၃-နိဒ္ဒေသဝါရအဖွင့်
ဧဝံ၊ သို့။
ဥဒ္ဒိဋ္ဌေ၊ အကျဉ်းအားဖြင့် ပြအပ်ကုန်သော။
ဟာရာဒယော၊ တို့ကို။
နိဒ္ဒိသိတုံ၊ အကျယ်ပြအံ့သောငှာ။
"တတ္ထ သင်္ခေပတော"တိ အာဒိ၊ ကို။
အာရဒ္ဓံ၊ ၏။
တတ္ထ ဝစနေ၊ ထိုတတ္ထ သင်္ခေပတော အစရှိသော ပါဌ်၌။
တတ္ထာတိ၊ ကား။
တသ္မိံ ဥဒ္ဒေသပါဌေ၊ ထိုဥဒ္ဒေသပါဌ်၌။
သင်္ခေပတော နေတ္တိ ကိတ္တိတာတိ၊ ကား။
သမာသတော၊ အားဖြင့်။
နေတ္တိပ္ပကရဏံ၊ ကို။
ကထိတံ၊ ၏။
ဟိ၊ စွ။
ဟာရနယမူလပဒါနံ၊ တို့ကို။
သရူပဒဿနံ၊ သရုပ်အားဖြင့် ပြခြင်းကို။
ဥဒ္ဒေသပါဌေန၊ ဥဒ္ဒေသပါဌ်ဖြင့်။
ကတံ၊ ပြုအပ်၏။
ဣတိ၊ သို့။
ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ၏။
ဧတ္ထ စ၊ ဤဟာရနယမူလပဒတို့တွင်လည်း။
ဟာရနယာနံ၊ တို့၏ (ပဒတ္ထော စသောပုဒ်၌ စပ်)။
သာမညတော စ၊ သာမညအားဖြင့်လည်းကောင်း။
ဝါ၊ အဝိသေသ အားဖြင့်လည်းကောင်း။
ဝိသေသေန စ၊ အထူးအားဖြင့်လည်းကောင်း။
ဝါ၊ မဆက်ဆံသောအားဖြင့်လည်းကောင်း။
ပဒတ္ထော စ၊ သဒ္ဒါ၏ အနက်ကိုလည်းကောင်း။
လက္ခဏဉ္စ၊ လက္ခဏာကိုလည်းကောင်း။
ဝါ၊ သဘောကိုလည်းကောင်း။
ကမော စ၊ အစဉ်ကိုလည်းကောင်း။
ဧတ္တာဝတာ စ၊ ဤမျှအတိုင်းအရှည်ရှိသည်၏ အဖြစ်ကိုလည်းကောင်း။
ဟေတွာဒီ စ၊ အကြောင်းအစရှိသည်တို့ကိုလည်းကောင်း။
ဝိညုနာ၊ သည်။
ဝေဒိတဗ္ဗာ ဟိ ဝေဒိတဗ္ဗာ ဧဝ၊ သိအပ်ကုန်သလျှင်ကတည်း။
တေသု၊ ထိုပဒတ္ထ အစရှိသည်တို့တွင်။
အဝိသေသတော စ၊ အားဖြင့်လည်းကောင်း။
ဝိသေသတော စ၊ အားဖြင့်လည်းကောင်း။
ဟာရနယာနံ၊ တို့၏။
အတ္ထော၊ ကို။
ဒဿိတော၊ ပြီ။
လက္ခဏာဒီသု ပန၊ တို့၌ကား။
အဝိသေသတော၊ အားဖြင့်။
သဗ္ဗေပိ၊ လည်းဖြစ်ကုန်ထသော။
ဟာရာ စ၊ တို့သည်လည်းကောင်း။
နယာ စ၊ တို့သည်လည်းကောင်း။
ယထာက္ကမံ၊ စွာ။
ဗျဉ္ဇနတ္ထမုခေန၊ သဒ္ဒါအနက်ကိုအဦးပြုသဖြင့်။
ဝါ၊ အရင်းပြုသဖြင့် (ဟာရနှင့်သဒ္ဒါ နယနှင့်အနက် ယထာက္ကမယူ)။
နဝင်္ဂဿ၊ သော။
သာသနဿ၊ ၏။
အတ္ထသံဝဏ္ဏနလက္ခဏာ၊ အနက်ကိုဖွင့်ခြင်းလက္ခဏာ ရှိကုန်၏။
ဝိသေသတော ပန၊ အားဖြင့်ကား။
တဿ တဿ ဟာရဿ စ၊ ၏လည်းကောင်း။
တဿ တဿ နယဿ စ၊ ၏လည်းကောင်း။
လက္ခဏံ၊ ကို။
နိဒ္ဒေသေ ဧဝ၊ နိဒ္ဒေသဝါရ၌သာလျှင်။
ကထယိဿာမ၊ ကုန်အံ့။
ကမာဒီနိ စ၊ အစဉ် အစရှိသည်တို့ကိုလည်း။
ဝါ၊ တို့သည်လည်း။
ယသ္မာ၊ ကြောင့်။
နေသံ၊ ထိုဟာရနယတို့၏။
လက္ခဏေသု၊ တို့ကို။
ဉာတေသု၊ သိအပ်ကုနသည်ရှိသော်။
ဝိညေယျာနိ၊ သိလွယ်ကုန်သည်။
ဟောန္တိ၊ ကုန်၏။
တသ္မာ၊ ကြောင့်။
တာနိပိ၊ ထိုအစဉ်အစရှိသည်တို့ကိုလည်း။
နိဒ္ဒေသတော၊ နိဒ္ဒေသဝါရမှ။
ပရတော၊ ၌။
ပကာသယိဿာမ၊ ကုန်အံ့။
ဟာရသင်္ခေပ-ဟာရအကျဉ်း
၁. အဿာဒါဒီနဝတာတိအာဒိကာ၊ အစရှိကုန်သော။
ယာ ပန နိဒ္ဒေသဂါထာ၊ တို့သည်။
သန္တိ၊ ကုန်၏။
တာသု နိဒ္ဒေသဂါထာသု၊ တို့၌။
အတ္ထော၊ ကို။
ဧဝံ၊ သို့။
ဒဋ္ဌဗ္ဗော၊ ၏။
အဿာဒါဒီနဝတာတိ ပဒဿ၊ ၏။
အဿာဒေါ အာဒီနဝတာတိ၊ ဟူ၍။
ပဒဝိဘာဂေါ၊ ပုဒ်ကို ဝေဖန်ခြင်းကို။
ဝေဒိတဗ္ဗော၊ ၏။
အာဒီနဝတာတိ စ၊ အာဒီနဝတာဟူသည်လည်း။
အာဒီနဝေါ ဧဝ၊ အာဒီနဝပင်တည်း (တာပစ္စည်းကား ဒေဝတာ စသည်၌ကဲ့သို့ သွတ္ထဟူလိုသော်)
ကေစိ၊ တို့သည်။
"အဿာဒါဒီနဝတော" တိ၊ ဟူ၍။
ပဌန္တိ၊ ကုန်၏။
တံ၊ သည်။
န သုန္ဒရံ၊ မကောင်း။
တတ္ထ၊ ထိုအဿာဒါ ဒီနဝတာ အစရှိသောပါဌ်၌။
အတ္ထော၊ ကို။
ဧဝံ၊ သို့။
ဝေဒိတဗ္ဗော၊ ၏။
အဿာဒီယတိ၊ သာယာအပ်၏။
ဣတိ တသ္မာ၊ ကြောင့်။
အဿာဒေါ၊ မည်၏။
သုခဉ္စ၊ ကိုလည်းကောင်း။
သောမနဿဉ္စ၊ ကိုလည်းကောင်း။
လဗ္ဘတိ၊ ၏။
"ယံ ဘိက္ခဝေ ၊လ၊ (ဋ္ဌ၊ ၂၀) ဥပါဒါနက္ခန္ဓေသု အဿာဒေါ"တိ၊ ဟူ၍။
ဧတံ ဝစနံ၊ ကို။
ဝုတ္တံ၊ ပြီ။
"ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
ပဉ္စုပါဒါနက္ခန္ဓေ၊ ငါးပါးသော ဥပါဒါန်၏ အာရုံဖြစ်သော ခန္ဓာတို့ကို။
ပဋိစ္စ၊ စွဲ၍။
ယံ သုခဉ္စ၊ သည်လည်းကောင်း။
ယံ သောမနဿဉ္စ၊ သည်လည်းကောင်း။
ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ၏။
အယံ၊ ဤသုခသောမနဿသည်။
ပဉ္စသု၊ ကုန်သော။
ဥပါဒါနက္ခန္ဓေသု၊ ဥပါဒါန်၏ အာရုံဖြစ်သော ခန္ဓာတို့၌။
အဿာဒေါ၊ မည်၏"။
ဧတံ သုခဉ္စ၊ သည်လည်းကောင်း။
ဧတံ သောမနဿဉ္စ၊ သည်လည်းကောင်း။
အဿဒေါ၊ မည်သည်။
ဟောတိ ယထာ စ၊ ကဲ့သို့လည်း။
ဧဝံ တထာ၊ တူ။
ဣဋ္ဌရမ္မဏမ္ပိ၊ သည်လည်း။
အဿာဒေါ၊ မည်သည်။
ဟောတိ၊ ၏။
တစ်နည်းကား ဧတံ သုခဉ္စ၊ သည်လည်းကောင်း။
ဧတံ သောမနဿဉ္စ၊ သည်လည်းကောင်း။
အဿာဒီယတီတိ ဣမိနာ ဝစနတ္ထေန၊ ဖြင့်။
အဿာဒေါ၊ သည်။
ဟောတိ ယထာ စ၊ ကဲ့သို့လည်း။
ဧဝံ တထာ၊ တူ။
ဣဋ္ဌာရမ္မဏမ္ပိ၊ သည်လည်း။
အဿာဒီယတီတိ ဣမိနာ ဝစနတ္ထေ၊ ဖြင့်။
အဿာဒေါ၊ သည်။
ဟောတိ၊ ၏။
စ ယုတ္တံ၊ ၏။
"သော တဒဿာဒေတိ တံ နိကာမေတီ"တိ စ၊ ဟူ၍လည်းကောင်း။
"ရူပံ ၊လ၊ ဥပ္ပဇ္ဇတီ"တိ စ၊ ဟူ၍လည်းကောင်း။
"သံယောဇနီယေသု ၊လ၊ နုပဿိနော"တိ စ၊ ဟူ၍လည်းကောင်း။
ဧတမ္ပိ ဝစနံ၊ ကိုလည်း။
ဝုတ္တံ၊ ပြီ။
သော ပုဂ္ဂလော၊ သည်။
တံ၊ ထိုဣဋ္ဌာရုံကို။
အဿာဒေတိ၊ သာယာ၏။
တံ၊ ထိုဣဋ္ဌာရုံကို။
နိကာမေတိ၊ အလိုရှိ၏။
ရူပံ၊ ကို။
အဿာဒေတိ၊ ၏။
အဘိနန္ဒတိ၊ အလွန်နှစ်သက်၏။
တံ ရူပံ၊ ကို။
အာရဗ္ဘ၊ အာရုံပြု၏။
ရာဂေါ၊ သည်။
ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ၏။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
အဿာဒါနုပဿိနော၊ သာယာအပ်၏ဟု အဖန်တလဲလဲ ရှုသော ရဟန်းအား။
ဝါ၊ အဿာဒအားဖြင့်အဖန်တလဲလဲ ရှုသော ရဟန်းအား။
တဏှာ၊ သည်။
ပဝဍ္ဎတိ၊ ပွား၏။
ဝါ၊ ကား။
ဧတာယ တဏှာယ၊ ဖြင့်။
အဿာဒေတိ၊ သာယာတတ်၏။
ဣတိ တသ္မာ၊ ကြောင့်။
သာ တဏှာ၊ သည်။
အဿာဒေါ၊ မည်၏။
တဏှာ၊ ကို။
လဗ္ဘတိ၊ ၏။
**ထိုစကားကို မြဲစေလိုရကား 'တဏှာယ ဟိ'စသော ပါဌ်ကို မိန့်သတည်း။
ဆိုအပ်ပြီးသော စကား၏ လဒ္ဓဂုဏ်ကို ပြအံ့သောငှာ 'ဧဝံ ၊လ၊ ဝေဒိတဗ္ဗော'ကို မိန့်သတည်း။
ဟိ တဒေဝ သစ္စံ၊ ၏။
ကာရဏဘူတာယ၊ သော။
တဏှာယ၊ ဖြင့်။
ပုဂ္ဂလော၊ သည်။
သုခမ္ပိ၊ ကိုလည်းကောင်း။
သုခါရမ္မဏမ္ပိ၊ သုခ၏ အာရုံကိုလည်းကောင်း။
အဿာဒေတိ၊ ၏။
တဏှာ၊ သည်။
အဿာဒေါ ယထာ စ၊ ဒမည်သကဲ့သို့လည်း။
ဧဝံ တထာ၊ တူ။
ဝိပလ္လာသာပိ၊ သတို့သည်လည်း။
အဿာဒေါ၊ မည်၏။
တစ်နည်းကား တဏှာ၊ သည်။
အဿာဒေတိ ဧတာယာတိ ဣမိနာ ဝစနတ္ထေန၊ ဖြင့်။
အဿာဒေါ၊ သည်။
ဟောတိ ယထာ စ၊ ကဲ့သို့လည်း။
ဧဝံ တထာ၊ တူ။
ဝိပလ္လာသာပိ၊ တို့သည်လည်း။
အဿာဒေတိ ဧတာယာတိ ဣမိနာ ဝစနတ္ထေန၊ ဖြင့်။
အဿာဒေါ၊ မည်သည်။
ဟောန္တိ၊ ကုန်၏။
ဟိ တဒေဝ သစ္စံ၊ ၏။
ဝိပလ္လာသဝသေန၊ သ၏ အစွမ်းအားဖြင့်။
သတ္တာ၊ တို့သည်။
အနိဋ္ဌမ္ပိ အာရမ္မဏံ၊ အနိဋ္ဌာရုံကိုလည်း (ပိသဒ္ဒါဖြင့် ဣဋ္ဌာရုံကိုလည်းယူ)။
ဣဋ္ဌာကာရေန၊ ဣဋ္ဌအခြင်းအရာဖြင့်။
ဝါ၊ ဣဋ္ဌအဖို့ဖြင့်။
အဿာဒေန္တိ၊ ကုန်၏။
ဧဝံ၊ သို့။
တစ်နည်းကား ဧဝံ ဣမိနာ ကာရဏေန၊ ဤသို့ သုခ သောမနဿအစရှိသည်တို့၏ အဿာဒ မည်သည်၏အဖြစ် ဟူသော အကြောင်းကြောင့်။
ဝေဒနာယ စ၊ သုခ အစရှိသော ဝေဒနာ၏လည်းကောင်း။
ဝါ၊ ကိုလည်းကောင်း။
သဗ္ဗေသံ
ဤ၌ အကြွင်းမရှိကုန်သော သာသဝတရားတို့ကို ဣဋ္ဌာရုံကိုယူသဖြင့် ယူအပ်သောကြောင့် 'သဗ္ဗေသံ တေဘူမကသင်္ခါရာနံ'ဟု ဆိုသည်။ ဒုက္ခ အဒုက္ခမသုခဝေဒနာတို့၏ သာယာအပ်သည်၏အဖြစ် မရှိသောကြောင့် ထိုဝေဒနာတို့ကို အဿာဒ၌စီရင်ခြင်းကို မခံချိရကား 'ကထံ ပန' စသည်ဖြင့် စောဒနာသတည်း။
၊ ကုန်သော။
တေဘူမကသင်္ခါရာနဉ္စ၊ တို့၏လည်းကောင်း။
ဝါ၊ တို့ကိုလည်းကောင်း။
တဏှာယ စ၊ ၏လည်းကောင်း။
ဝါ၊ ကိုလည်းကောင်း။
ဝိပလ္လာသာနဉ္စ၊ တို့၏လည်းကောင်း။
ဝါ၊ တို့ကိုလည်းကောင်း။
အဿာဒဝိစာရော၊ အဿာဒဟူ၍ စီရင်ခြင်းကို။
ဝေဒိတဗ္ဗော၊ ၏။ဒုက္ခာဒုက္ခမသုခဝေဒနာနံ၊ ဒုက္ခဝေဒနာ အဒုက္ခမသုခဝေဒနာတို့၏။
အဿာဒနီယတာ၊ သာယာအပ်သည်၏ အဖြစ်သည်။
ကထံ ပန ဟောတိ၊ အဘယ်သို့ ဖြစ်အံ့နည်း။
ဣတိစေ ဝဒေယျ၊ အံ့။
ဝိပလ္လာသတော စ၊ သအားဖြင့်လည်းကောင်း။
သုခပရိယာယသဗ္ဘာဝတော စ၊ သုခ၏ ပရိယာယ်သဘောအားဖြင့်လည်းကောင်း။
ဒုက္ခာဒုက္ခမသုခဝေဒနာနံ၊ တို့၏။
အဿာဒနီယတာ၊ သည်။
ဟောတိ၊ ၏။
တထာ ဟိ တတော ဧဝ၊ ကြောင့်သာလျှင်။
အာဝုသော ဝိသာခ၊ ဒါယကာ ဝိသာခ။
ခေါ၊ စင်စစ်။
သုခါ၊ သုခဖြစ်သော။
ဝေဒနာ၊ သည်။
ဌိတိသုခါ၊ တည်သဖြင့် ချမ်းသာ၏။
ဝိပရိဏာမဒုက္ခာ၊ ဖောက်ပြန်သဖြင့် ဆင်းရဲ၏။
ဒုက္ခာ၊ သော။
ဝေဒနာ၊ သည်။
ဌိတိဒုက္ခာ၊ တည်သဖြင့် ဆင်းရဲ၏။
ဝိပရိဏာမသုခါ၊ ဖောက်ပြန်သဖြင့် ချမ်းသာ၏။
အဒုက္ခမသုခါ၊ သော။
ဝေဒနာ၊ သည်။
ဉာဏသုခါသိသဖြင့် ချမ်းသာ၏။
အညာဏဒုက္ခာ၊ မသိသဖြင့် ဆင်းရဲ၏။
ဣတိ၊ သို့။
ဝုတ္တံ၊ ပြီ။
တတ္ထ၊ ထိုဝေဒနာ အစရှိသည်တို့တွင်။
ဝါ၊ အဿာဒတရားတို့တွင်။
ဝေဒနာယ၊ ၏။
ဝါ၊ ကို။
အဋ္ဌသတပရိယာယဝသေန၊ အဋ္ဌသတပရိယာယ်၏ အစွမ်းအားဖြင့်။
ဝိဘာဂေါ၊ ဝေဖန်ခြင်းကို။
ဝေဒိတဗ္ဗော၊ ၏။
တေဘူမကသင်္ခါရာနံ၊ တို့၏။
ဝါ၊ တို့ကို။
နိက္ခေပကဏ္ဍရူပကဏ္ဍဝသေန၊ နိက္ခေပကဏ္ဍရူပကဏ္ဍ၏ အစွမ်းအားဖြင့်။
ဝိဘာဂေါ၊ ကို။
ဝေဒိတဗ္ဗော၊ ၏။
တဏှာယ၊ ၏။
ဝါ၊ ကို။
သံကိလေသဝတ္ထုဝိဘင်္ဂေ စ၊ သံကိလေသဝတ္ထုဝိဘင်း၌လည်းကောင်း။
နိက္ခေပကဏ္ဍေ
စ၊ ၌လည်းကောင်း။
တဏှာနိဒ္ဒေသဝသေန၊ တဏှာနိဒ္ဒေသ၏ အစွမ်းအားဖြင့်။
ဝိဘာဂေါ၊ ကို။
ဝေဒိတဗ္ဗော၊ ၏။
ဝိပလ္လာသာနံ၊ တို့၏။
ဝါ၊ တို့ကို။
သုခသညာဒိဝသေန စ၊ တို့၏အစွမ်းအားဖြင့်လည်းကောင်း။
ဒွါသဋ္ဌိဒိဋ္ဌိဂတဝသေန စ၊ ခြောက်ဆယ့်နှစ်ပါးသော မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိတို့၏ အစွမ်းအားဖြင့်လည်းကောင်း။
ဝိဘာဂေါ၊ ကို။
ဝေဒိတဗ္ဗော၊ ၏။
ဒုက္ခာ ဝေဒနာ၊ သည်။
အာဒီနဝေါ၊ မည်၏။
ဝါ၊ ကား။
တိဿောပိ၊ လည်းဖြစ်ကုန်သော။
ဒုက္ခတာ၊ ဒုက္ခအဖြစ်တို့သည်။
အာဒီနဝေါ၊ မည်၏။
တစ်နည်းကား အာဒီနဝေါ၊ ဟူသည်ကား။
ဒုက္ခာ ဝေဒနာ၊ တည်း။
ဝါ၊ ကား။
တိဿောပိ၊ ကုန်သော။
ဒုက္ခတာ၊ တို့တည်း (ဤသို့သော်လည်းပေး)။
**ဤသို့ အာဒီနဝသဒ္ဒါ၏ ဒေါသဋ္ဌအဖြစ်ကို ပြပြီး၍ ယခုအခါ ကပဏဋ္ဌအဖြစ်ကို ပြလို၍ 'အထ ဝါ' စသည်ကို မိန့်သတည်း။**
အထ ဝါ၊ ကား။
သဗ္ဗေပိ၊ လည်းဖြစ်ကုန်သော။
တေဘူမကာ၊ ဘုံသုံးပါး၌ဖြစ်ကုန်သော။
သင်္ခါရာ၊ တို့သည်။
အာဒီနဝေါ၊ မည်၏။ဟိ၊ စွ။
အတိဝိယ၊ အလွန်။
အာဒီနံ ကပဏံ၊ အထီးကျန်သည်ဖြစ်၍။
ဝါတိ ပဝတ္တတိ၊ ဖြစ်တတ်၏။
ဣတိ တသ္မာ၊ ကြောင့်။
အာဒီနဝေါ၊ မည်၏။
ကပဏမနုဿော၊ အထီးကျန်သော လူကို။
လဗ္ဘတိ၊ ၏။
**ယင်းသို့သော် အထီးကျန်သော လူကိုသာ အာဒီနဝဟု ဆရာ ဆိုပါလော့။ အသို့မူ၍ အလုံးစုံသော တေဘူမကသင်္ခါရကို အာဒီနဝဟု ဆိုဘိသနည်း။ တစ်နည်းကား အာဒီနဝအရကို ကပဏမနုဿောဟု ဆရာဆို၏။ ရှေး၌ 'သဗ္ဗေပိ တေဘူမကာ သင်္ခါရာ အာဒီနဝေါ'ဟု ဆိုသည် မဟုတ်ကုန်လော။ ဆရာစကား ပုဗ္ဗာပရ မညီခဲ့တကားဟု စောဒနာထွက်ရာသောကြောင့် 'ဧဝံ ၊လ၊ ယောဂေန' ဟူသောပါဌ် ထွက်သတည်း။**
တေဘူမကာ၊ ကုန်သော။
ဓမ္မာ စ၊ တို့သည်လည်း။
အနိစ္စတာဒိယောဂေန၊ အနိစ္စအစရှိသည်တို့နှင့် ယှဉ်ခြင်းကြောင့်။
ဧဝံသဘာဝါ၊ ဤသို့ အထီးကျန်သော လူနှင့်တူသော သဘောရှိကုန်သည်။
ဟောန္တိ၊ ကုန်၏။**ဆိုအပ်ပြီးသော နှစ်ဝိကပ်၏ လဒ္ဓဂုဏ်ကို ပြအံ့သောငှာ 'ယတော ၊လ၊ ဝုစ္စတိ' ဟူသော ပါဌ်ကို မိန့်သော်။**
ယတော ယသ္မာ၊ အကြင် အထီးကျန်သောသဘော ရှိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။
တတ္ထ၊ ထိုဒုက္ခဝေဒနာ အစရှိသော တရားတို့၌။
အာရဒ္ဓဝိပဿကာနံ၊ အားထုတ်အပ်သော ဝိပဿနာရှိကုန်သော ရဟန်းတို့၏။
အာဒီနဝါနုပဿနာ၊ အာဒီနဝဟူ၍ အဖန်တလဲလဲ ရှုခြင်းကို။
ယထာဘူတနယောတိ၊ မဖောက်မပြန် ဖြစ်သောနည်းဟူ၍။
ဝုစ္စတိ၊ ၏။တထာ စ တတော ဧဝ၊ ကြောင့်သာလျှင်။
"ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
ပဉ္စုပါဒါနက္ခန္ဓာ၊ တို့သည်။
ယံ အနိစ္စာ၊ အကြင် အနိစ္စသဘောရှိကုန်၏။
ယံ ဒုက္ခာ၊ အကြင် အနိစ္စသဘောရှိကုန်၏။
ယံ ဒုက္ခာ၊ အကြင်ဒုက္ခသဘောရှိကုန်၏။
ယံ ဝိပရိဏာမဓမ္မာ၊ အကြင် ဖောက်ပြန်ခြင်းသဘောရှိကုန်၏။
အယံ၊ ဤအနိစ္စ အစရှိသောသဘောသည်။
ပဉ္စသု၊ ကုန်သော။
ဥပါဒါနက္ခန္ဓေသု၊ တို့၌။
အာဒီနဝေါ၊ မည်၏"။
ဣတိ၊ သို့။
ဝုတ္တံ၊ ၏။
တသ္မာ၊ ကြောင့်။
အာဒီနဝေါ၊ ကို (နိဒ္ဒိသိတဗ္ဗောသို့ ဆိုက်)။
ဒုက္ခသစ္စနိဒ္ဒေသဘူတာနံ၊ ဒုက္ခသစ္စာ၏ နိဒ္ဒေသဖြစ်၍ဖြစ်ကုန်သော။
ဇာတိယာဒီနဉ္စ၊ ဇာတိ အစရှိသည် တို့၏လည်းကောင်း။
အနိစ္စတာဒီနံ၊ အနိစ္စအဖြစ် အစရှိကုန်သော။
ဒွါစတ္တာလီသာယ၊ လေးဆယ့်နှစ်ပါးသော။
အာကာရာနဉ္စ၊ အခြင်းအရာတို့၏လည်းကောင်း။
ဝသေန၊ ဖြင့်။
ဝိဘဇိတွာ၊ ၍။
နိဒ္ဒိသိတဗ္ဗော၊ ၏။
ဧတေန၊ ဤအရိယမဂ်ဖြင့်။
နိဿရတိ၊ ထွက်မြောက်တတ်၏။
ဝါ၊ အလုံးစုံသော သင်္ခါရတရားတို့မှ ကင်း၏။
ဣတိ တသ္မာ၊ ကြောင့်။
သော အရိယမဂ္ဂေါ၊ သည်။
နိဿရဏံ၊ မည်၏။
အရိယမဂ္ဂေါ၊ ကို။
လဗ္ဘတိ၊ ၏။
ဝါ၊ ကား။
နိဿရတိ၊ ၏။
ဣတိ တသ္မာ၊ ကြောင့်။
နိဿရဏံ၊ မည်၏။
နိဗ္ဗာနံ၊ ကို။
လဗ္ဘတိ၊ ၏။
**နိဿရဏသဒ္ဒါ၏ ဝစနတ္ထကို ကရဏသာဓန ကတ္တုသာဓနာအားဖြင့် နှစ်ချက်ဆရာ ဆို၏။ သံဝဏ္ဏေတဗ္ဗ၌ နိဿရဏသဒ္ဒါတစ်ခုသာ ရှိသည်မဟုတ်ကုန်လောစုဒ်ရှိရကား 'ဥဘယမ္ပိ' အစရှိသော ပါဌ်ကို မိန့်သတည်း။**
ဥဘယမ္ပိ၊ နှစ်ပါးသော အရိယမဂ် နိဗ္ဗာန်ကိုလည်း။
သာမညနိဒ္ဒေသေန၊ နိဿရဏသဒ္ဒါသည် ဟောအပ်သော အနက်၏ အဖြစ်ဖြင့် တူသည်၏ အဖြစ်ကို ပြသောအားဖြင့်။
ဝါ၊ ကား။
ဧကသေသေန၊ ဧကသိက်အားဖြင့်။
(ဋ္ဌ၊ ၂၁) "နိဿရဏ"န္တိ၊ ဟူ၍။
ဝုတ္တံ၊ ၏။ပိ-သဒ္ဒေါ၊ သည်။
ပုရိမာနဉ္စ၊ ရှေးဖြစ်သောအဿာဒအာဒီနဝတို့ကိုလည်းကောင်း။
ပစ္ဆိမာနဉ္စ၊ နောက်ဖြစ်သောဖလဥပါယအာဏတ္တိတို့ကိုလည်းကောင်း။
သမ္ပိဏ္ဍနတ္ထော၊ ပေါင်းခြင်းအနက်ရှိ၏ (ဥပါယော စ အစရှိသည်တို့၌ စသဒ္ဒါကို ပဒပူရဏသာဟု နှလုံးပိုက်၍ ဆိုသည်)။
တတ္ထ၊ ထိုနိဿရဏ၌။
ဝါ၊ အရိယမဂ်နိဗ္ဗာန်တို့တွင်။
အရိယမဂ္ဂပက္ခေ၊ အရိယမဂ်အဖို့၌။
သတိပဋ္ဌာနာဒီနံ၊ သတိပဋ္ဌာန် အစရှိကုန်သော။
သတ္တတ္တိံ သဗောဓိပက္ခိယဓမ္မာနဉ္စ၊ သုံးဆယ့်ခုနစ်ပါးသော ဗောဓိပက္ခိယတရားတို့၏လည်းကောင်း။
တဒန္တောဂဓဘေဒါနံ၊ ထိုအရိယမဂ်၌ အကျုံးဝင်သော အထူးဖြစ်ကုန်သော။
ကာယာနုပဿနာဒီနဉ္စ၊ တို့၏လည်းကောင်း။
ဝသေန၊ ဖြင့်။
နိဿရဏံ၊ ကို။
ဝိဘဇိတွာ၊ ၍။
နိဒ္ဒိသိတဗ္ဗံ၊ ၏။
နိဗ္ဗာနပက္ခေ ပန၊ ၌ကား။
အသင်္ခတာယ ဓာတုယာ၊ အသင်္ခတဓာန်၏။
ဝါ၊ ကို။
နိပ္ပရိယာယေန၊ မုချအားဖြင့်။
ဝိဘာဂေါ၊ သည်။
ကိဉ္စာပိ နတ္ထိ၊ ရှင့်။
ပန တထာပိ၊ သော်လည်း။
သောပါဒိသေသနိရုပါဒိသေသဘေဒန၊ သဥပါဒိသေသအနုပါဒိသေသအပြားအားဖြင့်။
ပရိယာယေန၊ အားဖြင့်။
ဝိဘဇိတွာ၊ ၍။
နိဒ္ဒိသိတဗ္ဗံ၊ ၏ (ဤသို့ပေး)။
ဝါ၊ ကား။
ယတော၊ အကြင်ခြောက်ပါးသော ဒွါရ အစရှိသည်တို့မှ။
တံ၊ ထိုနိဗ္ဗာန်သည်။
နိဿဋံ၊ ထွက်မြောက်၏။
တေသံ၊ ထိုသို့ သဘောရှိကုန်သော။
ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ္ဂေ၊ ၌။
ဒဿိတပ္ပဘေဒါနံ၊ ပြအပ်သော အပြားရှိကုန်သော။
စက္ခာဒီနံ၊ ကုန်သော။
ဆန္နံ၊ ကုန်သော။
ဒွါရာနဉ္စ၊ တို့၏လည်းကောင်း။
ရူပါဒီနံ၊ ရူပါရုံအစရှိကုန်သော။
ဆန္နံ၊ ကုန်သော။
အာရမ္မဏာနဉ္စ၊ တို့၏လည်းကောင်း။
တံတံဒွါရပ္ပဝတ္တာနံ၊ ထိုထိုသို့သော ဒွါရ၌ ဖြစ်ကုန်သော။
ဆန္နံ ဆန္နံ၊ သော။
ဝိညာဏဖဿဝေဒနာသညာစေတနာတဏှာဝိတက္ကဝိစာရာနဉ္စ၊ ဝိညာဉ် ဖဿ ဝေဒနာ သညာ စေတနာ တဏှာ ဝိတက် ဝိစာရတို့၏လည်းကောင်း။
ပထဝီဓာတု အာဒီနံ၊ ကုန်သော။
ဆန္နံ၊ ကုန်သော။
ဓာတူနဉ္စ၊ တို့၏လည်းကောင်း။
ဒသန္နံ၊ ကုန်သော။
ကသိဏာယတနာနဉ္စ၊ ကသိဏဈာန်တို့၏လည်းကောင်း (ကသိဏာယတနာနီတိ ကသိဏဈာနာနိဟု အထက် နယသမုဋ္ဌာနအဖွင့်ဋီကာနှင့်အညီ ပေးသည်)။
အသုဘာနံ၊ ကုန်သော။
ကေသာဒီနံ၊ ကုန်သော။
ဒွတ္တိံသာယ၊ သုံးဆယ့်နှစ်ပါးသော။
အာကာရာနဉ္စ၊ ကောဋ္ဌာသတို့၏လည်းကောင်း။
ပဉ္စန္နံ၊ ကုန်သော။
ခန္ဓာနဉ္စ၊ တို့၏လည်းကောင်း။
ဒွါဒသန္နံ၊ ကုန်သော။
အာယတနာနဉ္စ၊ တို့၏လည်းကောင်း။
အဋ္ဌာရသန္နံ၊ ကုန်သော။
ဓာတူနဉ္စ၊ တို့၏လည်းကောင်း။
လောကိယာနံ၊ ကုန်သော။
ဣန္ဒြိယာနဉ္စ၊ တို့၏လည်းကောင်း။
ကာမဓာတုအာဒီနံ၊ ကုန်သော။
တိဿန္နံ၊ ကုန်သော။
ဓာတူနဉ္စ၊ တို့၏လည်းကောင်း။
ကာမဘဝါဒီနံ၊ ကုန်သော။
တိဏ္ဏံ တိဏ္ဏံ၊ ကုန်သော။
ဘဝါနဉ္စ၊ တို့၏လည်းကောင်း (ကာမဘဝ ရူပဘဝ အရူပဘဝသုံးပါး၊ သညီဘဝ အသညီဘဝ နေဝသညီနာသညီဘဝသုံးပါး၊ ဧကဝေါကာရဘဝ စတုဝေါကာရဘဝ ပဉ္စဝေါကာရဘဝသုံးပါး ဤသို့ တိဏ္ဏံ တိဏ္ဏံ၏ အရကိုယူ)။
စတုန္နံ၊ ကုန်သော (အနန္တရသုံးပုဒ်၏ ဝိသေသန)။
ဈာနာနဉ္စ၊ တို့၏လည်းကောင်း။
အပ္ပမညာနဉ္စ၊ တို့၏လည်းကောင်း။
အာရုပ္ပါနဉ္စ၊ အရူပဈာန်တို့၏လည်းကောင်း။
ဒွါဒသန္နံ၊ ကုန်သော။
ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒင်္ဂါနဉ္စ၊ တို့၏လည်းကောင်း။
ဣတိ ဧဝမာဒီနံ၊ ကုန်သော။
သင်္ခတဓမ္မာနံ၊ တို့၏။
နိဿရဏဘာဝေန စ၊ ထွက်မြောက်ရာ၏အဖြစ်ဖြင့်သာလျှင်။
ဝိဘဇိတွာ၊ ၍။
နိဒ္ဒိသိတဗ္ဗံ၊ ၏။
ဖလန္တိ၊ ကား။
ဒေသနာဖလံ၊ ဒေသနာ၏ အကျိုးတည်း။
တံ ဒေသနာဖလံ၊ သည်။
ကိံ ပန၊ အဘယ်နည်း။
ဣတိ၊ ဤသို့။
စေ ဝဒေယျံ၊ အံ့။
ယံ ဖလံ၊ ကို။
ဒေသနာယ၊ သည်။
နိပ္ဖါဒီယတိ၊ ပြီးစေအပ်၏။
တံ ဖလံ၊ သည်။
ဒေသနာဖလံ၊ မည်၏။
မြတ်စွာဘုရားဒေသနာတော်သည် အနုပါဒါပရိနိဗ္ဗာန်တိုင်အောင်သောအကျိုးရှိရကား 'နနု စ၊လ၊ နိပ္ဖာဒီယတိ'ဟူ၍ စောဒက ဆိုသတည်း။ နိဗ္ဗာန်ကိုရခြင်းကို ဒေသနာသည် ပြီးစေအပ် ဖြစ်စေအပ်သော် အဘယ်ပြုသနည်း ဟု မိမိအား သူတထူးတို့ စောဒနာအံ့သည်ကို မြင်သောကြောင့် 'နိဗ္ဗာနဉ္စ ၊လ၊ မေဝါတိ'ကို ဆိုပြန်သော်။
ထိုဒေသနာ၏ အကျိုးကား အဘယ်နည်း ဟု သူမေးဖွယ်ရှိရကား 'တံ ပန'စသော ပါဌ်ကို မိန့်သတည်း။
နိဗ္ဗာနာဓိဂမော၊ နိဗ္ဗာန်ကိုရခြင်းကို။
ဘဂဝတော၊ ၏။
ဒေသနာယ၊ သည်။
နိပ္ဖာဒီယတိ နနု၊ ပြီးစေအပ်သည် မဟုတ်ကုန်လော။
နိဗ္ဗာနဉ္စ၊ ကိုလည်း။
"နိဿရဏ"န္တိ ဣမိနာ ပဒေန၊ ဖြင့်။
ဝုတ္တမေဝ နနု၊ ဆိုအပ်ပြီးသည်သာမဟုတ်ကုန်လော။
ဣတိ အယံ၊ ကား။
စောဒနာ၊ တည်း။
ဧတံ ဝစနံ၊ သည်။
သစ္စံ၊ ၏။
တဉ္စ ခေါ နိဗ္ဗာနံ၊ ကို။
ပရမ္ပရာယ၊ အဆင့်ဆင့်အားဖြင့်။
ဒေသနာယ၊ သည်။
နိပ္ဖာဒီယတိ၊ အပ်၏။
ဣဓ ပန၊ ဤအရာ၌ကား။
ပစ္စက္ခတော၊ မျက်မှောက်အားဖြင့်။
ဒေသနာဖလံ၊ ကို။
အဓိပ္ပေတံ၊ အပ်၏။
တံ ပန ဒေသနာဖလံ၊ သည်။
သုတမယဉာဏဉ္စ၊ သုတမယဉာဏ်သည်လည်းကောင်း။
အတ္ထဓမ္မဝေဒါဒိအရိယမဂ္ဂဿ၊ အနက်ကိုသိခြင်း ပါဠိကိုသိခြင်း အစရှိသော အကျိုးရှိသော အရိယာမဂ်၏။
ပုဗ္ဗဘာဂပ္ပဋိပတ္တိဘူတာ၊ ရှေးအဖို့ဖြစ်သောအကျင့်ဖြစ်၍ ဖြစ်ကုန်သော။
ဆဗ္ဗိသုဒ္ဓိယော စ၊ ခြောက်ပါးသော ဝိသုဒ္ဓိတို့သည်လည်းကောင်း။
ဟောတိ၊ ၏ (ဤသို့ဖြတ်၍ ပေးခဲ့ဦး)။
တသ္မိံ ခဏေ၊ ထိုဟောသော ခဏ၌။
မဂ္ဂံ၊ ကို။
အနဘိသမ္ဘုဏန္တဿ၊ မပြီးစေနိုင်သော သူအား။
ကာလန္တရေ၊ ကာလတစ်ပါး၌။
သမ္ပတ္တိဘဝဟေတု၊ သမ္ပတ္တိဘဝအကြောင်းဖြစ်သော။
ဝါ၊ အဆုံးစွန်သော အတ္တဘော၏အကြောင်း ကောင်းမှု၏ပြည့်စုံခြင်း ဟုဆိုအပ်သော။
ယဉ္စ တဒဓိဂမကာရဏဘူတံ၊ အကြင် ထိုအရိယမဂ်ကို ရခြင်း၏ အကြောင်းသည်လည်း။
သိယာ၊ ၏။
တဉ္စ၊ = ထိုအရိယမဂ်ကို ရခြင်း အကြောင်းဖြစ်သော ကောင်းမှု၏ ပြည့်စုံခြင်းသည်လည်း။
ဒေသနာဖလံ၊ သည်။
ဟောတိ၊ ၏ (ဤသို့ သမ္ဗန်၊ တဒဓိဂမကာရဏန္တိ အရိယမဂ္ဂါဓိဂမကာရဏံ သိယာ၊ ကိံ ပန တန္တိ အာဟ သမ္ပတ္တိဘဝဟေတူတိ၊ တေန စရိမတ္တဘာဝဟေတုဘူတံ ပုညသမ္ပတ္တိံ ဝဒတိ၊ ဋီကာ)။
တထာ တံ ဝစနံ၊ သည်။
ဟိ သစ္စံ၊ ၏။
"အတ္တာ ၊လ၊ ဖလ"န္တိ စ၊ ဟူ၍လည်းကောင်း။
အာစရိယော၊ အရှင်ကစ္စည်းဆရာသည်။
ဝက္ခတိ၊ တ္တံ့။
**ဒေသနာ၏အကျိုးကား ဤမျှသာလောဟု ပုစ္ဆာရှိရာသောကြောင့် 'ဧတေန နယေန'အစရှိသော ပါဌ်ကို မိန့်သော်။**ဧတေန နယေန၊ ဖြင့်။
ဒေဝသု စ၊ တို့၌လည်းကောင်း။
မနုဿေသု စ၊ တို့၌လည်းကောင်း။
အာယုဝဏ္ဏဗလသုခယသပရိဝါရအာဓိပတေယျသမ္ပတ္တိယော၊ အသက်ရှည်ခြင်း အဆင်းလှခြင်း ခွန်အားကြီးခြင်း ချမ်းသာခြင်း ကျော်စောခြင်း အခြံအရံများခြင်း အစိုးရခြင်း ပြည့်စုံခြင်းတို့လည်းကောင်း။
ဥပဓိသမ္ပတ္တိယာ စ၊ အတ္တဘော၏ တင့်တယ်ခြင်းတို့ လည်းကောင်း။
စက္ကဝတ္တိသိရီ စ၊ စက္ကဝတေးမင်း၏ စည်းစိမ်လည်းကောင်း။
ဝါ၊ အသရေလည်းကောင်း။
ဒေဝရဇ္ဇသိရီ စ၊ နတ်မင်း၏ စည်းစိမ်လည်းကောင်း။
စတ္တာရိ၊ ကုန်သော။
သမ္ပတ္တိစက္ကာနိ စ၊ သမ္ပတ္တိစက်တို့လည်းကောင်း။
သီလသမ္ပဒါ စ၊ သီလ၏ ပြည့်စုံခြင်းလည်းကောင်း။
သမာဓိသမ္ပဒါ စ၊ လည်းကောင်း။
တိဿော၊ ကုန်သော။
ဝိဇ္ဇာ စ၊ တို့လည်းကောင်း။
ဆ၊ ကုန်သော။
အဘိညာ စ၊ တို့လည်းကောင်း။
စတသော၊ ကုန်သော။
ပဋိသမ္ဘိဒါ စ၊ တို့လည်းကောင်း။
သာဝကဗောဓိ စ၊ လည်းကောင်း။
ပစ္စေကဗောဓိ စ၊ လည်းကောင်း။
သမ္မာသဗ္ဗောဓိ စ၊ လည်းကောင်း။
ဣတိ၊ သို့။
သဗ္ဗာပိ၊ ကုန်သော။
ပုညသမ္ဘာရဟေတုကာ၊ ကောင်းမှု အဆောက်အဦလျှင် အကြောင်းရှိကုန်သော။
သမ္ပတ္တိယော၊ ပြည့်စုံခြင်းတို့ကို။
ဘဂဝတော၊ ၏။
ဒေသနာယ၊ သည်။
သာဓေတဗ္ဗတာယ၊ ပြီးစေအပ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။
ဖလန္တိ၊ ဟူ၍။
ဝေဒိတဗ္ဗာ၊ ကုန်၏။
(ဋ္ဌ၊ ၂၂) ဥပါယောတိ၊ ကား။
အရိယမဂ္ဂပဒဋ္ဌာနဘူတာ၊ အရိယမဂ်၏နီးစွာသော အကြောင်းဖြစ်၍ ဖြစ်သော။
ပုဗ္ဗဘာဂပ္ပဋိဒါ၊ ရှေးအဖို့၌ ဖြစ်သောအကျင့်တည်း။
အဘယ့်ကြောင့် ထိုပဋိပဒါသည် ဥပါယ မည်သနည်း စုဒ်ရှိရကား 'သာ ဟိ' စသည်ကို မိန့်သော်။
ပုဗ္ဗဘာဂပဋိပဒါသာ ဥပါယမည်သည် မဟုတ်ဟု ပြလိုရကား 'ယာ စ ၊လ၊ ပဋိပတ္တိ'ကို မိန့်သတည်း။
ထိုကေစိဆရာတို့၏ ဝါဒ၌ လဒ္ဓဒေါသကို ပြအံ့သောငှာ 'တေသံ ၊လ၊ သိယာ'ပါဌ်ကို မိန့်သတည်း။
ဟိ၊ စွ။
တစ်နည်းကား ဟိ ယသ္မာ၊ ကား။
သာ၊ ထိုပုဗ္ဗဘာဂပဋိပဒါသည်။
ပုရိမာ ပုရိမာ၊ ရှေးရှေး၌ဖြစ်သော ပဋိပဒါသည်။
ပစ္ဆိမာယ ပစ္ဆိမာယ၊ နောက်နောက်၌ ဖြစ်သော ပဋိပဒါကို။
အဓိဂမူပါယဘာဝတော စ၊ ရခြင်း၏ အကြောင်းဖြစ်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်လည်းကောင်း။
ပရမ္ပရာယ၊ ဖြင့်။
မဂ္ဂနိဗ္ဗာနာဓိဂမဿ၊ မဂ်နိဗ္ဗာန်ကိုရခြင်း၏။
ဟေတုဘာဝတော စ၊ အကြောင်းဖြစ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်လည်းကောင်း။
ဥပါယော၊ မည်၏။
ပုဗ္ဗေ၊ ရှေး၌။
ဝုတ္တဖလာဓိဂမဿ၊ ဆိုအပ်သော အကျိုးကို ရခြင်း၏။
ယာ ဥပါယပဋိပတ္တိ၊ အကြင် အကြောင်းဖြစ်သော အကျင့်သည်။
အတ္ထိ၊ ၏။
ပဋိပတ္တိ၊ သည်လည်း။
ဥပါယော၊ မည်၏ (ဤသို့သမ္ဗန်)။
ကေစိ ပန၊ တို့သည်ကား။
"ဝိပဿနာယ၊ နှင့်။
သဟ၊ ကွ။
မဂ္ဂေါ၊ သည်။
ဥပါယော၊ မည်၏"။
ဣတိ၊ ဤသို့။
ဝဒန္တိ၊ ကုန်၏။
တေသံ၊ ထိုဆရာတို့၏။
မတေန၊ အလိုအားဖြင့်။
နိဿရဏန္တိ ပဒေန၊ ဖြင့်။
နိဗ္ဗာနမေဝ၊ ကိုသာလျှင်။
ဝုတ္တံ၊ သည်။
သိယာ၊ ဖြစ်ခဲ့ရာ၏။
ဖလံ ဝိယ၊ ဖလကိုကဲ့သို့။
ဥပါယောပိ
နိဗ္ဗာန်မှ တစ်ပါး သုတမယဉာဏ်အစရှိသည်ကိုသာ ဖလဟုဆိုအပ်သကဲ့သို့ ပုဗ္ဗဘာဂပဋိပဒါကိုသာ ဥပါယဟု ဆိုအပ်သည် ဖြစ်ရာ၏။ ဆိုအပ်ပြီးသောဖလကို ရခြင်း၏ အကြောင်းကိုကား ဥပါယဟု မဆိုအပ်သော ဖြစ်ခဲ့ရာ၏ ဟူလိုသော်။
၊ ယကိုလည်း။
ပုဗ္ဗဘာဂေါတိ၊ ပုဗ္ဗဘာဂဟူ၍။
ဝုတ္တံ၊ သည်။
သိယာ၊ ခဲ့ရာ၏။
ဤသို့ ကေစိဝါဒ၌ လဒ္ဓဒေါသကို ပြပြီး၍ ထိုကေစိတို့ ဆိုအပ်သော မဂ်သည် ဥပါယမည်၏ ဟု ပြလိုရကား 'ယံ ပန ၊လ၊ ဝိညာတုံ' ဟူသော ပါဌ်ကို မိန့်သတည်း။
တစ်နည်းကား အဋ္ဌကထာဆရာ ကေစိတို့၏ အလိုအားဖြင့် နိဿရဏံ ဟူသော ပုဒ်ဖြင့် နိဗ္ဗာန်ကိုသာ ဆိုသည် ဖြစ်ရာ၏။ မဂ်ကို ဆိုအပ်သည်ဖြစ်လျက် မဂ်ကို မဆိုအပ်။ စင်စစ် နိဗ္ဗာန်ကိုသာ ဆိုအပ် လေသော်လည်း နိဗ္ဗာန်ကိုသာ ဆိုအပ်၏ ဟု မဆိုတန်တကားဟု စောဒနာရှိရာသောကြောင့် 'ယံ ပန" စသည်ကို မိန့်သတည်း။ပန၊ စင်စစ်ကား။
"သဗ္ဗေ ၊လ၊ ဥပါယော"တိ၊ ဟူ၍။
ယံ ဝစနံ၊ ကို။
အာစရိယော၊ အရှင်ကစ္စည်း ဆရာသည်။
ဝက္ခတိ၊ လတ္တံ့။
ဧတ္ထာပိ ဝစနေ၊ ၌လည်း။
ပုဗ္ဗဘာဂပ္ပဋိပဒါ ဧဝ
ဧဝ၏ နိဝတ္တေတဗ္ဗကား 'န မဂ္ဂေါ'တည်း။ ထိုပါဠိ၌ ပုဗ္ဗဘာဂပ္ပဋိပဒါကိုသာ ထုတ်ရကား မဂ်သည် ဥပါယမည်၏ ဟု ဆိုခြင်းသည် မသင့်ဟူလိုသော်။
၊ ကိုသာလျှင်။
ဥဒါဟဋာ၊ ထုတ်အပ်၏။
ဣတိ၊ သို့။
ဝိညာတုံ၊ ငှာ။
သက္ကာ၊ ၏။
မဂ်၏ ဥပါယ မမည်သည်၏ အဖြစ်ကို ပြပြီး၍ ယခုအခါ နိဿရဏပုဒ်ဖြင့် နိဗ္ဗာန်ကိုသာ ဆိုအပ်သည်မဟုတ်။ မဂ်ကိုလည်း ဆိုအပ်၏။ မဂ်သည်လည်း နိဿရဏမည်၏ဟု ပြလိုရကား 'ယသ္မာ ပန၊လ၊ ဝက္ခတိ'ကို မိန့်သတည်း။
ဋီကာ၌ကား"ယသ္မာ ပနာတိ အာဒိနာပိ တမေဝတ္ထံ ဝစနန္တရေ ပါကဋတရံ ကရောတိ" ဟုဆိုလေ၏။ယသ္မာ ပန၊ ကား။
"တေ ပဟာယ ၊လ၊ နိဿရဏ"န္တိ၊ ဟူ၍။
အရိယမဂ္ဂဿ၊ ၏လည်း။
နိဿရဏဘာဝံ၊ ဏ၏အဖြစ်ကို။
အာစရိယော၊ သည်။
ဝက္ခတိ၊ တ္တံ့။
တသ္မာ၊ ကြောင့်။
နိဿရဏန္တိပဒေန၊ ဖြင့်။
နိဗ္ဗာနမေဝ၊ ကိုသာလျှင်။
ဝုတ္တံ၊ သည်။
န သိယာ၊ ရာ။
မဂ္ဂေါပိ၊ ကိုလည်း။
ဝုတ္တော၊ အပ်၏ (ဤသို့ သိသာအောင် ပါဌသေသနှင့်တကွ သမ္ဗန်)။
**ထိုပါဠိ၌ မဂ်ကို မဆို။ 'ပဟာယ တရေ ဩဃံ'သာ ဆိုသည် မဟုတ်ကုန်လော။ ထိုသို့လျက် အရိယမဂ်၏ နိဿရဏအဖြစ်ကို ဆိုသောဟု အဘယ်ကြောင့် ဆိုသနည်းဟု စုဒ်ထွက်ရာသောကြောင့် 'အရိယမဂ္ဂေါ ဟိ ဩတရဏန္တိ' ဟူသော ပါဌ်ကို မိန့်သတည်း။**ဟိ တဒေဝ သစ္စံ၊ ၏။
အရိယမဂ္ဂေါ၊ သည်။
ဩဃတရဏံ၊ ဩဃကိုလွန်ခြင်းမည်၏။
တစ်နည်းကား ဩဃတရဏံ၊ သည်။
အရိယမဂ္ဂေါ၊ မည်၏။
ဣတိ၊ ဤသို့။
ဒဋ္ဌဗ္ဗော၊ ၏။
**အာဏတ္တီတိ၊ ကား။
အာဏာရဟဿ၊ အာဏာထိုက်တော်မူသော။
ဘဂဝတော၊ ၏ (ဝိဓာနံ၌ စပ်)။
ဝေနေယျဇနဿ၊ ဝေနေယျသတ္တဝါအား။
ဝါ၊ ၏။
ဟိတသိဒ္ဓိယာ၊ အကျိုးစီးပွားပြီးစေခြင်းငှာ။
"ဧဝံ၊ သို့။
ပဋိပဇ္ဇာဟိ၊ ကျင့်လော့"။
ဣတိ၊ သို့။
ဝိဓာနံ၊ စီရင်တိုက်တွန်းခြင်းတည်း။
တထာ တံ ဝစနံ၊ သည်။
ဟိ ယုတ္တံ၊ သင့်၏။
"သုညတော ၊လ၊ အာဏတ္တီ"တိ၊ ဟူ၍။
အာစရိယော၊ သည်။
ဝက္ခတိ၊ တ္တံ့။
ယောဂီနန္တိ၊ ကား။
စတုသစ္စကမ္မဋ္ဌာနဘာဝနာယ၊ စတုသစ္စကမ္မဋ္ဌာန်းကို ပွားစေခြင်း၌။
ယုတ္တပ္ပယုတ္တာနံ၊ လွန်စွာ အားထုတ်ကုန်သော။
ဝေနေယျာနံ၊ တို့၏။
အတ္ထာယ၊ ငှာ။
ဣတိ၊ သို့။
ဝစနသေသော၊ ပါဠိကြွင်းကို။
ယောဇေတဗ္ဗော၊ ၏။
ဒေသနာဟာရောတိ ပဒဿ၊ ၏ (အတ္ထောသို့ စပ်)။
ယထာဝုတ္တာနံ၊ အကြင်အကြင်သို့ ဆိုအပ်ကုန်ပြီးသော။
ဧတေသံ အဿာဒါဒီနံ၊ ထိုအဿာဒ အစရှိသည်တို့ကို။
ဝိဘဇနလက္ခဏော၊ ဝေဖန်ခြင်းလက္ခဏာရှိသော။
သံဝဏ္ဏနာဝိသေသော၊ သံဝဏ္ဏနာအထူးသည်။
ဒေသနာဟာရော နာမ၊ မည်၏။
ဣတိ အယံ၊ ကား။
အတ္ထော၊ တည်း။
ဧတ္ထ ဌာနေ၊ ၌။
စောဒကော၊ သည်။
အာဟ၊ ၏။
ကိံ အာဟ၊ နည်းဟူမူကား။
အနဝသေသာနံ၊ ကုန်သော။
ဧတေသံ အဿာဒါဒီနံ၊ တို့ကို။
ဝစနံ၊ ဆိုခြင်းသည်။
ဒေသနာဟာရော၊ မည်သည်။
ဟောတိ ကိံ ပန၊ လော။
ဥဒါဟု၊ ထိုသို့ မဟုတ်မူကား။
ဧကစ္စာနံ၊ အချို့သော အဿာဒ အစရှိသည်တို့ကို။
ဝစနံ၊ သည်။
ဒေသနာဟာရော၊ မည်သည်။
ဟောတိ ကိံ ပန၊ လော။
ဣတိ၊ သို့။
အာဟ၊ ၏။
နိရဝသေသာနံယေဝ၊ အကြွင်းမရှိသော အဿာဒအစရှိသည်တို့ကိုသာလျှင်။
ဝစနံ၊ သည်။
ဒေသနာဟာရော၊ မည်၏။
**ယင်းသို့သော် သရုပ်အားဖြင့် မလာသော သုတ်၌ အနဝသေသအဘယ်သို့ ဖြစ်နိုင်အံ့နည်း စောဒနာကြောင့် 'ယသ္မိံ ဟိ' စသော ပါဌ်ကို မိန့်သတည်း။**
ဟိ၊ စွ။
ယသ္မိံ သုတ္တေ၊ ၌။
အဿာဒါဒီနဝနိဿရဏာနိ၊ တို့သည်။
သရူပတော၊ အားဖြင့်။
အာဂတာနိ၊ ကုန်၏။
တတ္ထ သုတ္တေ၊ ၌။
ဝတ္တဗ္ဗမေဝ၊ ဆိုဖွယ်သည်ပင်လျှင်။
နတ္ထိ၊ မရှိ။ယတ္ထ ပန သုတ္တေ၊ ၌ကား။
ဧကဒေသေန၊ တစ်စိတ်အားဖြင့်။
အာဂတာနိ၊ ကုန်၏။
ဝါ၊ ကား။
သရူပေန၊ အားဖြင့်။
န အာဂတော၊ မလာ။
တတ္ထ သုတ္တေ၊ ၌။
အနာဂတံ၊ မလာသော အဿာဒ အစရှိသည်ကို။
အတ္ထဝသေန၊ အဿာဒေတဗ္ဗ အစရှိသော အနက်၏ အစွမ်းအားဖြင့်။
နိဒ္ဓါရေတွာ၊ ထုတ်၍။
ဟာရော၊ ကို။
ယောဇေတဗ္ဗော၊ ၏။
အယဉ္စ အတ္ထော၊ သည်လည်း။
ဒေသနာဟာရဝိဘင်္ဂေ၊ ၌။
အာဂမိဿတိ၊ လာလတ္တံ့။
ဣတိ တသ္မာ၊ ကြောင့်။
ဣဓ၊ ဤနိဒ္ဒေသဝါရ၌။
အမှေဟိ၊ တို့သည်။
န ပပဉ္စိတော၊ မချဲ့အပ်သတည်း။
**ဘာဝတ္ထ၌ တ-ပစ္စည်းဟု သိစေလိုသောကြောင့် 'ယံ ပုစ္ဆိတန္တိ ယာ ပုစ္ဆာ' ဟုဖွင့်သတည်း။**
၂၊ ယံ ပုစ္ဆိတန္တိ၊ ကား။
ယာ ပုစ္ဆာ၊ အကြင် ပုစ္ဆာသည်။
ဝိစိယမာနာတိ၊ ဟူ၍။
ဝစနသေသော၊ ကို။
ယောဇေတဗ္ဗော၊ ၏။ဝိသဇ္ဇိတံ အနုဂီတီတိ ဧတ္ထာပိ၊ ဝိသဇ္ဇိတံ အနုဂီတိဟူသော ဤပါဠိ၌လည်း။
ဧသေဝ နယော၊ ကိုသာလျှင်။
အဋ္ဌဗ္ဗော၊ ၏ (ဝိစိယမာနာဟူသော ဝစနသေသကို ယှဉ်လေဟူလိုသော်)။
တတ္ထ၊ ထိုဝိသဇ္ဇိတံ အနုဂီတိဟူသော ပါဠိ၌။
ဝိသဇ္ဇိတန္တိ၊ ကား။
ဝိသဇ္ဇနာ၊ သည်။
သာ ဝိသဇ္ဇနာ၊ သည်လည်း။
ဧကံသဗျာကရဏာဒိဝသေန၊ ဧကံသဗျာကရဏဝိသဇ္ဇနာ အစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းအားဖြင့်။
စတုဗ္ဗိဓံ၊ သော။
ဗျာကရဏံ၊ အဖြေသည်။
ဟောတိ၊ ၏။
စ-သဒ္ဒေါ၊ သည်။
သမ္ပိဏ္ဍနတ္ထော၊ ပေါင်းခြင်းအနက်ရှိ၏။
**သမ္ပိဏ္ဍေတဗ္ဗအတ္ထမရှိသော် သမ္ပိဏ္ဍနအနက်ရှိ၏ဟု ဆိုကောင်းအံ့ လောဟု ပုစ္ဆာထွက်ရာသောကြောင့် 'တေန' စသည်ကို မိန့်သော်။ တစ်နည်းကား သမ္ပိဏ္ဍနအနက် ရှိသောဟူပြီ၊ ဝုတ္တသမ္ပိဏ္ဍနလော စောဒနာကြောင့် 'တေန' စသည်ကို မိန့်သော်။**
တေန၊ ထို စသဒ္ဒါဖြင့်။
ဂါထာယံ၊ ၌။
အဝုတ္တံ၊ သော။
ပဒါဒိံ၊ ပုဒ် အစရှိသည်ကို။
သင်္ဂဏှာတိ၊ သင်္ဂြိုဟ်၏။တာ ပန ပုစ္ဆာဝိသဇ္ဇနာ၊ တို့သည်။
ကဿ၊ အဘယ်၏။
ပုစ္ဆာဝိသဇ္ဇနာ၊ တို့နည်း။
ဣတိ စောဒနာယ၊ ဤသို့သော စောဒနာကြောင့်။
"သုတ္တဿ"တိ၊ ဟူ၍။
အာဟ၊ ၏။
ထိုသုတ္တဿပုဒ်ကို ဆို၍ အဘယ်အကျိုးရှိသနည်း-ပုစ္ဆာကြောင့် 'ဧတေန' စသောပါဌ် ထွက်သည်။
စတုဗျူဟပုဗ္ဗာပရလော-ဟူသော ပုစ္ဆာကြောင့် 'ဗျာကရဏဿ ဟိ'စသည်ကို မိန့်သတည်း။
ဧတေန၊ ဤသုတ္တဿဟူသော ပုဒ်ဖြင့်။
သုတ္တေ၊ ၌။
အာဂတံ၊ သော။
ပုစ္ဆာဝိသဇ္ဇနံ၊ ကို။
ဝိစေတဗ္ဗံ၊ ရွေးချယ်စိစစ်အပ်၏။
ဣတိ ဣမံ အတ္ထံ၊ ကို။
ဒဿေတိ၊ ၏။
ယာ စ အနုဂီတီတိ၊ ကား။
ဝုတ္တဿေဝ၊ သာလျှင်ဖြစ်သော။
အတ္ထဿ၊ ကို။
အနု ပစ္ဆာ၊ နောက်၌။
ယာ ဂီတိ၊ အကြင်ဆိုခြင်းသည်။
ယာ အနုဂီတိ၊ အကြင်နောက်၌ဆိုခြင်းသည် (ယာ-ကား နောက်မှ လိုက်စေသည်)။
သင်္ဂဟဂါထာ၊ တည်း။
တစ်နည်းကား-ယာ သင်္ဂဟဂါထာ၊ သည်။
ဝါ၊ ကား။
ပုစ္ဆာယ၊ အား။
အနုရူပါ၊ လျော်သော ယာ ဂီတိ= အကြင် ဆိုခြင်းသည် (ဤ၌လည်း ယာ-သဒ္ဒါ လိုက်စေသည်)။
ဧတေန၊ ဤအနုဂီတိသဒ္ဒါဖြင့်။
(ဋ္ဌ၊ ၂၃) ပုဗ္ဗာပရံ၊ ရှေးနောက်ကို။
ဝါ၊ ပုဗ္ဗာပရကို။
ဂဟိတံ၊ အပ်၏။
ဟိ၊ စွ။
ဗျာကရဏဿ၊ အဖြေ၏။
ပုစ္ဆာနုရူပတာ၊ ပုစ္ဆာအားလျော်သည်၏ အဖြစ်ကို။
ဣဓ၊ ဤဝိစယဟာရ၌။
ပုဗ္ဗာပရံ၊ ရဟူ၍။
အဓိပ္ပေတံ၊ အပ်၏။
ယာ ပုစ္ဆာနုရူပတာ၊ ကို။
"ပုစ္ဆာနုသန္ဓီ"တိ၊ ဟူ၍။
ဝုစ္စတိ၊ ၏။
ပုရိမံ၊ ရှေးဖြစ်သော။
"သုတ္တဿာ"တိ ပဒံ၊ သည်။
ပုဗ္ဗာပေက္ခံ၊ ရှေး၌ဖြစ်သော ပုစ္ဆိတဝိသဇ္ဇိတဟူသော ပုဒ်တို့ကိုငဲ့သောပုဒ်တည်း။
ဣတိ တသ္မာ၊ ကြောင့်။
ပုန၊ တစ်ဖန်။
"သုတ္တဿာ"တိ ပဒံ၊ ကို။
ဝုတ္တံ၊ ၏။
**ရှေး'သုတ္တဿ'ပုဒ်သည် ရှေး'ပုစ္ဆိတ' စသော ပုဒ်ကို ငဲ့သောကြောင့် သုတ္တဿဟု တစ်ဖန်ဆိုသောဟူပြီ။ ထို့နောက် 'သုတ္တဿ' ပုဒ်ဖြင့် ယူအပ်သော အနက်မရှိခဲ့သော် နိရတ္ထက မဖြစ်ခဲ့ပြီလော စောဒနာကြောင့် 'တေန' စသော ပါဌ်ကို မိန့်သော်။**
တေန၊ ထိုနောက်သုတ္တဿဟူသော ပုဒ်ဖြင့်။
သုတ္တဿ၊ ၏။
နိဿယဘူတေ၊ မှီရာဖြစ်၍ ဖြစ်ကုန်သော။
အဿာဒါဒိကေ၊ တို့ကို။
ပရိဂ္ဂဏှာတိ၊ ယူ၏။
အဋ္ဌကထာဆရာ စ-သဒ္ဒါဖြင့် ဂါထာ၌ မဆိုအပ်သော ပဒ အစရှိသည်ကို၊ နောက်သုတ္တဿပုဒ်ဖြင့် အဿာဒ အစရှိသည်တို့ကို သင်္ဂြိုဟ်သော ဟူ၏။ ယင်းသို့သင်္ဂြိုဟ်သဖြင့် အဘယ်အကျိုး ရှိသနည်း။ တစ်နည်းကား ဂါထာ၌ ဆိုအပ်သည်ကိုသာ မသင်္ဂြိုဟ်ကောင်းပါလော၊ အသို့မူ၍ ပဒအဿာဒအစရှိသည်တို့ကို သင်္ဂြိုဟ်သောဟူဘိသနည်း။ တစ်နည်းကား ယင်းသို့ သင်္ဂြိုဟ်အပ်သည်၏ အဖြစ်ကိုအဘယ်သဘောဖြင့် သိအပ်ပါသနည်းဟု အမေးပုစ္ဆာ စောဒနာရှိရာသောကြောင့် 'ဧတ္တာဝတာ' စသောပါဌ်ကို မိန့်သတည်း။
မိမိစကားကို ပါဠိဖြင့် ပြီးစေလိုရကား တထာအစရှိသော ပါဌ်ကို မိန့်သော်။
ဧတ္တာဝတာ
စသဒ္ဒါ သုတ္တဿသဒ္ဒါတို့ဖြင့် သင်္ဂြိုဟ်မှ ဝိစယဟာရ၏ ဝိသယဖြစ်သော ပဒပုစ္ဆာအစရှိသော တစ်ဆယ့်တစ်ပါး အကြွင်းမဲ့ကုန်သည်။ မသင်္ဂြိုဟ်သော်ကား မကုန်။ ထို့ကြောင့် သင်္ဂြိုဟ်သော ဟု ဆိုသည် ဟူလိုသော်။
၊ ဤမျှအတိုင်းအရှည်ဖြင့်။
ဝိစယဟာရဿ၊ ၏။
ဝိသယော၊ အရာကို။
နိရဝသေသေန၊ ဖြင့်။
ဒဿိတော၊ သည်။
ဟောတိ၊ ၏။တထာ စ တတော ဧဝ၊ ကြောင့်သာလျှင်။
ဝိစယဟာရဝိဘင်္ဂေ၊ ၌။
"ပဒံ ဝိစိနတိ ၊လ၊ အနုဂီတိံ ဝိစိနတီ"တိ၊ ဟူ၍။
ဝက္ခတိ၊ လတ္တံ့။
**ပဒပုစ္ဆာအစရှိသည်တို့ကို အဘယ်သို့ စီစစ်အပ်သနည်းဟု သူမေးဖွယ်ရှိ၍ ပဒပုစ္ဆာအစရှိသည်တို့ကို စီစစ်ဟန်ကို ပြလိုသောကြောင့် 'တတ္ထ' အစရှိသော ပါဌ်ကို မိန့်သတည်း။**
တတ္ထ၊ ထိုပဒပုစ္ဆာအစရှိသော တစ်ဆယ့်တစ်ပါးတို့တွင်။
သုတ္တေ၊ ၌။
အာဂတာနံ၊ ကုန်သော။
သဗ္ဗေသံ၊ ကုန်သော။
ပဒါနံ၊ တို့ကို။
အနုပုဗ္ဗေန၊ အစဉ်သဖြင့်။
အတ္ထသော စ၊ အနက်အားဖြင့်လည်းကောင်း။
ဗျဉ္ဇနသော စ၊ သဒ္ဒါအားဖြင့် လည်းကောင်း။
ဝိစယော၊ စီစစ်ခြင်းသည်။
ပဒဝိစယော၊ မည်၏။"အယံ ပုစ္ဆာ၊ သည်။
အဒိဋ္ဌဇောတနာ၊ အဒိဋ္ဌဇောတနာပုစ္ဆာတည်း။
ဒိဋ္ဌသံသန္ဒနာ၊ တည်း။
ဝိမတိစ္ဆေဒနာ၊ တည်း။
အနုမတိပုစ္ဆာ၊ တည်း။
ကထေတုကမျတာပုစ္ဆာ၊ တည်း။
သတ္တာဓိဋ္ဌာနာ၊ သတ္တဝါလျှင် တည်ရာရှိသော ပုစ္ဆာတည်း။
ဝါ၊ သတ္တာဓိဋ္ဌာနပုစ္ဆာတည်း။
ဓမ္မာဓိဋ္ဌာနာ၊ ဓမ္မလျှင် တည်ရာရှိသော ပုစ္ဆာတည်း။
ဧကာဓိဋ္ဌာနာ၊ တစ်ခုသော တရားလျှင် တည်ရာရှိသော ပုစ္ဆာတည်း။
အနေကာဓိဋ္ဌာနာ၊ များသော တရားလျှင် တည်ရာရှိသော ပုစ္ဆာတည်း။
သမ္မုတိဝိသယာ၊ သမ္မုတိတရားလျှင် အရာရှိသော ပုစ္ဆာတည်း။
ပရမတ္ထဝိသယာ၊ ပရမတ္ထတရားလျှင် အရာရှိသော ပုစ္ဆာတည်း။
အတီတဝိသယာ၊ အတိတ်တရားလျှင် အရာရှိသော ပုစ္ဆာတည်း။
အနာဂတဝိသယာ၊ တည်း။
ပစ္စုပ္ပန္နဝိသယာ၊ တည်း"။
ဣတိ အာဒိနာ၊ ဖြင့်။
ပုစ္ဆာဝိစယော၊ ပုစ္ဆာကို စီစစ်ခြင်းကို။
ဝေဒိတဗ္ဗော၊ ၏။
"ဣဒံ ဝိသဇ္ဇနံ၊ သည်။
ဧကံသဗျာကရဏံ
ဤ၌ စက္ခုသည် အနိစ္စလော ဟုမေးသည်ရှိသော် စက္ခုသည်အနိစ္စသာတည်းဟု ဧကန္တအားဖြင့် ဖြေခြင်းသည်ဧကံသဗျာကရဏဝိသဇ္ဇနာ မည်၏။ အညိန္ဒြေသည် ဘာဝေတဗ္ဗလော၊ သစ္ဆိကာတဗ္ဗလောဟုမေးသည်ရှိသော် မဂ်၌ အကျုံးဝင်သော အညိန္ဒြေသည် ဘာဝေတဗ္ဗ မည်၏။ ဖိုလ်၌အကျုံးဝင်သော အညိန္ဒြေသည် သစ္ဆိကာတဗ္ဗ မည်၏ ဟု ဝေဖန်ခွဲခြမ်း၍ ဖြေခြင်းသည် ဝိဘဇ္ဇဗျာကရဏဝိသဇ္ဇနာ မည်၏။ အညိန္ဒြေသည် ကုသိုလ်လော ဟု မေးသည်ရှိသော် အနဝဇ္ဇအနက်ရှိသော ကုသလသဒ္ဒါကို ရည်၍ မေးသလော။ ထိုသို့ မဟုတ် သုခဝိပါက အနက်ရှိသော ကုသလသဒ္ဒါကို ရည်၍ မေးသလော ဟု တစ်ဖန်မေး၍ ဖြေခြင်းသည် ပဋိပုစ္ဆာဗျာကရဏဝိသဇ္ဇနာ မည်၏။ အတ္တသည် သဿတလော၊ အသဿတလော ဟု မေးသည်ရှိသော် ဤပြဿနာကို မဖြေအပ် ဟု တိတ်တိတ်နေခြင်းသည် ဌပနဝိသဇ္ဇနာမည်၏။
၊ ဧကံသဗျာကရဏဝိသဇ္ဇနာတည်း။
ဝိဘဇ္ဇဗျာကရဏံ၊ တည်း။
ပဋိပုစ္ဆာဗျာကရဏံ၊ တည်း။
ဌပနံ၊ ဌပနဝသဇ္ဇနာတည်း။
သာဝသေသံ၊ သာဝသေသဝိသဇ္ဇနာတည်း။
ဝါ၊ အကြွင်းနှင့် တကွသော ဝိသဇ္ဇနာတည်း။
နိရဝသေသံ၊ အကြွင်းမရှိသော ဝိသဇ္ဇနာတည်း။
သဥတ္တရံ၊ လွန်ကဲ့သော တရားရှိသော ဝိသဇ္ဇနာတည်း။
အနုတ္တရံ၊ လွန်ကဲ့သော တရားမရှိသော ဝိသဇ္ဇနာတည်း။
လောကိယံ၊ လောကိယဝိသဇ္ဇနာတည်း။
လောကုတ္တရံ၊ တည်း"။
ဣတိ အာဒိနာ၊ ဖြင့်။
ဝိသဇ္ဇနဝိစယော၊ ကို။
ဝေဒိတဗ္ဗော၊ ၏။"အယံ ပုစ္ဆာ၊ သည်။
ဣမိနာ၊ ဤဝိသဇ္ဇနာနှင့်။
သမေတိ၊ ညီ၏။
ဧတေန၊ ထိုဝိသဇ္ဇနာနှင့်။
န သမေတိ၊ မညီ"။
ဣတိ၊ သို့။
ပုစ္ဆိတတ္ထံ၊ မေးအပ်သော အနက်ကို။
အာနေတွာ၊ ၍။
ဝိစယော စ၊ စီစစ်ခြင်းသည်လည်းကောင်း။
ပုဗ္ဗေန၊ ရှေ့စကားနှင့်။
အပရံ၊ နောက်စကားကို။
သံသန္ဒိတွာ၊ နှီးနှော၍။
ဝိစယော စ၊ သည်လည်းကောင်း။
ပုဗ္ဗာပရဝိစယော၊ မည်၏။
"အယံ အနုဂီတိ၊ ဤအနက်ဂီတိသည်။
ဝုတ္တတ္ထသင်္ဂဟာ၊ ဆိုအပ်ပြီးသော အနက်ကို သင်္ဂြိုဟ်သော အနုဂီတိတည်း။
အဝုတ္တတ္ထသင်္ဂဟာ၊ တည်း။
တဒုဘယတ္ထသင်္ဂဟာ၊ ထိုဆိုအပ်ပြီး မဆိုအပ်သေးသော အနက်နှစ်ပါးကို သင်္ဂြိုဟ်သော အနုဂီတိတည်း။
ကုသလတ္ထသင်္ဂဟာ၊ ကုသိုလ်ဟူသော အနက်ကို သင်္ဂြိုဟ်သော အနုဂီတိတည်း။
အကုသလတ္ထသင်္ဂဟာ၊ တည်း"။
ဣတိ အာဒိနာ၊ ဖြင့်။
အနုဂီတိဝိစယော၊ ကို။
ဝေဒိတဗ္ဗော၊ ၏။
အဿဒါဒီသု၊ တို့တွင်။
သုခဝေဒနာယ၊ ကို။
"ဣဋ္ဌာရမ္မဏာနုဘဝနလက္ခဏာ၊ ဣဋ္ဌာရုံကို ခံစားခြင်းလက္ခဏာရှိ၏"။
ဣတိ အာဒိနာ၊ ဖြင့်။
ဝိစယော၊ ကို။
ဝေဒိတဗ္ဗော၊ ၏ (ဤသို့သမ္ဗန်၊ နောက်ကိုလည်း ဤအတူ)။
တဏှာယ၊ ကို။
"အာရမ္မဏဂ္ဂဟဏလက္ခဏာ၊ အာရုံကိုယူခြင်း စွဲလမ်းခြင်း လက္ခဏာရှိ၏"။
ဣတိ အာဒိနာ၊ ဖြင့်။
ဝိစယော၊ ကို။
ဝေဒိတဗ္ဗော၊ ၏။
ဝိပလ္လာသာနံ၊ တို့ကို။
"ဝိပရီတဂ္ဂဟဏလက္ခဏာ၊ ဖောက်ပြန်သောအားဖြင့် ယူခြင်းလက္ခဏာရှိကုန်၏"။
ဣတိ အာဒိနာ၊ ဖြင့်။
ဝိစယော၊ ကို။
ဝေဒိတဗ္ဗော၊ ၏။
အဝသိဋ္ဌာနံ၊ သုခဝေဒနာ တဏှာ ဝိပလ္လာသတို့မှ ကြွင်းကုန်သော။
တေဘူမကဓမ္မာနံ၊ တို့ကို။
"ယထာသကလက္ခဏာ၊ အကြင် အကြင်သို့သော မိမိတို့၏ လက္ခဏာ ရှိကုန်၏"။
ဣတိ အာဒိနာ၊ ဖြင့်။
ဝိစယော၊ ကို။
ဝေဒိတဗ္ဗော၊ ၏။
သဗ္ဗေသဉ္စ၊ အလုံးစုံကုန်သော အဿာဒတရားတို့ကိုလည်း (သဗ္ဗေ' ဟူ၍လည်း ရှိ၏၊ ဆင်ခြင်)။
ဒွါဝီသတိယာ တိကေသု စ၊ နှစ်ဆယ်နှစ်ပါးသော တိတ်တို့၌လည်းကောင်း။
ဒွါစတ္တာလီသာဓိကေ၊ လေးဆယ်နှစ်ဒုက်အလွန်ရှိသော။
ဒုကသတေ စ၊ ဒုက်တစ်ရာ၌လည်းကောင်း။
လဗ္ဘမာနပဒဝသေန၊ ရသင့်ကုန်သောပုဒ်တို့၏ အစွမ်းဖြင့်။
ဝိစယော၊ ကို။
ဝေဒိတဗ္ဗော၊ ၏။
ဣတိ၊ သို့ (ဂမျမာန်လုတ္တနိဒ္ဒိဋ္ဌ ဖြစ်သောကြောင့် ဣတိသဒ္ဒါကို မဆိုလေသည်)။
တံတံ အဿာဒတ္ထဝိသေသနိဒ္ဓါရဏံ၊ ထိုထိုသို့သော အသာဒအနက်အထူးကို ထုတ်ခြင်းသည်။
အဿာဒဝိစယော၊ မည်၏။
တစ်နည်းကား-တံတံအဿာဒတ္ထဝိသေသနိဒ္ဓါရဏံ တံတံအဿာဒတ္ထဝိသေသနိဒ္ဓါရဏေန၊ ဖြင့်။
အဿာဒဝိစယော၊ ကို။
ဝေဒိတဗ္ဗော၊ ၏ (ဤကား 'ဩကာရနိဒ္ဓါရဏေန အာဒီနဝဝိစယော' ဟူသော အနက်စကားကို ထောက်၍ ကရဏတ္ထ၌ ဥပယောဂဝိဘတ် ကြံသည်)။
ဒုက္ခဝေဒနာယ၊ ကို။
"အနိဋ္ဌာနုဘဝနလက္ခဏာ၊ ၏"။
ဣတိ အာဒိနာ၊ ဖြင့်။
ဝိစယော၊ ကို။
ဝေဒိတဗ္ဗော၊ ၏။
ဒုက္ခသစ္စာနံ၊ ဒုက္ခသစ္စာဖြစ်သော တရားတို့ကို။
"ပဋိသန္ဓိလက္ခဏာ၊ စေ့စပ်အပ်သည်၏ အဖြစ်လျှင်လက္ခဏာရှိကုန်၏"။
ဣတိ အာဒိနာ၊ ဖြင့်။
ဝိစယော၊ ကို။
ဝေဒိတဗ္ဗော၊ ၏။
အနိစ္စတာဒီနံ၊ အစရှိသည်တို့ကို။
အာဒိအန္တဝန္တတာယ စ၊ အစအဆုံးရှိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်လည်းကောင်း။
အနိစ္စန္တိကတာယ စ၊ မမြဲသော အဖို့ရှိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်လည်းကောင်း။
"အနိစ္စာ၊ မည်ကုန်၏"။
ဣတိ အာဒိနာ၊ ဖြင့်။
ဝိစယော၊ ကို။
ဝေဒိတဗ္ဗော၊ ၏။
သဗ္ဗေသဉ္စ၊ ကုန်သော။
လောကိယဓမ္မာနံ၊ တို့ကို။
သံကိလေသဘာဂိယဟာနဘာဂိယတာဒိဝသေန၊ ညစ်နွမ်းသော အဖို့ရှိသည်၏အဖြစ်, ယုတ်သော အဖို့ရှိသည်၏အဖြစ်အစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းအားဖြင့်။
ဝိစယော၊ ကို။
ဝေဒိတဗ္ဗော၊ ၏။
ဣတိ၊ သို့ (ဤ၌လည်း ဣတိသဒ္ဒါသည် ဂမျမာန်လုတ္တနိဒ္ဒိဋ္ဌတည်း)။
အာဒီနဝဝုတ္တိယာ၊ အာဒီနဝ၏ ဖြစ်ခြင်း၏။
ဩကာရနိဒ္ဓါရဏေန၊ ယုတ်သည်၏ အဖြစ်ကို ထုတ်သဖြင့်။
အာဒီနဝဝိစယော၊ ကို။
ဝေဒိတဗ္ဗော၊ ၏။
နိဿရဏပဒေ၊ ပုဒ်၌။
အရိယမဂ္ဂဿ၊ ကို။
(ဋ္ဌ၊ ၂၄) အာဂမနတော၊ အကြောင်းအားဖြင့်။
ကာယာနုပဿနာဒိပုဗ္ဗဘာဂပ္ပဋိပဒါဝိဘာဂဝိသေသနိရဒ္ဓါရဏဝသေန၊ ကာယာနုပဿနာအစရှိသော ရှေးအဖို့၌ဖြစ်သော ပဋိပဒါကို ဝေဖန်ခြင်းအထူးကို ထုတ်သည်၏ အစွမ်းအားဖြင့်။
ဝိစယော၊ ကို။
ဝေဒိတဗ္ဗော၊ ၏။
နိဗ္ဗာနဿ၊ ကို။
ယထာဝုတ္တပရိယာယဝိဘာဂဝိသေသနိဒ္ဓါရဏဝသေန၊ အကြင်အကြင် ဆိုအပ်ပြီးသော ပရိယာယ်ကို ဝေဖန်ခြင်းအထူးကို ထုတ်သည်၏ အစွမ်းအားဖြင့်။
ဝိစယော၊ ကို။
ဝေဒိတဗ္ဗော၊ ၏။
ဣတိ ဧဝံ၊ ဤသို့။
နိဿရဏဝိစယော၊ ကို။
ဝေဒိတဗ္ဗော၊ ၏။
ဖလာဒီနံ၊ တို့ကို။
တံတံသုတ္တဒေသနာယ၊ ထိုထိုသို့သော သုတ်ဒေသနာသည်။
သာဓေတဗ္ဗဖလဿ စ၊ ပြီးစေအပ်သောအကျိုးကိုလည်းကောင်း။
တဒုပါယဿ စ၊ ထိုအကျိုး၏ အကြောင်းကိုလည်းကောင်း။
တတ္ထ တတ္ထ၊ ထိုထိုသို့သော အရာ၌။
သတ္ထု၊ ၏။
ဝိဓာနဝစနဿ စ၊ စီရင်တိုက်တွန်းသောစကားကိုလည်းကောင်း။
ဝိဘာဂနိဒ္ဓါရဏဝသေန၊ ဝေဖန်ခြင်းကို ထုတ်သည်၏အစွမ်းအားဖြင့်။
ဝိစယော၊ စိစစ်ခြင်းကို။
ဝေဒိတဗ္ဗော၊ ၏။
ဧဝံ၊ သို့။
ပဒပုစ္ဆာဝိသဇ္ဇနပုဗ္ဗပရာနုဂီတီနဉ္စ၊ ပဒပုစ္ဆာဝိသဇ္ဇနာပုဗ္ဗာပရအနုဂီတိတို့ကို လည်းကောင်း။
အဿာဒါဒီနဉ္စ၊ တို့ကိုလည်းကောင်း (ဝိစယ၌ ချည်းစပ်)။
ဝိသေသနိဒ္ဓါရဏဝသေနေဝ၊ ဖြင့်သာလျှင်။
ဝိစယလက္ခဏော၊ ရွေးချယ်စိစစ်ခြင်း လက္ခဏာရှိသော သံဝဏ္ဏနာ အထူးကို။
"ဝိစယော ဟာရော"တိ၊ ဝိစယဟာရဟူ၍။
ဝေဒိတဗ္ဗော၊ ၏။
၃၊ သဗ္ဗေသန္တိ၊ ကား။
သောဠသန္နံ၊ ကုန်သော။
ဘူမီတိ ဣဒံ ဝစနံ၊ ကို။
ဗျဉ္ဇနံ၊ ကို။
သန္ဓာယ၊ ၍။
အာဟ၊ ၏။
**ဆရာ ကာမဘုံအစရှိသည်သာလျှင် ဘူမိဟူ၍ ထင်ရှားခဲ့၏။ သဒ္ဒါသည်ဘုံဟူ၍ မထင်ရှားခဲ့။ ဆရာ့စကား အသို့သင့်ပါအံ့နည်း စုဒ်ထွက် ရာသောကြောင့် 'ဗျဉ္ဇနံ ဟိ' စသော ပါဌ်ကို မိန့်သတည်း။**
ဟိ တဒေဝ သစ္စံ၊ မှန်၏။
မူလပဒါနိ၊ တို့သည်။
နယာနံ၊ တို့၏။
ဘူမိ၊ ဖြစ်ရာသည်။
ဟောန္တိ ယထာ၊ ကဲ့သို့။
ဗျဉ္ဇနံ၊ သည်။
ဟာရာနံ၊ တို့၏။
ဘူမိ ပဝတ္တိဋ္ဌာနံ၊ ဖြစ်ရာသည်။
ဟောတိ၊ ၏။
ကသ္မာ၊ ကား။
တေသံ၊ ထိုဟာရတို့၏။
ဗျဉ္ဇနဝိစာရဘာဝတော၊ သဒ္ဒါကို စီရင်တတ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်တည်း။ဟိ၊ စွ။
"ဟာရာ ဗျဉ္ဇနဝိစယော"တိ၊ ဟူ၍။
ဝုတ္တံ၊ ၏။
ပေဋကေပိ၊ ၌လည်း (ဟိ'ကား ဝါကျရမ္ဘဇောတက)။
"ယတ္ထ စ ၊လ၊ ပုထုတ္တာ"တိ၊ ဟူ၍။
ဝုတ္တံ၊ ၏။
ဂေါစရောတိ၊ ကား။
သုတ္တတ္ထော၊ သုတ်၏အနက်တည်း။
**ရူပါရုံအစရှိသည်တို့သာ ဂေါစရဟု ထင်ရှားသည် မဟုတ်ကုန်လော။ အနက်ကား ဂေါစရဟု မထင်ရှားခဲ့။ ဆရာ့စကား အဘယ်သို့ ယုတ္တိ ရှိအံ့နည်းဟု စုဒ်ရှိရကား 'သုတ္တဿ ဟိ' အစရှိသောပါဌ် ထွက်သတည်း။**
ဟိ၊ စွ။
သုတ္တဿ၊ ၏။
ပဒတ္ထုဒ္ဓါရဏမုခေန၊ ပုဒ်အနက်ကို ထုတ်ခြင်းကိုအရင်းပြုသဖြင့်။
ဟာရယောဇနာ၊ ဟာရကို ယှဉ်ခြင်းသည်။
ဟောတိ၊ ၏။တေသံ ဗျဉ္ဇနတ္ထာနံ၊ ထိုသဒ္ဒါအနက်တို့၏ (ဝုတ္တိနည်း)။
ယုတ္တာယုတ္တပရိက္ခာတိ၊ ကား။
ယုတ္တဿ စ၊ အသင့်ကိုလည်းကောင်း။
အယုတ္တဿ စ၊ လည်းကောင်း။
ဥပပရိက္ခာ၊ ဆင်ခြင်ခြင်းတည်း။
"ယုတ္တာယုတ္တိပရိက္ခာ"တိပိ၊ ဟူ၍လည်း။
ပါဌော၊ သည်။
အတ္ထိ၊ ၏။
ယုတ္တိအယုတ္တီနံ၊ သင့်သည် မသင့်သည်တို့ကို။
ဝိစာရဏာ၊ စိစစ်ခြင်းတည်း။
ဣတိ အယံ၊ ကား။
အတ္ထော၊ တည်း။
ကထံ ပန၊ အဘယ်သို့လျှင်။
တေသံ၊ ထိုသဒ္ဒါအနက်တို့၏။
ယုတ္တာယုတ္တဇာနနာ၊ သင့်သည် မသင့်သည်ကို သိခြင်းသည်။
ဟောတိ၊ အံ့နည်း။
စတူဟိ၊ ကုန်သော။
မဟာပဒေသေဟိ၊ တို့နှင့်။
အဝိရုဇ္ဈနေန၊ မဆန့်ကျင်သောအားဖြင့်။
ယုတ္တာယုတ္တဇာနနာ၊ သည်။
ဟောတိ၊ ၏။
တတ္ထ၊ ထိုသဒ္ဒါအနက်တို့တွင်။
တာဝ၊ အစဉ်သဖြင့်။
ဗျဉ္ဇနဿ၊ ၏ (ယုတ္တဘာဝေါ၌ စပ်)။
သဘာဝနိရုတ္တိဘာဝေါ စ၊ မဖောက်မပြနသော သဘောရှိသော မာဂဓဘာသာ၏အဖြစ်သည်လည်းကောင်း။
အဓိပ္ပေတတ္ထဝါစကဘာဝေါ စ၊ အလိုရှိအပ်သော အနက်ကို ဟောသည်၏အဖြစ်သည်လည်းကောင်း။
ယုတ္တဘာဝေါ၊ သင့်သည်၏အဖြစသည်။
ဟောတိ၊ ၏။
အတ္တဿ ပန၊ ၏ကား (ယုတ္တဘာဝေါ၌ စပ်)။
သုတ္တဝိနယဓမ္မတာဟိ၊ သုတ်ဝိနည်းဓမ္မတာတို့နှင့်။
ဝါ၊ သစ္စာလေးပါးကို ပြတတ်သောသုတ်, ရာဂအစရှိသည်ကို ဖျောက်ခြင်း, ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်တည်းဟူသော ဓမ္မတာတို့နှင့်။
အဝိလောမနံ၊ မဆန့်ကျင်ခြင်းသည်။
ယုတ္တဘာဝေါ၊ သည်။
ဟောတိ၊ ၏။
ယုတ္တအယုတ္တကို ဆရာဆိုသည်ကား နိရဝသေသလော စုဒ်ရှိသောကြောင့် 'အယမေတ္ထ သင်္ခေပေါ' ပါဌ်ကို မိန့်သော်။
သင်္ခေပသာ ဖြစ်သော် ဝိတ္ထာရကို ဆရာဆိုပါလော့။ ပုစ္ဆာကြောင့် 'ဝိတ္ထာရော ပန' စသည်ကို မိန့်သော်။
အယံ၊ ဤဆိုအပ်ပြီးသော ယုတ္တအယုတ္တအဖြစ်သည်။
ဧတ္ထ၊ ဤနိဒ္ဒေသဝါရ၌။
သင်္ခေပေါ၊ အကျဉ်းမျှသာတည်း။
ဝိတ္ထာရော ပန၊ သည်ကား။
ပရတော၊ နောက််၌။
အာဝိ၊ စွာ။
ဘဝိသတိ၊ လတ္တံ့။
ဟာရော ယုတ္တီတိ နိဒ္ဒိဋ္ဌောတိ၊ ကား။
ဧဝံ၊ သို့။
သုတ္တေ၊ ၌။
ဗျဉ္ဇနတ္ထာနံ၊ သဒ္ဒါအနက်တို့၏။
ယုတ္တာယုတ္တဘာဝဝိဘာဝန လက္ခဏော၊ သင့်သည် မသင့်သည်၏ အဖြစ်ကို ထင်ရှားပြခြင်းလက္ခဏာရှိသော သံဝဏ္ဏနာ အထူးသည်။
"ယုတ္တိဟာရော၊ မည်၏"။
ဣတိ၊ သို့။
ဝေဒိတဗ္ဗော၊ ၏။
၄.ဓမ္မန္တိ ဣမိနာ ပဒေန၊ ဖြင့်။
ယံ ကိဉ္စိ၊ အလုံးစုံသော။
သုတ္တာဂတံ၊ သော။
ကုသလာဒိဓမ္မံ၊ ကို။
အာဟ၊ ၏။
တဿ ဓမ္မဿာတိ၊ ကား။
ယထာဝုတ္တဿ၊ သော။
တဿ ကုသလာဒိဓမ္မဿ၊ ၏။
ယံ ပဒဋ္ဌာနန္တိ၊ ကား။
ယောနိသောမနသိကာရာဒိ၊ သော။
ယံ ကာရဏံ၊ သည်။
အတ္ထိ၊ ၏ (အာဒိသဒ္ဒါဖြင့် သဒ္ဓမ္မဿဝန သပ္ပုရိသူပနိဿယအစရှိသော သာဓာရဏအကြောင်း၊ လှူဖွယ်ဝတ္ထု, အလှူခံပုဂ္ဂိုလ်အစရှိသော အသာဓာရဏအကြောင်းကို ယူ)။
သုတ္တေ၊ ၌။
အာဂတံ ဝါ၊ လာသော ပဒဋ္ဌာန်ကိုလည်းကောင်း။
အနာဂတံ ဝါ၊ ကိုလည်းကောင်း။
သမ္ဘဝတော၊ ဖြစ်သင့်သည်အားလျော်စွာ။
နိဒ္ဓါရေတွာ၊ ၍။
ကထေတဗ္ဗံ၊ အပ်၏။
ဣတိ အယံ၊ ကား။
အဓိပ္ပါယော၊ တည်း။
ဣတီတိ ပဒဿ၊ ၏။
ဧဝံ ဣမိနာ နယေန၊ ဤနည်းဖြင့်။
ဝုတ္တနယေန၊ ဖြင့်။
ဣတိ အယံ၊ ကား။
အတ္ထော၊ တည်း။
ယာဝ သဗ္ဗဓမ္မာတိ၊ ကား။
ယတ္တကာ၊ အကြင်မျှလောက်ကုန်သော။
တသ္မိံ သုတ္တေ၊ ၌။
အာဂတာ၊ လာကုန်သော။
ဓမ္မာ၊ တို့သည်။
သန္တိ၊ ကုန်၏။
သဗ္ဗေသမ္ပိ၊ ကုန်သော။
တေသံ ဓမ္မာနံ၊ တို့၏။
ယထာနုရူပံ၊ ဖြစ်သင့်သည်အားလျော်စွာ။
ပဒဋ္ဌာနံ၊ ကို။
နိဒ္ဓါရေတွာ၊ ၍။
ကထေတဗ္ဗံ၊ ၏။
ဣတိ အယံ၊ ကား။
အဓိပ္ပါယော၊ တည်း။
**ယာဝသဒ္ဒါ၏ အဝဓိအနက်ကို ပြပြန်လိုရကား 'အထ ဝါ' စသော ပါဌ်ကို မိန့်သတည်း။**
အထဝါ၊ ကား။
ယာဝ သဗ္ဗဓမ္မာတိ ဧတ္ထ ပါဌေ၊ ၌။
သုတ္တာဂတဿ၊ သော။
ဓမ္မဿ၊ ၏။
ယံ ပဒဋ္ဌာနံ၊ သည်။
အတ္ထိ၊ ၏။
တဿပိ ဓမ္မဿ၊ ၏လည်း။
ယံ ပဒဋ္ဌာနံ၊ သည်။
အတ္ထိ၊ ၏။
ဣတိ၊ သို့။
သမ္ဘဝတော၊ စွာ။
ယာဝ သဗ္ဗဓမ္မာ၊ အလုံးစုံသော ပဒဋ္ဌာန်တရားတိုင်အောင်။
ပဒဋ္ဌာနဝိစာရဏာ၊ ပဒဋ္ဌာန်အစီအရင်ကို။
ကတဗ္ဗာ၊ ၏။
ဣတိ အယံ၊ ကား။
အတ္ထော၊ တည်း။ဧသော ဟာရော ပဒဋ္ဌာနောတိ ဧတ္ထ ပါဌေ၊ ၌ (အတ္ထောသို့ ဆိုက်)။
ဧဝံ၊ သို့။
သုတ္တေ၊ ၌။
အာဂတဓမ္မာနံ၊ တို့၏။
ပဒဋ္ဌာနဘူတာ၊ ပဒဋ္ဌာန်ဖြစ်၍ ဖြစ်ကုန်သော။
ဓမ္မာ၊ တရားတို့သည်။
သန္တိ၊ ကုန်၏။
တေသဉ္စ၊ ထိုပဒဋ္ဌာန်တရားတို့၏လည်း။
ပဒဋ္ဌာနဘူတာ၊ တို့သည်။
သန္တိ၊ ကုန်၏။
ဣတိ၊ သို့။
သမ္ဘဝတော၊ စွာ။
ပဒဋ္ဌာနဘူတဓမ္မနိဒ္ဓါရဏလက္ခဏော၊ ပဒဋ္ဌာန်ဖြစ်၍ ဖြစ်သော တရားတို့ကို ထုတ်ခြင်းလက္ခဏာရှိသော သံဝဏ္ဏနာအထူးသည်။
"ပဒဋ္ဌာနော နာမ ဟာရော၊ မည်၏"။
ဣတိ အယံ၊ ကား။
အတ္ထော၊ တည်း။
(ဋ္ဌ၊ ၂၅) ၅. ဝုတ္တမှိ ဧကဓမ္မေတိ၊ ကား။
ကုသလာဒီသု ဝါ၊ တို့တွင်လည်းကောင်း။
ခန္ဓာဒီသု ဝါ၊ တို့တွင်လည်းကောင်း။
ယသ္မိံ ကိသ္မိံစိ၊ အမှတ်မရှိသော။
ဧကဓမ္မေ၊ တစ်ခုသော တရားကို။
သုတ္တေ၊ ၌။
သရူပတော ဝါ၊ အားဖြင့်လည်းကောင်း။
နိဒ္ဓါရဏဝသေန ဝါ၊ ထုတ်သည်၏ အစွမ်းအားဖြင့် လည်းကောင်း။
ကထိတေ
ဤ၌ ဝုတ္တသဒ္ဒါ၏ ကေသောဟာရဏဇီဝိတ၊ ဝုတ္တိသု ဝပနေ စ ဝါပသမကရဏေ။ ကထနေ ပမုတ္တဘာဝ၊ ဇ္ဈေနာဒေါ 'ဝုတ္တ'မပိ တီသု။ (အဘိဓာနပ္ပဒီပိကာ၇၉၆)ဟူ၍ ဆိုအပ်သော ကေသောဟာရဏဇီဝိတဝုတ္တိ အစရှိသော အနက်အများ လျဉ်းပါးဖွယ်ရှိသောကြောင့် ဤ၌ ကထနအနက်ကို ဟော၏-ဟု သိစေခြင်းငှာ ဝုတ္တေကို 'ကထိတေ'-ဟု ဖွင့်သည်။
၊ သော်။ယေ ဓမ္မာ ဧကလက္ခဏာ ကေစီ၊ ကား။
ယေ ကေစိ
ဤ၌ 'စိန္တော ကာ ကော စ ကိံသဒ္ဒါ၊ အပ္ပကတ္ထဿ ဝါစကော။ ယကာရယုတ္တော အာဒိမှိ၊ သကလတ္ထဿ ဝါစကော။ အယာဒိ စ အစိန္တော စ၊ ပုစ္ဆာဝါသညိတော'ဟု ဆိုသောကြောင့် ယထာရဟအားဖြင့်သာ ယူ၍ ဗောဓိသဒ္ဒါသည် အပ္ပကအနက်ကိုဟော၏ဟု အယူရှိရာလေသောကြောင့် ထိုအယူကို နစ်စေခြင်းငှာ ယေနှင့် ကေစိကို ပေါင်း၍ 'ယေ ကေစိ'ဟု ဖွင့်သည်။ ဧကသဒ္ဒါလည်း 'သေဋ္ဌာသဟာယ သင်္ချာည၊ တုလျေသွေကောတိလိင်္ဂိကော'ဟု ဆိုသာကြောင့် သေဋ္ဌအသဟာယသင်္ချာအညအနက် လျဉ်းပါးဖွယ်ရှိသောကြောင့် 'ဧကရသဋ္ဌေန ဘာဝနာ ဧကုပ္ပါဒါ' အစရှိသည်တို့၌ကဲ့သို့ တုလျအနက်ကို ဟော၏ဟု သိစေလိုရကား သမာနလက္ခဏာဟု ဖွင့်သတည်း။
၊ အလုံးစုံကုန်သော။
ဓမ္မာ၊ တို့သည်။
ကုသလာဒိဘာဝေန ဝါ၊ ကုသိုလ်အစရှိသည်တို့၏ အဖြစ်ဖြင့်လည်းကောင်း။
ရူပက္ခန္ဓာဒိဘာဝေန ဝါ၊ ဖြင့်လည်းကောင်း။
တေန ဓမ္မေန၊ ထိုသုတ်၌သရုပ်အားဖြင့် ဟောအပ်သော တရား, ယုတ်သည်၏ အစွမ်းအားဖြင့် ဆိုအပ်သော တရားနှင့်။
သမာနလက္ခဏာ၊ တူသော လက္ခဏာရှိကုန်၏။ဝုတ္တာ ဘဝန္တိ သဗ္ဗေတိ ဧတ္ထ ပါဌေ၊ ၌(အဓိပ္ပါယော၌ စပ်)။
သဗ္ဗေပိ၊ ကုန်သော။
ကုသလာဒိသဘာဝါ ဝါ၊ ကုသိုလ်အစရှိသော သဘောရှိသည်လည်း ဖြစ်ကုန်သော။
ခန္ဓာဒိသဘာဝါ ဝါ၊ လည်းဖြစ်ကုန်သော။
တေ ဓမ္မာ၊ တို့သည် (ဘဝန္တိ၌ပကတိကတ္တား)။
သုတ္တေ၊ ၌။
အဝုတ္တာပိ၊ ကုန်သော်လည်း။
တာယ သမာနလက္ခဏတာယ၊ ထိုတူသော လက္ခဏာရှိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။
သံဝဏ္ဏနာဝသေန၊ ဖွင့်အပ်သော အဖွင့်၏ အစွမ်းအားဖြင့်။
အာနေတွာ၊ ၍။
ဝုတ္တာ၊ ကုန်သည်။
ဘဝန္တိ၊ ကုန်၏။
ဣတိ အယံ၊ ကား။
အဓိပ္ပါယော၊ တည်း။
ဧတ္ထ စ၊ ဤဂါထာ၌လည်း။
ဧကလက္ခဏာတိ
ပေမူ၌ ဧကလက္ခဏာတိ ဣဒံ ဝစနံ၊ ကို။ လက္ခဏဝသေန၊ ဥပလက္ခဏာ၏ အစွမ်းအားဖြင့်။ ဝုတ္တံ၊ ၏။ ဤ၌ 'သမာနလက္ခဏာ န ဝုတ္တံ'ဟူ၍လည်းကောင်း၊ 'သမာနလက္ခဏာ ဝုတ္တာ'ဟူ၍လည်းကောင်း အချိုံ့ပါဌ် ရှိ၏။ မသင့်။ လက္ခဏဝသေနာတိ ဥပလက္ခဏဝသေန၊ ဋီကာ-ဟု ရှိသည်။
ဣမိနာ၊ ဤပါဌ်ဖြင့်။
သမာနာလက္ခဏာ၊ တူသောလက္ခဏာရှိကုန်သော တရားတို့ကို။
ဝုတ္တာ၊ ဆိုအပ်ကုန်၏။တေန၊ ထိုသို့ ဆိုအပ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့် (နိဒ္ဓါရဏံ ဝေဒိတဗ္ဗံသို့ သွား)။
သဟစာရိတာ၊ တကွဖြစ်သည်၏ အဖြစ်လည်းကောင်း။
သမာနကိစ္စတာ၊ တူသောကိစ္စရှိသည်၏ အဖြစ်လည်းကောင်း။
သမာနဟေတုကာ၊ တူသော အကြောင်းရှိသည်၏ အဖြစ်လည်းကောင်း။
သမာနဖလတာ၊ တူသော အကျိုးရှိသည်၏ အဖြစ်လည်းကောင်း။
သမာနာရမ္မဏတာ၊ တူသော အာရုံရှိသည်၏ အဖြစ်လည်းကောင်း။
ဣတိ ဧဝမာဒီဟိ၊ ဤသို့ သဟစရိတအစရှိသည်တို့ဖြင့်။
သမာနာနံ၊ တူကုန်သော (ဆောင်၍ ယောဇနာသည်)။
အဝုတ္တာနမ္ပိ၊ သုတ်၌ မဟောအပ်ကုန်သောတရားတို့ကိုလည်း။
ဝုတ္တာနံ ဝိယ၊ သုတ်၌ ဟောအပ်ကုန်သော တရားတို့ကိုကဲ့သို့။
နိဒ္ဓါရဏံ၊ ကို။
ဝေဒိတဗ္ဗံ၊ ၏ (သဟစာရိတစသည်ကို ဋီကာရှု)။
သော ဟာရော လက္ခဏာ နာမာတိ ဧတ္ထ ဝစနေ၊ ၌။
ဧဝံ၊ သို့။
သုတ္တေ၊ ၌။
အနာဂတေပိ၊ မလာသည်လည်းဖြစ်ကုန်သော။
ဝါ၊ မလာကုန်သော်လည်း (အဓိပ္ပါယတ္ထ)။
ဓမ္မေ၊ တို့ကို။
ဝုတ္တပ္ပကာရေန၊ ပါဠိ၌ ဟောအပ်သော အပြား အဋ္ဌကထာ၌ ဆိုအပ်သော အပြားအားဖြင့် (ဝဓကဋ္ဌေန ဧကလက္ခဏာ အစရှိသည်ဖြင့် ပါဠိ၌၊ သဟစာရိတာအစရှိသည်ဖြင့် အဋ္ဌကထာ၌ ဟောအပ် ဆိုအပ်သော အပြားဟူလိုသော်)။
အာဂတေ ဝိယ၊ လာသော တရားတို့ကိုကဲ့သို့။
နိဒ္ဓါရေတွာ၊ ၍။
ယာ သံဝဏ္ဏနာ၊ သည်။
ဘဝတိ၊ ၏။
သော၊ သည်။
လက္ခဏော နာမ ဟာရော၊ မည်၏။
ဣတိ အယံ၊ ကား။
အတ္ထော၊ တည်း။
**'နိရုတ္တမေဝ နေရုတ္တံ'ဟု ဏပစ္စည်းသည် သကတ္ထဟု ပြလိုရကား 'နေရုတ္တန္တိ နိရုတ္တံ'ဟု ဖွင့်သော်။**
၆. **နေရုတ္တ*န္တိ၊ ကား။
နိရုတ္တံ၊ ဝိဂြိုဟ်တည်း။
ပဒနိဗ္ဗစနံ
'ဖုသနဋ္ဌေန ဖဿော' အစရှိသည်ဖြင့် အကြောင်းကို ထုတ်၍ ဆိုခြင်းသည် နိဒ္ဓါရေတွာ ဝစနံ နိဗ္ဗဝစနံ-ဟူသော ဝစနတ္ထကြောင့် နိဗ္ဗစန မည်၏။ ထိုနိဗ္ဗစနသည်ကား ပုဒ်၏သာ နိဗ္ဗစန ဖြစ်၏။ ဝါကျ၏ နိဗ္ဗစန မဖြစ်ရကား ပဒနိဗ္ဗစနံ-ဟုဆိုသနည်း။
၊ ပုဒ်ကို ဝိဂြိုဟ်ပြုခြင်း။
ဣတိ အယံ၊ ကား။
အတ္ထော၊ တည်း။အဓိပ္ပါယောတိ၊ ကား။
တဿ သုတ္တဿ၊ ကို။
ဒေသကာနံ၊ ဟောကုန်သော။
ဗုဒ္ဓါနံ ဝါ၊ တို့၏လည်းကောင်း။
သာဝကာနံ ဝါ၊ တို့၏လည်းကောင်း။
အဓိပ္ပါယော၊ အလိုတည်း။
ဗျဉ္ဇနန္တိ၊ ကား။
ဗျဉ္ဇနေန၊ သဒ္ဒါဖြင့်။
ဟိ၊ စွ။
ကရဏေ၊ ကရိုဏ်းအနက်၌။
ဧတံ ပစ္စတ္တံ၊ ဤပဌမာဝိဘတ်သည်။
ဝတ္တတိ၊ ၏။
**ခပ်သိမ်းသော ဟာရတို့သည် ဗျဉ္ဇနဝိစယချည်း ဖြစ်ပါကုန်လျက် အဘယ့်ကြောင့် ဤဟာရ၌သာ ဗျဉ္ဇနံဟု ဆိုလေသနည်းဟု အမေးပုစ္ဆာရှိရာသောကြောင့် 'ကာမဉ္စ ၊လ, ဝုတ္တံ့'ဟူသောပါဌ် ထွက်သည်။**
ကာမဉ္စ၊ စင်စစ်ကား။
သဗ္ဗေ၊ ကုန်သော။
ဟာရာ၊ တို့သည်။
ဗျဥ္ဇနဝိစယာ၊ သဒ္ဒါကို ရွေးချယ်စိစစ်တတ်ကုန်၏ရှင့်။
ပန တထာပိ၊ သော်လည်း။
အယံ ဟာရော၊ ဤစတုဗျူဟဟာရသည်။
ဝိသေသတော၊ အားဖြင့်။
ဗျဉ္ဇနဒွါရေနေဝ၊ သဒ္ဒါကိုအကြောင်းပြုသဖြင့်သာလျှင်။
အတ္ထပရိယေသနာ၊ အနက်ကို ရှာမှီးတတ်သည်။
ဟောတိ၊ ၏။
ဣတိ ကတွာ ဣမိနာ ကာရဏေန၊ ကြောင့်။
"ဗျဉ္ဇန"န္တိ၊ ဟူ၍။
ဝုတ္တံ၊ ၏။တထာ ဟိ တတော ဧဝ၊ ကြောင့်သာလျှင်။
"ဗျဉ္ဇနေန ၊လ၊ ဂဝေသိတဗ္ဗာ"တိ၊ ဟူ၍။
ဝက္ခတိ၊ လတ္တံ့။
အထာတိ ပဒံ၊ သည်။
ပဒပူရဏမတ္တံ၊ ပုဒ်ကို ပြည့်စေကာမျှဖြစ်သော ပုဒ်တည်း ('အဓိကာရေ မင်္ဂလေ စေဝ' စသည်ဖြင့် ဆိုအပ်သော အထသဒ္ဒါ၏ အနက်တို့တွင် မင်္ဂလာအနက်ဟူလိုသော်)။
ဒေသနာနိဒါနန္တိ ဧတ္ထ၊ ၌။
ဖလံ၊ ကို။
နိဒဒါတိ၊ ပေးတတ်၏။
ဝါ၊ ဆောက်နှင့်းတတ်၏။
ဣတိ တသ္မာ၊ ကြောင့်။
နိဒါနံ၊ မည်၏။
ကာရဏံ၊ ကို။
လဗ္ဘတိ၊ ၏။
ယေန ကာရဏေန၊ ဖြင့်။
ဒေသနာ၊ သည်။
ပဝတ္တာ၊ ဖြစ်၏။
ဒေသနာယ၊ ၏။
ပဝတ္တိနိမိတ္တံ၊ ဖြစ်ခြင်း၏ အကြောင်းဖြစ်သော။
တံ ကာရဏံ၊ သည်။
နိဒါနံ၊ မည်၏။
ဣတိ အယံ၊ ကား။
အတ္ထော၊ တည်း။
ပုဗ္ဗာပရာနုသန္ဓီတိ၊ ကား။
ပုဗ္ဗေန စ၊ ရှေးစကားနှင့်လည်းကောင်း။
အပရေန စ၊ နှင့်လည်းကောင်း။
အနုသန္ဓိ၊ စပ်ခြင်းတည်း။
"ပုဗ္ဗာပရေနသန္ဓီ"တိပိ၊ ဟူ၍လည်း။
ပါဌော၊ သည်။
အတ္ထိ၊ ၏။
သုတ္တဿ၊ ၏။
ပုဗ္ဗဘာဂေန၊ ရှေးအဖို့နှင့်။
အပရဘာဂံ၊ ကို။
သံသန္ဒိတွာ၊ နှီးနှော၍။
ကထနံ၊ ဆိုခြင်း။
ဣတိ အယံ၊ ကား။
အတ္ထော၊ တည်း။
ဝါ၊ ကား။
သင်္ဂီတိဝသေန၊ ညီညွတ်၍ ဆိုသည်၏အစွမ်းအားဖြင့်။
ပုဗ္ဗာပရဘူတေဟိ၊ ရှေ့နောက်ဖြစ်ကုန်သော။
သုတ္တန္တရေဟိ၊ သုတ်တစ်ပါးတို့နှင့် (သံသန္ဒနံ၌ စပ်)။
သံဝဏ္ဏိယမာနဿ၊ ဖွင့်အပ်သော။
သုတ္တဿ၊ ကို။
သံသန္ဒနံ၊ သည်။
ပုဗ္ဗာပရာနုသန္ဓိ
ဤနည်း၌ သုတ်တစ်ပါးတို့နှင့် သံဝဏ္ဏေတဗ္ဗဖြစ်သောသုတ်ကို နှီးနှောညီညွတ်သည်ကို ပုဗ္ဗာပရာနုသန္ဓိ ဟုဆိုလိုသည်။ ရှေးနည်း၌ သံဝဏ္ဏေတဗ္ဗသုတ်တွင်ပင် ရှေ့နောက်ညီညွတ်သည်ကို ပုဗ္ဗာပရာနုသန္ဓိ ဟူသည်။ ဤနည်း၌ သံဝဏ္ဏေတဗ္ဗသုတ်ဝယ် တစ်ဝါကျတည်း၌ ရှေးပုဒ်နောက်ပုဒ်တို့၏ ကြိယာကာရက အစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းအားဖြင့် စပ်ခြင်းကို ပုဗ္ဗာပရနုသန္ဓိဟု ဆိုပါသတည်း။
၊ မည်၏။ပုဗ္ဗပဒေန၊ နှင့်။
ပရပဒဿ၊ ကို။
ဝါ၊ ၏။
ယဉ္စ သမ္ဗန္ဓနံ၊ အကြင်စပ်ခြင်း သည်လည်း။
အတ္ထိ၊ ၏။
အယမ္ပိ၊ ဤရှေ့ပုဒ်နှင့် နောက်ပုဒ်ကို စပ်ခြင်းသည်လည်း။
ပုဗ္ဗာပရာနုသန္ဓိ၊ မည်၏။
ဧသော ဟာရော စတုဗျူဟောတိ ဧတ္ထ ပါဌေ၊ ၌။
ဧဝံ၊ သို့။
နိဗ္ဗစနာ ဓိပ္ပါယာဒီနံ၊ ဝိဂြိုဟ်ပြုခြင်း ဒေသက၏အလို အစရှိကုန်သော။
စတုန္နံ၊ လေးပါးသော အနက်တို့ကို။
ဝိဘာဝနလက္ခဏော၊ ထင်ရှားပြခြင်း လက္ခဏာရှိသော သံဝဏ္ဏနာ အထူးသည်။
"စတုဗျူဟော ဟာရော နာမ၊ မည်၏"။
ဣတိ အယံ၊ ကား။
အတ္ထော၊ တည်း။
၇. ဧကမှိ ပဒဋ္ဌာနေ
ပဒဿ သဒ္ဒဿ ဋ္ဌာနံ ပဒဋ္ဌာနံ၊ အနက်ရစေ။ ဤနောက်ပက္ခ၌ 'အာရမ္ဘထ နိက္ခမထာတိ ဝီရိယဿ ပဒဋ္ဌာနံ' ဟူသော ပါဠိ၌ ဆိုအပ်သော အာရမ္ဘဓာတ် အစရှိသော အနက်သည် ဝီရိယဟူသော ပုဒ်၏ ဖြစ်ရာ ဖြစ်၍ ပဒဋ္ဌာနမည်၏ဟူလိုသော်။
တိ၊ ကား။
ဧကသ္မိံ၊ သော။
အာရမ္ဘဓာတုအာဒိကေ၊ အာရမ္ဘဓာတ်အစရှိသော။
ပရက္ကမဓာတုအာဒီနံ၊ ပရက္ကမဓာတ်အစရှိသည်တို့၏။
ပဒဋ္ဌာနဘူတေ၊ နီးစွာသောအကြောင်းဖြစ်၍ဖြစ်သော။
တစ်နည်းကားပဒဋ္ဌာနဘူတေ၊ အနက်ဖြစ်၍ဖြစ်သော။
ဓမ္မေ၊ ကို။
ဒေသနာရူဠှေ
ဤ၌ ပဒဋ္ဌာနဘူတေကို ရှေးအနက်ပေးသောအားဖြင့်သုတ်၌ လာသော တရားတို့၏ ပဒဋ္ဌာန်တရားတို့ကို ထုတ်၍သဘာဝါတိသဘာဝအားဖြင့်လည်းပေးသည့်အတိုင်း 'ဒေသနာရူဠှ'ဟု ယူ၊ ပါဠိအားဖြင့် ဟောသည့်အတိုင်း မယူလင့်။ နောက်ပေးသော အနက်အားဖြင့်ကား ပါဠိအားဖြင့် ဟောသည်ကိုပင် 'ဒေသနာရူဠှ'ဟု ယူ။
ဒေသနာသို့ တင်အပ်သည်။
သတိ၊ သော်။ပရိယေသတိ သေသကံ ပဒဋ္ဌာနန္တိ၊ ကား။
တဿ၊ ထိုပဒဋ္ဌာန်ဖြစ်သောတရားတို့၏။
ဝိသဘာဂတာယ ဝါ၊ သဘောမတူသည်၏ အဖြစ်ဖြင့် လည်းကောင်း။
အဂ္ဂဟဏေန ဝါ၊ သုတ်၌ မဟောသောအားဖြင့်လည်းကောင်း။
သေသကံ၊ သော (ဓမ္မန္တရံ၌ စပ်)။
ပမာဒါဒီနံ၊ အစရှိသည်တို့၏။
အာသန္နကာရဏတ္တာ၊ နီးသောအကြောင်း ဖြစ်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်။
ပဒဋ္ဌာနဘူတံ၊ ပဒဋ္ဌာန်ဖြစ်၍ ဖြစ်သော။
ကောသဇ္ဇာဒိကံ၊ ကောသဇ္ဇအစရှိသော။
ဓမ္မန္တရံ၊ တရားအထူးကို။
ပရိယေသတိ၊ ၏။
ပညာယ၊ ဖြင့်။
ဂဝေသတိ၊ ၏။
ပရိယေသိတွာ စ၊ ၍လည်း။
သံဝဏ္ဏနာယ၊ အနက်ကို ဖွင့်သောအားဖြင့်။
ယောဇေန္တော၊ ပါဠိ၌ ယှဉ်စေသည်ဖြစ်၍။
(ဋ္ဌ၊ ၂၆) ဒေသနံ၊ ကို။
အာဝဋ္ဋေတိ၊ လည်စေ၏ (ဤသို့ ပေး)။
အာဝဋ္ဋေတိ ပဋိပက္ခေတိ
ဧတ္ထ၊ ၌။
ဝီရိယာရမ္ဘာဒိမုခေန၊ ဝီရိယာရမ္ဘအစရှိသည်ကို အရင်းပြုသဖြင့်။
အာရဒ္ဓသုတ္တံ၊ ကို။
ဝုတ္တနယေန၊ ဖြင့်။
ပမာဒါဒိဝသေန၊ အားဖြင့်။
နိဒ္ဒိသန္တော၊ ပြသည်ရှိသော်။
ဒေသနံ၊ ကို။
ပဋိပက္ခေတော၊ အားဖြင့်။
အာဝဋ္ဋေတိ နာမ၊ လည်စေသည် မည်၏။
အာဝဋ္ဋော နာအ သော ဟာရောတိ ပဒဿ၊ ၏။
ဒေသနာယ၊ ၌။
ဂဟိတဓမ္မာနံ၊ ယူအပ်ကုန်သောတရားတို့၏။
သဘာဂဝိသဘာ-ဂဓမ္မဝသေန၊ ၏အစွမ်းအားဖြင့်။
အာဝဋ္ဋနလက္ခဏော၊ လည်စေခြင်း လက္ခဏာရှိသော သံဝဏ္ဏနာအထူးသည်။
"အာဝဋ္ဋော ဟာရော နာမ၊ မည်၏"။
ဣတိ အယံ၊ ကား။
အတ္ထော၊ တည်း။
၈. ဓမ္မန္တိ၊ ကား။
သဘာဝဓမ္မံ၊ ကို။
တံ ဓမ္မဇာတံ၊ သည်။
ကုသလာဒိဝသေန၊ အားဖြင့်။
အနေကဝိဓံ၊ ၏။
တစ်နည်းကား အနေကဝိဓံ၊ သော။
တံ ဓမ္မံ၊ ကို။
ပဒဋ္ဌာနန္တိ၊ ကား။
ယသ္မိံ ကာရဏေ၊ ၌။
ပတိဋ္ဌိတေ၊ တည်ကုန်သော။
တစ်နည်းကား ယသ္မိံ ကာရဏေ၊ သည်။
ပတိဋ္ဌိတေ၊ သော်။
ဥတ္တရိ ဂုဏဝိသေသေ၊ အထက်ဖြစ်သောဂုဏ်အထူးတို့ကို။
အဓိဂစ္ဆတိ၊ ရ၏။
တံ ဝိသေသာဓိဂမနကာရဏံ၊ ထိုအထက် ဖြစ်သော ဂုဏ်အထူးကို ရခြင်း၏ အကြောင်းကို။
ဘူမိန္တိ၊ ကား။
ပုထုဇ္ဇနဘူမိ၊ ပုထုဇဉ်ဘုံလည်းကောင်း။
ဒဿနဘူမိ၊ လည်းကောင်း။
ဣတိ ဧဝမာဒိကံ၊ သော။
ဘူမိံ၊ ကို။
ဝိဘဇ္ဇတေတိ၊ ကား။
ဝိဘာဂေန၊ ဖြင့်။
ကထေတိ၊ ဆို၏။
သာဓါရဏေတိ၊ ကား။
ဒဿနပဟာတဗ္ဗာဒိနာမဝသေန ဝါ၊ ဒဿနပဟာတဗ္ဗ အစရှိသော အမည်၏အစွမ်းအားဖြင့်လည်းကောင်း။
ပုထုဇ္ဇနသောတာပန္နာဒိဝတ္ထုဝသေန ဝါ၊ ပုထုဇဉ်သောတာပန် အစရှိသော ဝတ္ထု၏ အစွမ်းအားဖြင့်လည်းကောင်း။
သာဓာရဏေ၊ ဆက်ဆံသော တရားတို့ကို။
အဝိသိဋ္ဌေ၊ မထူးသော တရားတို့ကို။
သမာနေ၊ တူသောတရားတို့ကို။
ဣတိ အယံ၊ ကား။
အတ္ထော၊ တည်း။
ဝုတ္တဝိပရိယာယေန၊ ဆိုအပ်ပြီးသည်မှ ပြန်သောအားဖြင့်။
အသာဓာရဏာ၊ တရားတို့ကို။
ဝေဒိတဗ္ဗာ၊ ကုန်၏။
နေယျော ဝိဘတ္တီတိ ဧတ္ထ ပါဌေ၊ ၌။
ယထာဝုတ္တဓမ္မာဒီနံ၊ အကြင်အကြင်ဆိုအပ်ပြီးသော သဘောတရားအစရှိသည်တို့ကို။
ဝိဘဇနော၊ ဝေဖန်တတ်သော။
အယံ ဟာရော၊ ကို။
ဝိဘတ္တီတိ၊ ဝိဘတ္တိဟာရ-ဟူ၍။
ဉာတဗ္ဗော၊ ၏။
ဣတိ အယံ၊ ကား။
အတ္ထော၊ တည်း။
တသ္မာ၊ ကြောင့်။
သံကိလေသဓမ္မေ စ၊ တို့ကိုလည်းကောင်း။
ဝေါဒါနဓမ္မေ စ၊ တို့ကိုလည်းကောင်း။
သာဓာရဏာသာဓာရဏတော စ၊ အားဖြင့်လည်းကောင်း။
ပဒဋ္ဌာနတော စ၊ အားဖြင့်လည်းကောင်း။
ဘူမိတော စ၊ အားဖြင့်လည်းကောင်း။
ဝိဘဇနလက္ခဏော၊ ဝေဖန်ခြင်း လက္ခဏာရှိသော သံဝဏ္ဏနာအထူးသည်။
"ဝိဘတ္တိဟာရော၊ မည်၏"။
ဣတိ၊ သို့။
ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ၏။
ကထိတေကို ဖွင့်လိုရကား 'သုတ္တေ' အစရှိသည်ကို ဆိုသတည်း။
'ဘာဝေ ကမ္မနိ ဘူတေ တော'-ဟု သဒ္ဒါဆရာတို့ မိန့်သောကြောင့်တပစ္စည်းသည် အတိတ်ကာလ၌ ဖြစ်ရကား အတိတ်ဖြစ်သော ကုသိုလ်အကုသိုလ်-ဟု အယူ ရှိသောကြောင့် ထိုအယူကို နစ်စေခြင်းငှာ ဘာဝိတေတိ'စသော ပါဌ်ကို မိန့်သတည်း။
နိဒ္ဒိဋ္ဌေတိ၊ ကား။
ကထိတေ၊ သော။
သုတ္တေ၊ ၌။
အာဂတေ ဝါ၊ လာသည်ရှိသော်လည်းကောင်း
သံဝဏ္ဏိတေ ဝါ၊ ဖွင့်အပ်သည်ရှိသော်လည်းကောင်း။
အဓိဂမာတိ ဧတ္ထ ဝစနေ၊ ၌။
ဥပ္ပန္နသဒိတာ၊ ဖြစ်ပြီးသော တရားနှင့် တူကုန်သော အနာဂတ်တရားတို့ကို။
ဥပ္ပန္နာတိ၊ ဟူ၍။
ဝုစ္စန္တိ ယထာ၊ ကဲ့သို့။
ဧဝံ တထာ၊ တူ။
ဘာဝိတသဒိသေ၊ ပွားစေအပ်ပြီးသော ကုသိုလ်အကုသိုလ်နှင့်တူသော။
ဘာဝေတဗ္ဗ၊ ပွားစေအပ် ပွားစေရာသော ကုသိုလ်တရားကို။
ဣတိ အယံ၊ ကား။
အတ္ထော၊ တည်း။
ပဟီနေ
တစ်စုံတစ်ယောက်သော သူသည် ပွားစေအပ်ပြီးသောအတိတ်ကုသိုလ်နှင့်တူသော ပွားစေအပ် ပွားစေရာသော ကုသိုလ်တရားကို ဘာဝိတေဟု၊ ပယ်အပ်ပြီးသော အတိတ်အကုသိုလ်နှင့် တူသော ပယ်အပ် ပယ်ရာသော အကုသိုလ်ကို ပဟီနေဟု ဆိုသည်။ စင်စစ် အတိတ်ဖြစ်သော ကုသိုလ်အကုသိုလ်ကို ဆိုသည် မဟုတ်ဟူလိုသော်။
တိ ဧတ္ထာပိ၊ ၌လည်း။
ဧသေဝ နယော၊ ကိုသာလျှင်။
ဒဋ္ဌဗ္ဗော၊ ၏။ပရိဝတ္တတိ ပဋိပက္ခေတိ ပဒဿ၊ ၏။
ဝုတ္တာနံ၊ သုတ်၌ ဟောအပ်ကုန်သော။
ဝါ၊ ဖွင့်အပ်ကုန်သော။
ဓမ္မာနံ၊ ကုသိုလ်အကုသိုလ်တရားတို့၏။
ယေ ဓမ္မာ၊ တို့သည်။
ပဋိပက္ခာ၊ ဆန့်ကျင်ဘတ်တို့သည်။
ဟောန္တိ၊ ကုန်၏။
တေသံ ပဋိပက္ခဓမ္မာနံ၊ တို့၏။
ဝသေန၊ ဖြင့်။
ပရိဝတ္တေတိ၊ လည်စေ၏။
ဣတိ အယံ၊ ကား။
အတ္ထော၊ တည်း (ဤ၌ 'ယေ စ ပဋိပက္ခာ'ဟု အချို့စာ ရှိ၏၊ ဆင်ခြင်၊ စသဒ္ဒါ လွန်သကဲ့သို့ ထင်၏)။
ဧဝံ၊ သို့။
နိဒ္ဒိဋ္ဌာနံ၊ သုတ်၌ ပြအပ်ကုန်သော။
ဝါ၊ ဖွင့်အပ်ကုန်သော။
ဓမ္မာနံ၊ ကုသိုလ်အကုသိုလ်တရားတို့၏။
ပဋိပက္ခေတော၊ ဆန့်ကျင်ဘက်အားဖြင့်။
ပရိဝတ္တနလက္ခဏော၊ လည်စေခြင်းလက္ခဏာရှိသော သံဝဏ္ဏနာအထူးသည်။
"ပရိဝတ္တနော ဟာရော၊ မည်၏"။
ဣတိ၊ သို့။
ဝေဒိတဗ္ဗော၊ ၏။
၁၀. ဝိဝိဓာနိ၊ အထူးထူး အပြားပြားကုန်သော။
ဧကသ္မိံယေဝ အတ္ထေ၊ ၌သာလျှင်။
ပဝတ္တာနိ၊ ကုန်သော။
ဝစနာနိ၊ သဒ္ဒါတို့တည်း။
ဝိဝစနာနိ၊ အထူးထူးအပြားပြားသော သဒ္ဒါတို့။
ဝိဝစနာနိ ဧဝ၊ တို့သည်သာလျှင်။
ဝေဝစနာနိ၊ မည်ကုန်၏ (ဏပစ္စသည်ကား သွတ္ထဟူလိုသော်)။
ပရိယာယသဒ္ဒါ၊ တို့တည်း။
ဣတိ အယံ၊ ကား။
အတ္ထော၊ တည်း။
တာနိ ဝေဝစနာနိ၊ တို့ကို။
ဗဟူနီတိ၊ ကား။
အနေကာနိ၊ ကုန်သော။
တု-သဒ္ဒေါ၊ သည်။
အဝဓာရဏေ၊ ၌။
ပဝတ္တတိ၊ ဖြစ်၏။
**ထိုအဝဓာရဏအနက်ရှိသော တုသဒ္ဒါဖြင့် ယူအပ်သော အနက်ကားအဘယ်နည်း၊ နစ်စေအပ်သော အနက်ကား အဘယ်နည်း။ ဂဟေတဗ္ဗနိဝတ္တေတဗ္ဗအနက် မရှိဘဲ 'တု-ကး အဝဓာရဏအနက်၌ ဖြစ်သော'-ဟု ဆရာဆိုဘိသဘော-ဟု စောဒနာရှိသောကြောင့် 'တေန ၊လ၊ ဒဿေတိ'ပါဌ် ထွက်သော်။**
တေန၊ ထိုအဝဓာရဏ အနက်ရှိသော တုသဒ္ဒါဖြင့်။
ဗဟူ ဧဝ၊ များသည်သာဖြစ်ကုန်သော။
ပရိယာယသဒ္ဒါ၊ တို့ကို။
ဝေဝစနဟာရယောဇနာယံ၊ ဝေဝစနဟာရကိုယှဉ်ခြင်း၌။
ကထေတဗ္ဗာ၊ ကုန်၏။
ကတိပယာ၊ စိုးစဉ်းသော ပရိယာယ်သဒ္ဒါတို့ကို။
န ကထေတဗ္ဗာ၊ အပ်ကုန်။
ဣတိ ဣမံ အတ္ထံ၊ ကို။
ဒဿေတိ၊ ၏။သုတ္တေ ဝုတ္တာနီတိ၊ ကား။
နဝဝိဓသုတ္တန္တသင်္ခါတေ၊ ကိုးပါးအပြားရှိသော အင်္ဂါရှိသော သုတ္တန်ဟုဆိုအပ်သော။
တေပိဋကေ၊ ပိဋကသုံးပုံဖြစ်သော။
ဗုဒ္ဓဝစနေ၊ မြတ်စွာဘုရားပါဠိတော်၌။
ဘာသိတာနိ၊ ကုန်သော။
ဧတ္ထာပိ၊ ဤသုတ္တေ ဝုတ္တာနိဟူသောပုဒ်၌လည်း။
တု-သဒ္ဒဿ၊ ၏။
အတ္ထော၊ ကို။
အာနေတွာ၊ ဆောင်၍။
ယောဇေတဗ္ဗော၊ ၏။
တေန၊ ထိုတု-သဒ္ဒါဖြင့်။
ဝါ၊ ထို့ကြောင့်။
ပါဠိယံ၊ ၌။
အာဂတာနိယေဝ၊ သာလျှင်ဖြစ်ကုန်သော။
ဝေဝစနာနိ၊ တို့ကို။
ဂဟေတဗ္ဗာနိ၊ ကုန်၏။
ဣတိ၊ သို့။
ဝုတ္တံ၊ သည်။
ဟောတိ၊ ၏။
ဧကဓမ္မဿာတိ၊ ကား။
ဧကဿ၊ သော။
ပဒတ္ထဿ၊ ပုဒ်အနက်၏။
ဝါ၊ သဘောတရား၏။
**'ယော ဇာနာတိ သုတ္တဝိဒူ'ဟူသော ပုဒ်၏ အနက်ကို ယထာရုတအားဖြင့်ပင်မှတ်ရမည်လော။ ယင်းသို့ မှတ်ရသည်ရှိသော် ဝေဝုစ်ကို သိခြင်းသည်ပင်ဝေဝစနဟာရ မည်ရာခဲ့၏ဟု စောဒနာရှိရာသောကြောင့် 'ယော ဇာနာတိ ၊လ၊ အတ္ထော' ဟူသော ပါဌ်ကို မိန့်သတည်း။**
ယော ဇာနာတိ သုတ္တဝိဒူတိ ပဒဿ၊ ၏ (အတ္ထောသို့ ဆိုက်)။
"သပ္ပိဿ ဇာနာဟီ"တိ၊ ဟူ၍။
ဝုတ္တေ၊ သော်။
"သပ္ပိနာ၊ ထောပတ်ဖြင့်။
ဝိစာရေဟိ၊ စီရင်လော့"။
ဣတိ ဝါ၊ ဤသို့လည်းကောင်း။
"သပ္ပိံ၊ ကို။
ဒေဟိ၊ လော့"။
ဣတိ ဝါ၊ လည်းကောင်း။
"သပ္ပိံ၊ ကို။
ဒေထ၊ ကုန်လော့"။
ဣတိ ဝါ၊ လည်းကောင်း။
အာဏာပေတိ၊ စေ၏။
ဣတိ၊ သို့။
အတ္ထော၊ သည်။
ဟောတိ ယထာ၊ ကဲ့သို့။
ဧဝံ တထာ၊ တူ။
သုတ္တကောဝိဒေါ၊ သုတ်၌ လိမ်မာသော။
ယော ဓမ္မကထိကော၊ သည်။
(ဋ္ဌ၊ ၂၇) ဧကဿ၊ သော။
အတ္ထဿ၊ ၏။
ဗဟူပိ ပရိယာယသဒ္ဒေ၊ တို့ကိုလည်း။
ဝိစာရေတိ၊ စီရင်၏။
ဝိဘာဝေတိ၊ ၏။
ယောဇေတိ၊ ယှဉ်စေ၏။
ဣတိ၊ သို့။
အတ္ထော၊ သည်။
ဟောတိ၊ ၏။ဝေဝစနော နာမ သော ဟာရောတိ၊ ကား။
တဿ အတ္ထဿ၊ ၏။
ဝုတ္တပ္ပကာရပရိယာယသဒ္ဒယောဇနာလက္ခဏော၊ အကြင် အကြင် ဆိုအပ်ပြီးသောအပြားရှိသော ပရိယာယ်သဒ္ဒါတို့ကို ယှဉ်စေခြင်းလက္ခဏာရှိသော သံဝဏ္ဏနာအထူးသည်။
ဝေဝစနဟာရော နာမ၊ မည်၏။
တသ္မာ၊ ကြောင့်။
ဧကသ္မိံ အတ္ထေ၊ ၌။
အနေကပရိယာယသဒ္ဒယောဇနာလက္ခဏော၊ တို့ကို ယှဉ်စေခြင်း လက္ခဏာရှိသောဟာရသည်။
"ဝေဝစနဟာရော၊ မည်၏"။
ဣတိ၊ သို့။
ဝေဒိတဗ္ဗံ၊ ၏။
၁၁. ဓမ္မန္တိ၊ ကား။
ခန္ဓာဒိဓမ္မံ၊ ကို။
ပညတ္တီဟီတိ၊ ကား။
ပညာပနေဟိ၊ အပြားအားဖြင့် သိစေခြင်းတို့ဖြင့်။
ပကာရေဟိ၊ တို့ဖြင့်။
ဉာပနေဟိ၊ သိစေခြင်းတို့ဖြင့်။
**ဤသို့ 'ပကာရေဟိ ဉာပနာ ပညတ္တိ' ဟူသော ဝစနတ္ထကိုလည်းကောင်း၊ ဉာဓာတ်၏ ဉာဏအနက်ကိုလည်းကောင်း ပြပြီး၍ ယခုအခါ ပရိစ္ဆိန္ဒိတွာ ဉာပနာ ပညတ္တိဟူသော ဝစနတ္ထကိုလည်းကောင်း၊ ဉာဓာတ်၏ ဌပနအနက်ကိုလည်းကောင်း ပြပြန်လိုရကား 'အသင်္ကရတော ဝါ ဌပနေဟိ'-ဟု တစ်ဝိကပ် အားထုတ်တော် မူပြန်သတည်း။**
ဝါ၊ ကား။
အသင်္ကရတော၊ မရောယှက်သောအားဖြင့်။
ဌပနေဟိ၊ ထားခြင်းတို့ဖြင့်။ဝိဝိဓာဟီတိ၊ ကား။
နိက္ခေပပ္ပဘဝါဒိဝသေန၊ နိက္ခေပ,ပဘဝအစရှိသည်တို့၏အစွမ်းအားဖြင့် (နိက္ခေပ-ဟူသည် ဒေသနာ၊ ပဘဝ-ဟူသည် သမုဒယသစ္စာဟု မှတ်)။
အနေကဝိဓာဟိ၊ ကုန်သော။
သော အာကာရောတိ၊ ကား။
ဧကဿေဝ၊ သာလျှင်ဖြစ်သော။
အတ္ထဿ၊ ကို(ပညာပနာကာရော၌ စပ်)။
နိက္ခေပပ္ပဘဝပညတ္တိအာဒိဝသေန၊ နိက္ခေပပညတ်ပဘဝပညတ်အစရှိသည်တို့၏အစွမ်းအားဖြင့်။
အနေကာဟိ၊ ကုန်သော။
ပညတ္တီဟိ၊ ပညတ်တို့ဖြင့်။
ယော ပညာပနာကာရော၊ အကြင် သိစေသော အခြင်းအရာသည်။
အတ္ထိ၊ ၏။
သော အာကာရော၊ ကို (အချို့သော ပေ၌ 'ပညာပနာယော အာကာရော'ဟု၊ ရှေး၌လည်း 'ယာ'ဟု ရှိ၏)။
ဉေယျော ပညတ္တိ နာမ ဟာရောတိ၊ ကား။
ပညတ္တိဟာရော နာမတိ၊ မည်၏ ဟူ၍။
ဉာတဗ္ဗော၊ ၏။
တသ္မာ၊ ကြောင့်။
ဧကေကဿ၊ တစ်ခုတစ်ခုသော။
ဓမ္မဿ၊ ၏။
ဝါ၊ ကို။
အနေကာဟိ၊ ကုန်သော။
ပညတ္တီဟိ၊ တို့ဖြင့်။
ပညာပေတဗ္ဗာကာရဝိဘာဝနလက္ခဏော၊ အပြားအားဖြင့် သိစေအပ်သော အခြင်းအရာကို ထင်ရှားပြခြင်းလက္ခဏာရှိသော ဟာရသည်။
"ပညတ္တိဟာရော၊ မည်၏"။
ဣတိ၊ သို့။
ဝေဒိတဗ္ဗံ၊ ၏။
**ပဋိစ္စုပ္ပါဒတရားဟူသည် အဘယ်နည်းဟု သရုပ်အားဖြင့် မထင်ရှားသောကြောင့် ပဋိစ္စုပ္ပါဒေါတိ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒေါ-ဟု ဖွင့်သော်။ သံသဒ္ဒါ မပါသောကြောင့် အခြားတရား မှတ်အံ့စိုးသတည်း။**
၁၂. ပဋိစ္စုပ္ပါဒေါတိ၊ ကား။
ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒေါ၊ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ပင်တည်း။ဣန္ဒြိယခန္ဓာတိ၊ ကား။
ဣန္ဒြိယာနိ စ၊ တို့သည်လည်းကောင်း။
ခန္ဓါ စ၊ တို့သည်လည်းကောင်း။
ဓါတုအာယတနာတိ၊ ကား။
ဓာတုယော စ၊ တို့သည်လည်းကောင်း။
အာယတနာနိ စ၊ တို့သည်လည်းကောင်း။
ဧတေဟီတိ၊ ကား။
ဒွါဒသပဒိကော၊ တစ်ဆယ့်နှစ်ပုဒ်ရှိသော။
ယော ပစ္စယာကာရော စ၊ အကြင်ပဋိစ္စ သမုပ္ပါဒ်တရားသည်လည်းကောင်း။
ဒွါဝီသတိ၊ ကုန်သော
ယာနိ ဣန္ဒြိယာနိ စ၊ တို့သည်လည်းကောင်း။
ပဉ္စ၊ ကုန်သော။
ယေ စ ခန္ဓာ၊ တို့သည်လည်းကောင်း။
အဋ္ဌာရသ၊ ကုန်သော။
ယာ စ ဓာတုယော၊ တို့သည်လည်းကောင်း။
ဒွါဒသ၊ ကုန်သော။
ယာနိ စ အာယတနာနိ၊ တို့သည်လည်းကောင်း။
သန္တိ၊ ကုန်၏။
သုတ္တေ၊ ၌။
အာဂတပဒတ္ထမုခေန၊ လာသောပုဒ်၏အနက်ကို အကြောင်းပြုသဖြင့်။
နိဒ္ဓါရိယမာနေဟိ၊ ကုန်သော။
ဧတေဟိ၊ ထိုပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်အစရှိသော တရားတို့ဖြင့်။
ဩတရတိ ယောတိ၊ ကား။
ယော သံဝဏ္ဏနာနယော၊ အကြင် သံဝဏ္ဏနာနည်းသည်။
ဩဂါဟတိ၊ သွင်းတတ်၏။
ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒိကေ၊ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်အစရှိသော တရားတို့ကို။
အနုပဝိသတိ၊ လျောက်ပတ်စွာ သွင်းတတ်၏။
ဣတိ အယံ၊ ကား။
အတ္ထော၊ တည်း။
ဩတရဏော နာမ သော ဟာရောတိ၊ ကား။
ယထာဝုတ္တော၊ သော။
ယော သံဝဏ္ဏနာဝိသေသော၊ သည်။
အတ္ထိ၊ ၏။
သော သံဝဏ္ဏနာဝိသေသော၊ သည်။
ဩတရဏဟာရော နာမ၊ မည်၏။
ဧတ္ထ စ၊ ဤဂါထာ၌လည်း။
စ-သဒ္ဒေန၊ ဖြင့်။
သုညတမုခါဒီနံ၊ အစရှိကုန်သော။
ဂါထာယံ၊ ၌။
အဝုတ္တာနမ္ပိ၊ မဆိုအပ်သော တရားတို့ကိုလည်း။
သင်္ဂဟော၊ ကို။
ဒဋ္ဌဗ္ဗော၊ ၏။
ဧဝံ၊ သို့။
ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒါဒိမုခေဟိ၊ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် အစရှိသော တရားတို့ကို အရင်းပြုခြင်းတို့ဖြင့်။
ဝါ၊ အဦးဖြစ်သော ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်အစရှိသော တရားတို့ဖြင့်။
သုတ္တတ္ထဿ၊ ကို။
ဩတရဏလက္ခဏော၊ သွင်းခြင်းလက္ခဏာရှိသော ဟာရသည်။
"ဩတရဏော ဟာရော နာမ၊ မည်၏"။
ဣတိ၊ သို့။
ဝေဒိတဗ္ဗံ၊ ၏။
၁၃. ဝိသဇ္ဇိတမှီတိ၊ ကား။
ဗုဒ္ဓါဒီဟိ၊ တို့သည်။
ဗျာကတေ၊ ဖြေအပ်သော။
ပဉှေတိ၊ ကား။
ဉာတုံ၊ သိခြင်းငှာ။
ဣစ္ဆိတေ၊ အပ်သော။
အတ္ထေ၊ အနက်ကို။
ဂါထာယန္တိ၊ ကား။
ဂါထာရုဠှေ၊ ဂါထာသို့ တင်အပ်သည်။
သတိ၊ သော်။
**ဂါထာယံဟူ၍သာ ဆိုသောကြောင့် ဂါထာဗန္ဓ၌သာ ပုစ္ဆာဝိသဇ္ဇနာရှိသလော၊ စုဏ္ဏိယဖြစ်သော ပါဠိ၌ကား မရှိသလော။ ထို စုဏ္ဏိယဖြစ်သော ပါဠိ၌လည်း သောဓနဟာရကို မထုတ်အပ်သလော-ဟု အမေးပုစ္ဆာ စောဒနာ ရှိလေရကား 'ဣဒဉ္စ'အစရှိသော ပါဌ်ကို မိန့်သတည်း။**
**ဣဒဉ္စ ဝစနံ၊ ဤဂါထာယ-ဟူသော စကားကိုလည်း။
ပုစ္ဆန္တာ၊ မေးကုန်သောသူတို့သည်။
ယေဘုယျေန၊ ဖြင့်။
ဂါထာဗန္ဓဝသေန၊ ဂါထာဗန္ဓ၏ အစွမ်းအားဖြင့်။
ပုစ္ဆန္တိ၊ ကုန်၏။
ဣတိ ကတွာ
ဣမိနာ ကာရဏေန၊ ကြောင့်။
ဝုတ္တံ၊ ၏။ယမာရဗ္ဘာတိ၊ ကား။
သာ ပန ဂါထာ၊ ကို။
ယံ အတ္ထံ၊ ကို။
အာရဗ္ဘ၊ အကြောင်းပြု၍။
အဓိကိစ္စ၊ စွဲ၍။
ပုစ္ဆိတာ၊ မေးအပ်၏။
တဿ အတ္ထဿ၊ ၏။
သုဒ္ဓါသုဒ္ဓပရိက္ခာတိ၊ ကား။
ပဒံ၊ ကို။
သောဓိတံ၊ သုတ်သင်အပ်ပြီ။
အာရမ္ဘော၊ အားထုတ်ခြင်းကို။
န သောဓိတော၊ မသုတ်သင်အပ်သေး။
ပဒဉ္စ၊ ကိုလည်း။
သောဓိတံ၊ ပြီ။
အာရမ္ဘော စ၊ ကိုလည်း။
သောဓိတော၊ ပြီ။
ဣတိ ဧဝံ၊ သို့။
ပဒါဒီနံ၊ တို့၏။
သောဓိတာသောဓိတဘာဝဝိစာရော၊ သုတ်သင်အပ်သည်၏အဖြစ်, မသုတ်သင်အပ်သေးသည်၏အဖြစ်ကို စီရင်ခြင်းသည်။
ဟာရော သော သောဓနော နာမာတိ၊ ကား။
ယထာဝုတ္တဝိစာရော၊ အကြင်အခြင်းဖြင့် ဆိုအပ်ပြီးသော အစီအရင်သည်။
သောဓနော ဟာရော နာမ၊ မည်၏။
ဧဝံ၊ သို့။
သုတ္တေ၊ ၌။
အာဂတာနံ၊ ကုန်သော။
ပဒပဒတ္ထပဉှာရမ္ဘာနံ၊ ပုဒ်ပုဒ်၏အနက် ပြဿနာ အားထုတ်ခြင်းတို့ကို။
သောဓနလက္ခဏော၊ သုတ်သင်ခြင်း လက္ခဏာရှိသော ဟာရသည်။
သောဓနော ဟာရော၊ မည်၏။
ဣတိ၊ သို့။
ဝေဒိတဗ္ဗံ၊ ၏။
(ဋ္ဌ၊ ၂၈) ၁၄. ဧကတ္တတာယာတိ၊ ကား။
ဧကဿ၊ တူသည်၏။
ဘာဝေါ၊ အဖြစ်တည်း။
ဧကတ္တံ၊ ဖြစ်။
ဧကတ္တမေဝ၊ တူသည်၏ အဖြစ်သည်သာလျှင်။
ဧကတ္တတာ
တ္တပစ္စည်းသည် ဘာဝတ္ထကို ဟောလေပြီ ဖြစ်ရကား တာပစ္စည်း၏ အနက်အထူး မရှိပြီ။ သွတ္ထသာ ဟူလိုသော်။ သွတ္ထဟူသည်ကား "သော ယေဝ အတ္ထော ယဿ ပစ္စယဿာတိ သွတ္ထော၊ ယဿ ပစ္စယဿ၊ ၏။ အတ္ထော၊ ကား။ သော ယေဝ အတ္ထော၊ ထိုပုဒ်၏ အနက်ပင်တည်း။ ဣတိ တသ္မာ= ကြောင့်။ သွတ္ထော၊ မည်၏"-ဟူသော ဝစနတ္ထဖြင့်မိမိ၏အနက် အသီးမရှိ၊ ပုဒ်၏ အနက်ပင် အနက်ရှိသော ပစ္စည်း-ဟူလိုသော်။ ဤသွတ္ထသည် သကတ္ထလည်း မည်၏။ "ပဒသင်္ခါတဿ သကဿ အတ္ထော ယဿာတိ သကတ္ထော။ အထ ဝါ သဿ အတ္တနော ဧသော သကော၊ အတ္ထော။ သကော အတ္ထော ယဿ ပစ္စယဿာတိ သကတ္ထော"-ဟူသော ဝစနတ္ထဖြင့် ပုဒ်-ဟု ဆိုအပ်သော မိမိ၏ အနက်သာ ရှိ၏။ တစ်နည်းကား-ပုဒ်-ဟု ဆိုအပ်သော မိမိ၏ ဥစ္စာဖြစ်သော အနက်သာ ရှိ၏။ ပစ္စည်း၏အနက် အသီးမရှိ ဟူလိုသော်။
၊ မည်၏။
တာယ ဧကတ္တတာယ၊ ထိုတူသည်၏ အဖြစ်ဖြင့်။**ပဒတ္ထကို ဆရာ ဆို၍ သိရပြီ၊ အဓိပ္ပါယတ္ထကား အဘယ်သို့နည်း။ မြတ်သည်၏အဖြစ်၊ အဖော်မရှိသည်၏အဖြစ်၊ တစ်ခုတည်း၏အဖြစ်သည် ဧကတ္တတာ မည်သလေလာဟူသေ စောဒနာကို နှလုံးထားတော်မူ၍ 'သာမညေနာတိ အတ္ထော'ဟူသော ပါဌ်ကို မိန့်သတည်း။ သာမညေနဟူ၍ဆို၏။ သေဋ္ဌဘာဝေန-ဟူ၍သော်လည်းကောင်း၊ အသဟာယဘာဝေနဟူ၍သော်လည်းကောင်း၊ ဧကဂဏနဘာဝေနဟူ၍သော်လည်းကောင်း မဆိုကြောင်းပါလော။ အဘယ့်ကြောင့် သာမညေန-ဟူ၍ ဆိုသနည်းဟု ပုစ္ဆာရှိရာသောကြောင့် 'ဧကသဒ္ဒေါ ၊လ၊ တသ္မာ' ပါဌ် ထွက်သတည်း။**
ဧတ္ထ စ၊ ဤဧကတ္တတာယဟူသေ ပါဌ်၌လည်း။
ဧက-သဒ္ဒေါ၊ သည်။
သမာနသဒ္ဒပရိယာယော၊ သမာနသဒ္ဒါ၏ ပရိယာယ်သည်။
ဝါ၊ ဝေဝုစ်သည်။
ဟောတိ၊ ၏။
တသ္မာ၊ ကြောင့်။
သာမညေန၊ တူသည်၏အဖြစ်ဖြင့်။
ဝါ၊ သာမညဖြင့်။
ဣတိ၊ သို့။
အတ္ထော၊ ကို။
ဒဋ္ဌဗ္ဗော၊ ၏။ဝိသိဋ္ဌာ၊ ထူးသော။
မတ္တာ၊ အတိုင်းအရှည်တည်း။
ဝိမတ္တာ၊ ထူးသော အတိုင်းအရှည်။
ဝိမတ္တာဝ၊ ထူးသော အတိုင်းအရှည်သည်ပင်လျှင်။
ဝေမတ္တံ၊ မည်၏။
တဿ၊ ထိုထူးသော အတိုင်းအရှည်၏။
ဘာဝေါ၊ တည်း။
ဝေမတ္တတာ၊ အဖြစ်။
တာယ ဝေမတ္တတာယ၊ ထိုထူးသော အတိုင်းအရှည်၏ အဖြစ်ဖြင့်။
ဝိသေသန၊ ထူးသောအားဖြင့်။
ဣတိ အယံ၊ ကား။
အတ္ထော၊ တည်း။
တေ န ဝိကပ္ပတဗ္ဗာတိ၊ ကား။
ယေ ဓမ္မာ၊ တို့ကို (ဒေသိတာ၌ စပ်)။
"ဒုက္ခံ သမုဒယော"တိ အာဒိနာ၊ ဖြင့်။
သာမညေန စ၊ အားဖြင့်လည်းကောင်း။
"ဇာတိဇရာ ကာမတဏှာ ဘဝတဏှာ"တိ အာဒိနာ၊ ဖြင့်။
ဝိသေသေန စ၊ အားဖြင့်လည်းကောင်း။
သုတ္တေ၊ ၌။
ဒေသိတာ၊ ကုန်၏။
တေ ဓမ္မာ၊ တို့ကို (န ဝိကပ္ပယိတဗ္ဗာ၌စပ်)။
"ဧတ္ထ၊ ဤဒုက္ခသစ္စာအစရှိသော တရား၌။
သာမညံ ဝါ၊ သည်လည်း။
ကိံ၊ အဘယ်နည်း။
ဝိသေသော ဝါ၊ သည်လည်း။
ကော၊ အဘယ်မနည်း"။
ဣတိ ဧဝံ၊ သို့။
သာမညဝိသေသဝိကပ္ပနဝသေန၊ သာမညဝိသေသတို့ကို အထူးကြံသည်၏အစွမ်းအားဖြင့်။
န ဝိကပ္ပယိတဗ္ဗာ၊ အထူးမကြံအပ်ကုန်။
ကသ္မာ၊ ကြောင့်။
န ဝိကပ္ပယိတဗ္ဗာ၊ ကုန်သနည်းဟူမူကား။
သာမညဝိသေသကပ္ပနာယ၊ သာမညဝိသေသကိုကြံသဖြင့်။
ဝေါဟာရဘာဝေန၊ ခေါ်ဝေါ်သည်၏အဖြစ်ဖြင့်။
ကာလဒိသာဝိသေသာဒီနံ၊ ကာလအထူး အရပ်အထူး အစရှိသည်တို့၏။
အနဝဋ္ဌာနံ ဝိယ၊ အမြဲမတည်ခြင်းကဲ့သို့။
အနဝဋ္ဌာနတော စ၊ အမြဲမတည်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်လည်းကောင်း။
အပေက္ခာ သိဒ္ဓိတော စ၊ ငဲ့သောအားဖြင့် ပြီးသည်၏ အဖြစ်ကြေင့်လည်းကောင်း။
န ဝိကပ္ပယိတဗ္ဗာ၊ ကုန်။
**ထိုစကားကို အကျယ်ချဲ့လိုရကား 'ယထာ ဟိ' အစရှိသော ပါဌ်ကို မိန့်သတည်း။**
ဟိ ဝိတ္ထာရေမိ၊ အံ့။
"အဇ္ဇ
အဓိပ္ပါယ်ကား နက်ဖန်ဟူ၍ ခေါ်ဝေါ်အပ်သောကာလ အထူးသည် ထိုနေ့လွန်သည်ရှိသော် ယနေ့ဟု ခေါ်ဝေါ်အပ်၏။ တစ်ဖန် တစ်နေ့လွန်သည်ရှိသော် ယမန်နေ့ဟု ခေါ်ဝေါ်အပ်၏။ တစ်ခုသော အပိုင်းအခြားကို ငဲ့၍အရှေ့အရပ်ဟု ခေါ်ဝေါ်အပ်သော အရပ်အထူးသည် ထိုမှ တစ်ပါးသော အပိုင်းအခြားကို ငဲ့၍ အနောက်အရပ်ဟု ခေါ်ဝေါ်အပ်၏။ ဤသို့ ကာလဝိသေသ၊ ဒိသာဝိသေသတို့သည် အမြဲမတည်တံ့သကဲ့သို့ ထို့အတူ တစ်ခုသော တရားကို ငဲ့၍ သာမညဖြစ်သော်လည်း တစ်ခုသော တရားကို ငဲ့ပြန်သဖြင့် ဝိသေသ၊ တစ်ခုသော တရားကို ငဲ့၍ ဝိသေသ ဖြစ်သော်လည်း တစ်ခုသော တရားကို ငဲ့၍ သာမည ဖြစ်၏။ ဤသို့ သာမညဝိသေသတို့သည် အမြဲ မတည်ကုန်ဟူလိုသော်။
၊ ယနေ့။
ဟိယျော၊ ယမန်နေ့။
သွေ၊ နက်ဖန်"။
ဣတိ၊ သို့။
ဝုစ္စမာနာ၊ ဆိုအပ်ကုန်သော။
ကာလဝိသေသာ၊ ကာလအထူးတို့သည်။
အနဝဋ္ဌိတသဘာဝါ၊ အမြဲမတည်သော သဘောရှိကုန်သည်။
ဟောန္တိ ယထာ စ၊ ကဲ့သို့လည်းကောင်း။
"ပုရိမာ ဒိသာ၊ အရှေ့အရပ်။
ပစ္ဆိမာ ဒိသာ၊ အနောက်အရပ်"။
ဣတိ၊ ဤသို့။
ဝုစ္စမာနာ၊ ကုန်သော။
ဒိသာဝိသေသာ၊ အရပ်အထူးတို့သည်။
အနဝဋ္ဌိတသဘာဝါ၊ ကုန်သည်။
ဟောန္တိ ယထာ စ၊ ကဲ့သို့လည်းကောင်း။
ဧဝံ တထာ၊ တူ။
သာမညဝိသေသာပိ၊ တို့သည်လည်း။
အနဝဋ္ဌိတသဘာဝါ၊ ကုန်သည်။
ဟောန္တိ၊ ကုန်၏။
**'အနဝဋ္ဌာနတော ကာလဒိသာဝိသေသာဒီနံ ဝိယ'၏ အကျယ်ကို ပြပြီး၍ ယခုအခါ 'အပေက္ခာသိဒ္ဓိတော'၏ အကျယ်ကို ပြအံ့သောငှာ 'တဿ ဟိ' စသောပါဌ်ကို မိန့်သတည်း။ ဤအနုသန္ဓေအတက်အားဖြင့် ဟိ-ကား ပကပ္ခန္တရအနက်ရှိ၏**တထာ၊ ထိုမှ တစ်ပါး။
"ဣဒံ ဒုက္ခ"န္တိ၊ ဟူ၍။
ဝုစ္စမာနံ၊ ဟောအပ်သော ဒုက္ခသစ္စာသည်။
ဇာတိအာဒိအပေက္ခာယ၊ ဇာတိအစရှိသော ဒုက္ခအထူးကိုငဲ့သောအားဖြင့်။
သာမညံ၊ သည်။
သမာနမ္ပိ၊ ဖြစ်သော်လည်း။
သစ္စာပေက္ခာယ၊ သစ္စာသာမညကို ငဲ့သောအားဖြင့်။
ဝိသေသော၊ အထူးသည်။
ဟောတိ၊ ၏။
သမုဒယာဒီသုပိ၊ သမုဒယသစ္စာအစရှိသည်တို့၌လည်း။
ဧသ ဧသော နယော၊ ကို။
ဒဋ္ဌဗ္ဗော၊ ၏။
တစ်နည်း။
ကသ္မာ၊ ကြောင့်။
န ဝိကပ္ပယိတဗ္ဗာ၊ ကုန်သနည်းဟူမူကား။
သာမညဝိသေသကပ္ပနာယ၊ သဖြင့်။
ဝေါဟာရဘာဝေန၊ အဖြစ်ဖြင့်။
ကာလဒိသာဝိသေသာဒီနံ၊ တို့၏။
အပေက္ခာသိဒ္ဓိတော
ဤကား 'အပေက္ခာသိဒ္ဓိတော စ'ဟု ရှိသည့်အတိုင်း စ-သဒ္ဒါကို သမုစ္စည်းအနက်ယူ၍ပေးသည်။ ငါတို့အလိုကား ဤသို့တည်း၊ 'အပေက္ခာသိဒ္ဓိတော စ'၌ စသဒ္ဒါ မလို။ ကျလေသည်-ဟု အမှတ်ရှိ၍ နောက်သားတို့ ထည့်မိလေသည်သာဖြစ်ရာသည်။ 'အပေက္ခာသိဒ္ဓိတော' ဟူသော ဟိတ်သည် အဝဋ္ဌာနတော၏ ပရမ္ပရဟိတ်သာ-ဟု အထင်ရှိသည်။
၊ ကြောင့်။
အနဝဋ္ဌာနံ ဝိယ၊ ကဲ့သို့။
အပေက္ခာသိဒ္ဓိတော၊ ဇာတိအစရှိသည်ကိုငဲ့သောအားဖြင့် ပြီးခြင်းကြောင့် *=(အနဝဋ္ဌာနတောဟိတ်တွင် စပ်)။
အနဝဋ္ဌာနတော၊ ကြောင့်။
န ဝိကပ္ပယိတဗ္ဗာ၊ အပ်ကုန်။
ဟိ ဝိတ္ထာရေမိ၊ အံ့။
"အဇ္ဇ၊ ယနေ့။
ဟိယျော၊ ယမန်နေ့။
သွေ၊ နက်ဖန်"။
ဣတိ၊ ဤသို့။
ဝုစ္စမာနာ၊ ကုန်သော။
ကာလဝိသေသာ၊ တို့သည်။
အနဝဋ္ဌိတသဘာဝါ၊ ကုန်သည်။
ဟောန္တိ ယထာ စ၊ ကဲ့သို့လည်းကောင်း။
"ပုရိမာ ဒိသာ၊ အရှေ့အရပ်။
ပစ္ဆိမာ ဒိသာ၊ အနောက်အရပ်"။
ဣတိ၊ သို့။
ဝုစ္စမာနာ၊ ကုန်သော။
ဒိသာဝိသေသာ၊ တို့သည်။
အနဝဋ္ဌိတသဘာဝါ၊ ကုန်သည်။
ဟောန္တိ ယထာ စ၊ ကဲ့သို့လည်းကောင်း။
ဧဝံ တထာ၊ တူ။
သာမညဝိသေသာပိ၊ တို့သည်လည်း။
အနဝဋ္ဌိတသဘာဝါ၊ တို့သည်။
ဟောန္တိ၊ ကုန်၏။
တထာ နံ ဝစနံ၊ သည်။
ဟိ သစ္စံ၊ ၏။
"ဣဒံ ဒုက္ခ"န္တိ၊ ဟူ၍။
ဝုစ္စမာနံ၊ သည်။
ဇာတိအာဒီအပေက္ခာယ၊ ဖြင့်။
သာမညံ၊ သည်။
သမာနမ္ပိ၊ သော်လည်း။
သစ္စာပေက္ခာယ၊ ဖြင့်။
ဝိသေသော၊ သည်။
ဟောတိ၊ ၏။
သမုဒယာဒီသုပိ၊ တို့၌လည်း။
ဧသ ဧသော နယော၊ ကို။
ဒဋ္ဌဗ္ဗော၊ ၏။ဧသော ဟာရော အဓိဋ္ဌာနောတိ၊ ကား။
ဧဝံ၊ သို့။
သုတ္တာဂတာနံ၊ ကုန်သော။
ဓမ္မာနံ၊ တို့ကို။
ဝါ၊ တို့၏။အဝိကပ္ပနဝသေန= အထူးမကြံသည်၏ အစွမ်းအားဖြင့်။
သာမညဝိသေသနိဒ္ဓါရဏလက္ခဏော၊ သာမညဝိသေသကို ထုတ်ခြင်းလက္ခဏာရှိသော ဟာရသည်။
"အဓိဋ္ဌာနော ဟာရော နာမ၊ မည်၏"။
ဣတိ အယံ၊ ကား။
အတ္ထော၊ တည်း။
၁၅. ယေ ဓမ္မာတိ၊ ကား။
အဝိဇ္ဇာဒိကာ၊ ကုန်သော။
ယေ ပစ္စယဓမ္မာ၊ အကြင်အကြောင်းတရားတို့သည်။
ယံ ဓမ္မန္တိ၊ ကား။
သင်္ခါရာဒိကံ၊ သော။
ယံ ပစ္စယုပ္ပန္နဓမ္မံ၊ အကြင်အကျိုးတရားကို။
ဇနယန္တီတိ၊ ကား။
နိဗ္ဗတ္တေန္တိ၊ ဖြစ်စေကုန်၏။
ပစ္စယာတိ၊ ကား။
သဟဇာတပစ္စယဘာဝေန၊ သဟဇာတပစ္စည်း၏ အဖြစ်ဖြင့်။
ပရမ္ပရတောတိ၊ ကား။
ပရမ္ပရပစ္စယဘာဝေန၊ အဆင့်ဆင့်သော ပစ္စည်း၏အဖြစ်ဖြင့်။
အနုရူပသန္တာနဃဋနဝသေန၊ လျောက်ပတ်စွာ အစဉ်အားဖြင့် စပ်ခြင်း၏ အစွမ်းအားဖြင့်။
ပစ္စယော၊ သည်။
ဟုတွာ၊ ၍။
ဣတိ အယံ၊ ကား။
အတ္ထော၊ တည်း။
**ထိုပစ္စည်းနှစ်ပါးတို့၏ အထူးကား အဘယ်နည်း-ဟု စောဒနာရှိရကား 'ဥပနိဿယကောဋိ ဟိ' စသောပါဌ်ကို မိန့်သော်။**
ဟိ ဝိသေသော၊ ပစ္စည်းနှစ်ပါးတို့၏ အထူးကား။
ဥပနိဿယကောဋိ၊ ဥပနိဿယအစွန်းကို။
ဣဓ၊ ဤပရမ္ပရအကြောင်း၌။
အဓိပ္ပေတာ၊ ၏။ပုရိမသ္မိံ၊ ရှေးပစ္စယအကြောင်း၌။
အဝသိဋ္ဌော၊ ဥပနိဿယပစ္စည်းမှ ကြွင်းသော။
ပစ္စယဘာဝေါ၊ ပစ္စည်း၏ အဖြစ်ကို။
အဓိပ္ပေတော၊ ၏။
ဟေတုမဝကဍ္ဎယိတွာတိ၊ ကား။
ယထာဝုတ္တပစ္စယသင်္ခါတံ၊ အကြင်အခြင်းဖြင့် ဆိုအပ်ပြီးသော ပစ္စယဟု ဆိုအပ်သော။
ဇနကာဒိဘေဒဘိန္နံ၊ ဇနကအစရှိသော အပြားအားဖြင့် ပြားသော။
တံ ဟေတုံ၊ ထိုအကြောင်းကို။
အာကဍ္ဎိတွာ၊ ငင်ထုတ်၍။
သုတ္တတော၊ မှ။
နိဒ္ဓါရေတွာ၊ ၍။
သံဝဏ္ဏနာသင်္ခါတော၊ ဟုဆိုအပ်သော။
ယော ဟာရော၊ သည်။
ဘဝတိ၊ ၏။
ဧသော ဟာရော၊ သည်။
ပရိက္ခာရော၊ မည်၏။
ဣတိ အယံ၊ ကား။
အတ္ထော၊ တည်း။
ဧဝံ၊ သို့။
သုတ္တေ၊ ၌။
အာဂတဓမ္မာနံ၊ တို့၏။
ပရိက္ခာရသင်္ခါတေ၊ ဆိုအပ်ကုန်သော။
ဟေတုပစ္စယ၊ ဟေတုအကြောင်း ပစ္စယအကြောင်းတို့ကို။
နိဒ္ဓါရေတွာ၊ ၍။
သံဝဏ္ဏနာလက္ခဏော၊ ဖွင့်ခြင်းလက္ခဏာရှိသော ဟာရသည်။
"ပရိက္ခာရော ဟာရော၊ မည်၏"။
ဣတိ အယံ၊ ကား။
အတ္ထော၊ တည်း။
၁၆. ယေ ဓမ္မာတိ၊ ကား။
ယေ သီလာဒိဓမ္မာ၊ တို့သည်။
ယံမူလာ
'ယေသံ မူလာ ယံမူလာ'-ဟု ပြု။ ယမူလာဟု ဆိုလိုလျက် 'ယတသဒ္ဒသမာသမှိ၊ သဒ္ဓိံ ပရပဒေန စေ။ နိဂ္ဂဟီတာဂမော ပုဗ္ဗေ၊ ဒွေဘာဝေါ ဝါ ပရေ သိယာ'-ဟု သဒ္ဒါတတ်သော ဆရာတို့ ဆိုသည်နှင့် အညီ ယသဒ္ဒါတသဒ္ဒါတို့ကို သမာသ်ပြုရာ၌ နိဂ္ဂဟိတ်လာခြင်း၊ နောက်ပုဒ်ကို ဒွေဘော်ပြုခြင်း နှစ်ပါးတို့တွင် ဤ၌ ဒွေဘော်အရာ မဟုတ်ရကား ယ၌ နိဂ္ဂဟိတ်လာ၍ ယံမူလာ-ဟု ပြီးသည်-ဟူလိုသော်။
တိ၊ ကား။
ယေသံ သမာဓိအာဒီနံ၊ တို့၏။
မူလဘူတာ၊ အကြောင်းဖြစ်၍ ဖြစ်ကုန်သော။
တေ ဓမ္မာ၊ ထိုသီလအစရှိကုန်သော တရားတို့ကို (သမာရောပယိတဗ္ဗာ၌ စပ်)။
တေသံ သမာဓိအာဒီနံ၊ တို့၏။
ပဒဋ္ဌာနဘာဝေန၊ ဖြင့်။
သမာရောပယိတဗ္ဗာ၊ ကောင်းစွာ တင်အပ်ကုန်၏။
ဣတိ၊ သို့။
သမ္ဗန္ဓော၊ ကို။
ဝေဒိတဗ္ဗော၊ ၏။ယေ စေကတ္ထာ ပကာသိတာ မုနိနာတိ၊ ကား။
အနာဂါမိဖလတ္ထတာယ၊ အနာဂါမိဖိုလ်-ဟူသော အနက်ရှိသည်၏ အဖြစ်ဖြင့်။
ဧကတ္ထာ၊ တူသောအနက်ရှိကုန်သော။
ယေ စ ရာဂဝိရာဂစေတောဝိမုတ္တိသေက္ခဖလကာမဓာတုသမတိက္ကမနာဒိသဒ္ဒါ၊ အကြင်ရာဂဝိရာဂစေတောဝိမုတ္တိသေက္ခဖလကာမဓာတုသမတိက္ကမနအစရှိသော သဒ္ဒါတို့ကို။
ဗုဒ္ဓမုနိနာ၊ ဘုရားတည်းဟူသော မုနိသည်။
ပရိဒီပိတာ၊ ကုန်၏။
တေ၊ ထိုရာဂဝိရာဂစေတောဝိမုတ္တိအစရှိသော သဒ္ဒါတို့ကို။
အညမညဝေဝစနဘာဝေန၊ အချင်းချင်း၏ ဝေဝုစ်၏ အဖြစ်ဖြင့်။
သမာရောပယိတဗ္ဗာ၊ ကုန်၏။
ဣတိ၊ သို့။
သမ္ဗန္ဓော၊ ကို။
ဒဋ္ဌဗ္ဗော၊ ၏။
**အရှင်အဋ္ဌကထာဆရာ သမာရောပနသည် ပဒဋ္ဌာနသမာရောပန, ဝေဝစနသမာရောပန, ဘာဝနာသမာရောပန၊ ပဟာနသမာရောပနအားဖြင့် လေးပါးအပြားရှိ၏။ ထိုလေးပါးတို့တွင် ယေ ဓမ္မာ ယံမူလာ-ဟူသော ပါဌ်ဖြင့် ပဒဋ္ဌာနသမောရောပနကို၊ ယေ စေကတ္ထာ ပကာသိတာ-ဟူသော ပါဌ်ဖြင့် ဝေဝစနသမာရောပနကို၊ ဤသို့ ရှေးသမာရောပနနှစ်ပါးကိုသာ ပါဠိ၌ ပြခဲ့၏။ ယင်းသို့သာ ပြသည်ရှိသော် ပါဠိ၌ အဗျာပိတဒေါသ ရောက်ခဲ့ရာ၏။ ပဒဋ္ဌာန ဝေဝစန ဘာဝနာပဟာနသမာရောပနဝိစာရဏလက္ခဏော-ဟု ဆိုလတ္တံ့သော ဆရာ့စကားသည်လည်း အတိဗျာပိတ ဖြစ်ခဲ့ရာ၏။ သံဝဏ္ဏေတဗ္ဗနှင့်လည်း ဆန့်ခဲ့ဟုပါဠိအဋ္ဌကထာမလွတ် စောဒနာရာသောကြောင့် ထိုစောဒနာကို ဖြေတော်မူလိုသောအဋ္ဌကထာဆရာသည် 'သမာရောပနံ စေတ္ထ' အစရှိသော ပါဌ်ကို မိန့်သတည်း။**
ဧတ္ထ၊ ဤမြတ်စွာဘုရားပါဠိတော်၌။
သမာရောပနဉ္စ၊ တင်ခြင်းသည်လည်း။
သုတ္တေ၊ ၌။
(ဋ္ဌ၊ ၂၉) ယထာရုတဝသေန ဝါ၊ တိုက်ရိုက်၏ အစွမ်းအားဖြင့် လည်းကောင်း။
နိဒ္ဓါရဏဝသေန ဝါ၊ ထုတ်သည်၏ အစွမ်းအားဖြင့်လည်းကောင်း။
ဂယှမာနဿ၊ ယူအပ်သော။
သိက္ခတ္တယသင်္ခါတဿ၊ သိက္ခာသုံးပါးတို့၏အပေါင်း-ဟု ဆိုအပ်သော။
သီလာဒိက္ခန္ဓတ္တယဿ၊ သီလအစရှိသော ခန္ဓာသုံးပါးအပေါင်း၏။
ပရိယာယန္တရဝိဘာဝနမုခေန၊ ပရိယာယ်သဒ္ဒါအထူးကို ထင်စွာပြခြင်းကိုအရင်းပြုသဖြင့်။
ဘာဝနာပါရိပူရိကထနံ၊ ဘာဝနာ၏ ပြည့်စုံခြင်းကို ဆိုခြင်းသည်။
ဟောတိ၊ ၏။
တသ္မာ၊ ကြောင့်။
ဘာဝနာယမာရောပနာပိ၊ ဘာဝနာအားဖြင့်တင်ခြင်းကိုလည်း။
ဒဿိတာ၊ သည်။
ဟောတိ၊ ၏ (ဤသို့ သောတုဇနတို့အားနားဝင်လွယ်အောင် ဝစနသေသနှင့် တကွ ပေး)။
ဘာဝနာပါရိပူရီ စ၊ ဘာဝနာ၏ပြည့်စုံခြင်းသည်လည်း။
ပဟာတဗ္ဗဿ၊ ပယ်အပ်သော တရားကို။
ပဟာနေန၊ ပယ်သဖြင့်။
ဟောတိ၊ ၏။
ဣတိ တသ္မာ၊ ကြောင့်။
ပဟာနသမာရောပနာပိ၊ ပဟာန်အားဖြင့် တင်ခြင်းကိုလည်း။
အတ္ထတော၊ အားဖြင့်။
ဒဿိတာ ဧဝ၊ သာလျှင်။
ဟောတိ၊ ၏။ဧသ သမာရောပနော ဟာရောတိ၊ ကား။
သုတ္တေ၊ ၌။
အာဂတဓမ္မာနံ၊ တို့ကို။
ပဒဋ္ဌာနဝေဝစနဘာဝနာပဟာနသမာရောပနဝိစာရဏလက္ခဏော၊ ပဒဋ္ဌာန်ဝေဝုစ်ဘာဝနာပဟာန်အားဖြင့် တင်ခြင်းကို စီရင်ခြင်းလက္ခဏာရှိသော။
ဧသ ဧသော ဟာရော၊ သည်။
"သမာရောပနော နာမ ဟာရော၊ မည်၏"။
ဣတိ အယံ၊ လျှင်။
အတ္ထော၊ တည်း။