံ ဝါ၊ လျက်အပ်သော ဝတ္ထုသည် လည်းကောင်း။
သမ္မာ၊ စွာ။
ပရိပါကံ၊ ကြေခြင်းသို့။
ဝါ၊ ကျက်ခြင်းသို့။
ဂစ္ဆတိ၊ ၏။
ရသာဒိဘာဝေန၊ အရည်အစရှိသော အဖြစ်ဖြင့်။
ဝိဝေကံ၊ အသီးဝေဖန်ခြင်းသို့။
ဂစ္ဆတိ၊ ၏။
ဣတိ အယံ၊ လျှင်။
အတ္ထော၊ တည်း။
**ထိုတေဇောဓာတ်တို့တွင် အဘယ်တေဇောဓာတ်သည် အဘယ် သမုဋ္ဌာန်ရှိသနည်း အမေးရှိရကား 'ဧတ္ထ စ' အစရှိသောပါဌ် ထွက်သော်။**
ဧတ္ထ စ၊ ဤတေဇောကောဋ္ဌာသ၌လည်း။
ဝါ၊ တေဇောဓာတ်တို့တွင်လည်း။
ပုရိမာ၊ ကုန်သော။
တယော၊ ကုန်သော။
တေဇောဓာတူ၊ တေဇောဓာတ်တို့သည်။
စတုသမုဋ္ဌာနာ၊ လေးပါးသော အကြောင်းကြောင့်ဖြစ်ကုန်၏။ပစ္ဆိမော၊ သည်။
ကမ္မသမုဋ္ဌာနောဝ၊ ကံကြောင့် ဖြစ်သည်သာလျှင်တည်း။
ဥဒ္ဓင်္ဂမာ ဝါတာတိ၊ ကား။
ဥဂ္ဂါရဟိက္ကာရာဒိပဝတ္တကာ၊ ကြို့ထိုးခြင်း သန်းခြင်း အစရှိသည်ကို ဖြစ်စေတတ်ကုန်သော။
ဥဒ္ဓံ အာရောဟနဝါတာ၊ အထက်သို့တက်သော လေတို့သည်။
အဓောဂမာ ဝါတာတိ၊ ကား။
ဥစ္စာရပဿာဝါဒိနီဟရဏကာ၊ ကျင်ကြီး ကျင်ငယ် အစရှိသည်ကို ထုတ်တတ်ကုန်သော။
အဓော ဩရောဟနဝါတာ၊ အောက်သို့ သက်သော လေတို့သည်။
ကုစ္ဆိသယာ ဝါတာတိ၊ ကား။
အန္တာနံ၊ အအူတို့၏။
ဗဟိဝါတာ၊ အပ၌ ဖြစ်သော လေတို့သည်။
ကောဋ္ဌာသယာ ဝါတာတိ၊ ကား။
အန္တာနံ၊ တို့၏။
အန္တောဝါတာ၊ တို့သည်။
အင်္ဂမင်္ဂါနုသာရိနော ဝါတာတိ၊ ကား။
ဓမနိဇာလာနုသာရေန၊ အကြောတည်းဟူသော ကွန်ရက်ကိုလျှောက်သဖြင့်။
သကလသရီရေ၊ ၌။
အင်္ဂမင်္ဂါနိ၊ အင်္ဂါကြီးငယ်တို့သို့။
အနုသဋာနှံ့ကုန်သော။
သမိဉ္ဇနပသာရဏာဒိနိဗ္ဗတ္တကာ၊ ကွေးခြင်း ဆန့်ခြင်း အစရှိသည်ကို ဖြစ်စေတတ်ကုန်သော။
ဝါတာ၊ တို့သည်။
အဿာသောတိ၊ ကား။
အန္တောပဝိသနနာသိကဝါတော၊ အတွင်းသို့ ဝင်သော နှာခေါင်းလေတည်း။
ပဿာသောတိ၊ ကား။
ဗဟိနိက္ခမနနာသိကဝါတော၊ အပြင်သို့ ထွက်သော နှာခေါင်းလေတည်း။
ဧတ္ထ စ၊ ဤဝါယောကောဋ္ဌသ၌လည်း။
ဝါ၊ ဝါယောဓာတ်တို့တွင်လည်း။
ပုရိမာ၊ ကုန်သော။
သဗ္ဗေ၊ အလုံးစုံသော လေတို့သည်။
စတုသမုဋ္ဌာနာ၊ ကုန်၏။
အဿာသမဿာသာ၊ ထွက်သက် ဝင်သက်လေတို့သည်။
စိတ္တသမုဋ္ဌာနာ ဧဝ၊ စိတ်ကြောင့် ဖြစ်ကုန်သည်သာတည်း။
ဧဝံ၊ သို့။
ဝေမတ္တတာဒဿနဝသေန၊ အထူးကို ပြသည်၏ အစွမ်းအားဖြင့်။
ဝိဘာဂေန၊ ဝေဖန်သောအားဖြင့်။
ဥဒါဟဋာ၊ ထုတ်အပ်ကုန်သော။
စတဿော၊ ကုန်သော။
ဓာတုယော၊ တို့ကို။
ပဋိက္ကူလမနသိကာရဝသေန၊ စက်ဆုပ် ရွံရှာဖွယ်ဟုနှလုံးသွင်းခြင်း၏ အစွမ်းအားဖြင့်။
ဥပသံဟရန္တော၊ ဆောင်လိုသည် ဖြစ်၍။
"ဣမေဟိ ၊လ၊ အာကာရေဟီ"တိ အာဒိံ၊ ကို။
အာဟ၊ ၏။
တတ္ထ ဝစနေ၊ ၌။
န ဂယှူပဂန္တိ၊ ကား။
ဂဟဏယောဂ္ဂံ၊ ယူခြင်းငှာ လျောက်ပတ်သော။
ကိဉ္စိ၊ သော။
ကာယံ ဝါ၊ ကိုယ်ကိုလည်းကောင်း။
ကာယပဒေသံ ဝါ၊ ကိုယ်အစိတ်ကိုလည်းကောင်း။
န ပဿတိ၊ မမြင် (ဤသို့ ပါဠိမှ ဆောင်၍ သမ္ဗန်)။
သဘာဝဘာဝတောတိ၊ ကား။
သဘာဝလက္ခဏတော၊ သဘောလက္ခဏာအားဖြင့်။
ဧဝံ၊ သို့။
ပဋိက္ကူလမနသိကာရံ၊ စက်ဆုပ် ရွံရှာဖွယ်ဟု နှလုံးသွင်းခြင်းကို။
ဒဿေတွာ၊ ၍။
ပုန၊ တစ်ဖန်။
တတ္ထ၊ ထိုဓာတ်တို့၌။
သမ္မသနစာရံ၊ သုံးသပ်ခြင်းဝါရကို။
ပါဠိဝသေနေဝ၊ ဖြင့်ပင်လျှင်။
ဒဿေတုံ၊ ငှာ။
"တေနာဟ ၊လ၊ ပနာ"တိ အာဒိံ၊ ကို။
အာဟ၊ ၏။
တံ သဗ္ဗံ၊ သည်။
သုဝိညေယျံ၊ ပြီ။
၄၈. ဧဝံ၊ သို့။
သစ္စမဂ္ဂရူပဓမ္မဝသေန၊ သစ္စာ, မဂ်, ရုပ်တရားတို့၏ အစွမ်းအားဖြင့်။
အဓိဋ္ဌာနဟာရံ၊ ကို။
ဒဿေတွာ၊ ၍။
ဣဒါနိ၊ ၌။
အဝိဇ္ဇာဝိဇ္ဇာဒီနမ္ပိ၊ အဝိဇ္ဇာဝိဇ္ဇာ စသည်တို့၏လည်း။
ဝသေန၊ ဖြင့်။
တံ၊ ထိုအဓိဋ္ဌာနဟာရကို။
ဒဿေတုံ၊ ငှာ။
"အဝိဇ္ဇာတိ ဧကတ္တတာ"တိ အာဒိ၊ ကို။
ဝုတ္တံ၊ ၏။
တတ္ထ ဝစနေ၊ ၌။
"ဒုက္ခေ အညာဏ"န္တိ အာဒီသု၊ တို့၌။
ယသ္မာ၊ ကြောင့်။
အဝိဇ္ဇာ၊ သည်။
ဝါ၊ ကို။
ဒုက္ခသစ္စဿ၊ ၏။
(ဋ္ဌ၊ ၁၃၁) ယာထာဝသရသလက္ခဏံ၊ မဖောက်မပြန်သော မိမိသဘောလက္ခဏာကို။
ဇာနိတုံ၊ ငှာလည်းကောင်း။
ပဋိဝိဇ္ဈိတုံ၊ ထိုးထွင်းခြင်းငှာလည်းကောင်း။
န ဒေတိ၊ မပေး။
ဆာဒေတွာ၊ ဖုံးလွှမ်း၍။
ပရိယောနန္ဓိတွာ၊ မြှေးယှက်၍။
တိဋ္ဌတိ၊ ၏။
တသ္မာ၊ ကြောင့်။
"ဒုက္ခေ အညာဏ"န္တိ၊ ဟူ၍။
ဝုစ္စတိ၊ ၏။
တထာ၊ ပါး။
ယသ္မာ၊ ကြောင့်။
ဒုက္ခသမုဒယဿ၊ ဒုက္ခ၏ အကြောင်းဖြစ်သော သမုဒယသစ္စာ၏။
ဒုက္ခနိရောဓဿ၊ ဒုက္ခ၏ ချုပ်ရာဖြစ်သော နိရောဓသစ္စာ၏။
ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနိယာ၊ ဒုက္ခ၏ ချုပ်ရာဖြစ်သော နိရောဓသစ္စာသို့ ရောက်ကြောင်းဖြစ်သော။
ပဋိပဒါယ၊ အကျင့်၏။
ယာထာဝသရသလက္ခဏံ၊ မဖောက်မပြန်သော မိမိသဘောလက္ခဏာကို။
ဇာနိတုံ၊ ငှာလည်းကောင်း။
ပဋိဝိဇ္ဈိတုံ၊ ထိုးထွင်းခြင်းငှာလည်းကောင်း။
န ဒေတိ၊ မပေး။
ဆာဒေတွာ၊ ဖုံးလွှမ်း၍။
ပရိယောနန္ဓိတွာ၊ မြှေးယှက်၍။
တိဋ္ဌတိ၊ ၏။
တသ္မာ၊ ကြောင့်။
"ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနိယာ ၊လ၊ အညာဏ"န္တိ၊ ဟူ၍။
ဝုစ္စတိ၊ ၏။
အတီတဒ္ဓဘူတာ၊ အတိတ်ကာလ၌ ဖြစ်ကုန်သော။
ခန္ဓာယတနဓာတုယော၊ တို့သည်။
ပုဗ္ဗန္တော၊ ရှေးအဖို့မည်၏။
အနာဂတဒ္ဓဘူတာ၊ ကုန်သော။
ခန္ဓာယတနဓာတုယော၊ တို့သည်။
အပရန္တော၊ နောက်အဖို့မည်၏။
တဒုဘယံ၊ ထိုနှစ်ပါးသော အတိတ် အနာဂတ်ကာလ၌ ဖြစ်သော ခန္ဓာအာယတနဓာတ်သည်။
ပုဗ္ဗန္တာပရန္တော၊ ရှေးအဖို့ နောက်အဖို့ မည်၏။
သင်္ခါရာဒီနံ၊ တို့၏။
ကာရဏာနိ၊ ကုန်သော။
အဝိဇ္ဇာဒီနိ၊ တို့သည်။
ဣဒပ္ပစ္စယတာ၊ မည်၏။
အဝိဇ္ဇာဒီဟိ၊ တို့ဖြင့်။
ဝါ၊ တို့ကြောင့်။
နိဗ္ဗတ္တာ၊ ကုန်သော။
သင်္ခါရာဒိဓမ္မာ၊ တို့သည်။
ပဋိစ္စသမုပ္ပန္နာ၊ အကြောင်းကို စွဲ၍ ဖြစ်ကုန်သော။
ဓမ္မာ၊ တို့မည်ကုန်၏။
တတ္ထ၊ ထိုပုဗ္ဗန္တ အစရှိသော တရားတို့တွင်။
အယံ အဝိဇ္ဇာ၊ သည်။
ယသ္မာ၊ ကြောင့်။
အတီတာနံ ခန္ဓာဒီနံ၊ အတိတ်ဖြစ်သော ခန္ဓာ အစရှိသည်တို့၏။
ယာဝ ပဋိစ္စသမုပ္ပန္နာနံ ဓမ္မာနံ၊ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်တိုင်အောင်သော တရားတို့၏။
ယာထာဝသရသ လက္ခဏံ၊ ကို။
ဇာနိတုံ၊ ငှာ။
ပဋိဝိဇ္ဈိတုံ၊ ငှာ။
န ဒေတိ၊ မပေး။
ဆာဒေတွာ၊ ဖုံးလွှမ်း၍။
ပရိယောနန္ဓိတွာ၊ မြှေးယှက်၍။
တိဋ္ဌတိ၊ ၏။
တသ္မာ၊ ကြောင့်။
"ပုဗ္ဗန္တေ ၊လ၊ အညာဏ"န္တိ၊ ဟူ၍။
ဝုစ္စတိ၊ ၏။
ဧဝံ၊ သို့။
အယံ အဝိဇ္ဇာ၊ ကို။
ကိစ္စတော စ၊ အားဖြင့်လည်းကောင်း။
ဇာတိတော စ၊ ဇာတ်အားဖြင့်လည်းကောင်း။
ဝါ၊ ဖြစ်ရာအားဖြင့်လည်းကောင်း။
ကထိတာ၊ ၏။
**ကိစ္စအားဖြင့် အဘယ်သို့ ဇာတ်အားဖြင့် အဘယ်သို့ ဟောသနည်း-ဟူသော အမေးကို ဖြေအံ့သောငှာ 'အယဉှိ' အစရှိသော ပါဌ်ကို ဆိုသတည်း။**
ဟိ၊ စွ။
အယံ အဝိဇ္ဇာ၊ သည်။
ဝါ၊ ကို။
ဣမာနိ အဋ္ဌဋ္ဌာနာနိ၊ တို့ကို။
ဇာနိတုံ၊ ငှာ။
ပဋိဝိဇ္ဈိတုံ၊ ငှာ။
န ဒေတိ၊ မပေး။
ဣတိ တသ္မာ၊ ကြောင့်။
ကိစ္စတော၊ အားဖြင့်။
ကထိတာ၊ ၏။ဥပ္ပဇ္ဇမာနာပိ၊ ဖြစ်သည်ရှိသော်လည်း။
ဣမေသု အဋ္ဌသု ဌာနေသု၊ တို့၌။
ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ၏။
ဣတိ တသ္မာ၊ ကြောင့်။
ဇာတိတော၊ အားဖြင့်။
ကထိတာ၊ ၏။
ဧဝံ၊ သို့။
ကိစ္စတော စ၊ အားဖြင့်လည်းကောင်း။
ဇာတိတော စ၊ အားဖြင့်လည်းကောင်း။
ကထိတာပိ၊ သော်လည်း။
လက္ခဏတော၊ အားဖြင့်။
ကထိတေ ဧဝ၊ သာလျှင်။
သုကထိတာ၊ သည်။
ဟောတိ၊ ဖြစ်၏။
ဣတိ၊ သို့။
လက္ခဏတော၊ အားဖြင့်။
ဒဿေတုံ၊ ငှာ။
"အညာဏ"န္တိ၊ ဟူ၍။
ဝုတ္တံ၊ ၏။
တတ္ထ ဝစနေ၊ ၌။
အတ္ထော၊ ကို။
ဝေဒိတဗ္ဗော၊ ၏။
ဉာဏံ၊ သည်။
အတ္ထာနတ္ထံ၊ အကျိုးရှိသည် အကျိုးမရှိသည်ကိုလည်းကောင်း။
ကာရဏာကာရဏံ၊ အကြောင်းဟုတ်သည် အကြောင်း မဟုတ်သည်ကိုလည်းကောင်း။
စတုသစ္စဓမ္မံ၊ ကိုလည်းကောင်း။
ဝိဒိတံ ပါကဋံ၊ ထင်ရှားစွာ။
ဝါ၊ ထင်ရှားသည်ကို။
ကရောတိ၊ ၏။
အယံ ပန အဝိဇ္ဇာ၊ သည်ကား။
ဥပ္ပဇ္ဇိတွာ၊ ၍။
တံ၊ ထိုအတ္ထာနတ္ထအစရှိသည်ကို။
ဝိဒိတံ ပါကဋံ၊ စွာ။
ဝါ၊ ကို။
ကာတုံ၊ ငှာ။
န ဒေတိ၊ မပေး။
ဣတိ တသ္မာ၊ ကြောင့်။
ဉာဏပစ္စနီကတော၊ ဉာဏ်၏ဆန့်ကျင်ဘက် ဖြစ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။
အညာဏံ၊ မည်၏။
ဒဿနန္တိပိ၊ ဒဿနဟူသည်လည်း။
ပညာ၊ တည်း။
ဟိ၊ စွ။
သာ၊ ထိုပညာသည်။
တံ အာကာရံ၊ ကို။
ပဿတိ၊ မြင်တတ်၏။
အဝိဇ္ဇာ ပန၊ သည်ကား။
ဥပ္ပဇ္ဇိတွာ၊ ၍။
ပဿိတုံ၊ မြင်ခြင်းငှာ။
န ဒေတိ၊ မပေး။
ဣတိ တသ္မာ၊ ကြောင့်။
အဒဿနံ၊ မည်၏။
အဘိသမယောတိပိ၊ ဟူသည်လည်း။
ပညာ၊ တည်း။
သာ၊ ထိုပညာသည်။
တံ အာကာရံ၊ သို့။
အဘိသမေတိ၊ ရှေးရှုကောင်းစွာ ရောက်တတ်၏။
အဝိဇ္ဇာ ပန၊ သည်ကား။
ဥပ္ပဇ္ဇိတွာ၊ ၍။
တံ အာကာရံ၊ သို့။
အဘိသမေတုံ၊ ရှေးရှုကောင်းစွာရောက်ခြင်းငှာ။
န ဒေတိ၊ မပေး။
ဣတိ တသ္မာ၊ ကြောင့်။
အနဘိသမယော၊ မည်၏။
အနုဗောဓော သမ္ဗောဓော ပဋိဝေဓောတိပိ၊ ဟူသည်လည်း။
ပညာ၊ တည်း။
သာ၊ ထိုပညာသည်။
တံ အာကာရံ၊ ကို။
အနုဗုဇ္ဈတိ၊ လျောက်ပတ်စွာ သိတတ်၏။
သမ္ဗုဇ္ဈတိ၊ ကောင်းစွာ သိတတ်၏။
ပဋိဝိဇ္ဈတိ၊ ထိုးထွင်း၍ သိတတ်၏။
အဝိဇ္ဇာ ပန၊ သည်ကား။
ဥပ္ပဇ္ဇိတွာ၊ ၍။
တံ အာကာရံ၊ ကို။
အနုဗုဇ္ဈိတုံ၊ ငှာ။
သမ္ဗုဇ္ဈိတုံ၊ ငှာ။
ပဋိဝိဇ္ဈိတုံ၊ ငှာ။
န ဒေတိ၊ မပေး။
ဣတိ တသ္မာ၊ ကြောင့်။
အနနုဗောဓော၊ မည်၏။
အသမ္ဗောဓော၊ မည်၏။
အပ္ပဋိဝေဓော၊ မည်၏။
တထာ၊ တူ။
သလ္လက္ခဏံ ၊လ၊ သမပေက္ခဏန္တိပိ၊ ဟူသည်လည်း။
ပညာ၊ တည်း။
သာ၊ သည်။
တံ အာကာရံ၊ ကို။
သလ္လက္ခတိ၊ ကောင်းစွာ မှတ်တတ်၏။
ဥပလက္ခတိ၊ ကပ်၍ မှတ်တတ်၏။
ပစ္စုပလက္ခတိ၊ အဖန်တလဲလဲ ကပ်၍ မှတ်တတ်၏။
သမဉ္စ၊ အညီအညွတ်လည်းကောင်း။
သမ္မာ စ၊ ကောင်းစွာလည်းကောင်း။
အပေက္ခတိ၊ ရှုတတ်၏။
အဝိဇ္ဇာ ပန၊ သည်ကား။
ဥပ္ပဇ္ဇိတွာ၊ ၍။
တဿာ၊ ထိုပညာအား။
တထာ၊ ထိုသို့သော အခြင်းအရာဖြင့်။
ကာတုံ၊ ငှာ။
န ဒေတိ၊ မပေး။
ဣတိ တသ္မာ၊ ကြောင့်။
အသလ္လက္ခဏန္တိ စ၊ ဟူ၍လည်းကောင်း။
အနုပလက္ခဏန္တိ စ၊ ဟူ၍လည်းကောင်း။
အပစ္စုပလက္ခဏန္တိ စ၊ ဟူ၍လည်းကောင်း။
အသမပေက္ခဏန္တိ စ၊ ဟူ၍လည်းကောင်း။
ဝုစ္စတိ၊ ၏။
(ဋ္ဌ၊ ၁၃၂) အဿ၊ ထိုအဝိဇ္ဇာအား။
ကိဉ္စိ၊ သော။
ပစ္စက္ခကမ္မံ၊ သည်။
န အတ္ထိ၊ မရှိ (နောယံ ကိဉ္စိ-ဟူ၍လည်း ရှိ၏)။
သယဉ္စ၊ မိမိသည်လည်း။
အပ္ပစ္စဝေက္ခိတွာ၊ မဆင်ခြင်မူ၍။
ကတကမ္မံ၊ ပြုအပ်သော အမှုသည်။
ဟောတိ၊ ၏။
ဣတိ တသ္မာ၊ ကြောင့်။
အပ္ပစ္စက္ခကမ္မံ၊ မည်၏။
ဒုမ္မေဓာနံ၊ ပညာမရှိသော သူတို့၏။
ဘာဝေါ၊ အဖြစ်တည်း။
ဣတိ တသ္မာ၊ ကြောင့်။
ဒုမ္မေဇ္ဈံ၊ မည်၏။
ဗာလာနံ၊ သူမိုက်တို့၏။
ဘာဝေါ၊ တည်း။
ဣတိ တသ္မာ၊ ကြောင့်။
ဗာလျံ၊ မည်၏။
သမ္ပဇညန္တိ၊ ကား။
ပညာ၊ တည်း။
သာ၊ သည်။
အတ္ထာနတ္ထံ၊ ကိုလည်းကောင်း။
ကာရဏာကာရဏံ၊ ကိုလည်းကောင်း။
စတုသစ္စဓမ္မံ၊ ကိုလည်းကောင်း။
သမ္ပဇာနာတိ၊ ကောင်းစွာ အပြားအားဖြင့် သိတတ်၏။
အဝိဇ္ဇာ ပန၊ သည်ကား။
ဥပ္ပဇ္ဇိတွာ၊ ၍။
တံ ကာရဏံ၊ ကို။
ပဇာနိတုံ၊ ငှာ။
န ဒေတိ၊ မပေး။
ဣတိ တသ္မာ၊ ကြောင့်။
အသမ္ပဇညံ၊ မည်၏။
မောဟနဝသေန၊ တွေဝေခြင်း၏ အစွမ်းအားဖြင့်။
မောဟော၊ မည်၏။
ပမောဟနဝသေန၊ အားကြီးစွာ တွေဝေခြင်း၏ အစွမ်းအားဖြင့်။
ပမာဟော၊ မည်၏။
သမ္မောဟနဝသေန၊ ထက်ဝန်းကျင်မှ တွေဝေခြင်း၏ အစွမ်းအားဖြင့်။
သမ္မောဟော၊ မည်၏။
အဝိန္ဒိယံ၊ မရထိုက်သော ကာယဒုစရိုက် အစရှိသည်ကို။
ဝိန္ဒတိ၊ ရတတ်၏။
ဝိန္ဒိယံ၊ ရထိုက်သော ကာယသုစရိုက် အစရှိသည်ကို။
န ဝိန္ဒတိ၊ မရတတ်။
ဣတိ တသ္မာ၊ ကြောင့်။
အဝိဇ္ဇာ၊ မည်၏။
ဝဋ္ဋသ္မိံ၊ ၌။
ဩဟနတိ ဩတရတိ၊ နစ်မွန်းစေတတ်၏။
ဣတိ တသ္မာ၊ ကြောင့်။
အဝိဇ္ဇောဃော၊ မည်၏။
ဝဋ္ဋသ္မိံ၊ ၌။
ယောဇေတိ၊ ယှဉ်စေတတ်၏။
ဣတိ တသ္မာ၊ ကြောင့်။
အဝိဇ္ဇာယောဂေါ၊ မည်၏။
အပ္ပဟီနဋ္ဌေန စေဝ၊ မပယ်အပ်သေးသော သဘောကြောင့်လည်းကောင်း။
ပုနပ္ပုနံ၊ လဲ။
ဥပ္ပဇ္ဇနတော စ၊ ကြောင့်လည်းကောင်း။
အဝိဇ္ဇာနုသယော၊ မည်၏။
မဂ္ဂေ၊ ခရီး၌။
အဒ္ဓိကေ၊ ခရီးသွားသော သူတို့ကို။
ပရိယုဋ္ဌိတစောရော ဝိယ၊ လုယက်သော ခိုးသူတို့ကဲ့သို့။
ကုသလစိတ္တံ၊ ကို။
ပရိယုဋ္ဌာတိ ဝိလုမ္ပတိ၊ လုယက်တတ်၏။
ဣတိ တသ္မာ၊ ကြောင့်။
**အဝိဇ္ဇာပရိယုဋ္ဌာနံ၊ မည်၏။
နဂရဒွါရေ၊ ၌။
ပလိဃသင်္ခါတာယ၊ ပလိဃဟု ဆိုအပ်သော။
လင်္ဂိယာ၊ တံခါးကျည်သည်။
ပတိတာယ၊ ကျသည်ရှိသော်။
မနုဿာနံ၊ တို့၏။
နဂရပဝေသော၊ မြို့သို့ ဝင်ခြင်းသည်။
ပစ္ဆိဇ္ဇတိ ယထာ၊ ပြတ်သကဲ့သို့။
ဧဝမေဝ ဧဝံ ယထာ၊ တူ။
ယဿ၊ အကြင်သူ၏။
သက္ကာယဟု ဆိုအပ်သော မြို့၌။
ဝါ၊ မိမိကိုယ်ဟု ဆိုအပ်သောမြို့၌။
အယံ၊ ဤအဝိဇ္ဇာသည်။
ပတိတာ၊ ကျ၏။
တဿ၊ ထိုသူ၏။
နိဗ္ဗာနသမ္ပာပကံ၊ နိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်စေတတ်သော။
ဉာဏဂမနံ၊ ဉာဏ်တည်းဟူသော သွားခြင်းသည်။
ပစ္ဆိဇ္ဇတိ၊ ပြတ်၏။
ဣတိ တသ္မာ၊ ကြောင့်။
အဝိဇ္ဇာလင်္ဂီ
နာမ၊ မည်သည်။
ဟောတိ၊ ၏။
တံ အညာဏံ၊ သည်။
အကုသလဉ္စ၊ သည်လည်း။
ဟောတိ၊ ၏။
မူလဉ္စ၊ သည်လည်း။
ဟောတိ၊ ဖြစ်၏။
ဣတိ တသ္မာ၊ ကြောင့်။
အကုသလမူလံ၊ မည်၏။
ဝါ၊ ကား။
အကုသလာနံ၊ တို့၏။
မူလံ၊ သည်။
ဟောတိ၊ ၏။
ဣတိ တသ္မာ၊ ကြောင့်။
အကုသလမူလံ၊ မည်၏။
တံ ပန၊ ထိုအကုသိုလ်မူလသည်ကား။
အညံ၊ တစ်ပါးသော တရားသည်။
န၊ မဟုတ်။
ဣဓ၊ ၌။
မောဟော၊ ကို။
အဓိပ္ပေတော၊ ၏။
ဣတိ တသ္မာ၊ ကြောင့်။
မောဟော အကုသလမူလန္တိ၊ ဟူ၍။
ဝုတ္တံ၊ ၏ (ဤသို့ ပေး)။
အယံ၊ ဤသည်ကား။
ဧကပဒိကော၊ တစ်ခုသော ပုဒ်ရှိသော။
အဝိဇ္ဇာယ၊ ၏။
အတ္ထုဒ္ဓါရော၊ အနက်ကိုထုတ်ခြင်းတည်း။
အယံ ဝေမတ္တတာတိ၊ ကား။
အယံ၊ ဤဒုက္ခေ အညာဏံ အစရှိသည်သည်။
အဝိဇ္ဇာယ၊ ၏။
ဝေမတ္တတာ၊ ထူးသည်၏ အဖြစ်သည်။
ဟောတိ၊ ၏။
ဝိဇ္ဇာတိ၊ ကား။
ဝိန္ဒိယံ၊ ကို။
ဝိန္ဒတိ၊ ၏။
ဣတိ တသ္မာ၊ ကြောင့်။
ဝိဇ္ဇာ၊ မည်၏။
ဝိဇ္ဈနဋ္ဌေန၊ ထိုးဖောက်တတ်သော သဘောကြောင့်။
ဝိဇ္ဇာ၊ မည်၏။
ဝိဒိတကရဏဋ္ဌေန၊ ထင်ရှားစွာ ပြုတတ်သော သဘောကြောင့်။
ဝိဇ္ဇာ၊ မည်၏။
"ဒုက္ခေ ဉာဏ"န္တိ အာဒိသု၊ တို့၌။
ဒုက္ခသစ္စဿ၊ ၏။
ယာထာဝသရသလက္ခဏံ၊ ကို။
ဇာနာတိ၊ ၏။
ပဿတိ၊ မြင်၏။
ပဋိဝိဇ္ဈတိ၊ ထိုးထွင်း၍ သိ၏။
ဣတိ တသ္မာ၊ ကြောင့်။
ဝိသယဘူတေ၊ အာရုံဖြစ်၍ ဖြစ်သော။
ဒုက္ခေ၊ ဒုက္ခဟု ဆိုအပ်သော။
အရိယသစ္စေ၊ ၌။
ဉာဏံ၊ သိတတ်သော ဉာဏ်ကို။
"ဒုက္ခေ ဉာဏ"န္တိ၊ ဟူ၍။
ဝုတ္တံ၊ ၏။
သေသေသုပိ၊ ကြွင်းသော ပုဒ်တို့၌လည်း။
ဧသ ဧသော နယော၊ တည်း။
ပညာတိ၊ ကား။
တဿ တဿ အတ္ထဿ၊ ကို။
ပါကဋကရဏသင်္ခါတေန၊ ထင်ရှားပြုခြင်း-ဟု ဆိုအပ်သော။
ပညာပနဋ္ဌေန၊ ထင်ရှားပြုတတ်သော သဘောကြောင့်။
ပညာ၊ မည်၏။
**ပညာပနအနက်အားဖြင့် ပြပြီး၍ ယခုအခါ ပဇာနနအနက်အားဖြင့် ပြပြန်လိုရကား 'တေန တေန ဝါ' စသည်ကို မိန့်သတည်း။**
ဝါ၊ ကား။
တေန တေန အနိစ္စာဒိနာ ပကာရေန၊ ဖြင့်။
ဓမ္မေ၊ တို့ကို။
ဇာနာတိ၊ ၏။
ဣတိ တသ္မာ၊ ကြောင့်။
ပညာ၊ မည်၏။ပဇာနနာကာရော၊ အပြားအားဖြင့် သိသော အခြင်းအရာသည်။
ပဇာနနာ၊ မည်၏။
အနိစ္စာဒီနိ၊ တို့ကို (အဝိဇ္ဇာဒီနိဟု ပါဌ်ရှိ၏-ဆင်ခြင်၊ အဋ္ဌသာလိနီ၌လည်း အနိစ္စာဒီနိသာ ရှိသည်)။
ဝိစိနတိ၊ စူးစမ်းဆင်ခြင်တတ်၏။
ဣတိ တသ္မာ၊ ကြောင့်။
ဝိစယော၊ မည်၏။
ပကာရေဟိ၊ အပြားတို့ဖြင့်။
ဝိစိနတိ၊ ၏။
ဣတိ တသ္မာ၊ ကြောင့်။
ပဝိစယော၊ မည်၏။
စတုသစ္စဓမ္မေ၊ တို့ကို။
ဝိစိနတိ၊ ၏။
ဣတိ တသ္မာ၊ ကြောင့်။
ဓမ္မဝိစယော၊ မည်၏။
အနိစ္စာဒီနံ၊ တို့ကို။
သလ္လက္ခဏဝသေန၊ ကောင်းစွာ မှတ်ခြင်း၏ အစွမ်းအားဖြင့်။
သလ္လက္ခဏာ၊ မည်၏။
တေသံ ယေဝ၊ ထိုအနိစ္စ အစရှိသည်တို့ကိုသာလျှင်။
ပတိ ပတိ၊ အဖန်တလဲလဲ။
ဥပလက္ခဏဝသေန၊ ကပ်၍ မှတ်ခြင်း၏ အစွမ်းအားဖြင့်။
ပစ္စုပလက္ခဏာ၊ မည်၏။
ပဏ္ဍိတဘာဝေါ၊ ပညာရှိသောသူ၏ အဖြစ်သည်။
ပဏ္ဍိစ္စံ၊ မည်၏။
ကုသလဘာဝေါ၊ လိမ္မာသောသူ၏ အဖြစ်သ။
ကောသလ္လံ၊ မည်၏။
နိပုဏဘာဝေါ၊ သိမ်မွေ့သောသူ၏ အဖြစ်သည်။
နေပုညံ၊ မည်၏။
အနိစ္စာဒီနံ၊ တို့ကို။
ဝိဘာဝနဝသေန၊ ထင်ရှားပြခြင်း၏ အစွမ်းအားဖြင့်။
ဝေဘဗျာ၊ မည်၏။
တေသံယေဝ၊ ထိုအနိစ္စ အစရှိသည်တို့ကိုသာလျှင်။
စိန္တနဝသေန၊ ကြံခြင်း၏ အစွမ်းအားဖြင့်။
စိန္တာ၊ မည်၏။
အနိစ္စာဒီနိ၊ တို့ကို။
ဥပပရိက္ခတိ၊ စုံစမ်းဆင်ခြင် တတ်၏။
ဣတိ တသ္မာ၊ ကြောင့်။
ဥပပရိက္ခာ၊ မည်၏။
ဘူရီတိ၊ ကား။
ပထဝိယာ၊ မြေကြီး၏။
နာမံ၊ အမည်တည်း။
အယမ္ပိ၊ ဤပညာသည်လည်း (အယံ ဟိ ရှိတတ်၏)။
သဏဋ္ဌေန စ
ဤအရာ၌ သဏ္ဌနဋ္ဌေနဟု မုဒ္ဓဇဒုတိယက္ခရာနှင့် ရှိတတ်၏။ ရှိသည်အတိုင်းလည်း တည်ရာဖြစ်သော အနက်အားဖြင့်ဟု ပေးတတ်၏။ မသင့်။ မသင့်ကြောင်းကိုကား 'ပါသာဏသက္ခရဝါလိကာဒိရဟိတာ ဘူမိ သဏှာတိ သဏှဋ္ဌေနာတိ ဝုတ္တံ'ဟူသော ဋီကာ၊ မူလဋီကာ၊ သဏှဋ္ဌေနာတိ သုခုမဋ္ဌေန-ဟူသော အနုဋီကာကို ထောက်၍ သိအပ်၏။ အဓိပ္ပါယ်ကား ကျောက်အစရှိသည်မှ ကင်းသော မြေကို နူးညံ့၏ဟု ဆိုအပ်သကဲ့သို့ ထို့အတူ ပညာကိုလည်း ကိလေသာတည်း-ဟူသော ကျောက်အစရှိသည်မှ ကင်းသောကြောင့် နူးညံ့၏-ဟု ဆိုအပ်ပါသည်-ဟူလိုသော်။
၊ သိမ်မွေ့သော သဘောအားဖြင့်လည်းကောင်း။
ဝိတ္ထတဋ္ဌေန စ၊ ပြန့်သောသဘောအားဖြင့်လည်းကောင်း။
ဝါ၊ ကျယ်သော သဘော အားဖြင့်လည်းကောင်း။
ဘူရီ ဝိယ၊ မြေကြီးကဲ့သို့။
ဟောတိ၊ ၏။
ဣတိ တသ္မာ၊ ကြောင့်။
ဘူရီ၊ မည်၏။တေန၊ ကြောင့်။
"ဘူရီ ၊လ၊ ဘူရိပညော"တိ၊ ဟူ၍။
ဝုတ္တံ၊ ၏။
"ပထဝီ၊ ကို။
ဘူရီ၊ ဟူ၍။
ဝုစ္စတိ၊ ၏။
ပထဝိသမာယ၊ မြေကြီးနှင့် တူသော။
ဝိတ္ထတာယ၊ ပြန့်သော။
တာယ ပညာယ၊ နှင့်။
သမန္နာဂတော၊ ၏။
ဣတိ တသ္မာ၊ ကြောင့်။
(ဋ္ဌ၊ ၁၃၃) ဘူရိပညော၊ မည်၏"။
ဥပမာအနက်အားဖြင့် ပြပြီး၍ မုချအနက်အားဖြင့် ပြအံ့သောငှာ 'အပိ စ' အစရှိသော ပါဌ်ကို တက်သတည်း။
ယင်းသို့ ပညာ၏ အဓိဝစန ဖြစ်သော် အဘယ်ဝစနတ္ထကြောင့် ဘူရီမည် သနည်း စုဒ်ရှိရကား 'ဘူတေ' စသည်ကို မိန့်သော်။
အပိ စ၊ တစ်နည်းကား-ဘူရီတိ ဧတံ ဝစနံ= သည်။
ပညာယေဝ၊ ၏သာလျှင်။
အဓိဝစနံ၊ တည်း။
ဘူတေ၊ ဟုတ်မှန်သော။
အတ္ထေ၊ အနက်၌။
ရမတိ၊ မွေ့လျော်တတ်၏။
ဣတိ တသ္မာ၊ ကြောင့်။
ဘူရီ၊ မည်၏။
ကိလေသေ၊ တို့ကို။
မေဓတိ ဟိံသတိ၊ နှိပ်စက်ဖျက်ဆီးတတ်၏။
ဣတိ တသ္မာ၊ ကြောင့်။
မေဓာ
ဤဝိကပ်၌ မေဓာတ်, ဓာဓတ် နှစ်ပါးကြံသည်။ ထိုတွင် မေဓာတ်ကား အာဒါနအနက်၌၊ ဓာဓာတ်ကား ဓာရဏအနက်၌ ဖြစ်၏။ မေဓာတ်ကို ရည်၍ ဂဟဏ၊ ဓာဓာတ်ကို ရည်၍ ဓာရဏဋ္ဌေနဟု ဆိုသည်။ ဝိဂြိုဟ်စစ်ကား သုခုမမ္ပိ အတ္ထံ ဓမ္မဉ္စ ခိပ္ပမေဝ မေတိ အာဒဒါတိ စ ဓာရေတိ စာတိ မေဓာဟု ပြု။ သဒ္ဒနီတိ, ဧကက္ခရကောသဋီကာအလို။
၊ မည်၏။
ဝါ၊ ကား။
ခိပ္ပမေဝ၊ လျှင်။
ဂဟဏဓာရဏဋ္ဌေန၊ ယူခြင်း ဆောင်ခြင်း သဘောအားဖြင့်။
မေဓာ၊ မည်၏။ယဿ သတ္တဿ၊ အား။
ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ၏။
တံ သတ္တံ၊ ကို။
ဟိတပဋိပတ္တိယံ၊ အစီးအပွားရှိသော အကျင့်၌။
ပရိဏေတိ၊ ညွတ်စေတတ်၏။
ဝါ၊ ကား။
သမ္ပယုတ္တံ၊ သမ္ပယုတ်တရားကို။
ယာထာဝလက္ခဏပဋိဝေဓေ၊ မဖောက်မပြန်သော လက္ခဏာကို ထိုးထွင်းခြင်း၌။
ပရိဏေတိ၊ ၏။
ဣတိ တသ္မာ၊ ကြောင့်။
ပရိဏာယိကာ၊ မည်၏။
အနိစ္စာဒိဝသေန၊ ဖြင့်။
ဓမ္မေ၊ တို့ကို။
ဝိပဿတိ၊ အထူးထူးသော အပြားအားဖြင့် ရှုတတ်၏။
ဣတိ တသ္မာ၊ ကြောင့်။
ဝိပဿနာ၊ မည်၏။
သမ္မာ၊ စွာ။
ပကာရေဟိ၊ တို့ဖြင့်။
အနိစ္စာဒီနိ၊ တို့ကို။
ဇာနာတိ၊ ၏။
ဣတိ တသ္မာ၊ ကြောင့်။
သမ္ပဇညံ၊ မည်၏။
ဥပ္ပထပဋိပန္နေ၊ ခရီးမဟုတ်သည်၌ပြေးသွားကုန်သော။
သိန္ဓဝေ၊ သိန္ဓောမြင်းတို့ကို။
ဝီထိအာရောပနတ္ထံ၊ ခရီးသို့တင်ခြင်းငှာ။
ပတောဒေါ၊ လှံတံသည်။
ဝိဇ္ဈတိ ဝိယ၊ ထိုးသကဲ့သို့။
ဥပ္ပထေ၊ ခရီးမဟုတ်သည်၌။
ဓာဝနကူဋစိတ္တံ၊ ပြေးသွားသော စဉ်းခဲသော စိတ်ကို။
ဝီထိအာရောပနတ္ထံ၊ ငှာ။
ဝိဇ္ဈတိ၊ ၏။
ဣတိ တသ္မာ၊ ကြောင့်။
ပတောဒေါ ဝိယ၊ ကဲ့သို့။
ဟောတိ၊ ၏။
ဣတိ တသ္မာ၊ ကြောင့်။
ပတောဒေါ၊ မည်၏။
ဒဿနလက္ခဏေ၊ မြင်ခြင်းလက္ခဏာ၌။
ဣန္ဒဋ္ဌံ၊ အစိုးရသည်၏ အဖြစ်ကို။
ကာရေတိ၊ ပြုစေတတ်၏။
ဣတိ တသ္မာ၊ ကြောင့်။
ဣန္ဒြိယံ၊ မည်၏။
ပညာသင်္ခါတံ၊ သော။
ဣန္ဒြိယံ၊ ဣန္ဒြေ။
ပညိန္ဒြိယံ၊ ပညာဟု ဆိုအပ်သော ဣန္ဒြေ။
အဝိဇ္ဇာယ၊ အဝိဇ္ဇာကြောင့်။
န ကမ္ပတိ၊ မတုန်လှုပ်တတ်။
ဣတိ တသ္မာ၊ ကြောင့်။
ပညာဗလံ၊ မည်၏။
ကိလေသစ္ဆေဒနဋ္ဌေန၊ ကိလေသာကို ဖြတ်တတ်သော သဘောအားဖြင့်။
ဝါ၊ ကြောင့်။
ပညာဝ၊ သည်ပင်လျှင်။
သတ္ထံ၊ လက်နက်တည်း။
ပညာသတ္ထံ၊ ပညာသည်ပင် လက်နက်။
အစ္စုဂ္ဂတဋ္ဌေန၊ အလွန်တက်တတ်သော သဘောအားဖြင့်။
ပညာဝ၊ သည်ပင်လျှင်။
ပါသောဒေါ၊ ပြာသာဒ်တည်း။
ပညာပါသာဒေါ၊ ပြာသာဒ်။
အာလောကနဋ္ဌေန၊ ထွန်းလင်းသော သဘောအားဖြင့်။
ပညာဝ၊ သည်ပင်လျှင်။
အာလောကော၊ အလင်းတည်း။
ပညာအာလောကော၊ ပညာသည်ပင် အလင်း။
ဩဘာသနဋ္ဌေန၊ အရောင်ဟူသော သဘောအားဖြင့်။
ပညာဝ၊ လျှင်။
ဩဘာသော၊ အရောင်တည်း။
ပညာဩဘာသော၊ ရောင်။
ပဇ္ဇောတနဋ္ဌေန၊ ထွန်းတောက်ပသော သဘောအားဖြင့်။
ပညာဝ၊ လျှင်။
ပဇ္ဇောတော၊ ထွန်းတောက်ပခြင်းတည်း။
ပညာပဇ္ဇောတော၊ ပညာသည်ပင် ထွန်းတောက်ပခြင်း။
ရတိကရဏဋ္ဌေန စ၊ မွေ့လျော်ခြင်းကို ပြုတတ်သော သဘောအားဖြင့်လည်းကောင်း။
ရတိဒါယကဋ္ဌေန စ၊ မွေ့လျော်ခြင်းကို ပေးတတ်သော သဘောအားဖြင့်လည်းကောင်း။
ရတိဇနကဋ္ဌေန စ၊ မွေ့လျော်ခြင်းကို ဖြစ်စေတတ်သော သဘောအားဖြင့်လည်းကောင်း။
စိတ္တီကတဋ္ဌေန စ၊ အရိုအသေပြုအပ်သော သဘောအားဖြင့်လည်းကောင်း။
ဒုလ္လဘပါတုဘာဝဋ္ဌေန စ၊ ထင်ရှားဖြစ်ခြင်းကို ရခဲသော သဘောအားဖြင့်လည်းကောင်း။
အတုလဋ္ဌေန စ၊ အတုမရှိသော သဘောအားဖြင့်လည်းကောင်း။
အနေမသတ္တပရိဘောဂဋ္ဌေန စ၊ မယုတ်သော သတ္တဝါတို့၏ အသုံးအဆောင်ဖြစ်သော သဘောအားဖြင့်လည်းကောင်း။
ပညာဝ၊ လျှင်။
ရတနံ၊ ရတနာတည်း။
ပညာရတနံ၊ ပညာသည်ပင် ရတနာ။
တေန ဓမ္မေန၊ ဖြင့်။
သတ္တာ၊ တို့သည်။
န မုယှန္တိ၊ မတွေဝေကုန်။
ဝါ၊ ကား။
သယံ၊ သည်။
အာရမ္မဏေ၊ ၌။
န မုယှတိ၊ မတွေဝေတတ်။
ဣတိ တသ္မာ၊ ကြောင့်။
အမောဟော၊ မည်၏။
ဓမ္မဝိစယပဒံ၊ သည်။
ဝုတ္တတ္ထမေဝ၊ လျှင်ကတည်း။
ကသ္မာ ပန၊ ကြောင့်ကား။
ဧတံ၊ ဤဓမ္မဝိစယဟူသော ပုဒ်ကို။
ပုန၊ တစ်ဖန်။
ဝုတ္တံ၊ နည်း။
ဣတိ၊ သို့။
စေ ဝဒေယျ၊ အံ့။
အမောဟဿ၊ ၏။
မောဟပဋိပက္ခဘာဝဒီပနတ္ထံ၊ မောဟ၏ ဆန့်ကျင်ဘက် အဖြစ်ကို ပြအံ့သောငှာ။
ပုန၊ တစ်ဖန်။
ဝုတ္တံ၊ ၏။
တေန၊ ထိုဓမ္မဝိစယဟူသော ပုဒ်ဖြင့်။
ဧတံ အတ္ထံ၊ ဤဆိုအပ်လတ္တံ့သော အနက်ကို။
ဒီပေတိ၊ ၏။
ယွာယံ ယော အယံ အမောဟော၊ သည်။
အတ္ထိ၊ ၏။
သော အမောဟော၊ သည်။
ကေဝလံ၊ စင်စစ်။
မောဟတော၊ မှ။
အညော၊ သော။
ဓမ္မော၊ သည်။
န၊ မဟုတ်။
မောဟဿ၊ ၏။
ပဋိပက္ခော၊ သော။
ဓမ္မဝိစယသင်္ခါတော၊ သော။
အမောဟောဝ၊ ကိုသာလျှင်။
ဣဓ၊ ၌။
အဓိပ္ပေတော၊ ၏။
ဣတိ၊ သို့။
ဒီပေတိ၊ ၏။
သမ္မာဒိဋ္ဌီတိ၊ ကား။
ယာထာဝနိယျာနိကကုသလဒိဋ္ဌိ၊ မဖောက်မပြန်သော ဝဋ်မှ ထွက်မြောက်ကြောင်း ကုသိုလ်ဖြစ်သော အယူတည်း။
ဝါ၊ အမြင်တည်း။
ဓမ္မဝိစယသင်္ခါတော၊ သော။
ပသတ္ထော၊ ချီးမွမ်းအပ်သော။
ဝါ၊ ကား။
သုန္ဒရော၊ သော။
ဗောဇ္ဈင်္ဂေါ၊ တည်း။
ဣတိ တသ္မာ၊ ကြောင့်။
ဓမ္မဝိစယသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂေါ၊ မည်၏။
မဂ္ဂင်္ဂန္တိ၊ ကား။
အရိယမဂ္ဂဿ၊ ၏။
အင်္ဂံ ကာရဏံ၊ အကြောင်းတည်း။
ဣတိ တသ္မာ၊ ကြောင့်။
မဂ္ဂင်္ဂံ၊ မည်၏။
အရိယမဂ္ဂဿ၊ ၏။
အန္တောဂဓတ္တာ၊ အတွင်းဝင်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။
မဂ္ဂပရိယာပန္နန္တိ၊ ဟူ၍။
ဝုတ္တံ၊ ၏။
အသညာသမာပတ္တီတိ၊ ကား။
သညာဝိရာဂဘာဝနာဝသေန၊ သညာ၌တပ်ခြင်း ကင်းသော ဘာဝနာ၏ အစွမ်းအားဖြင့်။
ပဝတ္တိတာ၊ ဖြစ်စေအပ်သော။
အသညဘဝူပပတ္တိနိဗ္ဗတ္တနသမာပတ္တိ၊ အသညီဘဝ၌ ပဋိသန္ဓေကို ဖြစ်စေတတ်သော သမာပတ်။
**အဘယ်သို့ သညာ၌ တပ်ခြင်းကင်းသော ဘာဝနာ၏ အစွမ်းအားဖြင့် ဖြစ်စေအပ်သနည်း။ ထိုသမာပတ်သည် အသညီဘဝ၌ အဘယ်သို့ ဖြစ်စေသနည်ဟု စောဒနာရှိရကား 'အနုပ္ပန္နေ ဟိ'အစရှိသော ပါဌ်ကို မိန့်သတည်း။**
ဟိ ဝိတ္ထာရယိဿာမိ၊ အံ့။
ဗုဒ္ဓေ၊ သည်။
အနုပ္ပန္နေ၊ သော်။
ဧကစ္စေ၊ အချို့သောသူတို့သည်။
တိတ္ထာယတနေ၊ တိတ္ထိတို့၏ နေရာ၌။
ဝါ၊ တိတ္ထိတို့၏ ကျောင်း၌။
ပဗ္ဗဇိတွာ၊ ရဟန်းပြုကုန်သည် ဖြစ်၍။
ဝါယောကသိဏေ၊ ၌။
ပရိကမ္မံ၊ ပရိကံကို။
ကတွာ၊ ၍။
စတုတ္ထဇ္ဈာနံ၊ ကို။
နိဗ္ဗတ္တေတွာ၊ ၍။
ဈာနာ၊ မှ။
ဝုဋ္ဌာယ၊ ထ၍။
သညာယ၊ ၌။
ဒေါသံ၊ အပြစ်ကို။
ပဿန္တိ၊ မြင်ကုန်၏။
ကိံ ပဿန္တိ၊ ကုန်သနည်း ဟူမူကား။
သညာယ၊ သည်။
သတိ၊ သော်။
ဟတ္ထစ္ဆေဒါဒိဒုက္ခဉ္စေဝ၊ လက်ပြတ်ခြင်း ခြေပြတ်ခြင်း အစရှိသော ဆင်းရဲသည်လည်းကောင်း။
(ဋ္ဌ၊ ၁၃၄) သဗ္ဗဘယာနိ စ၊ အလုံးစုံသော ဘေးတို့သည်လည်းကောင်း။
ဟောန္တိ၊ ကုန်၏။
"ဣမာယ သညာယ၊ ဖြင့်။
အလံ၊ အကျိုးမရှိ။
သညာဘာဝေါ၊ သညာ၏ မရှိခြင်းသည်။
သန္တော၊ ငြိမ်းချမ်း၏"။
ဣတိ၊ သို့။
ပဿန္တိ၊ ကုန်၏။
ဧဝံ၊ သို့။
သညာယ၊ ၌။
ဒေါသံ၊ ကို။
ပဿိတွာ၊ ၍။
သညာဝိရာဂဝသေန၊ သညာ၌ တပ်ခြင်းကင်းသည်၏ အစွမ်းအားဖြင့်။
စတုတ္ထဇ္ဈာနံ၊ ကို။
နိဗ္ဗတ္တေတွာ၊ စေ၍။
အပရိဟီနဇ္ဈာနာ၊ မယုတ်သော ဈာန်ရှိကုန်သည်။
ဟုတွာ၊ ၍။
ကာလံ ကတွာ၊ သေ၍။
အသညီသု၊ အသညသတ်ဘုံတို့၌။
နိဗ္ဗတ္တန္တိ၊ ကုန်၏။နေသံ၊ ထိုအသညသတ်ဘုံ၌ဖြစ်ကုန်သော သူတို့၏။
စိတ္တံ၊ သည်။
စုတိစိတ္တ နိရောဓေနေဝ၊ စုတိစိတ်ချုပ်သဖြင့်သာလျှင်။
ဣဓ၊ ဤကာမဘုံ၌။
နိဝတ္တတိ၊ နစ်၏။
ရူပက္ခန္ဓမတ္တမေဝ၊ သာလျှင်။
တတ္ထ၊ ထိုအသညသတ်ဘုံ၌။
နိဗ္ဗတ္တတိ၊ ၏။
တေ၊ ထိုအသညသတ်ဘုံ၌ ဖြစ်သောသူတို့သည်။
ယထာ နာမ၊ ဥပမာ မည်သည်ကား။
ဇိယာဝေဂုက္ခိတ္တော၊ ညှို့၏ အဟုန်ဖြင့် လွှတ်အပ်သော။
သရော၊ မြားသည်။
ယတ္တကော၊ အကြင်မျှလောက်သော။
ဇိယာဝေဂေါ၊ ညှို့အဟုတ်သည်။
အတ္ထိ၊ ၏။
တတ္တကမေဝ၊ ထိုမျှလောက်သာလျှင်။
အာကာသေ၊ ၌။
ဂစ္ဆတိ ယထာ၊ သွားသကဲ့သို့။
ဧဝမေဝံ ဧဝံ တထာ၊ တူ။
ဈာနဝေဂုက္ခိတ္တာ၊ ဈာန်၏ အဟုတ်ဖြင့်ပစ်ချအပ်ကုန်သည် ဖြစ်၍။
ဥပ္ပဇ္ဇိတွာ၊ ၍။
ယတ္တကော၊ သော။
ဈာနဝေဂေါ၊ ဈာန်၏အဟုတ်သည်။
အတ္ထိ၊ ၏။
တတ္တကမေဝ ကာလံ၊ ထိုမျှလောက်သော ကာလပတ်လုံးသာလျှင် (ကမ္ဘာငါးရာကို ယူ)။
တိဋ္ဌန္တိ၊ ကုန်၏။
ဈာနဝေဂေ၊ သည်။
ပရိက္ခီဏေ ပန၊ ကုန်သော်ကား။
တတ္ထ၊ ထိုအသညသတ်ဘုံ၌။
ရူပက္ခန္ဓော၊ သည်။
အန္တရဓာယတိ၊ ကွယ်၏။
ဣဓ၊ ဤကာမဘုံ၌။
ပဋိသန္ဓိသညာ၊ ပဋိသန္ဓေသညာသည်။
ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ၏။
တံ၊ ထိုသို့ ဖြစ်ခြင်းကို။
ဝါ၊ ထိုစတုတ္ထဈာန်ကို။သန္ဓာယ= ၍။
"အသည ၊လ၊ သမာပတ္တီ"တိ၊ ဟူ၍။
ဝုတ္တံ၊ ၏။
ဝိဘူတသညသမာပတ္တီတိ၊ ကား။
ဝိညာဏဉ္စာယတနသမာပတ္တိ၊ တည်း။
အဘယ့်ကြောင့် ဝိဘူတသညာ-ဟု ဆိုရသနည်း စုဒ်ရှိရကား 'သာ ဟိ'စသည်ကို မိန့်သော်။
တစ်နည်းကား-'ဝိဘူတသညာ သမာပတ္တီတိ ပါကဋသညာသမာပတ္ထိ'စသည်ဖြင့် ဆိုပါလော။ စောဒနာ ရှိရကား 'သာ ဟိ' စသည်ကို မိန့်သတည်း။
ဟိ၊ စွ။
သာ၊ ထိုဝိညာဏဉ္စာယတနသမာပတ်ကို။
ပဌမာရုပ္ပဝိညာဏဿ၊ ပဌမာရုပ္ပဝိညာဉ်နှင့် ပြည့်စုံသော ပုဂ္ဂိုလ်အား။
ပဌမာရုပ္ပသညာယပိ၊ ကိုလည်း။
ဝိဘာဝနတော၊ ထင်ရှားပြတတ်သောကြောင့်။
"ဝိဘူတသညာ"တိ၊ ဟူ၍။
ဝုစ္စတိ၊ ၏။
ကေစိ၊ တို့သည်။
"ဝိဘူတရူပသညာ"တိ၊ ဟူ၍။
ပဌန္တိ၊ ကုန်၏ ('ဝိဘူတသညာတိ' ဟုရှိ၏၊ 'ဝိဘူတရူပသမာပတ္တိ နာမ'ဟူသော နောက်စကားနှင့် မတန်ရကား ဆင်ခြင်အပ်၏)။
တသံ၊ တို့၏။
မတေန၊ အားဖြင့်။
ဝိဘူတရူပသမာပတ္တိ နာမ၊ မည်သည်။
သေသာရုပ္ပသမာပတ္တိယော၊ နေဝသညာနာသညာယတနသမာပတ်မှကြွင်းသော အရူပသမာပတ်တို့တည်း (နေဝသညာနာသညာယတနသမာပတ်ကို အသီး ယူပြီး ဖြစ်သောကြောင့် ဆိုသည်)။
သေသာ၊ ကုန်သော။
သမာပတ္တိယော၊ တို့သည်။
သုဝိညေယျာဝ၊ ကုန်သလျှင်ကတည်း။
နေဝသေက္ခနာသေက္ခော ဈာယတီတိ၊ ကား။
ဈာနလာဘီ၊ ဈာန်ရသော။
ပုထုဇ္ဇနော၊ တည်း။
အာဇာနိယော ဈာယီတိ၊ ကား။
အရဟာ၊ ရဟန္တာတည်း။
ဝါ၊ ကား။
သဗ္ဗေပိ၊ ကုန်သော။
အရိယပုဂ္ဂလာ၊ တို့တည်း။
အဿခလုင်္ကော ဈာယီတိ၊ ကား။
ခလုင်္ကဿသဒိသော၊ မြင်းကြမ်းနှင့် တူသော။
ဈာယီ၊ ဈာန်ဝင်စားသော သူတည်း။
**မြင်းကြမ်းနှင့် အသို့ တူသနည်းစုဒ်ရှိရကား 'တထာ ဟိ' စသော ပါဌ်ကို မိန့်သတည်း။**
ဟိ၊ စွ။
ခလုင်္ကော၊ ကြမ်းသော။
အဿော၊ မြင်းသည်။
ဒမထံ၊ ဆုံးမခြင်းသို့။
န ဥပေတိ၊ မရောက်။
ဣတော စိတော စ၊ ထိုမှ ဤမှလည်း။
ယထာရုစိ၊ အလိုရှိတိုင်း။
ဓာဝတိ ယထာ၊ ပြေးသကဲ့သို့။
ဧဝမေဝံ ဧဝံ တထာ၊ တူ။
ယော ပုထုဇ္ဇနော၊ သည်။
အဘိညာလာဘီ၊ အဘိညာဉ်ကို ရ၏။
သော ပုထုဇ္ဇနော၊ သည်။
အဘိညာ၊ အဘိညာဉ်တို့ကို။
အဿာဒေတွာ၊ သာယာ၍။
"ဧတ္တာဝတာ၊ ဤမျှဖြင့်။
အလံ၊ တန်သင့်ပြီ။
ဧတ္တာဝတာ၊ ဤမျှဖြင့်။
ကတံ နိဋ္ဌိတံ၊ ကိစ္စ ပြီးပြီ"။
ဣတိ၊ သို့။
ဥတ္တရိဒမထာယ၊ အထက်ဖြစ်သော အရိယမဂ်-ဟူသော ဆုံးမခြင်းအကျိုးငှာ။
အပရိသက္ကန္တော၊ လုံ့လမပြုသည်ဖြစ်၍။
အဘိညာစိတ္တဝသေန၊ ဖြင့်။
ဣတော စိတော စ၊ လည်း။
ဓာဝတိ၊ ၏။
ပဝတ္တတိ၊ ဖြစ်၏။
ဝါ၊ လည်၏။
သော ပုထုဇ္ဇနော၊ ကို။
"အဿခလုင်္ကော၊ မြင်းကြမ်းနှင့် တူသော။
ဈာယီတိ၊ ဈာန်ဝင်စားသောသူဟူ၍"။
ဝုတ္တော၊ ၏။ဒိဋ္ဌုတ္တရော ဈာယီတိ၊ ကား။
ဈာနလာဘီ၊ ဈာန်ရသော။
ဒိဋ္ဌိဂတိကော၊ မိစ္ဆာအယူရှိသောသူတည်း။
ပညုတ္တရော ဈာယီတိ၊ ကား။
လက္ခဏူပဋိဇ္ဈာနေန၊ လက္ခဏာကို ကပ်၍ ရှုတတ်သော ဈာန်ဖြင့်။
ဈာယီ၊ ဈာန်ဝင်စားသော သူတည်း။
ဝါ၊ ကား။
သဗ္ဗော ဧဝ၊ သော။
ပညာဓိကော၊ လွန်သောပညာရှိသော။
ဈာယီ၊ တည်း။
သရဏော သမာဓီတိ၊ ကား။
အကုသလစိတ္တေကဂ္ဂတာ၊ တည်း။
ဝါ၊ ကား။
သဗ္ဗောပိ၊ သော
သာသဝေါ၊ အာသဝေါ၏ အာရုံဖြစ်သော။
သမာဓိ၊ တည်း။
အရဏော သမာဓီတိ၊ ကား။
သဗ္ဗော၊ သော။
ကုသလာဗျာကတော၊ သော။
သမာဓိ၊ တည်း။
ဝါ၊ ကား။
လောကုတ္တရော ဧဝ၊ သာဖြစ်သော။
သမာဓိ၊ တည်း။
သဝေရော သမာဓီတိ၊ ကား။
ပဋိဃစိတ္တေသု၊ တို့၌။
ဧကဂ္ဂတာ၊ တည်း။
အဝေရော သမာဓီတိ၊ ကား။
မေတ္တာစေတောဝိမုတ္တိ၊ တည်း။
အနန္တရဒုကေပိ၊ အခြားမဲ့ဖြစ်သော ဒုက်၌လည်း။
ဧသေဝ နယော၊ တည်း။
သာမိသော သမာဓီတိ၊ ကား။
လောကိယသမာဓိ၊ တည်း။
ဟိ၊ စွ။
သော၊ ထိုလောကီသမာဓိသည်။
အနတိက္ကန္တဝဋ္ဋာမိသလောကာမိသတာယ
သဿတဒိဋ္ဌိ, ဥစ္ဆေဒဒိဋ္ဌိနှင့် တကွဖြစ်သော ရာဂ၊ ထိုရာဂ၏ အာရုံသည် လောကာမိသ မည်၏။ တစ်နည်းကား-လောကဓံတရားတို့သည် လောကာမိသ မည်၏။ ဝဋ်ကို သာယာခြင်း၏အစွမ်းအားဖြင့် ဖြစ်သော ရာဂ၊ ထိုရာဂ၏အာရုံသည် နိရာမိသ မည်၏။ ထို့ကြောင့် ဗောဇ္ဈင်္ဂဝိဘင်းအဖွင့် မူလဋီကာ၌ သဿတော အတ္တာ စ လောကော စာတိအာဒိနာ လောကဂ္ဂဟဏဝသေန ပဝတ္တော သဿတုစ္ဆေဒ သဟဂတော ရာဂေါ တဒါရမ္မဏဉ္စ လောကာမိသံ၊ လောကဓမ္မော ဝါ။ ဝဋ္ဋဿဒဝသေန ဥပ္ပန္နော သံသာရဋ္ဌာနိကော ရာဂေါ တဒါရမ္မဏဉ္စ ဝဋ္ဋာမိသံ-ဟု မိန့်သတည်း။
၊ မလွန်မြောက်သော ဝဋ္ဋာမိသ, လောကာမိသ ရှိသည်၏အဖြစ်ကြောင့်။
သာမိသော၊ အာမိသနှင့်တကွ ဖြစ်၏။နိရာမိသော သမာဓီတိ၊ ကား။
လောကုတ္တရော၊ သော။
သမာဓိ၊ တည်း။
သသင်္ခါရော သမာဓီတိ၊ ကား။
ဒုက္ခပဋိပဒေါ၊ ဆင်းရဲငြိုငြင်သော အကျင့်ရှိသော။
ဒန္ဓာဘိညော စ နုန့်သောအဘိညာသမာဓိလည်းကောင်း။
သုခါပဋိပဒေါ၊ လွယ်သော အကျင့်ရှိသော။
ဒန္ဓာဘိညော စ၊ လည်းကောင်း။
ဟိ၊ စွ။
သော သမာဓိ၊ ကို။
သသင်္ခါရေန၊ တိုက်တွန်းခြင်းနှင့် တကွဖြစ်သော။
သပ္ပယောဂေန၊ လုံ့လနှင့် တကွဖြစ်သော။
စိတ္တေန၊ ဖြင့်။
ပစ္စနီကဓမ္မေ၊ ဆန့်ကျင်ဘက် တရားတို့ကို။
(ဋ္ဌ၊ ၁၃၅) ကိစ္ဆေန၊ ငြိုငြင်သဖြင့်။
ကသိရေန၊ ပင်ပန်းသဖြင့်။
နိဂ္ဂဟေတွာ၊ နှိပ်၍။
အဓိဂန္တဗ္ဗော၊ ရအပ်၏။
ဣတရော၊ ဒုက္ခာပဋိပဒါ ခိပ္ပာဘိညသမာဓိ သုခါပဋိပဒါ ခိပ္ပာဘိညသမာဓိသည်။
အသင်္ခါရော သမာဓိ၊ မည်၏။
ဧကံသဘာဝိတော သမာဓီတိ၊ ကား။
သုက္ခဝိပဿကဿ၊ ပုဂ္ဂိုလ်၏။
သမာဓိ၊ တည်း။
ဥဘယံသဘာဝိတော သမာဓီတိ၊ ကား။
သမထယာနိကဿ၊ ကပုဂ္ဂိုလ်၏။
သမာဓိ၊ တည်း။
ဥဘယတော ဘာဝိတဘာဝနော သမာဓီတိ၊ ကား။
ကာယသက္ခိနော စ၊ ပုဂ္ဂိုလ်၏လည်းကောင်း။
ဥဘတောဘာဂဝိမုတ္တဿ စ၊ ပုဂ္ဂိုလ်၏လည်းကောင်း။
သမာဓိ၊ တည်း။
ဟိ၊ စွ။
သော၊ ထိုကာယသက္ခီပုဂ္ဂိုလ်ဥဘတောဘာဂဝိမုတ္တ ပုဂ္ဂိုလ်သည်။
ဥဘယတော ဘာဂေဟိ၊ ရူပကာယ နာမကာယဟု ဆိုအပ်သော နှစ်ပါးသော အဖို့တို့ဖြင့်။
ဥဘယတော၊ နှစ်ပါးသော ဝိက္ခမ္ဘနဝိမုတ္တိ, သမုစ္ဆေဒဝိမုတ္တိ တို့၏ အစွမ်းအားဖြင့်။
ဘာဝိတဘာဝနော၊ ပွားစေအပ်သောဘာဝနာရှိ၏။
အာဂါဠှပဋိပဒါတိ၊ ကား။
ကာမာနံ၊ တို့သို့။
ဩရောဟနပဋိပတ္တိ၊ သက်သောအကျင့်တည်း။
ကာမသုခါနုယောဂေါ၊ ကာမဂုဏ်ချမ်းသာကို ခံစားခြင်းနှင့် ယှဉ်သောအကျင့်တည်း။
ဣတိ အယံ၊ လျှင်။
အတ္ထော၊ တည်း။
နိဇ္ဈာမပဋိပဒါတိ၊ ကား။
ကာမဿ၊ ကို။
နဇ္ဈာပနဝသေန၊ လောင်စေခြင်း၏ အစွမ်းအားဖြင့်။
ဝါ၊ ဖုတ်မြှိုက်ခြင်း၏ အစွမ်းအားဖြင့်။
ခေဒနဝသေန၊ ပင်ပန်းခြင်း၏ အစွမ်းအားဖြင့်။
ပဝတ္တာ၊ သော။
ပဋိပတ္တိ၊ တည်း။
အတ္တကိလမထာနုယောဂေါ၊ ကိုယ်ပင်ပန်းခြင်းနှင့် ယှဉ်သော အကျင့်။
ဣတိ အယံ၊ လျှင်။
အတ္ထော၊ တည်း။
အက္ခမာ ပဋိပဒါတိ အာဒီသု၊ တို့၌။
ပဓာနကရဏကာလေ၊ ကမ္မဋ္ဌာန်း စီးဖြန်းခြင်းကို ပြုသော ကာလ၌။
သီတာဒီနိ၊ အချမ်း အစရှိသည်တို့ကို။
အသဟန္တဿ၊ သည်းမခံသော သူ၏။
ပဋိပဒါ၊ သည်။
တာနိ၊ ထိုအချမ်း အစရှိသည်တို့ကို။
နက္ခမတိ၊ သည်းမခံတတ်။
ဣတိ တသ္မာ၊ ကြောင့်။
အက္ခမာ၊ မည်၏။
သဟန္တဿ၊ သည်းခံသော သူ၏။
ပဋိပဒါ ပန၊ သည်ကား။
တာနိ၊ ထိုအချမ်း အစရှိသည်တို့ကို။
ခမတိ၊ သည်းခံတတ်၏။
ဣတိ တသ္မာ၊ ကြောင့်။
ခမာ၊ မည်၏။
"ဥပ္ပန္နံ၊ သော။
ကာမဝိတက္ကံ၊ ကို။
နာဓိဝါသေတိ၊ သည်းမခံ"။
ဝါ၊ မသာယာ။
ဣတိ အာဒိနာ၊ သော။
နယေန၊ ဖြင့်။
မိစ္ဆာဝိတက္ကေ၊ မိစ္ဆာဝိတက်တို့ကို။
သမေတိ၊ ငြိမ်းစေတတ်၏။
ဣတိ တသ္မာ၊ ကြောင့်။
သမာ၊ မည်၏။
မနစ္ဆဋ္ဌာနိ၊ မနိန္ဒြေလျှင် ခြောက်ခုမြောက် ရှိကုန်သော။
ဣန္ဒြိယာနိ၊ တို့ကို။
ဒမေတိ၊ ဆုံးမတတ်၏။
ဣတိ တသ္မာ၊ ကြောင့်။
ဒမာ ပဋိပဒါ၊ မည်၏။
တစ်နည်းကား-ဒမာ၊ မည်၏။
ပဋိပဒါ၊ ကို။
လဗ္ဘတိ၊ ၏။
ဧဝန္တိ၊ ကား။
ဣမိနာ ဝုတ္တနယေန၊ ဖြင့်။
ယော ဓမ္မောတိ၊ ကား။
ယော ကောစိ၊ အမှတ် မရှိသော။
ဇာတိအာဒိဓမ္မော၊ သည်။
ယဿ ဓမ္မဿာတိ၊ ကား။
တတော၊ ထိုဇာတိ အစရှိသော တရားမှ။
အညဿ၊ သော။
ဇရာဒိဓမ္မဿ၊ နှင့်။
သမာနဘာဝေါတိ၊ ကား။
ဒုက္ခာဒိဘာဝေန၊ ဒုက္ခ အစရှိသည်တို့၏ အဖြစ်ဖြင့်။
သမာနဘာဝေါ၊ တူသော သဘောရှိ၏။
ဧကတ္တတာယာတိ၊ ကား။
ဒုက္ခာဒိဘာဝါနံ၊ ဒုက္ခ အစရှိသော အဖြစ်တို့၏။
ဧကီဘာဝေန၊ ဖြင့်။
သမာနတာယ၊ တူသည်၏အဖြစ်ဖြင့်။
ဧကီ ဘဝတီတိ၊ ကား။
အနေကောပိ၊ များသော်လည်း။
"ဒုက္ခ"န္တိ အာဒိနာ၊ ဖြင့်။
ဧကသဒ္ဒါဘိဓေယျတာယ၊ တူသော သဒ္ဒါသည် ဟောအပ်သော အနက်၏အဖြစ်ဖြင့်။
ဧကီ ဘဝတီ၊ တူသည်ဖြစ်၍ ဖြစ်၏။
ဝါ၊ တစ်ခုတည်းဖြစ်၍ ဖြစ်၏။
ဧတေန၊ ဤ ဧဝံ ယော ဓမ္မော အစရှိသော ပါဌ်ဖြင့်။
ဧကတ္တတာယ၊ တူသည်၏ အဖြစ်၏။
လက္ခဏံ၊ ကို။
အာဟ၊ ၏။
ယေန ယေန ဝါ ပန ဝိလက္ခဏောတိ၊ ကား။
ယော ဓမ္မော၊ သည်။
ယဿ ဓမ္မဿ၊ နှင့်။
ယေန ယေန ဘာဝေန၊ အကြင် အကြင်သို့သောသဘောအားဖြင့်။
ဝိသဒိသော၊ မတူ။
တေန တေန ဝေမတ္တံ ဂစ္ဆတီတိ၊ ကား။
တေန တေန ဘာဝေန၊ ထိုထိုသို့သော သဘောအားဖြင့်။
သော ဓမ္မော၊ သည်။
တဿ ဓမ္မဿ၊ နှင့်။
ဝါ၊ မှ။
ဝေမတ္တတံ ဝိသဒိသတ္တံ၊ မတူသည်၏ အဖြစ်သို့။
ဂစ္ဆတိ၊ ၏။
ဒုက္ခဘာဝေန၊ ဖြင့်။
သမာနောပိ၊ တူသော်လည်း။
ဇာတိအာဒိကော၊ ဇာတိ အစရှိသော တရားရှိသည်။
အဘိနိဗ္ဗတ္တိအာဒိဘာဝေန၊ ဖြစ်ခြင်း အစရှိသော အဖြစ်ဖြင့်။
ဇရာဒိကဿ၊ ဇရာအစရှိသော တရားနှင့်။
ဝါ၊ မှ။
ဝိသိဋ္ဌတံ၊ ထူးသည်၏ အဖြစ်သို့။
ဂစ္ဆတိ၊ ၏။
ဣတိ အယံ၊ လျှင်။
အတ္ထော၊ တည်း။
ဣမိနာ၊ ဤ ယေန ယေန ဝါ ပန အစရှိသော ပါဌ်ဖြင့်။
ဝေမတ္တတာယ၊ ထူးသည်၏ အဖြစ်၏။
လက္ခဏံ၊ ကို။
အာဟ၊ ၏။
ဣဒါနိ၊ ၌။
တာဝ၊ စွာ။
ဧကတ္တဝေမတ္တတာ၊ ထိုတူသည်၏အဖြစ်, ထူးသည်၏ အဖြစ်တို့ကို။
ဝိသယေ၊ ၌။
နိယောဇေတွာ၊ ယှဉ်၍။
ဒဿေတုံ၊ ငှာ။
"သုတ္တေ ဝါ ဝေယျာကရဏေ ဝါ"တိ အာဒိ၊ ကို။
ဝုတ္တံ၊ ၏။
**ပုစ္ဆိတံဟူသော စကားကို အဓိဋ္ဌာနဟာရ၏ ပုစ္ဆာအရာ ရှိသည်၏ အဖြစ်ဖြင့် ဆိုအပ်၏ဟု အယူရှိလေရကား 'တတ္ထ ပုစ္ဆိတန္တိ' အစရှိသော ပါဌ်ကို မိန့်သတည်း။**
တတ္ထ ဝစနေ၊ ၌။
ပုစ္ဆိတန္တိ အာဒိဝစနံ၊ ကို။
ပုစ္ဆာဝသေန၊ ဖြင့်။
ဒေသိတသုတ္တဝသေန၊ ဖြင့်။
ဝုတ္တံ၊ ၏။
အဓိဋ္ဌာနဟာရဿ၊ ၏။
ပုစ္ဆာဝိသယတာယ ပန၊ ပုစ္ဆာလျှင် အရာရှိသည်၏ အဖြစ်ဖြင့်ကား။
န ဝုတ္တံ၊ အပ်။သေသံ၊ သည်။
ဥတ္တာနမေဝ၊ လျှင်ကတည်း။
အဓိဋ္ဌာနဟာရဝိဘင်္ဂဝဏ္ဏနာ၊ အဓိဋ္ဌာနဟာရဝိဘင်းအဖွင့်သည်။
နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီးပြီ။