Issues
Select Version
arhaငasaddhammanandī-အရှင်သဒ္ဓမ္
မြန်မာဘာသာ
Nettippakaraṇa-aṭṭhakathā
Nettippakaraṇa-aṭṭhakathā

၁-သင်္ဂဝါရအဖွင့်

Author: arhaငasaddhammanandī-အရှင်သဒ္ဓမ္ @ IAPT

၁-သင်္ဂဝါရအဖွင့်

ဤသို့ ဝိဘာဂအားဖြင့် ပြပြီး၍ ယခုအခါ 'တဿ နေတ္တိယာ ကရိဿာမတ္တဝဏ္ဏနံ' ဟု ပဋိညာဉ်ပြုသည်နှင့်အညီ ‌‌နေတ္တိယကျမ်း၏ အနက်ကို ဖွင့်လိုရကား 'ဧဝံ အနေကဘေဒဝိဘတ္တေ' အစရှိသော ပါဌ်ကို မိန့်သတည်း" ဧဝံ၊ သို့။ အနေကဘေဒဝိဘတ္တေ၊ များသောအပြားအားဖြင့်ဝေဖန်အပ်သော။ နေတ္တိပကရဏေ၊ ၌။ "သင်္ဂဟဝိဘာဂဝါရဝသေန၊ ဖြင့်။ ဒုဝိဓ"န္တိ၊ ရှိ၏ဟူ၍။ ယဒိဒံ ယံ ဣဒံ ဝစနံ၊ ကို။ မယာ၊ သည်။ ဝုတ္တံ၊ ပြီ။ တတ္ထ ဝစနေ၊ ၌။ သင်္ဂဟဝါရော၊ သည်။ အာဒိ၊ အစတည်း။
တဿာပိ၊ ထိုသင်္ဂဟဝါရ၏လည်း။ "ယံ လောကော ပူဇယတေတိ အယံ ဂါထာ၊ သည်။ အာဒိ၊ တည်း။
တတ္ထ၊ ထို'ယံ လောကော ပူဇယတေ' ဟူသောဂါထာ၌။ ယန္တိ အယံ သဒ္ဒေါ၊ ယံဟူသော ဤသဒ္ဒါသည်။ အနိယမတော၊ အမှတ်မရှိသောအားဖြင့်။ ဥပယောဂနိဒ္ဒေသော၊ ဒုတိယာအနက်ကို ပြသောသဒ္ဒါတည်း။ ဝါ၊ ကံအနက်ကို ပြသော သဒ္ဒါတည်း။ တဿ၊ ထိုအမှတ်မရှိသောအားဖြင့်ပြသောအနက်ကို။ "တဿ"တိ ဣမိနာ၊ တဿဟူသော ဤပုဒ်ဖြင့်။ နိယမနံ၊ မှတ်ခြင်းကို။ ဝေဒိတဗ္ဗံ၊ ၏။
လောကောတိ အယံ သဒ္ဒေါ၊ သည်။ ကတ္တုနိဒ္ဒေသော၊ ကတ္တားအနက်ကို ပြသော သဒ္ဒါတည်း။
ပူဇယတေတိ အယံ သဒ္ဒေါ၊ သည်။ ကိရိယာနိဒ္ဒေသော၊ တည်း။
သလောကပါလောတိ ဣဒံ ဝစနံ၊ ဟူသော ဤသဒ္ဒါသည်။ ကတ္တုဝိသေသနံ၊ ကတ္တားကို အထူးပြုသော သဒ္ဒါတည်း။
သဒါတိ အယံ သဒ္ဒေါ၊ သည်။ ကာလနိဒ္ဒေသော၊ တည်း။
နမဿတိ စာတိ အယံ သဒ္ဒေါ၊ သည်။ ဥပစယေန၊ သမုစ္စည်းအနက်ရှိသော စသဒ္ဒါနှင့်။ သဟ၊ တကွ။ (ဋ္ဌ၊၆) ကိရိယာနိဒ္ဒေသော၊ တည်း။
တဿာတိ အယံ သဒ္ဒေါ၊ သည်။ သာမိနိဒ္ဒေသော၊ တည်း။
ဧတန္တိ အယံ သဒ္ဒေါ၊ သည်။ ပစ္စတ္တနိဒ္ဒေသော၊ ပဌမာအနက်ကို ပြသော သဒ္ဒါတည်း။
သာသနဝရန္တိ ဣဒံ ဝစနံ၊ သည်။ ပစ္စတ္တနိဒ္ဒေသေန၊ ပဌမာအနက်ကို ပြသော သဒ္ဒါဖြင့်။ နိဒ္ဒိဋ္ဌဓမ္မနိဒဿနံ၊ ညွှန်းအပ်သော တရားကို ပြသော သဒ္ဒါတည်း။
ဝိဒူဟီတိ အယံ သဒ္ဒေါ၊ သည်။ ကရဏဝစနေန၊ ကရိုဏ်းဝိဘတ်ဖြင့်။ ကတ္တုနိဒ္ဒေသော၊ တည်း။
ဉေ ယျန္တိ အယံ သဒ္ဒေါ၊ သည်။ ကမ္မဝါစကကိရိယာနိဒ္ဒေသော၊ တည်း။
နရဝရဿတိ ဣဒံ ဝစနံ၊ သည်။ "တဿာ"တိ၊ တဿဟူ၍။ နိယမေတွာ၊ မှတ်၍။ ဒဿိတဿ၊ ပြအပ်သော အနက်ကို။ သရူပတော၊ သရုပ်အားဖြင့်။ ဒဿနံ၊ ပြသောသဒ္ဒါတည်း။
ဤသို့ 'ယံ' အစရှိသော ဂါထာပုဒ်တို့၏ ကံ,ကတ္တား,ကြိယာ,ကတ္တား၏ဝိသေသန အစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းအား ဖြင့် အနက်ကို ဆိုပြီး၍ ယခုအခါ အဝယဝ၏ အစွမ်းအားဖြင့် ပုဒ်၏ အနက်ကို ပြအံ့သောငှာ 'တတ္ထ လောကိယန္တိ' အစရှိသော ပါဌ်ကို မိန့်သတည်း။ တတ္ထ၊ ထိုဂါထာ၌။ အဝယဝတ္ထော၊ ကို။ ဧဝံ၊ သို့။ ဝေဒိတဗ္ဗော၊ ၏။ ဧတ္ထ သတ္တနိကာယေ၊ ဤသတ္တဝါအပေါင်း၌။ ပုညာပုညာနိ စ၊ ကုသိုလ် အကုသိုလ်တို့သည်လည်းကောင်း။ တဗ္ဗိပါကော စ၊ ထိုကုသိုလ်၏ အကျိုးသည်လည်းကောင်း။ လောကိယန္တိ၊ တည်တတ်ကုန်၏။ ဣတိ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ သော သတ္တနိကာယော၊ သည်။ လောကော၊ မည်၏။ ပဇာ၊ သတ္တဝါတည်း။ တစ်နည်းကား-ပဇာ၊ ကို။ လဗ္ဘတိ၊ ၏။ သတ္တနိကာယော၊ သတ္တဝါအပေါင်းတည်း။ ဣတိ အယံ၊ ကား။ အတ္ထော၊ တည်း။
**'ဧကမှိ ဝတ္တဗ္ဗေ ဧကဝစနံ' ဟူသော ပရိဘာသာနှင့် အညီတစ်ယောက်သော သတ္တဝါသာ လောကမည်ကောင်းသည်မဟုတ်လော။ထိုသို့လျက် အဘယ့်ကြောင့် သတ္တနိကာယောဟူ၍ ဆိုအပ်သနည်း။ ဆရာ့စကား အဘယ်သို့ ယုတ္တိ ရှိအံ့နည်းဟု စောဒနာဖွယ် ရှိသောကြောင့် ထိုစောဒနာကို ဖြေတော်မူ လိုသည်ဖြစ်၍ 'လောကသဒ္ဒေါတိ ၊လ၊ သင်္ဂဏှာတိ'ဟူသော ပါဌ်ကို မိန့်သတည်း။ ဟိ၊ စွ။ လောကသဒ္ဒေါ၊ သည်။ ဇာတိသဒ္ဒတာယ၊ ဇာတိသဒ္ဒါဖြစ်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်။ သာမညဝသေန၊ သာမည၏ အစွမ်းအားဖြင့်။ နိရဝသေသတော၊ အားဖြင့်။ သတ္တေ၊ တို့ကို။ သင်္ဂဏှာတိ၊ သင်္ဂြိုဟ်၏။
လောကသဒ္ဒါသည် ဇာတိသဒ္ဒါ ဖြစ်သည်ရှိသော် လောကသုံးပါးလုံးကိုပင် သင်္ဂြိုဟ်ကောင်းသည် မဟုတ်လော။ လောကသဒ္ဒါသည် သင်္ခါရလောကဩကာသလောကတို့၌လည်း ထင်သည်မဟုတ်လော ဟူသော စောဒနာကို မြင်၍ ထိုစောဒနာကို ဖြေအံ့သောငှာ 'ကိဉ္စာပိ ဟိ' စသည်ကို မိန့်သတည်း။ ဟိ၊ စွ။ လောကသဒ္ဒေါ၊ သည်။ သင်္ခါရဘာဇနေသုပိ၊ သင်္ခါရလောက ဩကာသလောကတို့၌လည်း။ ဒိဋ္ဌပ္ပယောဂေါ၊ ထင်သော ပြယုဂ်ရှိသည်။ ကိဉ္စာပိ ‌ဟောတိ၊ ၏ရှင့်။ ပန တထာပိ၊ လည်း။ ပူဇနကိရိယာယောဂျဘူတတာဝသေန၊ ပူဇနကိရိယာအားလျော်စွာ ဖြစ်သည်၏အဖြစ်၏ အစွမ်းအားဖြင့်။ သတ္တလောက ဝစနော ဧဝ၊ သတ္တလောကဟူသော သဒ္ဒါကိုသာလျှင်။ ဣဓ၊ ဤအရာ၌။ ဂဟိတော၊ ၏။ ဣတိ၊ သို့။ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ၏။
ပူဇယတေတိ ပဒဿ၊ ၏။ မာနယတိ၊ မြတ်နိုး၏။ အပစာယတိ၊ အရိုအသေပြု၏။ ဣတိ အယံ၊ ကား။ အတ္ထော၊ တည်း။
လောကံ၊ ကို။ ပါလေန္တိ၊ စောင့်တတ်ကုန်၏။ ဣတိ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ လောကပါလာ၊ မည်ကုန်၏။ စတ္တာရော၊ ကုန်သာ။ မဟာရာဇာနော၊ စတုမဟာရာဇ် နတ်မင်းကြီးတို့တည်း။ ဝါ၊ တို့ကို။ လဗ္ဘန္တိ၊ ကုန်၏။
လောကိယာ ပန၊ လောက၌ထင်ရှားသော ဆရာတို့သည်ကား။ ဣန္ဒယမဝရုဏကုဝေရာ၊ ဣန္ဒနတ်, ယမနတ်, ဝရုဏနတ်, ကုဝေရနတ်တို့သည်။ လောကပါလာ၊ မည်ကုန်၏။ ဣတိ၊ သို့။ ဝဒန္တိ၊ ကုန်၏။
လောကပါလေဟိ၊ လောကပါလတို့နှင့်။ သဟ၊ ကွ။ ဟောတိ၊ ၏။ ဣတိ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ သလောကပါလော၊ မည်၏။ "လောကော"တိ ဣမိနာ ပဒေန၊ နှင့်။ တုလျာဓိကရဏံ၊ တူသော တည်ရာရှိ၏။ ဝါ၊ တူသောအနက်ရှိ၏။
အထဝါ၊ ကား။ ဣဿရိယာဓိပစ္စေန၊ အစိုးရခြင်း, အကြီးအကဲ၏အဖြစ်ဖြင့်။ တံတံသတ္တလောကဿ၊ ကို။ ပါလနတော ရက္ခဏတော၊ စောင့်တတ်သောကြောင့်။ ခတ္တိယစတုမဟာ‌ရာဇသက္ကသုယာမသန္တုသိတသုနိမ္မိတပရနိမ္မိတဝသဝတ္တိမဟာဗြဟ္မာဒယော၊ မင်း, စတုမဟာရာဇ်နတ်, သိကြား, သုယာမနတ်, သန္တုသိတနက်, သုနိမ္မိတနတ်, ပရနိမ္မိတဝသဝတ္တိနတ်, ဗြဟ္မာကြီး အစရှိကုန်သော သူတို့သည်။ လောကပါလာ၊ မည်ကုန်၏။
တေဟိ၊ ထိုလောကပါလဖြစ်သော မင်းအစရှိသောသူတို့နှင့်။ သဟ၊ ကွ။ ပဝတ္တော၊ သော။ တံတံသတ္တနိကာယော၊ ထိုထိုသို့သောသတ္တဝါအပေါင်းသည်။ သလောကပါလော၊ လောကပါလနှင့်တကွဖြစ်သော။ လောကော၊ မည်၏။ ဣတိ၊ သို့။ ဝုတ္တော၊ ၏။
အထဝါ၊ ကား။ "ဒွေ မေ ဘိက္ခဝေ သုက္ကာ ဓမ္မာ လောကံ ပါလေ"န္တီတိ၊ ဟူ၍။ ဝစနတော၊ ကြောင့်။ ဟိရောတ္တပ္ပဓမ္မာ၊ ဟိရီဩတ္တပ္ပတရားတို့သည်။ လောကပါလာ၊ မည်ကုန်၏။
တေဟိ၊ ထိုလောကပါလဖြစ်သော ဟိရီဩတ္တပ္ပတရားတို့နှင့်။ သမန္နာဂတော၊ သော။ လောကော၊ သည်။ သလောကပါလော၊ မည်၏။
**စတုမဟာရာဇ်နတ်မင်းကြီး လေးယောက်အစရှိသော လောကပါလနှင့် တကွဖြစ်သော လူတို့သာ လောကပါလ ဆိုအပ်သည် မဟုတ်လော။ အဘယ့်ကြောင့်ဟိရီဩတတ္တပ္ပနှင့် ပြည့်စုံသော လူကို သလောကပါလဟု ဆိုအပ်သနည်းဟု စောဒနာဖွယ်ရှိ၍ ထိုစောဒနာကို ဖြေလိုရကား 'ဟိရောတ္တပ္ပသမ္ပန္နာ ဟိ'စသောပါဌ်ကို မိန့်သတည်း။။** ဟိ ယသ္မာ၊ ကြောင့်။ ဟိရောတ္တပ္ပသမ္ပန္နာ၊ ကုန်သော။ ပါပဂရဟိနော၊ မကောင်းမှုကို ကဲ့ရဲ့တတ်ကုန်သော။ သပ္ပုရိသာ၊ တို့သည်။ ဓမ္မစ္ဆန္ဒဝန္တတာယ၊ တရား၌အလိုရှိသော ဆန္ဒရှိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ ဘဂဝတိ၊ ၌။ ဝါ၊ အား။ ပူဇာနမက္ကာရပရာ၊ ပူဇော်ခြင်း ရှိခိုးခြင်းလျှင် ပြဓာန်းခြင်းရှိကုန်သည်။ ဟောန္တိ၊ ကုန်၏။ ဣတိ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ တေဟိ၊ ထိုဟိရီဩတ္တပ္ပတည်းဟူသော လောကပါလတရားတို့နှင့်။ သမန္နာဂတော၊ သော။ လောကော၊ ကို။ သလောကပါလောတိ၊ ဟူ၍။ ဝုတ္တော၊ ၏။
သဒါတိ၊ ကား။ သဗ္ဗကာလံ၊ အခါခပ်သိမ်း။ ရတ္တိဉ္စေ၊ ညဉ့်၌လည်းကောင်း။ ဒိဝါ စ၊ နေ့၌လည်းကောင်း။ ဝါ၊ ကား။ သဒါတိ၊ ကား။ ဘဂဝတော၊ ၏။ ဓရမာနကာလေ စ၊ ထင်ရှားရှိတော်မူစဉ် ကာလ၌လည်းကောင်း။ တတော၊ ထိုဘုရားထင်ရှားရှိတော်မူသည်မှ။ ပရဉ္စ၊ နောက်ကာလ၌လည်းကောင်း။
အထ ဝါ၊ ကား။ သဒါတိ၊ ကား။ အဘိနီဟာရတော၊ ဘုရားကို ပန်တော်မူသည်မှ။ ပဋ္ဌာယ၊ စ၍။ ယာဝ သာသနန္တရဓာနာပိ ဝါ၊ သာသနာတော် ကွယ်သည့်တိုင်အောင်လည်းကောင်း။ တတော၊ ထိုသာသနာတော်ကွယ်သည်မှ။ ပရမ္ပိ ဝါ၊ နောက်၌လည်းကောင်း။
**သာသနာတော်ကွယ်သည်မှ နောက်၌ ပူဇော်ခြင်းကို တစ်ပါးသောဘုရားဖြစ်သဖြင့်သာ သိအပ်၏။ ဘုရားအဖြစ်သို့ ရောက်သည်မှ စ၍သာ ပူဇော်အပ်သည် မဟုတ်ကုန်လော။ ဘုရားဆုကို တောင်းသည်မှ စ၍ ပူဇော်အပ်၏ဟုဆိုသော စကားသည် အဘယ်သို့ သင့်အံ့နည်းဟု စောဒနာရှိရကား 'မဟာဘိနီဟာရတော' အစရှိသော ပါဌ်ကို မိန့်သတည်း။** ဟိ သစ္စံ၊ ၏။ မဟာဘိနီဟာရတော၊ မြတ်သော ဘုရားဆုကို တောင်းတော်မူသည်မှ။ ပဋ္ဌာယ၊ ၍ (ပူဇနီယာ စေဝ ဝန္ဒနီယာ စ၌ စပ်)။ ‌ ဗောဓိယာ၊ သဗ္ဗညုတဉာဏ်၌၊ နိယတတာယ၊ မြဲသည်၏အဖြစ်ကြောင့်။ ဗုဒ္ဓင်္ကုရဘူတာ၊ ဘုရားအညွန့်ဖြစ်ကုန်သော။ မဟာဗောဓိသတ္တာ၊ မြတ်သော ဘုရားအလောင်းတို့သည်(ပကတိကတ္တား)။ သဒေဝကဿ၊ သော။ လောကဿ၊ သည်။ ပူဇနီယာစေဝ၊ ကုန်သည်လည်း။ ‌‌ဟောန္တိ၊ ကုန်၏။ ဝန္ဒနီယာ စ၊ ကုန်သည်လည်း။ ဟောန္တိ၊ ကုန်၏။
**ဆရာစကားကို ငါတို့ အဘယ်သို့ ယုံကြည်ရအံ့နည်းဟု ‌စောဒနာရာသောကြောင့် ထိုစကားကို ပါဠိဖြင့် ပြီးစေလို မြဲစေလို ခိုင်စေလိုရကား'ယထာဟ' စသည်ကို မိန့်သတည်း။** မယာ၊ သည်။ ဝုတ္တဿ၊ ဆိုအပ်သော စကား၏။ သာဓကံ၊ သက်သေဖြစ်သော။ ယထာ ကိံ ဝစနံ၊ အဘယ်သို့သော စကားကို။ သုမေဓဘူတော၊ သော။ ဘဝဝါ၊ သည်။ အာဟ၊ ဟောသနည်းဟူမူကား။
"ဒီပင်္ကရော ၊လ၊ (ဋ္ဌ၊၇) ပက္ကမု ဤနှစ်ဂါထာ၏ အဓိပ္ပါယ်ကား ဗျာဒိတ်စကားကြားတော် မူပြီး၍ ရှစ်ဆုပ်သော ပန်းဖြင့် ပူဇော်၍ လက်ယာရစ်လည်၍ လက်ယာခြေတော်ကိုချီ၏။ လေးသိန်းသော သံဃာတော်တို့သည်လည်း ဒီပင်္ကရာဘုရားကဲ့သို့ ပန်းဖြင့်ပူဇော်၍ လက်ယာရစ် လှည့်ကုန်၏။ ရှိမခိုးကုန်။ လူနတ်နဂါးတို့ကား ပန်းဖြင့်လည်း ပူဇော်ကုန်၏၊ ရှိလည်း ခိုးကုန်၏။ သည်ကို အကြောင်းပြု၍ အရှင်မဟာသီလဝံသထေရ်သည်လည်း 'သေဋ္ဌဇေဋ္ဌ၊ ကျေးဇူးစသား၊ အပ္ပမေယျ၊ ဤဆုံးစဟု၊ သိရခဲ့သော်၊ ကျယ်ဝန်းမြော်သည်၊ ရှင်တော်စောထွဋ်၊ ဗျာဒိတ်မှတ်ကား၊ ရွတ်ခဲ့ကိုယ်တိုင်၊ တောင်ပို့ပိုင်ဟု၊ ချက်ရိုင်ကျွတ်လုံး၊ ကြားပြီးဆုံးမှ၊ စက်တုံးလက္ခဏာ၊ တစ်ရာမက၊ စဲ့စဲ့လှလျက်၊ ပုံချခပ်နှိပ်၊ မြေတံဆိပ်သို့၊ ဦးထိပ်အဖျား၊ ရပ်တန့်နားပြီး၊ ဘုန်းကြီးကြငှာန်း၊ ရှစ်ဆုပ်ပန်းဖြင့်၊ ကြဲဖြန့်လက်ယာ၊ လှည့်ခဲ့ပါ၍၊ စကြာခြေတော်၊ ချီခဲ့သော်လည်း၊ ထိုရော်အခါ၊ နောက်တော်ပါသား၊ အရာခပ်သိမ်း၊ ရှင်လေးသိန်းလည်း၊ ကြည့်စိန်းဖြိုးဖြိုး၊ ဘုရားမျိုးကို၊ စေ့ပျိုးပေထ၊ သူ့လုံ့လဟု၊ ရှေ့မှတလျဉ်၊အကြီးစဉ်လျှင်၊ ရှောင်ကြဉ်ရွံရှာ၊ ပတ်လက်ယာဖြင့်၊ ပါခဲ့နောက်တော်၊ ထိုပြီးသော်တုံ၊ လူ့ဘော်တရိုး၊ နတ်မျိုးဘုတ်ပြိတ်၊ အဟိတ်နဂါး၊ စသောအားဖြင့်၊ အများခပ်သိမ်း၊ ကိုင်းညွတ်တိမ်းလျက်၊ သွားစဉ်ပက်လျှင်၊ နှစ်သက်ငါ့ကို၊ ကြည်ညိုရှိ ပူဇော်လတည်း'ဟု ဆိုတော်မူသတည်း။ အချို့ကားရှစ်ဆုပ်ပန်းဟူသည် 'ဓုဝံ ဗုဒ္ဓေါ ဘဝိဿသိ"ဟူသော အက္ခရာရှစ်လုံးဟူ၍ ဆိုကုန်၏။ မသင့်။ ဗျာဒိတ်ရှစ်ပါးဟူ၍လည်း ဆိုကုန်၏။ သည်လည်း မသင့်။ ဗျာဒိတ်လည်း ရှစ်ပါးသာ မက။ 'ဒီပင်္ကရော ဗောဓိသတ္တံ အဋ္ဌဟိ ပုပ္ဖမုဋ္ဌီဟိ ပူဖေတွာ ဒက္ခိဏံ ပါဒမုဒ္ဓရိ'ဟု အပဒါန်အဋ္ဌကထာမိန့်သောကြောင့် ပကတိသော ရှစ်ဆုပ်ပန်းဟု မှတ်အပ်၏။ ထိုရှစ်ဆုပ်ပန်းကိုလည်း ထိုပွဲသဘင်၌ ဗျာဒိတ်မကြားမီ ယသောဓရာအလောင်းဖြစ်သော သတို့သမီးသည် လှူအပ်သော ကြာပန်းရှစ်ဆုပ်ဟု ယူ။ ပန်းသာပန်းဟူ၍လည်း ဆိုကုန်၏။ "န္တိ၊ ဟူ၍။ အာဟ၊ ၏။ လောကဝိဒူ၊ လောကသုံးပါးကို သိတော်မူသော။ အာဟုတီနံ၊ အဝေးမှဆောင်၍လှူအပ်သော အလှူတို့ကို (အာဟုဒိန္နံဟု ရှိသည်ကား ပါဌ်ပျက်၊ ဒူရတောပိ အာနေတွာ ဟုနိတဗ္ဗာ ဒါတဗ္ဗာတိ အာဟုတိယော၊ နံကား ဥပယောဂတ္ထ၌ ဆဋ္ဌီ)။ ပဋိဂ္ဂဟော၊ ခံတော်မူထိုက်သော။ ဒီပင်္ကရော၊ သည်။ မမ၊ ငါ၏။ ကမ္မံ၊ ညွန်ပျောင်း၌ လျောင်းသော အမှုကို။ ပကိတ္တေတွာ ဝဏ္ဏေတွာ၊ ချီးမွမ်း၍။ တစ်နည်းကား-ကမ္မံ၊ ဖြစ်လတ္တံ့သော ကံ၏ အကျိုးကို။ ပကိတ္တေတွာ ဗျာကရိတွာ၊ ကြားတော်မူ၍။ ဒက္ခိဏံ ပါဒံ၊ ‌ ခြေတော်ကို။ ဥဒ္ဓရိ၊ ချီတော်မူ၏။
တတ္ထ၊ ထိုဗျာဒိတ်စကား ကြားရာအရပ်၌။ ယောဇိနပုတ္တာ၊ အကြင်ဘုရားသားတော်တို့သည်။ အာသုံ၊ ရှိသည်ဖြစ်ကုန်၏။ သဗ္ဗေ၊ ခပ်သိမ်းကုန်သော။ တေ ဇိနပုတ္တာ၊ တို့သည်။ မံ၊ ငါ့ကို။ ပဒက္ခိဏံ၊ လက်ယာရစ်လှည့်သည်ကို။ အကံသု၊ ကုန်၏။ ဒေဝါ စ၊ တို့သည်လည်းကောင်း။ မနုဿာ စ၊ တို့သည်လည်းကောင်း။ အသုရာ စ၊ တို့သည်လည်းကောင်း။ အဘိဝါဒေတွာန၊ ၍။ ပက္ကမုံ၊ ဖဲကုန်၏။
**ပူဇယတေ-ဟူသော ကြိယာကို ဆိုလျှင် ပြီးကောင်းပါလျက် အသို့မူ၍'နမဿတိ စ' ဟူ၍လည်း ဆိုပြန်သနည်းဟု ပါဠိ၌ စောဒနာရာသည်ကိုမြင်တော်မူ၍ 'နမဿတိ စာတိ' အစရှိသော ပါဌ်ကို မိန့်သတည်း။** နမဿတိ စာတိ ဧတ္ထ ဝစနေ၊ ၌(အတ္ထောသို့ သွား)။ ကေစိ၊ အချို့သော သူတို့သည်။ ကေသဉ္စိ၊ အချို့သော သူတို့အား။ ပူဇာသက္ကာရာဒီနိ၊ ပူဇော်သက္ကာရအစရှိသည်တို့ကို။ ကရောန္တာပိ၊ ကုန်သော်လည်း။ တေသံ၊ ထိုသူတို့၏။ အပါကဋဂုဏတာယ၊ မထင်ရှားသော ကျေးဇူးရှိသည်၏အဖြစ်ကြောင့်။ နမက္ကာရံ၊ ရှိခိုးခြင်းကို။ န ကရောန္တိ၊ ကုန်။ ဧဝံ၊ တူ။ ဘဂဝတော၊ အား။ နမက္ကာရံ၊ ကို။ န ကရောန္တိ၊ ကုန်သည်ကား။ န၊ မဟုတ်ကုန်။ ယထာဘူတအဗ္ဘုဂ္ဂတကိတ္တိသဒ္ဒတာယပန၊ ဟုတ်တိုင်းမှန်၍ တက်သော ကျော်စောသော အသံရှိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်ကား။ ဘဂဝန္တံ၊ ကို။ သဒေဝကော၊ သော။ လောကော၊ သည်။ ပူဇယတိ စေဝ၊ ပူဇော်လည်းပူဇော်၏။ နမဿတိ စ၊ ရှိလည်း ရှိခိုး၏။ ဣတိ အယံ၊ ကား။ အတ္ထော၊ တည်း။ 'သဒါ နရမနုဿော'တိ၊ ဟူ၍။ ကေစိ၊ တို့သည်။ ပဌန္တိ၊ ရွတ်ကုန်၏။
**ထိုသို့ ရွတ်သော် ထိုပါဌ်၏ အနက်ကို ဆရာဖွင့်ပါလော။ စကားရှိရကား 'တံ န သုန္ဒရံ'ကို မိန့်သတည်း။** တံ၊ ထိုသို့ရွတ်ခြင်းသည်။ န သုန္ဒရံ၊ မ‌ကောင်း (မကောင်းသောကြောင့် မဖွင့်ပြီဟူလိုသော်)။
တဿတိ၊ ကား။ ယံ နရဝရံ၊ ကို။ သဒေဝကော၊ သော။ လောကော၊ သည်။ ပူဇယတိ စေဝ၊ ၏။ နမဿတိ စ၊ ၏။ တဿ နရဝရဿ၊ ၏။
ဧတန္တိ ဣမိနာပဒေန၊ ဖြင့်။ ဣဒါနိ၊ ယခု။ ဝတ္တဗ္ဗံ၊ ဆိုအပ်လတ္တံသော။ ဗုဒ္ဓိယံ၊ မိမိ အသိဉာဏ်၌။ ဝိပရိဝတ္တမာနံ၊ ပြန်ကာ လွန်ကာ ဖြစ်ဆဲဖြစ်သော အနက်ကို။ သာမညေန၊ ဖြင့်။ ဒဿေတိ၊ ၏။
သာသနဝရန္တိ ဣမိနာ ပဒေန၊ ဖြင့်။ တံ၊ ထိုဆိုလတ္တံသော အနက်ကို။ သရူပတော၊ အားဖြင့်။ ဒဿေတိ၊ ၏။
တတ္ထ၊ ထိုသာသနဝရံဟူသော ပါဌ်၌။ ဝစနတ္ထော၊ ကို။ ဧဝံ၊ သို့။ ဝေဒိတဗ္ဗော၊ ၏။ ဧတေန ဓမ္မဇာတေန၊ ဖြင့်။ ဒိဋ္ဌဓမ္မိကသမ္ပရာယိကပရမတ္ထေဟိ၊ မျက်မှောက်၌ ဖြစ်သော မြတ်သောအကျိုး, တမလွန်၌ ဖြစ်သော မြတ်သော အကျိုးတို့ဖြင့်။ ယထာရဟံ၊ ထိုက်သော အလျောက်။ သတ္တေ၊ တို့ကို။ သာသတိ ဝိနေတိ၊ ဆုံးမတတ်၏။ ဣတိ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ တံ ဓမ္မဇာတံ၊ သည်။ သာသနံ၊ မည်၏။ ဝရသဒ္ဒါ၏ ဥတ္တမတ္ထဝါစီအနိပ္ဖန္နပါဋိပဒိကပုဒ်အဖြစ်ကို ပြလိုရကား'‌တဒေဝ ဥတ္တမဋ္ဌေန ဝရံ'ကို မိန့်သတည်း။ အနိပ္ဖန္န ပါဋိပဒိကသာ ဖြစ်သင့်သည် မဟုတ်။ နိပ္ဖန္နပါဋိပဒိကလည်း ဖြစ်သင့်သေး၏ ဟုပြအံ့သောငှာ 'ပဏ္ဍိတေဟိ ဝရိတဗ္ဗတော ဝါ'ကို မိန့်ပြန်သော်။ အဘယ့်ကြောင့် တောင့်တ အပ်သနည်းဟု စုဒ်ရှိရာသောကြောင့် 'တံတံ ၊လ၊ ဟေတုတာယ' ကိုမိန့်သော်။ တဒေဝ သာသနံ၊ ထိုသာသနာသည်ပင်လျှင် (ဝရံ၌ စပ်)။ ဧကန္တနိယျာနေဋ္ဌေန စ၊ စင်စစ် ဝဋ်မှ ထွက်မြောက်စေတတ်သော သဘောကြောင့်လည်းကောင်း။ အနညသာဓာရဏဂုဏတာယ စ၊ တစ်ပါးနှင့် မဆက်ဆံသော ကျေးဇူးရှိသည်၏အဖြစ်ကြောင့်လည်းကောင်း(ဤဟိတ်နှစ်ချက်ကို ဥတ္တမဋ္ဌေန၌ စပ်)။ ဥတ္တမဋ္ဌေန၊ မြတ်သော သဘောကြောင့်။ ဝါ၊ အနက်ကြောင့်။ ဝရံ၊ မည်၏(ထပ်၍ ပေး)။ ဝါ၊ ကား။ တံတံအဘိပတ္ထိတသမိဒ္ဓိဟေတုတာယ၊ ထိုထိုတောင့်တအပ်သော အကျိုးပြီးခြင်း၏ အကြောင်းဖြစ်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်။ ပဏ္ဍိတေဟိ၊ တို့သည်။ ဝရိတဗ္ဗတော၊ တောင့်တအပ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ ဝရံ၊ မည်၏။ သာသနမေဝ၊ သည်ပင်လျှင်။ ဝရံ၊ မြတ်သည်တည်း။ ဝါ၊ တောင့်တအပ်သည်လည်း။ ဣတိ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ သာသနဝရံ၊ မည်၏။
ဝိဒူဟီတိ၊ ဟူသည်ကား။ ယထာသဘာဝတော၊ သဘောအားလျော်စွာ။ ကမ္မကမ္မဖလာနိ စ၊ ကံကံ၏အကျိုးတို့ကိုလည်းကောင်း။ ကုသလာဒိဘေဒေ၊ ကုသိုလ် အစရှိသည် အပြားရှိကုန်သော။ ဓမ္မေ စ၊ တို့ကိုလည်းကောင်း။ ဝိဒန္တိ၊ သိတတ်ကုန်၏။ ဣတိ တသ္မာ၊ ‌ကြောင့်။ ဝိဒူ၊ မည်ကုန်၏။ ပဏ္ဍိတမနုဿာ၊ တို့တည်း။ ဝါ၊ တို့ကို။ လဗ္ဘန္တိ၊ ကုန်၏။ တေဟိ၊ ထိုပညာရှိတို့သည်။
ဉာတဗ္ဗံ၊ သိအပ်၏။ ဣတိ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ ‌ဉေယျံ၊ မည်၏(ထပ်၍ပေး)။ ဝါ၊ ကား။ ဉာဏံ၊ သိခြင်းကို။ အရဟတိ၊ ထိုက်၏။ ဣတိ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ ဉေယျံ၊ မည်၏။
နရဝရဿာတိ ပဒဿ၊ ၏။ ပုရိသဝရဿ၊ မြတ်သော ပုဂ္ဂိုလ်၏။ အဂ္ဂပုဂ္ဂလဿ၊ ၏။ ဣတိ အယံ၊ ကား။ အတ္ထော၊ တည်း။
**ပုရိသနှင့် ပုဂ္ဂလကား ဝေဝုစ်။ ယံ လောကော ပူဇယတေ-ဟူသောဂါထာ၏ အစိတ်အစိတ်ဖြစ်သော အနက်ကို ပြပြီး၍ ယခုအခါအပေါင်းဖြစ်သော ပိဏ္ဍတ္ထအနက်ကို ပြလိုရကား'ဣဒံ ဝုတ္တံ ဟောတိ'စသည်ကိုမိန့်သတည်း။ ဣဒံ အယံ အဓိပ္ပါယော၊ ကို။ ဝုတ္တံ ‌ဝုတ္တော၊ သည်။ ဟောတိ၊ ၏။ အရဟံ၊ ရာဂအစရှိသောကိလေသာတို့မှ ဝေးတော်မူထသော။ ယော ဘဂဝါ၊ ကို။ အနညသာဓာရဏမဟာကရုဏာသဗ္ဗညုတညာဏာဒိဂုဏဝိသေသယောဂေန၊ သူတစ်ပါးတို့နှင့် မဆက်ဆံသော မဟာကရုဏာ သဗ္ဗညုတဉာဏ် အစရှိသော ဂုဏ်အထူးတို့နှင့် ယှဉ်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်။ သဒေဝကေန၊ သော။ လောကေန၊ သည်။ ပူဇနီယော စ၊ သည်လည်း‌။ ဟောတိ၊ ၏။ နမဿနီယော စ၊ သည်လည်း။ ဟောတိ၊ ၏။ လောကေ၊ ၌။ ဥတ္တမပုဂ္ဂလဿ၊ သော။ တဿ ဘဂဝတော၊ ၏(သာသနံသို့ သွား)။ ဣဒါနိ၊ ယခု။ အမှေဟိ၊ တို့သည်။ ဝိဘဇိတဗ္ဗဟာရနယပဋ္ဌာနဝိစာရဏဝိသယဘူတံ၊ ဝေဖန်အပ်လတ္တံသော ဟာရနယသာသနပဋ္ဌာနတို့ကိုစီရင်ခြင်း၏ အရာဖြစ်သော ဖြစ်ထသော။ အာဒိကလျာဏတာဒိဂုဏသမ္ပတ္တိယာ၊ အာဒိကလျာဏအဖြစ် အစရှိသော ဂုဏ်နှင့်ပြည့်စုံခြင်းကြောင့်။ ဝရံ အဂ္ဂံ ဥတ္တမံ၊ မြတ်သော။ ဧတံ သာသနံ၊ ဤသာသနာတော်မြတ်ကို။ နိပုဏဉာဏ‌ဂေါစရတာယ၊ သိမ်မွေ့သော ဉာဏ်၏ အာရုံဖြစ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ ဝါ၊ သိမ်မွေ့သောဉာဏ်ရှိသော ပညာရှိတို့၏ ကျက်စားရာ အာရုံဖြစ်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်။ ပဏ္ဍိတဝေဒနီယမေဝ ပဏ္ဍိတဝေဒနီယမေဝဟူသော ပါဌ်ဖြင့် ပါဠိ၌ဝိဒူဟိ ဉေယျံ ဧဝဟု ဧဝသဒ္ဒါယှဉ်၍ ယောဇနာအပ်သည်ကို ပြ၏။ ပါရာဇိကော ဟောတိ၌ ပါရာဇိကော ဧဝ ဟူ၏သို့တည်း။ ၊ ပညာရှိတို့ သိအပ်သည်သာလျှင်။ ဟောတိ၊ ၏။ ဣတိ၊ သို့။ ဝုတ္တံ ဝုတ္တော၊ သည်။ ဟောတိ၊ ၏။
**နိပုဏဉာဏဂေါစရအဖြစ်သို့ အဘယ်သို့ သိအပ်ပါသနည်းဟု စောဒနာဖွယ်ရှိ၍ ထိုစောဒနာကိုဖြေအံ့သောငှာ 'ဘဂဝတော ဟိ ၊လ၊ ဝိသယမေဝါတိ' ဟူသော ပါဌ်ကိုမိန့်သတည်း။ ဟိ၊ စွ။ တစ်နည်းကား-ဟိ ယသ္ခာ၊ ကြောင့်။ ဘဂဝတော၊ ၏။ ဝစနံ၊ သည်(သဏှသုခုမဉာဏဝိသယမေဝ၌ စပ်)။ ဧကဂါထာမတ္တမ္ပိ၊ တစ်ဂါထာမျှသည်လည်း(၎င်း၌ စပ်)။ သစ္စပဋိစ္စသမုပ္ပါဒခန္ဓာယတနဓာတိန္ဒြိယသတိပဋ္ဌာနာဒိသဘာဝဓမ္မနိဒ္ဓါရဏက္ခမတာယ စ၊ သစ္စာ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ခန္ဓာ အာယတန ဓာတ် ဣန္ဒြေ သတိပဋ္ဌာန်အစရှိသော သဘောတရားတို့ကို ထုတ်ခြင်းငှာ ခံ့သည်၏အဖြစ်ကြောင့်လည်းကောင်း။ ဝါ၊ လျောက်ပတ်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်လည်းကောင်း။ သောဠသဟာရပဉ္စနယသောဠသအဋ္ဌဝီသတိဝိဓပဋ္ဌာနဝိစာရယောဂျဘာဝေန စ၊ တစ်ဆယ့်ခြောက်ပါးသော ဟာရငါးပါးသောနည်း တစ်ဆယ့်ခြောက်ပါး နှစ်ဆယ့်ရှစ်ပါးအပြားရှိသော သာသနပဋ္ဌာနတို့ကို စီရင်ခြင်းငှာ လျောက်ပတ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်လည်းကောင်း။ ပရမဂမ္ဘီရံ၊ အလွန်နက်နဲ၏။ အတ္ထတော၊ အားဖြင့်။ အဂါဓပါရံ၊ မထောက်စွမ်းနိုင်သော အပိုင်းအခြားရှိ၏။ တသ္မာ၊ ကြောင့်(ထည့်၍ပေး)။ တစ်နည်းကား-ပရမဂမ္ဘီရံပရမဂမ္ဘီရ တ္တာ၊ ကြောင့်။ အတ္ထတော၊ အားဖြင့်။ အဂါဓပါရံ အဂါဓပါရတ္တာ၊ ကြောင့်(ဟေတုမန္တဝိသေသနတည်း)။ သဏှသုခုမဉာဏဝိသယမေဝ၊ သိမ်မွေ့နူးညံ့သောဉာဏ်၏ အရာသည်သာလျှင်။ ဟောတိ၊ ၏။ ဣတိ၊ သို့။ ဝေဒိတဗ္ဗံ၊ ၏။ တေနေဝ၊ ကြောင့်သာလျှင်။ "ပညဝန္တဿာယံ ၊လ၊ ဒုပ္ပညဿာ"တိ၊ ဟူ၍။ အာဟ၊ ၏။
"ပညဝန္တဿ၊ ပညာရှိသော သူအား။ အယံ ဓမ္မော၊ ဤကိုးပါးသောလောကုတ္တရာတရားသည်။ သမ္ပဇ္ဇတိ၊ ပြည့်စုံ၏။ အယံ ဓမ္မော၊ သည်။ ဒုပ္ပညဿ၊ ပညာမရှိသော သူအား။ န သမ္ပဇ္ဇတိ၊ မပြည့်စုံ"(အယံ ဓမ္မောတိ အယံ နဝလောကုတ္တရဓမ္မော သမ္ပဇ္ဇတိ၊ အင်္ဂုတ္တရ အဋ္ဌကနိပါတ်အဋ္ဌကထာ)။ **ဤသို့ ဉေယျံ ဧဝ-ဟု ဧဝသဒ္ဒါကို ဉေယျံပုဒ်နှင့် ယှဉ်၍ ယောဇနာအပ်သည်၏ အဖြစ်ကို ပြပြီး၍ ယခုအခါ 'ဝိဒူဟိ ဧဝ ဉေယျံဟု ယှဉ်၍ ယောဇနာ အပ်သည်၏ အဖြစ်ကို ပြပြန်လိုရကား 'အထ ဝါ'စသည်ကိုမိန့်သတည်း။
အထ ဝါ၊ ကား။ ဘဂဝတော၊ ၏။ သာသနံ၊ သည်(ဝိသယော၌ စပ်)။ ပရိညာက္ကမေန၊ ဉာတအစရှိသော ပရိညာအစဉ်ဖြင့်။ လက္ခဏာဝဗောဓပ္ပဋိပတ္တိယာ၊ အနိစ္စ အစရှိသော လက္ခဏာကို သိသော ဝိပဿနာအကျင့်ဖြင့်။ သုညတမုခါဒီဟိ၊ သုညတမုခ အစရှိသည်တို့ဖြင့်။ ဩဂါဟိတဗ္ဗတ္တာ၊ သက်အပ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ အဝိညူနံ၊ ပညာမရှိကုန်သော သူတို့၏။ သုပိနန္တေနပိ ပညာမရှိသော သူတို့၏ အိပ်မက်မျှဖြင့်သော်လည်းအရာမဟုတ်သော အဖြစ်ကို ဆိုသဖြင့် 'ဝိဒူဟိ ဧဝ'ဟု ဧဝသဒ္ဒါတို့ဖြင့် ယှဉ်၍ ယောဇနာအပ်သော အဖြစ်ကို သိရသတည်း။ ၊ အိပ်မက်မျှဖြင့်လည်း။ ဝိသယော၊ အရာသည်။ န ဟောတိ၊ မဖြစ်။ ဣတိ တသ္မာ၊ ကြောင့်။
"ဝိဒူဟိ ဉေယျ"န္တိ၊ ဟူ၍။ အာဟ၊ ၏။
တထာ စ တတော ဧဝ၊ ထိုသို့ ပညာရှိတို့သည် သိအပ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့် သာလျှင်။
"ဧတု ၊လ၊ ပုရိသော"တိ အာဒိ၊ ကို။ ဝုတ္တံ၊ ၏။
အသဌော၊ မစဉ်းလဲသော။ အမာယာဝီ၊ လှည့်ပတ်ခြင်းမရှိသော။ ဥဇုဇာတိကော၊ ဖြောင့်မတ်သော သဘောရှိသော။ ဝိညူ၊ ပညာရှိသော။ ပုရိသော၊ သည်။ ဧတု၊ လာလှည့်။ အဟံ၊ ငါဘုရားသည်။ အနုသာသာမိ၊ ဆုံးမအံ့။ အဟံ၊ သည်။ ဓမ္မံ၊ ကို။ ဒေသေမိ၊ အံ့(အာဒိဝန်ဖြစ်သော ပါဌ်နှင့်တကွ ယောဇနာသည်)။ (ဋ္ဌ၊၈)အပရေ ပန၊ တို့သည်ကား။ 'တံ တဿ သာသနဝရ'န္တိ၊ ဟူ၍။ ပဌန္တိ၊ ကုန်၏။ ထိုအပရေဆရာတို့ ရွတ်သော ပါဌ်သည်လည်း သဒ္ဒါနုဂမနစသည်ကဲ့သို့မဟုတ်၊ သုန္ဒရဖြစ်ရကား 'တေသံ' စသည်ကို မိန့်သတည်း။ အတ္ထယုတ္တိရှိမှသာ သာသနသဒ္ဒါနှင့် ကုလျာဓိကရဏဆိုသော စကားသင့်မည်တကား-ဟု စောဒနာရာသောကြောင့် 'ဣဒံ ဝုတ္တံ ဟောတိ' စသည်ကိုမိန့်သတည်း။ တေသံ၊ ထိုအပရေဆရာတို့၏ု။ မတေန၊ အလိုအားဖြင့်။ ယံ သဒ္ဒေါ၊ သည်။ သာသနသဒ္ဒေန၊ နှင့်။ သမာနာဓိကရဏော၊ တူသောတည်ရာအနက်ရှိ၏။ ဣတိ၊ ဤသို့။ ဒဋ္ဌဗ္ဗော၊ ၏။
ဣဒံ အယံ အဓိပ္ပါယော၊ ကို။ ဝုတ္တံ ဝုတ္တော၊ သည်။ ဟောတိ၊ ၏။ ယံ သာသနဝရံ၊ ကို။ သလောကပါလော၊ လောကပါလနှင့်တကွ ဖြစ်သော။ လောကော၊ သည်။ ပူဇယတိ စ၊ ၏။ နမဿတိ စ၊ ၏။ တံ သာသနဝရံ၊ ကို။ ဝိဒူဟိ၊ တို့သည်။ ဉာတဗ္ဗံ၊ ၏။
ဣတိ၊ သို့။ ဝုတ္တံ ဝုတ္တော၊ သည်။ ဟောတိ၊ ၏။ ဣမသ္မိံစ နယေ၊ ဤနောက်နည်း၌လည်း။ လောကပါလသဒ္ဒေနှင့်၊ ဖြင့်။ ဘဂဝါပိ၊ ကိုလည်း။ ဝုစ္စတိ၊ ၏။
**လောကပါလသဒ္ဒါဖြင့် စတုမဟာရာဇ်နတ်မင်း စသည်ကိုသာ ဆိုကောင်းသည်မဟုတ်ကုန်လောဟူသော စောဒနာကို ရည်၍ 'ဘဂဝါ ဟိ' စသည်ကို မိန့်သတည်း။** ဟိ၊ စွ။ ဘဂဝါ၊ သည်။ လောကဂ္ဂနာယကတ္တာ၊ လူတို့၏ လူတို့ထက်မြတ်သောအကြီးအကဲဖြစ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ ဝါ၊ လူတို့၏ မြတ်သော ခရီးညွှန်ဖြစ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ နိပ္ပရိယာယေန၊ မုချအားဖြင့်။ လောကပါလော၊ မည်၏။ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ "တဿာ"တိ ပဒဿ၊ ၏။ လောကပါလဿ၊ လူတို့ကို စောင့်ရှောက်တော်မူတတ်သော။ သတ္ထုနော၊ ၏။ ဣတိ အယံ၊ ကား။ အတ္ထော၊ တည်း(တဿဖြင့်သလောကပါလောက၌ လောကပါလကို စွဲသည် ဟူလိုသော်)။
**'သဟ လောကပါလေန ယော လောကော သောယံ သလောကပါလော'ဟူသော ဗဟုဗ္ဗီဟိသမာသ်အခိုက်၌ လောကသာ ပြဓာန်းသည်မဟုတ်ကုန်လော။ လောကပါလဟုဆိုအပ်သော ဘုရားကို မပြဓာန်းသည်မဟုတ်ကုန်လော။ ထိုသို့လျက် တဿဖြင့် အပဓာနဖြစ်သော လောကပါလဟုဆိုအပ်သော ဘုရားကို စွဲခြင်းသည် အဘယ်သို့ သင့်အံ့နည်းဟု စောဒနာဖွယ်ရှိ၍ ထိုစောဒနာကို ဖြေအံ့သောငှာ 'သလောကပါလောတိ စေတ္ထ'အစရှိသော ပါဌ်ကိုမိန့်သတည်း။** သလောကပါလောတိ စ ဧတ္ထ ဝစနေ၊ ၌။ လောကပါလသဒ္ဒေါ၊ သည်။ ဂုဏီဘူတောပိ၊ ပြဓာန်းပြီးဖြစ်သော်လည်း။ သတ္ထုဝိသယတ္တာ၊ မြတ်စွာဘုရားအရာအဖြစ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ ဝါ၊ ဖြင့်။ သာမိဘာဝေန၊ ဖြင့်။ သမ္ဗန္ဓီဝိသေသဘူတော သမ္ဗန္ဓီဝိသေသဘူတတ္တာ၊ သမ္ဗန္ဓီအထူးဖြစ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ ပဓာနဘူတော ဝိယ၊ ပဓာနဖြစ်သကဲ့သို့။ ပဋိနိဒ္ဒေသံ တဿဖြင့် စွဲသည်ကို ပဋိနိဒ္ဒေသဟူသတည်း။ အဂုဏောပိဂုဏော ဟုတွာ ဘဝတီတိ ဂုဏီဘူတော၊ ဂုဏဘူတောဟု ဆိုအပ်လျက် 'အဘူတတဗ္ဗာဝေကရဘူဓာတုယောဂေ ဤပစ္စယသမ္ဘဝတော'-ဟူရကား ဂုဏီဘူတော'ဟု ဆိုသတည်း။ အဗျယီဘာဝေါဟူ၏သို့ ဂုဏသဒ္ဒါကား ဤ၌ အပဓာနနယော။ ၊ တဿဟူသော ပုဒ်ဖြင့် တစ်ဖန်ညွှန်ခြင်းကို။ အရဟတိ၊ ထိုက်၏။ ဣတိ၊ ဤသို့။ ဝေဒိတဗ္ဗော၊ ၏။
ကထံ ပန၊ အဘယ်သို့လျှင်။ သယံ၊ ကိုယ်တော်သည်။ ဓမ္မဿာမီ၊ ဓမ္မသာမီဖြစ်လျက်။ ဘဂဝါ၊ သည်။ ဓမ္မံ၊ ကို။ ပူဇယတိ၊ နည်း။
ဣတိ၊ သို့။ စေ ဝဒေယျ၊ အံ့။ အယံ၊ ဤသို့ ပူဇော်ခြင်းသည်။ န ဝိရောဓော၊ အပြစ်မရှိ။ ဝါ၊ မဆန့်ကျင်။
**ဘုရားသခင်သည် ဓမ္မဿာမီ မဟုတ်လော။ အဘယ့်ကြောင့် အပြစ်မရှိအံ့နည်း။ စုဒ်ရှိရကား 'ဓမ္မဂရုနော ဟိ' စသည်ကို မိန့်သတည်း။** ဟိ ယသ္မာ၊ ကြောင့်။ ဗုဒ္ဓါ၊ အလုံးစုံသော တရားကို သိတော်မူကုန်သော။ ဘဂဝန္တော၊ တို့သည်။ ဓမ္မဂရုနော၊ တရားကို အလေးပြုကုန်၏။ တေ ဘဂဝန္တော၊ တို့သည်။ သဗ္ဗကာလံ၊ သိမ်း။ ဓမ္မံ၊ ကို။ အပစာယမာနာဝ၊ အရိုအသေပြုကုန်သည်ဖြစ်၍သာလျှင်။ ဝိဟရန္တိ၊ ကုန်၏။
ဣတိ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ န ဝိရောဓော၊ မရှိ။ ဟိ သစ္စံ၊ မှန်၏။ "ယံ နူနာလံ ၊လ၊ ဝိဟရေယျ"န္တိ၊ ဟူ၍။ ဧတံ ဝစနံ၊ ကို။ ဝုတ္တံ၊ ၏။ "မယာ၊ သည်။ ယော အယံ ဓမ္မော၊ ကို။ အဘိသမ္ဗုဒ္ဓေါ၊ အပ်ပြီ။ အဟံ၊ သည်။ တမေဝ ဓမ္မံ၊ ကိုသာလျှင်။ သက္ကတွာ၊ အရိုအသေပြု၍။ ဂရုံ ကတွာ၊ အလေးပြု၍။ ဥပနိဿာယ၊ ပြု၍။ ဝိဟရေယျံ၊ နေရမူကား။ ယံ နူန သာဓု ဝတ၊ ကောင်းလေစွ"။
အပိ စ၊ တစ်နည်းကား- ဘဂဝတော၊ ၏။ ဓမ္မပူဇနာ၊ တရားတော်အား ပူဇော်ခြင်းကို။ သတ္တသတ္တာဟပ္ပဋိပတ္တိအာဒီဟိ၊ ခုနစ်ပါးသော သတ္တာဟ၌ ဖြစ်သောအကျင့် အစရှိသည်တို့ဖြင့်။ ဒီပေတဗ္ဗာ၊ ပြအပ်၏။
**ဓမ္မဿာမီကို ဓမ္မဿ သာမီ ဓမ္မဿာမီ-ဟု ပြုသော် ဆရာ့စကားမသင့်သေးဟု စုဒ်ရှိရကား 'ဓမ္မဿာမီတိ' စသောပါဌ်ကို မိန့်ပြန်သော်။** ဓမ္မဿာမီတိ စ ပဒဿ၊ ၏လည်း။ ဓမ္မေန၊ ကြောင့်။ သဒေဝကဿ၊ သော။ ‌လောကဿ၊ ၏။ သာမီ၊ အရှင်တည်း။ ဣတိ အတ္ထော၊ ကို။ ဒဋ္ဌဗ္ဗော၊ ၏။ ဓမ္မဿ၊ ၏။ သာမီ၊ တည်း။ ဣတိ အတ္ထော၊ ကို။ န ဒဋ္ဌဗ္ဗော၊ အပ်။
ဧဝမ္ပိ၊ ဤသို့ မြတ်စွာဘုရား၏ တရားတော်အား ပူဇော်ခြင်းသည် သင့်သော်လည်း။ နမဿတီတိ ဝစနံ၊ သည်။ န ယုဇ္ဇတိ၊ မသင့်ခဲ့။
ဟိ၊ စွ။ ဘဂဝါ၊ သည်။ ကဉ္စိ၊ တစ်စုံတစ်ခုကိုမျှ။ န နမဿတိ၊ ရှိမခိုးခဲ့။ ဣတိ၊ ဤသို့။ စေ ဝဒေယျ၊ အံ့။ ဧသောပိ၊ ဤနမဿတိ ဟူသောစကားသည်လည်း။ နိဒ္ဒေါသော၊ အပြစ်မရှိ။
ကသ္မာ၊ ကား။ ဟိ ယသ္မာ၊ ကြောင့်။ နမဿတီတိ ပဒဿ၊ ၏။ နမက္ကာရံ၊ ကို။ ကရောတိ၊ ၏။ ဣတိ၊ ဤသို့။ အယမေဝ အတ္ထော၊ ကိုသာလျှင်။ လဗ္ဘတိ၊ သည်ကား။ န၊ မဟုတ်။ အထ ခေါ၊ စင်စစ်မူကား။ ဂရုကရဏေန၊ အလေးပြုသဖြင့်။ တန္နိန္နော၊ ထိုတရားသို့ ညွတ်၏။ တပ္ပေါဏော၊ ထိုတရားသို့ရှိုင်း၏။ တပ္ပဗ္ဘာရော၊ ထိုတရားသို့ ကိုင်း၏။ ဣတိ၊ ဤသို့။ အယမ္ပိ အတ္ထော၊ ကိုလည်း။ လဗ္ဘတိ၊ ၏။
ဘဂဝါ စ၊ သည်လည်း။ ဓမ္မဂရုတာယ၊ တရားကိုအလေးပြုသည်၏ အဖြစ်ဖြင့်။ သဗ္ဗကာလံ၊ သိမ်း။ ဓမ္မနိန္နပေါဏပဗ္ဘာ ရဘာဝေန၊ တရားသို့ ညွတ်သည်၏အဖြစ်, ရှိုင်းသည်၏အဖြစ်, ကိုင်းသည်၏ အဖြစ်ဖြင့်။ ဝိဟရတိ၊ ၏။
ဣတိ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ နိဒ္ဒေါသော၊ ရှိ။ အယဉ္စ အတ္ထော၊ ကိုလည်း။ "ယေန သုဒံ ၊လ၊ ဝိဟရာမီ"တိ ဧဝမာဒီဟိ၊ ကုန်သော။ သုတ္တပဒေဟိ၊ တို့ဖြင့်။ ဒီပေတဗ္ဗော၊ ၏။
"ဝိဒူဟိ နေယျ"န္တိပိ၊ ဟူ၍လည်း။ ပါဌော၊ သည်။ အတ္ထိ၊ ၏။ တဿ၊ ထိုပါဠိ၏။ ပဏ္ဍိတေဟိ၊ တို့သည်။ သပရသန္တာနေသု၊ မိမိသန္တာန် သူတစ်ပါးသန္တာန်တို့၌။ နေတဗ္ဗံ ပါပေတဗ္ဗံ၊ ရောက်စေအပ်၏။ ဣတိ အယံ၊ ကား။ အတ္ထော၊ တည်း။
**မိမိသန္တာန်သို့ အဘယ်သို့ ရောက်စေသနည်း။ သူတစ်ပါးသန္တာန်သို့ အဘယ်သို့ ရောက်စေသနည်း စုဒ်ရှိရကား 'တတ္ထ' စသည်ကို မိန့်သတည်း။** တတ္ထ၊ ထိုထိုမိမိသန္တာန်သို့ ရောက်စေခြင်း သူတစ်ပါးသန္တာန်သို့ ‌ရောက်စေခြင်းတို့တွင်။ ဗုဇ္ဈနံ၊ မိမိသိခြင်းသည်။ အတ္တသန္တာနေ၊ ၌။ ပါပနံ၊ ရောက်စေခြင်းမည်၏။ ဗောဓနံ၊ သူတစ်ပါးတို့ကို သိစေခြ်းသည်။ ပရသန္တာနေ၊ ၌။ ပါပနံ၊ မည်၏။ တစ်နည်းကား-အတ္တသန္တာနေ၊ ၌။ ပါပနံ၊ ရောက်စေခြင်းဟူသည်။ ဗုဇ္ဈနံ၊ မိမိသိခြင်းတည်း(စသည်ဖြင့်လည်းပေး) ဣတိ၊ သို့။ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ၏။
ယံလောကော ပူဇယတေ-ဟူသော ဂါထာဖြင့် သာဝသေသဖြစ်သော ဘုရားဂုဏ်ကိုသာ ပြ၏ဟု အယူရှိရာသောကြောင့် ထိုအယူကို နစ်စေ၍ နိရဝသေသဂုဏ်ကို ပြသတည်းဟု သိစေလိုသော အဋ္ဌကထာဆရာသည် 'ဧဝံ ဘဂဝတော ၊လ၊ ဝေဒိတဗ္ဗော'-ဟူသော ပါဌ်ကို မိန့်သတည်း။ နိရဝသေသဂုဏ်ကို ဂါထာ၌ သရုပ်အားဖြင့် မဆိုတကား။ အဘယ်သို့ နိရဝသေသဂုဏ်ကို ပြသနည်းဟု စောဒနာကြောင့် 'ဧဝံ ဘဂဝတော ၊လ၊ ဒီပေတိ'ကို မိန့်သတည်း။ ဂုဏဝိသိဋ္ဌဟူသည် အဘယ်နည်း။ ထိုဂုဏဝိသိဋ္ဌအဖြစ်ကို အဘယ်သို့သိအပ်သနည်းဟု စောဒနာရာသောကြောင့် 'သာ စ ၊လ၊ ဝေဒိတဗ္ဗာ'ကို မိန့်သတည်း။ 'ဗောဓိသဗ္ဗညုတညာဏေ၊ အရိယမဂ္ဂေ စ နာရိယံ။ ပညတ္တိယံ ပုမေ သတ္တ၊ ရုက္ခမှိ ပုရိသိတ္ထိယံ'ဟူ၍ ဆိုသောကြောင့် ဗောဓိ၏ အရသည် သဗ္ဗညုတဉာဏ်စ‌သောအားဖြင့် များခဲ့။ အဘယ်သည် မဟာဗောဓိမည်သနည်း။ အဿတ္ထရုက္ခသည် မဟာဗောဓိ မည်သလော-ဟု စောဒနာပြန်ရာသောကြောင့် 'အာသဝက္ခယ ၊လ၊ မဟာဗောဓီတိ ဝုစ္စတိ'ကို မိန့်သတည်း။ သဗ္ဗညုတ အာသဝက္ခယဉာဏ်မျှတည်းဖြင့် နိရဝသေသဂုဏ် မကုန်ခဲ့။ တစ်နည်းကား- ထိုဉာဏ်နှစ်ပါးသည် ဖလသမ္ပဒါမျှသာ ဖြစ်ခဲ့။ ထိုသို့ဖြစ်သော် 'တီသု အဝတ္ထာသု' ဟုဆိုသော စကားသည် အတိဗျာပိတဖြစ်ခဲ့၏တကားဟုစောဒနာအံ့သည်ကို မြင်ရကား 'သာ ၊လ၊ ဝိညာယတိ'ကို မိန့်သတည်း။ အဝိပရီတဓမ္မဒေသနာကြောင့် အဝိပရီတဒေသနာ၏ အဖြစ်ကိုသာ သိအပ်ပါသည် မဟုတ်ကုန်လော။ အသို့မူ၍ အဝိပရီတဓမ္မဒေသနာကြောင့် မဟာဗောဓိကို သိအပ်မည်နည်း-ဟု စုဒ်ကြောင့် 'န ဟိ ၊လ၊ သမ္ဘဝတိ'ကိုမိန့်သတည်း။ ထိုသို့ ဆိုအပ်ပြီးသော သဗ္ဗညုတဉာဏ် အာသဝက္ခယဉာဏ် အဝိပရီတဒေသနာမျှတည်းဖြင့် နိရဝသေသဂုဏ် မဖြစခဲ့တကားဟု စောဒနာပြန်အံ့သည်ကို စိုးရကား 'ဣစ္စဿ ၊လ၊ ပကာသိတာ ဟောတိ'ကို မိန့်သတည်း။ ဆိုအပ်ပြီးသော ဂုဏ်အပေါင်းသည် ဖလသမ္ပဒါ သတ္ထုပကာရသမ္ပဒါမျှသာ ဖြစ်ခဲ့။ ထိုသို့ဖြစ်သော် 'တီသု အဝတ္ထာသု'ဟူသော စကားသည် အတိဗျာပိတဖြစ်ခဲ့၏တကားဟု စောဒနာဖွယ်ရှိပြန်ရကား 'ဟေတုသမ္ပဒါပိ အတ္ထတော ဝိဘာဝိတာ ဟောတိ'ကို မိန့်သတည်း။ ဆိုအပ်ပြီးသော သဗ္ဗညုတဉာဏ်စသော ဂုဏ်ကိုသာ ပြသင့်သည် မဟုတ်ကုန်လော။ အဘယ့်ကြောင့် ဟေတုသမ္ပဒါကို ပြအပ်သနည်းဟု စောဒနာ ပြန်ရာသောကြောင့် 'ဧတာဒိသီ စ ၊လ၊ ဥပလဗ္ဘတိ'ကို မိန့်သတည်း။ ဧဝံ၊ သို့။ ဘဂဝတော၊ ၏(ဂုဏဝိသိဋ္ဌတံ၌ စပ်)။ သဒေတကဿ၊ သော။ လောကဿ၊ သည်။ ပူဇနီယဝန္ဒနီယဘာဝေါ စ၊ ပူဇော်အပ်သည်၏အဖြစ်ရှိခိုးအပ်သည်၏အဖြစ်ကိုလည်းကောင်း။ အဂ္ဂပုဂ္ဂလဘာဝေါ စ၊ ကိုလည်းကောင်း။ ဝုစ္စမာနော၊ ဆိုအပ်သည်ရှိသော်။ ဂုဏဝိသိဋ္ဌတံ၊ ဂုဏ်အားဖြင့် ထူးမြတ်သည်၏အဖြစ်ကို။ ဒီပေတိ၊ ၏။ တစ်နည်းကား-ဝုစ္စမာနော၊ သော။ သဒေဝကဿ၊ သော။ လောကဿ၊ သည်။ ပူဇနီယဝန္ဒနီယဘာ‌ဝေါ စ၊ သည်လည်းကောင်း။ အဂ္ဂပုဂ္ဂလဘာဝေါ စ၊ သည်လည်းကောင်း။ ဘဂဝတော၊ ၏။ ဂုဏဝိသိဋ္ဌတံ၊ ကို။ ဒီပေတိ၊ ၏။ သာ စ ဂုဏဝိသိဋ္ဌတာ၊ ကို။ မဟာဗောဓိယာ၊ မဟာဗောဓိဖြင့်။ ဝေဒိတဗ္ဗာ၊ ၏။
ဟိ၊ စွ။ အာသဝက္ခယဉာဏပဒဋ္ဌာနံ၊ အာသဝက္ခယဉာဏ်လျှင် နီးစွာသော အကြောင်းရှိသော။ သဗ္ဗညုတညာဏဉ္စ၊ ကိုလည်းကောင်း။ သဗ္ဗညုတညာဏပဒဋ္ဌာနံ၊ သဗ္ဗညုတဉာဏ်၏နီးစွာသော အကြောင်းဖြစ်သော(ဤကား တပ္ပုရိသ်သမာသ်၏ အစွမ်းအားဖြင့် မုချအနက်တည်း)။ တစ်နည်းကား-သဗ္ဗညုတညာဏပဒဋ္ဌာနံ၊ သဗ္ဗညုတဉာဏ်လျှင်နီးစွာသော ‌အကြောင်းရှိသော(ဤကား ဗဟုဗ္ဗီဟိသမာသ်၏ အစွမ်းအားဖြင့် စေတိယကုဋေပမာ, နာသာဘင်္ဂမရဏောပမာ, အရုဏောဒယသူရိယုဂ္ဂမနောပမာကိုယူ၍ပေးသော အနက်တည်း)။ အာသဝက္ခယဉာဏဉ္စ၊ ကိုလည်းကောင်း။ "မဟာဗောဓီ"တိ၊ ဟူ၍။ ဝုစ္စတိ၊ ၏။
သာ မဟာဗောဓိ၊ ကို။ ဝါ၊ သည်။ အဝိပရီတဓမ္မဒေသနတော၊ မဖောက်မပြန်သော ဒေသနာရှိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ တထာဂတေ၊ ၌။ သုပ္ပတိဋ္ဌိတာ၊ ကောင်းစွာ တည်၏။ ဣတိ၊ သို့။ (ဋ္ဌ၊၉)ဝိညာယတိ၊ ၏။
ဟိ သစ္စံ၊ ၏။ သဝါသနနိရဝသေသကိလေသပ္ပဟာနဉ္စ၊ ဝါသနာနှင့် တကွဖြစ်သောအကြွင်းမရှိသော ကိလေသာကို ပယ်ခြင်းကို လည်းကောင်း။ ဝါ၊ ပယ်တတ်သောအာသဝက္ခယဉာဏ်ကိုလည်းကောင်း။ အနာဝရဏဉာဏဉ္စ၊ ကိုလည်းကောင်း။ ဝိနာ၊ ၍။ တာဒိသီ၊ ထိုသို့ သဘောရှိသော။ ဓမ္မဒေသနာ၊ သည်။ န သမ္ဘဝတိ၊ မဖြစ်သင့်။
ဣတိ ဧဝံ ဣမိနာ ဒီပနေန၊ ဤသို့ အဝိပရီတဓမ္မဒေသနာဖြင့် သဗ္ဗညုတဉာဏ်အနာဝရဏဉာဏ်ကို ပြခြင်းကြောင့်။ အဿ ဘဂဝတော၊ ၏။ စတုဝေသာရဇ္ဇယောဂေါ၊ လေးပါးသော ဝေသာရဇ္ဇဉာဏ်နှင့် ယှဉ်ခြင်းကို။ ပကာသိတော၊ သည်။ ဟောတိ၊ ၏။
တေန၊ ထိုလေးပါးသော ဝေသာရဇ္ဇဉာဏ်နှင့် ယှဉ်ခြင်းကြောင့်။ ဒသဗလဆအသာဓာရဏဉာဏ အဋ္ဌာရသာဝေဏိကဗုဒ္ဓဓမ္မာ-ဒိသကလသဗ္ဗညုဂုဏပါရိပူရီ၊ ဒဿဗလဉာဏ် ဆအသာဓာရဏဉာဏ် တစ်ဆယ့် ရှစ်ပါးသော အသီးသော ဘုရားကျေးဇူး အစရှိသော အလုံးစုံသော သဗ္ဗညုဘုရား ကျေးဇူးတော် တို့၏ ပြည့်စုံခြင်းကို။ ပကာသိတာ၊ သည်။ ဟောတိ၊ ၏။
ဧတာဒိသီ၊ ဤသို့သဘောရှိသော။ ဂုဏဝိဘူတိ စ၊ ကျေးဇူး၏ ပြည့်စုံခြင်းကိုလည်း(ဝိဘူတိ သဒ္ဒါကား သမ္ပတ္တိဟော)။ မဟာကရုဏာပုဗ္ဗင်္ဂမံ၊ မဟာကရုဏာလျှင် ရှေ့သွား‌ရှိသော။ အဘိနီဟာရသမ္ပတ္တံ၊ ဘုရား‌ဆုတောင်းခြင်းနှင့် ပြည့်စုံခြင်းကို။ ပုရဿရံ ကတွာ၊ ရှေးညွှန်း၍။ သမ္ပာဒိတံ၊ ပြီးစေအပ်သော။ သမတ္တိံသပါရမိသင်္ခါတံ၊ အမျှသုံးဆယ်သော ပါရမီဟု ဆိုအပ်သော။ ပုညဉာဏသမ္ဘာရံ၊ ကောင်းမှုဉာဏ်တည်း-ဟူသော အဆောက်ပဦကို။ အန္တရေန၊ ကြဉ်၍။ န ဥပလဗ္ဘတိ၊ မရအပ်။ ဣတိ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ ဟေတုသမ္ပဒါပိ မဟာကရုဏာ သမတ္တိံသပါရမီသည် ဟေတုသမ္ပဒါ၊ အဝိပရီတဓမ္မ ဒေသနာသည် သတ္ထုပကာရသမ္ပဒါ၊ ထိုမှကြွင်းသော သဗ္ဗညုတဉာဏ် စသော ဂုဏ်တော်သည် ဖလသမ္ပဒါ မည်၏။ ၊ ကိုလည်း။ အတ္ထတော၊ အားဖြင့်။ ဝိဘာဝိတာ၊ သည်။ ဟောတိ၊ ၏။ ဣတိ ဧဝံ၊ ဤသို့။ ဘဂဝတော၊ ၏။ တီသုပိ၊ လည်းဖြစ်ကုန်သော။ အဝတ္ထာသု၊ ဟေတုဖလသတ္ထုပကာရတည်းဟူသောအခိုက်အတန့် တို့၌။ သဗ္ဗသတ္တာနံ၊ တို့၏။ ဝါ၊ အား။ ဧကန္တဟိတပ္ပဋိလာဘဟေတုဘူတာ၊ စင်စစ် အစီးအပွားကို ရခြင်း၏ အကြောင်းဖြစ်၍ ဖြစ်ကုန်သော။ အာဒိမဇ္ဈပရိယောသာနကလျာဏာ၊ အစအလယ် အဆုံး၌ ကောင်းခြင်းရှိကုန်သော။ နရဝသေသာ၊ အကြွင်းမရှိကုန်သော။ ဗုဒ္ဓဂုဏာ၊ တို့ကို။ ဣမာယ ဂါထာယ၊ ဖြင့်။ ပကာသိတာ၊ ကုန်၏။ ဣတိ၊ ဤသို့။ ဝေဒိတဗ္ဗံ၊ ကုန်၏။
ဤဂါထာဖြင့် ဘုရားကျေးဇူးကိုသာ ပြသလောဟု စုဒ်ရှိရကား 'ယေ အရိယဘာ‌ဝါဒယော ၊လ၊ ပကာသိတာတိ ဝေဒိတဗ္ဗာ' ကို မိန့်သတည်း။ ပဌမနည်း၌ ဘုရား၏သာ ပူဇော်အပ်သည်၏ အဖြစ်ကို ဆိုသည်မဟုတ်ကုန်လော။ ထိုသို့ဖြစ်လျက် အဘယ့်ကြောင့် သာသနဝရ၏ ပူဇော်အပ်သည်၏ အဖြစ်ကို ဆိုသောဟု ဆိုလေသနည်းဟူသော စောဒနာကို နှလုံးပိုက်၍ 'ဒုတိယနယေ ပန ၊လ၊ ယသ္မာ'ကို မိန့်သတည်း။ ဒုတိယနယေ ပန၊ ၌ကား(ပူဇယတိ နာမ နှစ်ပုဒ်၌ စပ်)။ (ဤ၌ ဒုတိယနည်းဟူသည်ကား၊ "အပရေ ပန တံ တဿ သာသနဝရန္တိ ပဌန္တိ" စသည်ဖြင့် ဆိုသောနည်းကိုယူ။) ယသ္မာ၊ ကြောင့်။ သိက္ခတ္တယသင်္ဂဟံ၊ သော။ သဖလံ၊ ဖိုလ်နှင့်တကွဖြစ်‌သော။ အရယမဂ္ဂသာသနဉ္စ၊ အရိယမဂ်တည်း-ဟူသော သာသနာကိုလည်းကောင်း။ တဿ၊ ထိုအရိယမဂ်၏။ အာရမ္မဏဘူတံ၊ သော။ အမတဓာတုဉ္စ၊ နိဗ္ဗနဓာတ်ကိုလည်းကောင်း။ တဒဓိဂမူပါယံ၊ ထိုအရိယမဂ်နိဗ္ဗာန်ကို ရခြင်း၏အကြောင်းဖြစ်သော။ ပုဗ္ဗဘာဂပဋိပတ္တိသာသနဉ္စ၊ ရှေးအဖို့၌ဖြစ်သော အကျင့်ဟုဆိုအပ်သော သာသနာကိုလည်းကောင်း။ တဒတ္ထပရိဒီပနံ၊ ထိုပဋိဝေဓပဋိပတ္တိတည်းဟူသော အနက်ကို ပြတတ်သော။ ပရိယတ္တိသာသနဉ္စ၊ ကိုလည်းကောင်း(ပူဇယတိ နာမ နှစ်ပုဒ်သို့ချည်း သွား)။ ယထာရဟံ ပဋိဝေဓသာသနာ၏ အစွမ်းအားဖြင့် အဘိသမယံကို၊ ပရိယတ္တိသာသနာ၏ အစွမ်းအားဖြင့် သဝန စသောအားဖြင့် ပရိစယပြုခြင်းကို၊ သုံးပါးသော သာသနာ၏ အစွမ်းအားဖြင့် မနသိကာရကို။ ဤသို့ ယထာရဟ ယှဉ်၍ ယူ။ ၊ စွာ။ သစ္စာဘိသမယဝသေန၊ သစ္စာကို သိသည်၏ အစွမ်းအားဖြင့်။ အဘိသမေန္တော စ၊ သိသည်ဖြစ်၍လည်းကောင်း။ သွာက္ခာတတာဒိဂုဏဝိသေသယုတ္တတံ၊ သွာက္ခာတတာ အစရှိသောဂုဏ်အထူးနှင့် ယှဉ်သည်၏အဖြစ်ကို။ မနသိကရောန္တော စ၊ နှလုံးသွင်းသည်ဖြစ်၍‌လည်းကောင်း။ သက္ကစ္စံ၊ စွာ။ သဝနဓာရဏပရိပုစ္ဆာဒီဟိ၊ နာခြင်း ဆောင်ခြင်း မေးခြင်း အစရှိသည်တို့ဖြင့်။ ပရိစယံ၊ လေ့ကျက်ခြင်းကို။ ကရောန္တော စ၊ ပြုသည်ဖြစ်၍လည်းကောင်း။ သဒေဝကော၊ သော။ လောကော၊ သည်။ ပူဇယတိ နာမ၊ မည်၏။
လောကနာထော စ၊ လူတို့၏ ကိုးကွယ်ရာ ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည်လည်း(ပူဇယတိ နာမ၌ စပ်)။ သမ္မာသမ္ဗောဓိပ္ပတ္တိယာ၊ သဗ္ဗညုတဉာဏ်သို့ရောက်တော်မူသဖြင့်။ ဝါ၊ ရောက်တော်မူခြင်းကြောင့်။ ဝေနေယျာနံ၊ တို့အား။ သက္ကစ္စံ၊ စွာ(ဓမ္မဒေသနေန ထောမနေန ပူဇယတိ နာမ သုံးပုဒ်လုံးသို့ သွား)။ ဓမ္မဒေသနေနစ၊ သဖြင့်လည်းကောင်း။ "အရိယံ ဝေါ အရိယံ ဝေါ ဘိက္ခဝေ စသော ပါဠိကား တစ်သုတ်တည်းမဟုတ်။ "အရိယံ ၊လ၊ ဒေသေဿာ"မိ လည်း သုတ်တစ်စိတ်။ "မဂ္ဂါနဋ္ဌင်္ဂိကော သေဋ္ဌော" လည်း သုတ်တစ်စိတ်။ "ယာဝတာ ၊လ၊ အဂ္ဂမက္ခာယတိ"လည်း သုတ်တစ်စိတ်။ "ခယံ ၊လ၊ ပဏီတံ" လည်း သုတ်တစ်စိတ်။ "ဧကာယနော ၊လ၊ ဝိသုဒ္ဓိယာ"လည်း သုတ်တစ်စိတ်။ "ဓမ္မံ ၊လ၊ ကလျာဏံ" လည်း သုတ်တစ်စိတ်။ ထို့ကြောင့် အနက်မပေးသည်။ ၊လ၊ အာဒိကလျာဏ" န္တိ အာဒီဟိ၊ ကုန်သော။ ဝစနေဟိ၊ တို့ဖြင့်။ ထောမနေန စ၊ သဖြင့်လည်းကောင်း။ ပူဇယတိ နာမ၊ မည်၏။
တသ္မာ၊ ကြောင့်။ သာသနဝရဿ၊ ၏။ ပူဇနီယဘာဝေါ၊ ကို။ ဣဓ၊ ဤဂါထာ၌။ ဝုစ္စမာနော၊ ရှိသော်။ တစ်နည်းကား-ဝုစ္စမာနော၊ သော။ သာသနာဝရဿ၊ ၏။ ပူဇနီယဘာဝေါ၊ သည်။ အနဝသေသတော၊ အားဖြင့်။ ဓမ္မဂုဏေ၊ တို့ကို။ ဒီပေတိ၊ ၏။ ဣတိ တသ္မာ၊ ကြောင့်(ပကာသိတာမှာ စပ်)။ အရိယဘာဝါဒယော စ၊ အရိယာ၏အဖြစ်အစရှိသည်လည်း ဖြစ်ကုန်သော။ နိယျာနာဒယော စ၊ အရိယာ၏အဖြစ်အစရှိသည်လည်း ဖြစ်ကုန်သော။ နိယျာနာဒယော စ၊ နိယျာန အစရှိသော်လည်းဖြစ်ကုန်သော။ ခယဝိရာဂါဒယော စ၊ လည်းဖြစ်ကုန်သော။ မဒနိမ္မဒနာဒယော စ၊ လည်းဖြစ်ကုန်သော။ အသင်္ခတာဒယော စ၊ လည်းဖြစ်ကုန်သော။ သွာက္ခာတတာဒယော စ၊ လည်းဖြစ်ကုန်သော။ အာဒိကလျာဏတာဒယော စ၊ လည်းဖြစ်ကုန်သော။ အနေကေဟိ၊ ကုန်သော။ သုတ္တပဒေဟိ၊ တို့ဖြင့်။ ပဝေဒိတာ၊ ဟောအပ်ကုန်သော။ အနေကေ၊ ကုန်သော။ ယေ ဓမ္မဂုဏာ၊ တို့သည်။ သန္တိ၊ ကုန်၏။ တေ ဓမ္မဂုဏာ၊ တို့ကို။ နိရဝသေသတော၊ အားဖြင့်။ ဣမာယ ဂါထာယ၊ ဖြင့်။ ပကာသိတာ၊ ကုန်၏။ ဣတိ၊ ဤသို့။ ဝေဒိတဗ္ဗာ၊ ကုန်၏။ ဘုရားတရားဂုဏ်ကိုသာ ဤဂါထာဖြင့် ပြသလောဟူသော စောဒနာကို နှလုံးထား၍ ဘုရားတရားဂုဏ်ကိုသာ ပြသည်မဟုတ်၊ သံဃာဂုဏ်ကိုလည်းပြ၏ဟု ပြလိုရကား 'ယေ သုပ္ပပဋိပန္နတာဒယော ၊လ၊ ဝေဒိတဗ္ဗာ'-ဟူသော ပါဌ်ကိုမိန့်သော်။ သုပ္ပဋိပန္နတာ အစရှိသော သံဃာ့ဂုဏ်ကို ဂါထာ၌ မဆိုတကားဟု စောဒနာရှိရာသောကြောင့် 'အဋ္ဌအရိယပုဂ္ဂလသမူဟဿ ၊လ၊ ဂဟိတတ္တာ'ဟု ထွက်သတည်း။ ယင်းသို့ဆိုသော် ပရမတ္ထသံဃာကို ပြအပ်၏ဟူ၍သာ မဆိုကောင်းသလောစုဒ်ရှိပြန်ရာသောကြောင့် 'ဘာဝိတ ၊လ၊ ဝိဒူတိ ဝုစ္စန္တိ' ဟုထွက်ပြန်သတည်း။ ပညဝန္တဖြစ်သော ပုထုဇဉ်နှင့် အရိယာပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် ပညာရှိ အဖြစ်ဖြင့် တူကြကုန်သည် မဟုတ်ကုန်လော။ အသို့မူ၍ အရိယာပုဂ္ဂိုလ်တို့ကိုသာ ဝိသေသအားဖြင့် ဝိဒူဟု၍ ဆိုအပ်ကုန်သနည်းဟူသော စောဒနာကြောင့် 'တေ ဟိ ၊လ၊ သက္ကုဏန္တီတိ'ဟု ထွက်သည်။
(ဋ္ဌ၊ ၁၀) ယသ္မာ ပန၊ ကြောင့်ကား။ အရိယသစ္စပ္ပဋိဝေဓေန၊ အရိယ သစ္စာကိုထိုးထွင်း၍ သိသဖြင့်။ သမုဂ္ဃါဋိတသမ္မောဟာယေဝ၊ အကြွင်းမဲ့ ဖြတ်အပ်ပြီးသော မောဟရှိကုန်သော အရိယာတို့သည်သာလျှင်။ ပရမတ္ထတော၊ အားဖြင့်။ ပဏ္ဍိတာ၊ မည်ကုန်၏။ ကသ္မာ၊ ကား။ ဗာလျာဒိသမတိက္ကမနတော၊ မိုက်သည်၏အဖြစ်အစရှိသည်ကို လွန်သောကြောင့်တည်း။ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ ဘာဝိတလောကုတ္တရမဂ္ဂါ စ၊ ပွားစေအပ်သော လောကုတ္တရာမဂ် ရှိသည်လည်း ဖြစ်ကုန်သော။ သစ္ဆိကတသာမညဖလာ စ၊ မျက်မှောက်ပြုအပ်ပြီးသော သာမညဖိုလ် ရှိသည်လည်းဖြစ်ကုန်သော။ အရိယပုဂ္ဂလာ၊ တို့ကို။ ဝိသေသတော၊ အားဖြင့်။ ဝိဒူတိ၊ ဟူ၍။ ဝုစ္စန္တိ၊ ကုန်၏။
ဟိ သစ္စံ၊ ၏။‌ တေ၊ ထိုအရိယာပုဂ္ဂိလ်တို့သည်။ ယထာဝုတ္တ သာသနဝရံ၊ အကြင် အကြင်ဆိုအပ်ပြီးသော သာသနာတော်မြတ်ကို။ အဝိပရီတတော၊ မဖောက်မပြန်သောအားဖြင့်။ ဉာတုဉ္စ၊ သိခြင်းငှာလည်းကောင်း။ သပရသန္တာနေ၊ ၌။ နေတုဉ္စ၊ ဆောင်ခြင်းငှာလည်းကောင်း။ သက္ကုဏန္တိ၊ စွမ်းနိုင်ကုန်၏(ပါဠိ၌ ‌ဉေယျံဟုပါဌ်ရှိသည်ကို ယှဉ်၍ ဉာတုံကို ဆိုသည်။ နေယျံဟု ရှိသည်ကို ရည်၍ နေတုံကို ဆိုသည်ဟု မှတ်)။ ဣတိ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ အဋ္ဌအရိယပုဂ္ဂလသမူဟဿ၊ ရှစ်ယောက်သော အရိယာပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ အပေါင်းဖြစ်သော။ ပရမတ္ထသံဃဿာပိ၊ ၏လည်း။ ဣဓ၊ ဤဂါထာ၌။ ဂဟိတတ္တာ၊ ကြောင့်(ပကာသိတာသို့ ဆိုက်)။ သုပ္ပဋိပန္နတာ‌ဒယော၊ အစရှိကုန်သော။ အနေကေဟိ၊ ကုန်သော။ သုတ္တပဒေဟိ၊ တို့ဖြင့်။ သံဝဏ္ဏိတာ၊ ချီးမွမ်းအပ်ကုန်သော။ ယေ အရိယသံဃဂုဏာ၊ တို့သည်။ သန္တိ၊ ကုန်၏။ တေပိ အရိယသံဃဂုဏာ၊ တို့ကိုလည်း။ နိရဝသေသတော၊ အားဖြင့်။ ဣဓ၊ ဤဂါထာ၌။ ပကာသိတာ၊ ကုန်၏။ ဣတိ၊ ဤသို့။ ဝေဒိတဗ္ဗာ၊ ကုန်၏။
အရှင်အဋ္ဌကထာဆရာ အရှင်ကစ္စည်းဆရာသည် ပဌမဂါထာဖြင့်သာတိသယဖြစ်သော ရတနတ္တယဂုဏ်ကို ပြပြီးသည် မဟုတ်လော။ အဘယ်အကျိုးငှာ 'ဒွါဒသ ပဒါနိ' ဟူသော ဂါထာကို ဆိုပြန်လေသနည်းဟု ပါဠိ၌ စောဒနာဖွယ်ရှိ၍ ထိုစောဒနာကို ဖြေအံ့သောငှာ 'ဧဝံ ပဌမဂါထာယ ၊လ၊ ပဒါနီတိ ဂါထမာဟ' ဟူသော ပါဌ်ကို မိန့်သတည်း။ ပရိယတ္တိသာသနာကိုသာ အဘယ့်ကြောင့် ဝေဖန်သနည်း။ ကြွင်းသောသာသနာနှစ်ပါးကိုလည်း ဝေဖန်ကောင်းသည် မဟုတ်လော။ သာသနာ၏ အဖြစ်ဖြင့် အတူတူမဟုတ်သလော စုဒ်ရှိရကား 'သဗ္ဗသာသနမူလဘူတံ'ကိုမိန့်သော်။ သာသနာချင်း တူကြလျက် ပရိယတ္တိသာသနာသာ အဘယ့်ကြောင့်မူလဘူတဖြစ်ကုန်အံ့နည်းဟု စောဒနာရှိရကား 'တတ္ထ ယံ ၊လ၊ အဓိဂမူပါယောတိ' ထွက်ပြန်သတည်း။ ပရိယတ္တိအစရှိသော သာသနာဟူ၍ ဂါထာ၌ မဆိုတကားဟု အမေးပုစ္ဆာထွက်ရာသောကြောင့် 'ဧဝံ တိဝိဓမ္ပိ ၊လ၊ သင်္ဂဏှိတွာ'ကို မိန့်သတည်း။ သာသနာသည် အဘယ့်ကြောင့် ပရိယတ္တိစသောအားဖြင့် သုံးပါးပြားအံ့နည်း။ သိက္ခတ္တယ၏ အစွမ်းအားဖြင့်သာ သုံးပါးပြားကောင်းသည် မဟုတ်ကုန်လောဟု စောဒနာထွက်ရာသောကြောင့် 'သင်္ခေပတော ၊လ၊ တိဝိဓံ' ကို မိန့်သော်။ သိက္ခတ္တယဖြင့် သင်္ဂြိုဟ်သည်ကို အဘယ့်ကြောင့် သိသနည်း။ စောဒနာသောကြောင့် 'သဗ္ဗပါပဿ ၊လ၊ ဝစနတော' ထွက်သော်။ သိက္ခတ္တယသည် ဉာဏဝိသေသဝိသယအဝတ္ထာဘေဒအားဖြင့် အဘယ်သို့သုံးပါးပြားသနည်းဟု အမေးပုစ္ဆာ ရှိရာသောကြောင့် 'ကထံ ၊လ၊ ပဋိဝေဓသဒ္ဓမ္မောတိ ဝုစ္စတိ' ထွက်ပြန်သတည်း။ ဧဝံ၊ သို့။ ပဌမဂါထာယ၊ ဖြင့်။ သာတိသယံ၊ အလွန်နှင့် တကွ။ ဝါ၊ လွန်သောအရာရှိသည်ဖြစ်၍(ပရိဒီပနံ၏ ကြိယာဝိသေနတည်း)။ ရတနတ္တယဂုဏပရိဒီပနံ၊ ရတနာသုံးပါးအပေါင်း၏ ဂုဏ်ကျေးဇူးကို ပြခြင်းကို။ ကတွာ၊ ၍။ ဣဒါနိ၊ ၌(ဤနှစ်ပုဒ်ကို ဝိဘဇန္တော အာဟ၌ စပ်)။
"သဗ္ဗပါပဿ ဤဂါထာ၌ ပဌမပါဒဖြင့် အဓိသီလသိက္ခာကို၊ ဒုတိယပါဒဖြင့် အဓိစိတ္တသိက္ခာကို၊ တတိယပါဒဖြင့် အဓိပညာသိက္ခာကို သင်္ဂြိုဟ်သည်။ ၊ အလုံးစုံသော အကုသိုလ်ကို။ အကရဏံ၊ မပြုခြင်းသည်လည်းကောင်း။ ကုသလဿ၊ စတုဘူမိကကုသိုလ်ကို။ ဥပသမ္ပဒါ၊ ပြည့်စုံစေခြင်းသည်လည်းကောင်း။ သစိတ္တပရိယောဒပနံ၊ မိမိစိတ်ကိုဖြူစင်စေခြင်းသည်လည်းကောင်း။ အတ္ထိ၊ ၏။ ဧတံ သဗ္ဗံ၊ ဤအလုံးစုံသည်။ ဗုဒ္ဓါနံ၊ တို့၏။ သာသနံ၊ အဆုံးအမတော်တည်း"။
ဣတိ၊ ဤသို့။ ဝစနတော၊ ကြောင့်။ သင်္ခေပတော၊ အားဖြင့်။ သာသနံ၊ သည်။ သိက္ခတ္တယသင်္ဂဟံ၊ သည်။ ဟောတိ၊ ၏။ တံ ပန သိက္ခတ္တယံ၊ သည်ကား။ ဉာဏဝိသေသဝိသယဘာဝဘေဒတော စ၊ သုတမယ အစရှိသော ဉာဏ်အထူး၏ အာရုံ၏ အဖြစ်ဟူသော အပြားအားဖြင့်လည်းကောင်း။ အဝတ္ထာဘေဒတော စ၊ အခိုက်အတန့်အပြားအားဖြင့်လည်းကောင်း။ တိဝိဓံ၊ သည်။ ဟောတိ၊ ၏။
ကထံ ဟောတိ၊ နည်းဟူမူကား။
သုတမယဉာဏ‌ဂေါစရော စ၊ သုတမယဉာဏ်၏အာရုံလည်းကောင်း။ ယော သုတမယဉာဏဂေါစရော ဤ၌ ယော-သဒ္ဒါကား တဟူသောနိယတ်ကို ပင့်သော သဒ္ဒါတည်း။ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ-စသည်ကဲ့သို့။ ထို့ကြောင့် မဏိဒီပ၌ ဧတ္ထယန္တိပဒေန ဒုဂ္ဂဟိတာ ပရိယတ္တီတိ ဧတ္ထ ဝုတ္တပရိယတ္တိဒုဂ္ဂဟဏမေဝ ပရာမာသကိစ္စံ၊ နဒုဂ္ဂဟိတာ ပရိယတ္တီတိ အာဟ ယန္တိ ပရိယတ္တိဒုဂ္ဂဟဏံ သန္ဓာယ ဝုတ္တန္တိ၊ ဧတေန စ တသဒ္ဒါနပေက္ခော ယသဒ္ဒေါပိ အတ္ထီတိ ဝိညာယတိဟု မိန့်သတည်း။ ဤ၌ သုတမယဉာဏ ဂေါစရောစသော သုံးပုဒ်တို့ဖြင့် ဉာဏဝသေသဝိသယအားဖြင့် သုံးပါးပြားသည်ကို ပြ၏။ ယော ပရိယတ္တိ သဒ္ဓမ္မောတိ ဝုစ္စတိ စသော သုံးပုဒ်တို့ဖြင့် အဝတ္ထာဘေဒအားဖြင့် သုံးပါး ပြားသည်ကို ပြ၏။ ၊ ကို။ "ပရိယတ္တိသဒ္ဓမ္မော"တိ၊ ဟူ၍။ ဝုစ္စတိ၊ ၏။
စိန္တာမယဉာဏဂေါစရော စ၊ လည်းကောင်း။ ယော စိန္တာမယဉာဏဂေါစရော၊ ကို။ အာကာရပရိဝိတက္ကဒိဋ္ဌိနိဇ္ဈာနက္ခန္တီတိ၊ အခြင်းအရာကို ကြံခြင်း ပညာဖြင့်ဆင်ခြင်ခြင်းကြောင့် နှစ်သက်ခြင်းတို့ဖြင့်။ ဂဟေတဗ္ဗာကာရော၊ ယူအပ်သောအခြင်းအရာရှိသော။ ဝိမုတ္တာယတနဝိသေသော၊ အရဟတ္တဖိုလ်၏ အကြောင်းအထူးဖြစ်သော။ "ပဋိပတ္တိသဒ္ဓမ္မော"၊ မည်၏။ ဣတိ၊ သို့။ ဝုစ္စတိ၊ ၏။
ဝိပဿနာဉာဏာဒိသဟဂတော၊ ဝိပဿနာဉာဏ် အစရှိသည်တို့နှင့် တကွဖြစ်သော။ ဘာဝနာမယဉာဏဂေါစရော စ၊ လည်းကောင်း။ ယော ဘာဝနာမယဉာဏဂေါစရော၊ ကို။ "ပဋိဝေဓသဒ္ဓမ္မော"တိ၊ ဟူ၍။ ဝုစ္စတိ၊ ၏။ ဣတိ၊ သို့။ တိဝိဓံ၊ သည်။ ဟောတိ၊ ၏(ဤသို့လည်း သမ္ဗန်)။
ဧဝံ၊ သို့လျှင်။ တိဝိဓမ္ပိ၊ လည်း‌ဖြစ်သော။ သာသနံ၊ ကို။ သာသနရန္တိ ပဒေန၊ ဖြင့်။ သင်္ဂဏှိတွာ၊ သင်္ဂြိုဟ်၍။ တ္ထ၊ ထိုသုံးပါးသော သာသနာတို့တွင်။ ပဌမံ၊ သော။ ယံ သာသနံ၊ အကြင် ပရိယတ္တိသာသနာသည်။ အတ္ထိ၊ ၏။ တံ သာသနံ၊ သည်။ ဣ‌တရေသံ၊ ဤမှတစ်ပါးသော ပဋိပတ္တိ ပဋိဝေဓသာသနာတို့ကို။ အဓိဂမူပါယော၊ ရခြင်း၏ အကြောင်းသည်။ ဝါ၊ သိခြင်း၏ အကြောင်းသည်။ ဟောတိ၊ ၏။ ဣတိ တသ္မာ၊ ကြောင့်(မူလဘူတ၌ စပ်)။ သဗ္ဗသာသနမူလဘူတဉ္စ၊ အလုံးစုံသောသာသနာ၏ အကြောင်းရင်းလည်းဖြစ်သော။ အတ္တနော၊ ၏။ ပကရဏဿ၊ ၏။ ဝိသယဘူတဉ္စ၊ အရာလည်းဖြစ်သော(သဗ္ဗသာသနမူလဘူတံ ဘူတတ္တာ စ= ကြောင့်လည်းကောင်း စသည်ဖြင့်လည်း ပေး)။ ပရိယတ္တိသာသနမေဝ၊ ကိုသာလျှင်။ တာဝ၊ စွာ။ သင်္ခေပတော၊ အားဖြင့်။ ဝိဘဇန္တော၊ ၍။ "ဒွါဒသ ပဒါနီ"တိ ဂါထံ၊ ကို။ အာဟ၊ ပြီ။
တတ္ထ တိဿံ ဂါထာယံ၊ ၌။ သမဘိနိဝိဋ္ဌော၊ သော။ ဒွါဒသာတိ အယံ သဒ္ဒေါ၊ သည်။ ဂဏနပရိစ္ဆေဒေါ၊ ရေတွက်ခြင်းကို ပိုင်းခြားကြောင်းဖြစ်သော သဒ္ဒါတည်း။
ပဒါနီတိ ဣဒံ ဝစနံ၊ သည်။ ပရိစ္ဆိန္နဓမ္မနိဒဿနံ၊ ဒွါဒသသဒ္ဒါဖြင့် ပိုင်းခြားအပ်သောအနက်ကို ပြကြောင်းဖြစ်သော သဒ္ဒါတည်း။
တေသု၊ ထိုတစ်ဆယ့်နှစ်ပုဒ်တို့တွင်။ ဗျဉ္ဇနပဒါနိ၊ ဗျဉ္ဇနပဒတို့သည်။ ဧတေဟိ ဗျဉ္ဇနေဟိ၊ တို့ဖြင့်။ အတ္ထော၊ ကို။ ပဇ္ဇတိ၊ သိအပ်၏။ ဣတိ ဣမိနာ ဝစနတ္ထေန၊ ဖြင့်။ ပဒါနိ၊ မည်ကုန်၏။
အတ္ထပဒါနိ ပန၊ အတ္ထပဒတို့သည်ကား။ ပဇ္ဇန္တိဉာယန္တိ၊ ကုန်၏။ ဣတိ ဣမိနာ ဝစနတ္ထေန၊ ဖြင့်။ ပဒါနိ၊ မည်ကုန်၏။
ဝါ၊ ကား။ ဥဘယမ္ပိ၊ နှစ်ပါးသော ဗျဉ္ဇနပဒ အတ္ထပဒ တို့သည်လည်း။ ဥဘယထာ၊ နှစ်ပါးသော ကရဏသာဓန ကမ္မသာဓန၏ အစွမ်းအားဖြင့်။ ယောဇေတဗ္ဗံ၊ ၏။ ကသ္မာ၊ ကား။ ဗျဉ္ဇပဒါနမ္ပိ၊ တို့၏လည်း။ အဝိပရီတံ၊ မဖောက်မပြန်။ ပဋိပဇ္ဇိတဗ္ဗတ္တာ၊ သိအပ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ အတ္ထပဒါနံ၊ တို့၏။ ဥတ္တရိ ဝိသေသာဓိဂမဿ၊ အထက်ဖြစ်သော တရားအထူးကို ရခြင်း၏။ ကာရဏဘာဝတော၊ အကြောင်းဖြစ်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်။ ဥဘယမ္ပိ၊ ကိုလည်း။ ဥဘယထာ၊ ဖြင့်။ ယောဇေတဗ္ဗံ၊ ၏(ဤသို့ပေး)။ တာနိ ပဒါနိ၊ ထိုဗျဉ္ဇနပဒ အတ္ထပဒတို့သည်။ ပရတော၊ မှ။ ဝါ၊ ၌။ ပါဠိယညေဝ၊ ၌သာလျှင်။ အာဝိ ဘဝိဿန္တိ၊ ထင်ရှား ဖြစ်ကုန်လတ္တံ့။ ဣတိ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ တတ္ထေဝ၊ ထိုနောက်ပါဠိ၌သာလျှင်။ ဝဏ္ဏယိဿာမ၊ ကုန်အံ့။
အတ္ထသူစနာဒိအတ္ထတော၊ အကျိုးကို ပြခြင်း အစရှိသော အနက်ကြောင့်။ ဝါ၊ အနက်ကို ပြခြင်း အစရှိသော အနက်ကြောင့်။ သုတ္တံ၊ မည်၏။
ဟိ၊ စွ။ "အတ္ထာနံ ၊လ၊ အက္ခာတ"န္တိ၊ ဟူ၍။ ဧတံ ဝစနံ၊ ကို။ သင်္ဂဟေသု၊ အဋ္ဌကထာတို့၌။ ဝုတ္တံ၊ ပြီ။
"အတ္ထာနံ၊ အကျိုးတို့ကို။ ဝါ၊ အနက်တို့ကို။ သူစနတော စ၊ ပြတတ်သောကြောင့်လည်းကောင်း။ သုဝုတ္တတော စ၊ ကောင်းစွာဟောရာဖြစ်သောကြောင့်လည်းကောင်း။ သဝနတော စ၊ ပွားစေတတ်သောကြောင့်လည်းကောင်း။ အထ၊ ထိုမြို့။ သူဒနတော စ၊ ယိုစေတတ်သောကြောင့်လည်းကောင်း။ သုတ္တာဏာ စ၊ ကောင်းစွာ စောင့်တတ်သောကြောင့်လည်းကောင်း။ သုတ္တသဘာဂတော စ၊ တမျဉ်းချည် ပန်းသီချည်နှင့်တူသောကြောင့်လည်းကောင်း။ "သုတ္တ"န္တိ၊ ဟူ၍။ အက္ခာတံ၊ ၏"။
**ယင်းသို့ 'အတ္ထာနံ သူစနတော'စသည်ကို အဋ္ဌကထာတို့၌ ဆိုသောကြောင့်ထိုနှင့်အညီ ဤ၌ သုတ္တမည်သည်ရှိသော် 'အတ္ထာနံ သူစနတော'စသည်ကိုသုတ္တန်ပိဋက၏ အစွမ်းဖြင့် အဋ္ဌကထာတို့၌ ဆိုသောကြောင့် ဤ၌လည်း သုတ္တန်ပိဋက၏ အစွမ်းအားဖြင့်သာ ယှဉ်အပ်သလော။ ယင်းသို့ ယှဉ်သည်ရှိသော်နေတ္တိကျမ်းသည် သုတ္တန်ပိဋက၏သာ အဖွင့်ဖြစ်ခဲ့ရာ၏ဟု စောဒနာရာသည်ကိုမြင်ရကား 'တဒေတံ' စသည်ကို မိန့်သော်။ (ဋ္ဌ၊၁၁)တဒေတံ တံ ဧတံ ဝစနံ၊ ထိုအတ္ထာနံ သူစနတော အစရှိသော စကားကို။ တတ္ထ၊ ထိုအဋ္ဌကထာတို့၌။ သုတ္တပိဋကဝသေန၊ သုတ္တန်ပိဋက၏ အစွမ်းအားဖြင့်။ အာဂတံ၊ ၏။ ဣဓ ပန၊ ဤနေတ္တိကျမ်း၌ကား။ ဝါ၊ ဤဂါထာ၌ကား။ ပိဋကတ္တယဝသေန၊ ဖြင့်။ ယောဇေတဗ္ဗံ၊ ၏။
**အဋ္ဌကထာတို့၌ 'အတ္ထာနံ သူစနတော' စသောစကားသည် သုတ္တန်ပိဋက၏အစွမ်းအားဖြင့် လာသောကြောင့် ဤ၌လည်း သတ္တန်ပိဋက၏ အစွမ်းအားဖြင့်သာယှဉ်ကောင်းပါသည် မဟုတ်ပါလော။ အသို့မူ၍ ပိဋကသုံးပုံ၏ အစွမ်းအားဖြင့်ယှဉ်အပ်သနည်းဟု စောဒနာရှိရကား 'ဒွါဒသ ပဒါနိ' စသည်ကို မိန့်သတည်း။ "ဒွါဒသ ပဒါနိ သုတ္တ"န္တိ၊ ဟူ၍။ ယံ ပရိယတ္တိသာသနံ၊ ကို။ ဝုတ္တံ၊ ၏။ တစ်နည်းကား-"ဒွါဒသ ပဒါနိ သုတ္တ"န္တိ၊ ဟူ၍။ ဝုတ္တံ၊ သော။ ယံ ပရိယတ္တိသာသနံ၊ သည်။ အတ္ထ၊ ၏။ ဣတိ အယံ၊ ကား။ အတ္ထော၊ တည်း(နိယတ်ကား တံ သဗ္ဗံတည်း၊ဤပါဌ်ဖြင့် ပိဋကသုံးပုံ၏ အစွမ်းအားဖြင့် ယှဉ်အပ်သည်၏ အဖြစ်ကိုလည်းကောင်း၊တံ သဗ္ဗံ၏ အနိယတ်ကိုလည်းကောင်း ပြ၏)။
တံ သဗ္ဗန္တိ၊ ကား။ "သုတ္တ"န္တိ၊ ဟူ၍။ ဝုတ္တံ၊ သော။ သကလံ၊ သော။ တံ ဗုဒ္ဓဝစနံ၊ သည်။
ဗျဉ္ဇနဉ္စ အတ္ထော စာတိ၊ ကား။ ဗျဉ္ဇနဉ္စေဝ၊ ဗျဉ္ဇနပဒခြောက်ပါးသည်လည်း။ ဟောတိ၊ ၏။ တဒတ္ထော စ၊ ထိုဗျဉ္ဇနပဒ၏ အနက်ဖြစ်သော အတ္ထပဒခြောက်ပါးသည်လည်း။ ဟောတိ၊ ၏။
ယတော ဤ၌လည်း ယတောဟူသော အနိယတ်၏ နိယတ်ဖြစ်သော တကားမရှိဟု မှတ်။ ဤအတူ နောက်နောက်သော အရာတို့၌ မှတ်လင့်ကုန်။ ၊ ယင်းဗျဉ္ဇနပဒ အတ္ထပဒအားဖြင့်။ "ဒွါဒသ ပဒါနိ သုတ္တ"န္တိ၊ ဟူ၍။ ဝုတ္တံ၊ ၏။
ဣဒံ အယံ အဓိပ္ပါယော၊ ကို။ ဝုတ္တံ ဝုတ္တော၊ သည်။ ဟောတိ၊ ၏။ အတ္ထသူစနာဒိတော၊ အကျိုးကိုပြခြင်း အစရှိသော အဖြစ်ကြောင့်။ ပရိယတ္တိဓမ္မော၊ သည်။ သုတ္တံ၊ မည်၏။ တဉ္စ သဗ္ဗံ၊ ထိုအလုံးစုံသော သုတ်သည်လည်း။ အတ္ထတော၊ သရုပ်အားဖြင့်။ ဆ၊ ကုန်သော။ ဗျဉ္ဇနပဒါနိ စေဝ၊ တို့လည်းကောင်း။ ဆ၊ ကုန်သော။ အတ္ထပဒါနိ စ၊ တို့လည်းကောင်း။ ဣတိ၊ သို့။ ဒွါဒသ ပဒါနိ ဤကား 'ပကတီ ဝိကတီ စာပိ၊ ယတြ ဝုတ္တံ ဒွယမ္ပိ စ။ ဝါစကော ပကတီသင်္ချံ၊ ဂဏှာတိဿာ ပဓာနတော'ဟု ကစ္စာယနသာရ ဆိုသောကြောင့် ပကတိသို့ လိုက်၍ ဧကဝုစ်ကြိယာ ထည့်သည်။ ထိုဂါထာသည် ယေဘုယျသာ ဖြစ်ရကား ဟောန္တိဟူ၍လည်း ပေး။ ၊ တစ်ဆယ့်နှစ်ပုဒ်တို့သည်။ ဟောန္တိ၊ ကုန်၏။ ဣတိ၊ ဤသို့။ ဝုတ္တံ ဝုတ္တော၊ သည်။ ဟောတိ၊ ၏။
အထ ဝါ၊ ကား။ ယဒေတံ ယံ ဧတံ ဗုဒ္ဓဝစနံ၊ ကို။ "သာသနဝရ"န္တိ၊ ဟူ၍။ ဝုတ္တံ၊ ၏။ တံ သဗ္ဗံ၊ ထိုအလုံးစုံသော ဘုရားစကားတော်သည်။ သုတ္တံ၊ မည်၏။ ကသ္မာ၊ ကား။ ပရိယတ္တိသာသနဿ၊ ကို။ အဓိပ္ပေတတ္တာ၊ အလိုရှိအပ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်တည်း။
အတ္ထတော ပန၊ အားဖြင့်ကား။ ဒွါဒသ ပဒါနိ၊ တို့သည်။ ဟောန္တိ၊ ကုန်၏။ ကသ္မာ၊ ကား။ ဗျဉ္ဇနတ္ထပဒသမုဒါယဘာဝတော၊ ဗျဉ္ဇနပဒအတ္ထပဒတို့၏ အပေါင်းဖြစ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်တည်း။ မယာ၊ သည်။ ဝုတ္တဿ၊ ဆိုအပ်သော စကား၏။ သာဓကံ၊ သော။ ယထာ ကိံ ဝစနံ၊ ကို။ အာစရိယော၊ အရှင်ကစ္စည်းဆရာသည်။ အာဟ၊ နည်းဟူမူကား။
"ဗျဉ္ဇနဉ္စ အတ္ထော စာ"တိ၊ ဟူ၍။ အာဟ၊ ၏။
တံ ဝိညေယျံ ဥဘယန္တိ၊ ကား။ ဝစနဝစနီယဘာဝေန၊ သဒ္ဒါအနက်၏ အဖြစ်ဖြင့်။ သမ္ဗန္ဓေ၊ စပ်သော။ ယသ္မိံ ဗျဉ္ဇနေ စ၊ အကြင် သဒ္ဒါ၌လည်းကောင်း။ ယသ္မိံ အတ္ထေ စ၊ အကြင်အနက်၌ လည်းကောင်း။ သုတ္တဝေါဟာရော၊ သုတ်ဟူ၍ ခေါ်ဝေါ်ခြင်းသည်။ ဟောတိ၊ ၏။ တဒုဘယံ၊ ထိုနှစ်ပါးသော သဒ္ဒါအနက်ကို။ သရူပတော၊ အားဖြင့်။ ဝိညာတဗ္ဗံ၊ သိအပ်၏။ တတ္ထ၊ ထိုသဒ္ဒါအနက်တို့တွင်။ ကတမံ၊ အဘယ်သည်။ ဗျဉ္ဇနံ၊ သဒ္ဒါမည်သနည်း။ ကတမော စ၊ သည်လည်း။ အတ္ထော၊ အနက်မည်သနည်း။ တစ်နည်းကား-ဗျဉ္ဇနံ၊ သည်။ ကတမံ၊ အဘယ်နည်း။ အတ္ထော စ၊ သည်လည်း။ ကတမော၊ နည်း။ ဣတိ၊ သို့။ ဝိညာတဗ္ဗံ၊ ၏။ တေနေဝ၊ ကြောင့်သာလျှင်။
"ကော အတ္ထော ဗျဉ္ဇနံ ကတမ"န္တိ၊ ဟူ၍။ အာဟ၊ ပြီ။
ဧဝံ၊ သို့။ "သာသနဝရ"န္တိ၊ ဟူ၍။ ဝုတ္တဿ၊ သော။ သုတ္တဿ၊ ၏။ ပရိယတ္တိဘာဝဉ္စ၊ ပရိယတ္တိအဖြစ်ကိုလည်းကောင်း။ တဿ သုတ္တဿ၊ ၏။ အတ္ထဗျဉ္ဇနပဒဘာဝေန၊ အတ္ထပဒဗျဉ္ဇနပဒအဖြစ်ဖြင့်။ ဝေဒိတဗ္ဗတဉ္စ၊ သိအပ်သည်၏အဖြစ်ကိုလည်းကောင်း။ ဒဿေတွာ၊ ၍။ ဣဒါနိ၊ ၌။ တဿ၊ ထိုသုတ်ကို။ ပဝိစယုပါယံ၊ ရွေးချယ်စိစစ်ခြင်း၏ အကြောင်းဖြစ်သော။ နေတ္တိပ္ပကရဏံ၊ ကို။ ပဒတ္ထဝိဘာဂေန၊ ပုဒ်အနက်ကို ဝေဖန်သောအားဖြင့်။ ဒဿေတုံ၊ ငှာ။ "‌သောဠသ ဟာရာ"တိ ဂါထံ၊ ကို။ အာဟ၊ ပြီ။
တတ္ထ တိဿံ ဂါထာယံ၊ ၌။ အတ္ထော၊ ကို။ ဧဝံ၊ သို့။ ဝေဒိတဗ္ဗော၊ အပ်၏။ ဧတိဿာ‌ နေတ္တိယာ၊ အား။ ဝါ၊ ၌။ သောဠသ၊ ကုန်သော။ ဟာရာ၊ တို့သည်။ သန္တိ၊ ကုန်၏။ ဣတိ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ သာ နေတ္တိ၊ သည်။ သောဠသဟာရာ၊ သောဠသဟာရမည်၏။
ပဉ္စနယာ အဋ္ဌာရသမူလပဒါတိ ဧတ္ထာပိ၊ ပဒါဟူသော ဤနှစ်ပုဒ်တို့၌လည်း။ ဧသေဝ နယော၊ ဤနည်းကိုသာလျှင်။ ဒဋ္ဌဗ္ဗော၊ ၏။
အထ ဝါ၊ ကား။ သောဠသ၊ ကုန်သော။ ဟာရာ၊ တို့တည်း။ သောဠသဟာရာ၊ ရတို့။
ဧဝံ၊ တူ။ ဣတရတ္ထာပိ၊ ဤမှတစ်ပါးသော ပဉ္စနယာ အဋ္ဌာရသမူလပဒါဟူသော ဤနှစ်ပုဒ်တို့၌လည်း။ ဒဋ္ဌဗ္ဗော၊ ၏။
**ရှေးဗဟုဗ္ဗီဟိသမာသ်ကိုသာ ဆိုကောင်းသည် မဟုတ်ကုန်လော။ အသို့မူ၍ဒိဂုသမာသ်ကို ဆိုပြန်သနည်းဟု စုဒ်ရှိရကား 'ဟာရနယမူလပဒါနိ ဧဝ' စသည်ကိုမိန့်သတည်း။** ဟိ၊ စွ။ သင်္ခေပတော စ၊ အားဖြင့်လည်းကောင်း။ ဝိတ္ထာရတော စ၊ အားဖြင့်လည်းကောင်း။ ဘာသိတာနိ၊ ဆိုအပ်ကုန်သော။ ဟာရနယမူလပဒါနိ ဧဝ ဟာရနယမူလပဒတို့သာ နေတ္တိမည်၏။ ဟာရနယမူလပဒ တို့၏ တည်ရာနေတ္တိ အသီးမရှိ ဟူလိုသော်။ ရှေးဝိကပ်၌ကား အစိတ်ဖြစ်သော ဟာရ စသည်တို့၏ အပေါင်းဖြစ်သော နေတ္တိကျမ်းသည် တည်ရာဖြစ်၏ ဟူလိုသော်။ ၊ တို့သည်သာလျှင်။ နေတ္တိ၊ မည်၏။ ဣတိ၊ ဤသို့။ ဝေဒိတဗ္ဗံ၊ ၏။
သာသနဿ ပရိယေဋ္ဌီတိ ဧတ္ထ၊ ၌။ သာသနဿ၊ ၏။ အတ္ထပရိယေသနာ၊ အနက်ကို ရှာမှီးကြောင်းဖြစ်သော။ ပရိယတ္တိသာသနဿ၊ ၏။ အတ္ထသံဝဏ္ဏနာ၊ အနက်ကို ဖွင့်ကြောင်းဖြစ်သော။ ဝါ၊ အဋ္ဌကထာဖြစ်သော။ ဣတိ အယံ၊ ကား။ အတ္ထော၊ တည်း။ ဝါ၊ ကား။ သကလဿေဝ၊ သာလျှင်ဖြစ်သော။ သာသနဿ၊ ၏။ အတ္ထဝိစာရဏာ၊ အနက်ကို စီရင်ရာ စီရင်ကြောင်းဖြစ်သော။ ဣတိ အယံ၊ ကား။ အတ္ထော၊ တည်း။
*‌*ရှေးဝိကပ်ကိုသာ ဆိုပါလော။ အဘယ့်ကြောင့် ဒုတိယဝိကပ်ကိုဆိုပြန်သနည်း စုဒ်ရှိရကား 'ပဋိပတ္တိပဋိဝေဓေဟိ ဟိ' စသည်ကို မိန့်သော်။ ဟိ ယသ္မာ၊ ကြောင့်။ ပဋိပတ္တိပဋိဝေဓေပိ၊ ပဋိပတ္တိသာသနာ ပဋိဝေဓသာသနာတို့ကိုလည်း။ နေတ္တိနယာနုသာရေန၊ နေတ္တိနည်းကို အစဉ်မှီးသဖြင့်။ အဓိဂစ္ဆန္တိ၊ သိကုန်၏။ ဣတိ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ ဒုတိယဝိကပ္ပေါ၊ ကို။ မယာ၊ သည်။ ဝုတ္တော၊ ၏(ဤသို့သမ္ဗန်)။
မဟကစ္စာနေနာတိ ဧတ္ထ ပါဌေ၊ ၌။ ကစ္စောတိ၊ ကစ္စောဟူသည်။ ပုရာတနော၊ ရှေး၌ဖြစ်သော။ ဣသိ၊ ရသေ့တည်း။ တဿ၊ ထိုကစ္စရသေ့၏။ ဝံသာလင်္ဥာရဘူတော၊ အနွယ်၏ တန်ဆာသဖွယ်ဖြစ်သော။ ဝါ၊ အနွယ်ကို တင့်တယ်စေတတ်သည်ဖြစ်၍ဖြစ်သော။ အယံ မဟာထေရော၊ ကို။ "ကစ္စာနော"တိ၊ ဟူ၍။ ဝုစ္စတိ၊ ၏။
မဟာကစ္စာနောတိ ဣဒံ ဝစနံ ပန၊ သည်ကား။ ပူဇာဝစနံ၊ ပူဇော်ခြင်း၏ အစွမ်းအားဖြင့်ဆိုသော စကားတည်း။ ဝါ၊ ပူဇော်ခြင်းကို ဟောသော သဒ္ဒါတည်း။ ကိမိဝ၊ အဘယ်သဒ္ဒါကဲ့သို့နည်း ဟူမူကား။ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနောတိ ဝစနံ ယထာ၊ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနောဟူသော သဒ္ဒါကဲ့သို့တည်း။ "ကစ္စာယနဂေါတ္တ-နိဒ္ဒိဋ္ဌာ"တိပိ၊ ဟူ၍လည်း။ ပါဌော၊ သည်။ အတ္ထိ၊ ၏။
အယဉ္စ ဂါထာ၊ ကိုလည်း။ နေတ္တိံ၊ နေတ္တိကျမ်းကို။ သင်္ဂါ‌ယန္တေဟိ၊ သင်္ဂါယနာတင်ကုန်သော ဆရာတို့သည်။ ပကရဏတ္ထသင်္ဂဏှနဝသေန၊ ကျမ်း၏အနက်ကို အကျဉ်းရေတွက်သည်၏ အစွမ်းအားဖြင့်။ ဌပိတာ၊ ထားအပ်၏။ ဣတိ၊ သို့။ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ၊ ၏။
စ၊ သာမကသေး။ အယံ ဂါထာ ယထာ၊ ဤဂါထာကိုကဲ့သို့။ ဧဝံ တထာ၊ တူ။ ဟာရဝိဘင်္ဂဝါရေ၊ ၌။ တံတံဟာရနိဒ္ဒေသနိဂမနေ၊ ထိုထိုသို့သော ဟာရနိဒ္ဒေသ၏ နိဂုံး၌။ "တေနာဟ အာယသ္မာ"တိ အာဒိဝစနံ၊ ကို။ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ၏။ ဟာရာဒိသမုဒါယဘူတာယ့၊ ဟာရအစရှိသည်တို့၏ အပေါင်းဖြစ်၍ ဖြစ်သော။ နေတ္တိယဉ္စ၊ ၌လည်းကောင်း။ ဗျဉ္ဇနတ္ထသမုဒါယေ၊ သဒ္ဒါအနက်တို့၏ အပေါင်းဖြစ်သော။ သုတ္တေ စ၊ ၌လည်းကောင်း။ ကိံ၊ အဘယ်သို့။ ကေန၊ အဘယ်ဖြင့်။ ဝိစိယတိ၊ ရွေးချယ်စိစစ်အပ် သနည်း။ ဣတိ ဝိစာရဏာယံ၊ ဤသို့သော စောဒနာအစီရင်ကြောင့်။
"ဟာရာ ဗျဉ္ဇနဝိစယော"တိ အာဒိ၊ ကို။ အာဟ၊ ပြီ။
(ဋ္ဌ၊၁၂) တတ္ထ ဝစနေ၊ ထိုဟာရာ ဗျဉ္ဇနဝိစယော အစရှိသော ပါဠိ၌။ သောဠသပိ၊ လည်းဖြစ်ကုန်သော။ ဟာရာ၊ တို့သည်။ မူလပဒနိဒ္ဓါရဏံ၊ မူလပဒကို ထုတ်ခြင်းကို။ အန္တရေန၊ ကြဉ်၍။ ဗျဉ္ဇနမုခေနေဝ၊ သဒ္ဒါကို အကြောင်းပြုသဖြင့် သာလျှင်။ သုတ္တဿ၊ ၏။ သံဝဏ္ဏနာ၊ အဖွင့်တို့သည်။ ဟောန္တိ၊ ကုန်၏။ နယာ ဝိယ၊ နည်းတို့ကဲ့သို့။ မူလပဒသင်္ခါတသဘာဝဓမ္မနိဒ္ဓါရဏမုခေန၊ မူလပဒဟု ဆိုအပ်သောသဘောတရားတို့ကို ထုတ်ခြင်းကို အကြောင်းပြုသဖြင့်။ သုတ္တဿ၊ ၏။ သံဝဏ္ဏနာ၊ တို့သည်။ န ဟောန္တိ၊ ကုန်။ ဣတိ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ တေ ဟာရာ၊ တို့ကို။ "ဗျဉ္ဇနဝိစယော သုတ္တဿာ"တိ၊ ဟူ၍။ ဝုတ္တာ၊ ကုန်၏။
အတ္ထနယာ ပန၊ အတ္ထနယတို့သည်ကား။ ယထာဝုတ္တအတ္ထမုခေနေဝ၊ အကြင် အကြင်ဆိုအပ်ပြီးသော အနက်ကို အကြောင်းပြုသဖြင့်သာလျှင်။ သုတ္တဿ၊ ၏။ အတ္ထသမ္ပဋိပတ္တိယာ၊ အနက်ကို သိခြင်းငှာ။ ဟောန္တိ၊ ကုန်၏။ ဣတိ တသ္မာ၊ ကြောင့်။
"နယာ တယော စ သုတ္တတ္ထော"တိ၊ ဟူ၍။ အာဟ၊ ပြီ။
အယဉ္စ ဝိစာရဏာ၊ ဤအစီအရင်သည်လည်း။ ပရတောပိ၊ ၌လည်း။ အာဂမိဿတိ၊ လာလတ္တံ့(နိဒ္ဒေသဝါရ၏ အဆုံး၌ တီဏိ စ နယာ အနူနာ အစရှိသဖြင့် လာလတ္တံ့ဟူလိုသော်)။
ကေစိ၊ တို့သည်။ "နယော စာ"တိ၊ ဟူ၍။ ပဌန္တိ၊ ကုန်၏။ တံ၊ ထိုသို့ရွတ်ခြင်းသည်။ န သုန္ဒရံ၊ မကောင်း။
ဥဘယံ ပရိဂ္ဂဟီတန္တိ၊ ကား။ ဟာရာ စ၊ တို့လည်းကောင်း။ နယာ စ၊ တို့လည်းကောင်း။ ဣတိ၊ သို့။ ဧတံ ဥဘယံ၊ ကို။ သုတ္တဿ၊ ၏။ အတ္ထနိဒ္ဓါရဏဝသေန၊ အနက်ကို ထုတ်သည်၏ အစွမ်းအားဖြင့်။ ပရိသမန္တတော၊ ထက်ဝန်းကျင်မှ။ ဂဟိတံ၊ ယူအပ်၏။ သဗ္ဗထာ၊ အလုံးစုံသော အပြားအားဖြင့်။ သတ္တေ၊ ၌။ ယောဇိတံ၊ ယှဉ်စေအပ်၏။
**ဝုစ္စတိသည် ကတ္တားအနက်၌ ကမ္မနိဒ္ဒေသဖြစ်ရကား ဝုစ္စတိ စသည်ကိုမိန့်သတည်း။** သုတ္တံ၊ ကို။ ဝုစ္စတိ ဝဒတိ သံဝဏ္ဏေတိ၊ ဖွင့်၏။ တစ်နည်းကား-သုတ္တံ ဤနောက်နည်း၌ ဖွင့်တတ်သော ဆရာသာလျှင်သံဝဏ္ဏေတဗ္ဗသုတ်ကို နေတ္တိနည်းဖြင့်ဖွင့်ငြားသော်လည်း ဖွင့်ခြင်းကြိယာ၏ ပြီးလွယ်သော အဖြစ်ဖြင့် တစ်ပါးသော ကတ္တုဗျာပါရကို မငဲ့မူ၍ ကံဖြစ်လျက် ကတ္တားဖြစ်သောကြောင့်သုတ်သည် ဖွင့်၏ဟူပါသတည်း။ 'ကုသုလော ဘိဇ္ဇတေ သယံ'ကဲ့သို့ ဟူလိုသော်။ ဒေသနာဒေသိတနှစ်ပါးကို ဧကန္တအားဖြင့် သိအပ်သည်သာတည်း။ တစ်နည်းကား-ဒေသနာဒေသိတနှစ်ပါးကိုသာ သိအပ်သတည်းဟု 'ဥဘယမေဝ'၌ ဧဝသဒ္ဒါဖြင့် မှတ်၍ ပြသည်ဟူလိုသော်။ ဤအဓိပ္ပါယ်ကို မှီ၍ 'နိယမေတွာတိ တဿ ဧကန္တတော ဝိညေယျတံ တဿေဝဝါ ဝိညေယျတံ အဝဓာရေတွာ' ဟူသော ဋီကာအဓိပ္ပါယ်ကိုလည်း ကျပါစေ။ ၊ သည်။ ဝုစ္စတိ ဝဒတိ သံဝဏ္ဏေတိ၊ ဖွင့်၏။
ကထံ သံဝဏ္ဏေတိ၊ အဘယ်သို့ ဖွင့်သနည်း ဟူမူကား။
ယထာသုတ္တံ သုတ္တာနုရူပံ၊ သံဝဏ္ဏေတဗ္ဗသုတ်အားလျော်စွာ။ သံဝဏ္ဏေတိ၊ ၏။ ယံ သုတ္တံ၊ ကို။ ယထာ၊ အကြင်အခြင်းဖြင့်။ သံဝဏ္ဏေတဗ္ဗံ၊ ၏။ တထာ၊ ထိုအခြင်းဖြင့်။ သံဝဏ္ဏေတိ၊ ၏။ ဣတိ အယံ၊ ကား။ အတ္ထော၊ တည်း။ ဝါ၊ ကား။
ယံ ယံ၊ အကြင်အကြင်သို့သော။ သုတ္တံ၊ သုတ်တည်း။ ဣတိ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ ယထာသုတ္တံ၊ မည်၏။ သဗ္ဗံ၊ သော။ သုတ္တံ၊ ကို။ တစ်နည်းကား- သုတ္တံ၊ သည်။ သံဝဏ္ဏေတိ၊ ၏။ ဣတိ အယံ၊ ကား။ အတ္ထော၊ တည်း။
**ရှေးဝိကပ်ဖြင့်ပင် မပြီးကောင်းသလော။ အသို့မူ၍ ဝိစ္ဆတ္ထအားဖြင့်နောက်ဝိကပ်ကို ကြံပြန်လေသနည်း။ တစ်နည်းကား- နေတ္တိနည်းဖြင့် ပိဋကသုံးပုံအနှံ့ မဖွင့်အပ်ဘဲလျက်ကိုလည်း ဝိစ္ဆတ္ထကြံခြင်းသည် သင့်အံ့လော စုဒ်ရှိရကား'နေတ္တိနယေန ဟိ' စသည်ကို မိန့်သတည်း။** ဟိ၊ စွ။ နေတ္တိနယေန၊ ဖြင့်။ သံဝဏ္ဏေတုံ၊ ငှာ။ အသက္ကုဏေယျံ၊ မတတ်ကောင်း‌သော။ သုတ္တံ နာမ၊ မည်သည်။ နတ္ထိ၊ မရှိ။ ဣတိ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ ဝိစ္ဆတ္ထဝသေန၊ ဝိစ္ဆာအနက်၏ အစွမ်းအားဖြင့်။ ဒုတိယဝိကပ္ပေါ၊ ကို။ မယာ၊ သည်။ ဝုတ္တော၊ ၏(ဤသို့ သမ္ဗန်)။
ဣဒါနိ၊ ၌။
"သာသနဝရံ ဝိဒူဟိ ဉေယျ"န္တိ၊ ဟူ၍။ ယံ ဝစနံ၊ ကို။ ဝုတ္တံ၊ ပြီ။ တတ္ထ ဝစနေ၊ ၌။ နေတ္တိသံဝဏ္ဏနာယ၊ နေတ္တိကျမ်းတည်းဟူသော အဖွင့်၏။ ဝါ၊ အဋ္ဌကထာ၏။ ဝိသယဘူတံ၊ အရာဖြစ်၍ဖြစ်သော။ ပရိယတ္တိဓမ္မမေဝ၊ ကိုသာလျှင်။ ပကာရန္တရေန၊ ဒေသနာဒေသိတ ဟူသောအပြား တစ်ပါးဖြင့်(ဒဿေတုံ၌ စပ်)။ နိယမေတွာ၊ မှတ်၍။ ဒဿေတုံ၊ ငှာ။ "ယာ စေဝါ"တိ အာဒိ၊ ကို။ ဝုတ္တံ၊ ၏။
တတ္ထ ပါဌေ၊ ၌။ အတ္ထသု၊ အနက်တို့၌။ ကတပရိစ္ဆေဒေါ၊ ပြုအပ်သောအပိုင်းအခြားရှိသော။ ဗျဉ္ဇနပ္ပဗန္ဓော၊ သဒ္ဒါအစဉ်သည်။ ဒေသနာ၊ မည်၏။ ယောဗျဉ္ဇနပ္ပဗန္ဓော၊ ကို။ ပါဌောတိ၊ ပါဌ်ဟူ၍။ ဝါ၊ ပါဠိဟူ၍။ ဝုစ္စတိ၊ ၏(ဤ၌'ဒေသနာနယော'ဟု စာရှိတတ်၏၊ န ကား လွန်သည် ကျသည် ထင်၍ နောက်သားတို့ထည့်မိလေသည်သာ)။
တဒတ္ထော၊ ထိုဒေသနာ၏ အနက်သည်။ ဒေသိတံ၊ မည်၏။ ကသ္မာ၊ ကား။ တာယ ဒေသနာယ၊ ဖြင့်။ ပဗောဓိတတ္တာ၊ သိစေအပ်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်တည်း။
တဒုဘယဉ္စ၊ ထိုဒေသနာဒေသိတ နှစ်ပါးကိုလည်း။ ဝိမုတ္တာယတနသီသေန၊ ဝိမုတ္တိ၏ အကြောင်းကို အရင်းပြုသဖြင့်။ ပရိစယံ၊ လေ့ကျက်ခြင်းကို။ ကရော‌န္တာနံ၊ ပြုကုန်သော သူတို့အား။ အနုပါဒါပရိနိဗ္ဗာနပရိယောသာနာနံ၊ အနုပါဒါပရိနိဗ္ဗာန် အဆုံးရှိကုန်သော။ သမ္ပတ္တီနံ၊ ပြည့်စုံခြင်းတို့၏။ ‌ဟေတုဘာဝတော၊ အကြောင်းဖြစ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ ဧကန္တေန ဤဝိကပ်၌ ဧကန္တေန-ဟူသော ပါဌ်ဖြင့် ပါဠိ၌ 'ဥဘယမေဝ'ပုဒ်တယ် ဧဝသဒ္ဒါ၏ အနက်ကို ပြ၏။ ထိုဧဝသဒ္ဒါကိုလည်း 'ဝိညေယျံ'၌ ယှဉ်အပ်သည်၏ အဖြစ်ကို ပြတော်မူသည်။ အဋ္ဌာနပယုဂ် ဟူလိုသော်။ ၊ စင်စစ်အားဖြင့်။ ဝိညေယျံ၊ သိအပ်၏။ **ပဋ္ဌာနပယုဂ်သာ ဖြစ်သင့်သည်မဟုတ်၊ ဌာနပယုဂ်လည်းဖြစ်သင့်သေး၏ဟု ပြလိုရကား 'တဒုဘယဝိနိမုတ္တဿ' စသော တစ်ဝိကပ်ကို အားထုတ်ပြန်သော်။** ဝါ၊ ကား။ တဒုဘယဝိနိမုတ္တဿ၊ ထိုဒေသနာဒေသိတနှစ်ပါးမှ လွတ်သော။ ဉေ ယျဿ၊ သိအပ်သော တရား၏။ အဘာဝတော၊ မရှိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ တဒေဝ ဒွယံ၊ ထိုဒေသနာ ‌ဒေသိတနှစ်ပါးကိုသာလျှင်။ ဝိညေယျံ၊ ၏။ ဣတိ၊ သို့။ ဣမံ အတ္ထံ၊ ကို။ ယာ စေဝ ၊လ၊ ဝိညေယျန္တိ၊ ဟူ၍။ တစ်နည်းကား-ယာ စေဝဝိညေယျန္တ ဣမာယ ပါဠိယာ၊ ဖြင့်။ ဒဿေတိ၊ ၏။
တတြသဒ္ဒါဖြင့် ဝိညေယျဖြစ်သော ဒေသနာဒေသိတကို စွဲ၏ဟုအယူရှိရာသောကြောင့် ထိုအယူကို နစ်စေခြင်းငှာ။ တစ်နည်းကား-ပက္ကန္တဝိသယ, ပသိဒ္ဓဝိသယ, အနုဘူတဝိသယတို့တွင် 'အတီတံ နာနုသောစာမိ တေန ဝဏ္ဏောပသီဒတိ' စသည်တို့၌ကဲ့သို့ ကြိယာကို စွဲသော အနုဘူတဝိသယ'တ'တည်းဟုပြအံ့သောငှာ 'တတြာတိ' စသည်ကို မိန့်သတည်း။ သာဓနဖြစ်သော ဒေသနာဒေသိတကို မစွဲကောင်းပါသလော။ တစ်နည်းကား-'တသ္မိံ ဝိညာတဗ္ဗေ သာဓနေ' ဟူ၍ ဆိုကောင်းသည် မဟုတ်လော စောဒနာကြောင့် 'နိပ္ဖာဒေတဗ္ဗေ စေတံ ဘူမံ'ကို မိန့်သတည်း။ တတြာတိ၊ ကား။ သာ‌ဓေတဗ္ဗေ၊ ဒေသနာဒေသိတသည် ပြီးစေအပ်သော။ တသ္မိံဝိဇာနနေ၊ ထိုသို့ သိခြင်း၌။ စ ယုတ္တံ ဒေသနာဒေသိတတို့သည် ဝိဇာနနကြိယာအား ပကတူပနိဿယအာရမ္မဏသတ္တိဖြင့် ကျေးဇူးပြုကုန်သည်ဖြစ်၍ ဝိဇာနနကြိယာလျှင် အကျိုးရှိကုန်ရကား ဝိဇာနနကြိယာသာ ပဓာနဖြစ်သောကြောင့် ဝိဇာနနကြိယာကို စွဲသည်-ဟူလိုသော်။ ၊ ထိုစကား သင့်စွ(စသဒ္ဒါကား ဒဠှီကရဏဇောတကတည်း)။ နိပ္ဖာဒေတဗ္ဗေ၊ ဒေသနာဒေသိတသည် ပြီးစေအပ်သောဝိဇာနနကြိယာ၌။ ဧတံ ဘုမ္မံ၊ ဤသတ္တမီဝိဘတ်သည်။ ဟောတိ၊ ၏။
အယမာနုပုဗ္ဗီတိ၊ ကား။ ဝက္ခမာနာ၊ ဆိုလတ္တံ့သော။ ဟာရနယာနံ၊ တို့၏။ အယံ အနုပုဗ္ဗီ အနုက္ကမော၊ ဤအစဉ်သည်။ အနုက္ကမေန၊ ဖြင့်။ ဝက္ခမာနာ၊ ကုန်သော။ ဟာရနယာ၊ တို့သည်။ ဣတိ အယံ၊ ကား။ အတ္ထော၊ တည်း။
နဝဝိဓသုတ္တန္တပရိယေဋ္ဌီတိ ဧတ္ထ၊ ၌။ သုတ္တာဒိဝသေန၊ သုတ် အစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းအားဖြင့်။ နဝင်္ဂဿ၊ သော။ သာသနဿ၊ ကို။ ပရိယေသနာ၊ ရှာမှီးကြောင်း ဖြစ်သော အဋ္ဌကထာသည်။ အတ္ထဝိစာရဏာ၊ အနက်ကို စီရင်ကြောင်း‌ဖြစ်သော အဋ္ဌကထာသည်။ ဝါ၊ အနက်အစီရင်သည်။ ‌‌ဟောတိ၊ ၏။ ဣတိ အယံ၊ ကား။ အတ္ထော၊ တည်း။
ဝါ၊ ကား။ ဧတံ ပစ္စတ္တံ၊ ဤပဌမာဝိဘတ်သည်။ သာမိအတ္ထေ၊ ၌။ ဟောတိ၊ ၏။ နဝဝိဓသုတ္တန္တပရိယေဋ္ဌိယာ၊ ကိုးပါးအပြားရှိသော အင်္ဂါရှိသော သုတ်၏အနက်ကိုရှာမှီးကြောင်းဖြစ်သော အဋ္ဌကထာ၏။ အနုပုဗ္ဗီ၊ ဆိုလတ္တံ့သော ဟာရနယတို့၏အစဉ်သည်။ ‌ ဟောတိ၊ ၏။ ဣတိ အယံ၊ ကား။ အတ္ထော၊ တည်း။
အထ ဝါ၊ ကား။ အနုပုဗ္ဗီတိ ဧတ္ထ ပါဌေ၊ ၌။ ပစ္စတ္တံ၊ သည်။ ကရဏတ္ထေ၊ ၌။ ဟောတိ၊ ၏။
ဣဒံ အယံ အဓိပ္ပါယော၊ ကို။ ဝုတ္တံ ဝုတ္တော၊ သည်။ ဟောတိ၊ ၏။ သာဓေတဗ္ဗေ၊ ဒေသနာဒေသိတသည် ပြီးစေအပ်သော။ ယထာဝုတ္တဝိဇာနနေ၊ အကြင်အကြင် ဆိုအပ်ပြီးသောသိခြင်း၌။ ဝက္ခမာနာယ၊ သော။ ဟာရနယာနုပုဗ္ဗိယာ၊ ဟာရနယတို့၏ အစဉ်ဖြင့်။ နဝဝိဓသုတ္တဿ၊ ကိုးပါး အပြားရှိသော သုတ္တန်၏။ အယံ အတ္ထပရိယေသနာ၊ ဤအနက်ကို ရှာမှီးခြင်းသည်။ ဟောတိ၊ ၏။ ဣတိ အယံ၊ ကား။ အတ္ထော၊ တည်း။
**ကိုးပါးသော အင်္ဂါတို့သည် အချင်းချင်း မရောယှက်သည် ဖြစ်ရာ၏။ ယင်းသို့ ဖြစ်သည်ရှိသော် ဂေယျင်္ဂ အစရှိသည်တို့သည် သုတ်သဘော မရှိကုန်ရာ။ ယင်းသို့ မရှိသော် နဝဝိဓသုတ္တန္တ-ဟူသော ဤစကားသည် ဆန့်ကျင်ခဲ့ရာ၏ဟု နှလုံးပိုက်၍ စောဒကဆရာသည် 'ဧတ္ထာဟ' စသည်ဖြင့် စောဒနာသတည်း။** ဧတ္ထ ဝစနေ၊ နဝဝိဓသုတ္တန္တပရိယေဋ္ဌိ-ဟူသော ဤစကား၌။ စောဒကော၊ သည်။ အာဟ၊ ၏။ ကိံ အာဟ၊ နည်းဟူမူကား။ ဧတ္ထ၊ ဤမြတ်စွာဘုရားစကားတော်တို့တွင်။ ဝါ၊ ကိုးပါးသော အင်္ဂါတို့တွင်။ ဂေယျင်္ဂါဒီနံ၊ ဂေယျအင်္ဂါ အစရှိသည်တို့၏။ သုတ္တဘာ‌ဝေါ၊ သုတ်၏ အဖြစ်သည်။ ကထံ သိယာ၊ အဘယ်သို့ ဖြစ်ရာအံ့နည်း။ တေသံ ဂေယျင်္ဂါဒီနံ၊ ထိုဂေယျအင်္ဂါ အစရှိသည်တို့၏။ သုတ္တဘာဝေ စ၊ သုတ်၏အဖြစ်သည်လည်း။ သတိ၊ သော်။ သာသနဿ၊ ၏။ နဝင်္ဂဘာဝေါ၊ ကိုးပါးသောအင်္ဂါရှိသည်၏ အဖြစ်သည်။ ကထံ သိယ၊ အံ့နည်း(ဂေယျင်္ဂ အစရှိသည်တို့ပင်သုတ်မည်ကုန်သည် ဖြစ်အံ့၊ သုတ္တင်္ဂ ဟူ၍ အသီးအဖြစ်ရာ၊ ယင်းသို့ ဖြစ်သော် သာသနာတော်သည် နဝင်္ဂ မဖြစ်ရာ အဋ္ဌင်္ဂသာ ဖြစ်ရာခဲ့ ဟူလိုသော်)။
*‌*ဂေယျင်္ဂ စသည်တို့တွင် စိုးစဉ်းသော အင်္ဂတို့၏လည်း သုတ်၏အဖြစ်ဖြစ်သည်ရှိသော် ဆိုအပ်ပြီးသော အဖြစ်သည် မလွန်သေး။ အလုံးစုံသော အင်္ဂါတို့၏ သုတ္တအဖြစ် ဖြစ်သည်ရှိသော်ကား အဘယ်ဆိုဖွယ်ရာ ရှိတော့အံ့နည်းဟု ပြလိုသော စောဒကသည် 'ယဉ္စ' အစရှိသည်ကို ဆိုသတည်း။** သင်္ဂဟေသု၊ အဋ္ဌကထာတို့၌။ "သဂါထကံ ၊လ၊ ကရဏ"န္တိ၊ ဟူ၍။ ယဉ္စ ဝစနံ၊ ကိုလည်း။ ဝုစ္စတိ၊ ၏။ တထာ တသ္မိံ ဝစနေ၊ ထိုစကားကိုလည်း။ ဝုတ္တေ၊ သည်။ သတိ၊ သော်။ သုတ္တင်္ဂမေဝ၊ သုတ်အင်္ဂါသည်သာလျှင်။ (ဋ္ဌ၊၁၃) န သိယာ၊ ရာ။
အထာပိ၊ အကယ်၍လည်း။ ဝိသုံ၊ အသီး။ သုတ္တင်္ဂံ၊ သည်။ သိယာ၊ အံ့(အထာပိကထဉ္စိ သိယာဟူ၍လည်း အချို့စာရှိ၏။ အထာပိ၊ အကယ်၍လည်း။ ကထဉ္စိ၊ အမှတ်မရှိသော သုတ်အင်္ဂါသည်။ သိယာ၊ အံ့၊ ဤသို့ပေး)။ ဓမ္မပဒါဒီနံ၊ တို့ကို။ ဂါထာဘာဝ‌တော၊ ဂါထာဖြစ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ သုတ္တင်္ဂသင်္ဂဟော၊ သုတ်အင်္ဂါ၌သင်္ဂြိုဟ်ခြင်းသည်။ န ဟောတိ ဝိယ၊ ကဲ့သို့။ မင်္ဂလသုတ္တာဒီန၊ တို့ကို။ ဂါထာဘာဝတော၊ ကြောင့်(သုတ္တင်္ဂသင်္ဂဟော ဂေယျင်္ဂသင်္ဂဟော နှစ်ပုဒ်၌ စပ်)။ သုတ္တင်္ဂသင်္ဂဟော၊ သည်။ န သိယာ၊ ရာ။ သဂါထာဝဂ္ဂဿ၊ သဂါထာဝဂ်ကို။ သဂါထကတ္တာ၊ ဂါထာရှိသည်၏အဖြစ်ကြောင့်။ ဂေယျင်္ဂသင်္ဂဟော၊ ဂေယျအင်္ဂါ၌ သင်္ဂြိုဟ်ခြင်းသည်။ ဟောတိ ယထာ၊ ကဲ့သို့။ သဂါထကတ္တာ၊ ကြောင့်။ ဂေယျင်္ဂသင်္ဂဟော ဝါ၊ ဂေယျအင်္ဂါ၌ ရေတွက် သင်္ဂြိုဟ်ခြင်းသည်လည်း။ သိယာ၊ ၏။ ဥဘတောဝိဘင်္ဂါဒီသု၊ ဥဘတောဝိဘင်းအစရှိသည်တို့၌။ သဂါထကပ္ပဒေသာနံ၊ ဂါထာရှိသော ပါဠိအရပ် တို့ကို။ တထာ၊ တူ။ ဂေယျင်္ဂသင်္ဂဟော၊ သည်။ သိယာ၊ ရာ၏။ ဣတိ၊ ဤသို့။ စော‌ဒကော၊ သည်။ အာဟ၊ ၏။ ပရိဟာရော၊ ကို။ မယာ၊ သည်။
ဝုစ္စတေ၊ အံ့။ **‌ထိုစောဒနာကို အကျဉ်းအားဖြင့် ရှေးဦးစွာ ဖြေလိုရကား 'ဝုစ္စတေ' စသောပါဌ်ကို ဆိုသော်။**
သုတ္တန္တိ အယံ ဤသို့အပြည့်အစုံပေးမှ နားဝင်လွယ်, ကျလွယ်အံ့သည်။ သုတ္တန္တိ သာမညဝိဓိကား ကထံ ။လ။ သုတ္တဘာဝေါ၏ အဖြေ။ ဝိသေသဝိဓယော ပရေ သနိမိတ္တာကား သုတ္တဘာဝေ ။လ။ သုတ္တင်္ဂမေဝ န သိယာ၏ အဖြေ။ နိရုဠှတ္တာကား အထာပိ ။လ။ ဓမ္မပဒါဒီနံ ဝိယ၏ အဖြေ။ သဟတာညေနကား ဂေယျင်္ဂသင်္ဂဟော ဝါ ။လ။ သဂါထာဝဂ္ဂဿ ဝိယ၏ အဖြေ။ သဟတာညေနကား ဂေယျင်္ဂသင်္ဂဟော ဝါ ။လ။ သဂါထာဝဂ္ဂဿ ဝိယ၏ အဖြေ။ အညတောကား တထာ ။လ။ သဂါထကပ္ပဒေသာနံ၏ အဖြေဟု မှတ်လင့်ကုန်။ ဝိဓိ၊ သုတ်ဟူသော ဤအစီအရင်သည်။ သာမညဝိဓိ၊ သာမညအစီအရင်သည်။ ဟောတိ၊ ၏။ တသ္မာ‌၊ ကြောင့်။ ဂေယျင်္ဂါဒီနံ၊ တို့၏။ သုတ္တဘာဝေါ၊ သည်။ သိယာ၊ ၏။ သနိမိတ္တာ၊ ဂါထာရှိသည်၏အဖြစ် အစရှိသော အကြောင်းနှင့်တကွ ဖြစ်ကုန်သော။ အပရေ၊ သုတ္တင်္ဂမှ တစ်ပါးသော ဂေယျင်္ဂ အစရှိသည်တို့သည်။ ဝိသေသဝိဓယော၊ ဝိသေသ အစီအရင်တို့သည်။ ဟောန္တိ၊ ကုန်၏။ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ သာသနဿ၊ ၏။ နဝင်္ဂဘာဝေါ စ၊ ကိုးပါးသော အင်္ဂါရှိသည်၏ အဖြစ်သည်လည်းကောင်း။ သုတ္တင်္ဂဉ္စ၊ သုတ်အင်္ဂါသည်လည်းကောင်း။ သိယာ၊ ၏။ နိရုဠှတ္တာ၊ မင်္ဂလသုတ်အစရှိသည်တို့၌ သုတ်၏အဖြစ် ထင်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်။ မင်္ဂလသုတ္တာဒီနံ၊ တို့ကို။ သုတ္တင်္ဂသင်္ဂတော၊ သုတ်အင်္ဂါ၌ ရေတွက်ခြင်းသည်။ သိယာ၊ ဖြစ်ရာ၏။ အညနေ၊ စုဏ္ဏိယမှ တစ်ပါးသော ဂါထာနှင့်။ သဟတာ၊ တကွ၏ အဖြစ်သည်။ ဟောတိ၊ ၏။ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ မင်္ဂလသုတ္တာဒီနံ၊ တို့ကို။ ဂေယျင်္ဂသင်္ဂဟော၊ သည်။ န သိယာ၊ ရာ။ အညတော၊ ဥဘတောဝိဘင်း အစရှိသည်တို့၌ လာသော ဂါထာတို့၏ တစ်ပါးသော ဂါထာဖြစ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ ဥဘတောဝိဘင်္ဂါဒီသု၊ တို့၌။ သဂါထကပ္ပဒေသာနံ၊ တို့ကို။ ဂေယျင်္ဂသင်္ဂဟော၊ သည်။ န သိယာ၊ ရာ။
ဤသို့ အကျဉ်းအားဖြင့် ဖြေအပ်သော ပရိယာယ်ကို အကျယ်ချဲ့လိုရကား 'သဗ္ဗဿာပိ ဟိ' စသော ပါဌ်ကို မိန့်သတည်း။ 'သုတ္တန္တိ သာမညဝိဓိ' ၏ အကျယ်ကိုချဲ့ပြီး၍ ယခုအခါ 'ဝိသေသဝိဓယော ပ‌ရေ သနိမိတ္တာ' ၏ အကျယ်ကို ချဲ့အံ့သောငှာ 'တဒေကဒေသေသု ပန'စသည်ကို မိန့်သတည်း။ ဟိ ဝိတ္ထာရယိဿာမိ၊ အံ့။ သဗ္ဗဿာပိ၊ လည်းဖြစ်သော။ ဗုဒ္ဓဝစနဿ၊ ၏။ သုတ္တန္တိအယံ ဝိဓိ၊ သည်။ သာမညဝိဓိ၊ တည်း။
တထာ တံ ဝစနံ၊ သည်။ ဟိ သစ္စံ၊ ၏။ "ဧတ္တကံ တဿ ၊လ၊ ပဉ္စသုတ္တသတာနီ"တိ အာဒိဝစနတော၊ ကြောင့်။ ဝိနယာဘိဓမ္မပရိယတ္တိဝိသေသေပိ၊ ဝိနည်း အဘိဓမ္မာဟူသော ပရိယတ် အထူး၌လည်း။ သုတ္တဝေါ‌ဟာရော၊ သုတ်ဟူသော ဝေါဟာရသည်။ ဒိဿတိ၊ ထင်၏။
တဒေကဒေသေသု ပန၊ ထိုသုတ်၏ အစိတ်ဖြစ်သော ပါဠိတော်တို့၌ကား။ တေန တေန နိမိတ္တေန၊ ထိုထိုသို့သော ဂါထာရှိသည်၏အဖြစ် အစရှိသောအကြောင်းနှင့်။ သဟ၊ ကွ။ ပတိဋ္ဌိတာ၊ တည်ကုန်သော။ တစ်နည်းကား- တေန တေန နိမိတ္တေန၊ ဖြင့်။ ပတိဋ္ဌိတာ၊ ကုန်သော။ ဂေယျာဒယော၊ ဂေယျ အစရှိသည်တို့သည်။ ဝိသေသဝိဓယော၊ ထူးသော အစီအရင်တို့သည်။ ဟောန္တိ၊ ကုန်၏။ ထိုထိုသို့သော အကြောင်းနှင့်တကွ တည်ကုန်သောဟူပြီး အဘယ်သည် အဘယ်၏ အကြောင်းနည်းဟု ‌‌စောဒနာဖွယ်ရှိ၍ '‌ဂေယျင်္ဂ' စသည်တို့၏ အကြောင်းကို အကျယ်ပြအံ့သောငှာ 'တထာ ဟိ' စသည်ကို မိန့်သော်။ ယင်းသို့ ဂါထာရှိသည်၏အဖြစ်သည် အကြောင်းဖြစ်သော သဂါထကသာမည်ကောင်းပါသည် မဟုတ်လော။ အဘယ်သို့ ဂေယျမည်နိုင်ပါအံ့နည်း။ အကြောင်းနှင့် အကျိုး ဆန့်ခဲ့၏ဟု ပုစ္ဆာထွက်ရာ သောကြောင့် 'လောကေပိဟိ' စသော ပါဌ်ကို မိန့်သတည်း။
တထာ တံ ဝစနံ၊ ကို။ ဟိ ဝိတ္ထာရေမိ၊ အံ့။ ဂေယျဿ၊ ဂေယျ၏။ သဂါထကတ္တံ၊ ဂါထာရှိသည်၏ အဖြစ်သည်။ တဗ္ဘာဝနိမိတ္တံ၊ ထိုဂေယျအင်္ဂါ၏ အဖြစ်၏ အကြောင်းတည်း။
ဟိ၊ စွ။ လောကေပိ၊ ၌လည်း။ သသိလောကံ ဝါ၊ စုဏ္ဏိယနှင့်တကွလည်း ဖြစ်သော။ သဂါထကံ ဝါ၊ ဂါထာနှင့် တကွလည်းဖြစ်သော (ဝါ သဒ္ဒါကား 'အဂ္ဂိတော ဝါ ဥဒကတော ဝါ ပိသာစတော ဝါ' စသည်တို့၌ကဲ့သို့ သမုစ္စယတ္ထတည်း၊ ဝိကပ္ပနတ္ထမဟုတ်)။ စုဏ္ဏိယဂန္ထံ၊ စုဏ္ဏိယရှိသော ကျမ်းကို။ "‌ဂေယျ"န္တိ၊ ဟူ၍။ ဝဒန္တိ၊ ကုန်၏။
ဂေယျ၏ အကြောင်းကို ပြပြီး၍ ဝေယျာကရဏ၏ အကြောင်းကို ပြအံ့သောငှာ 'ဂါထာဝိရဟေ' စသည်ကို မိန့်သော်။ ပုစ္ဆာဝိသဇ္ဇနာ၏ အဖြစ်သည် ပုစ္ဆာဝိသဇ္ဇနာမည်ခြင်း၏ အကြောင်းသာမဟုတ်ကုန်လော။ အဘယ်သို့ ဝေယျာကရဏ၏ အကြောင်း ဖြစ်အံ့နည်း။ အကြောင်းနှင့် အကျိုးဆန့်ခဲ့၏ဟု စောဒနာ ထွက်ရာသည်ကို နှလုံးထား၍ 'ပုစ္ဆာဝိသဇ္ဇနံ ဟိ ဗျာကရဏန္တိ ဝုစ္စတိ'ကို မိန့်သတည်း။ ဂါထာဝိရဟေ၊ ဂါထာမှ ကင်းသည်။ သတိ ပန၊ သော်ကား။ ပုစ္ဆိတွာ၊ ၍။ ဝိသဇ္ဇနဘာဝေါ၊ ဖြေသည်၏ အဖြစ်သည်။ ဝေယျာကရဏဿ၊ ၏။ တဗ္ဘာဝနိမိတ္တံ၊ ထိုဝေယျာကရဏအင်္ဂါ၏ အဖြစ်၏အကြောင်း တည်း (နောက်မှ လိုက်စေသည်)။
ဟိ၊ စွ။ ပုစ္ဆာဝိသဇ္ဇနံ၊ ကို။ ဗျာကရဏန္တိ၊ ဟူ၍။ ဝုစ္စတိ၊ ၏။ ယင်းသို့သော် ဗျာကရဏ၏ အကြောင်းသာ ဆိုပါလော၊ ဝေယျာကရဏ၏ ‌အကြောင်းဟူ၍ မဆိုသင့်ဟု စုဒ်ရှိရကား 'ဗျကရဏမေဝ ဝေယျာကရဏန္တိ'ကို မိန့်သတည်း။ ဂါထာဝိရဟေဟူသော စကားကို မယူမူ၍ ပုစ္ဆာဝိသဇ္ဇနံ ဗျာကရဏံဟူသော စကားမျှကို ယူ၍ 'ဧဝံ သန္တေ'စသည်ဖြင့် စောဒနာသတည်း။
ဗျာကရဏမေဝ၊ ဏသည်ပင်လျှင်။ ဝေယျာကရဏံ၊ ဏမည်၏။ ဣတိ၊ ဤသို့။ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ၏။
ဧဝံ၊ ဤသို့ ပုစ္ဆာဝိသဇ္ဇနာကို ဗျာကရဏဟူ၍ ဆိုအပ်သည်။ သန္တေ၊ ဖြစ်သည်ရှိသော်။ ပဉှာဝိသဇ္ဇနဝသေန၊ ပုစ္ဆာဝိသဇ္ဇနာ၏ အစွမ်းအားဖြင့်။ ပဝတ္တာနံ၊ ဖြစ်ကုန်သော။ သဂါထကာဒီနမ္ပိ၊ ဂါထာရှိသော ပါဠိအစရှိသည်တို့၏လည်း။ ဝေယျာကရဏဘာဝေါ၊ ဏ၏ အဖြစ်သည်။ အာပဇ္ဇတိ၊ ရောက်ခဲ့၏။
ဣတိ၊ ဤသို့။ စေ ဝဒေယျ၊ အံ့။ နာပဇ္ဇတိ၊ မရောက်။ ကသ္မာ၊ ကား။ ဂေယျာဒိသညာနံ၊ ဂေယျအစရှိသော အမည်တို့၏ (အနောကာသ၌ စပ်)။ အနောကာသဘာဝတော သဩကာသဝိဓိထက် အနောကာသဝိဓိ အားကြီးသောကြောင့်လည်းကောင်း။ ဂါထာမရှိသော ပုစ္ဆာဝိသဇ္ဇနာကိုသာ ဝေယျာကရဏဟုအလိုရှိအပ်သောကြောင့်လည်းကောင်း ဝေယျကရဏအဖြစ်သည် မရောက်ဟူလိုသော်။ 'တထာ ဟိ' စသော ပါဌ်ကိုကား အမ္ဗသေစနဂရုသိနာနည်းအားဖြင့် ထားသတည်း။ အဘယ့်ကြောင့်နည်းဟူမူကား 'ဂေယျာဒိသညာနံ ‌အနောကာသဘာဝတော' ဟူသောရှေးစကားကို ပြီးစီးသောကြောင့်လည်းကောင်း၊ ဂါထာဥဒါနစသည်တို့၏ နိမိတ်ကိုပြသောကြောင့်လည်းကောင်းတည်း။ ထိုကြောင့် ရှေးစကားကို ပြီးစေသည်ကို စွဲ၍ ဤသို့ ထွက်ရာ၏။ စ၊ အရာမဟုတ်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်လည်းကောင်း (ဘာဝသမ္ဗန်ကားသဂါထကာဒီနံတည်း)။ "ဂါထာဝိရဟေ သတီ"တိ၊ ဟူ၍။ ဝိသေသိတတ္တာ စ၊ အထူးပြုအပ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်လည်းကောင်း။ နာပဇ္ဇတိ၊ မရောက်။ **အဋ္ဌကထာဆရာ ဆရာကား ဂေယျအစရှိသော သညာတို့၏အရာမဟုတ်ဟု ဆို၏။ ယင်းသို့ အရာမဟုတ်သည်၏အဖြစ်ကိုအဘယ်သို့သိပါသနည်းဟု စောဒနာဖွယ်ရှိ၍ ထိုစောဒနာကို ဖြေအံ့သောငှာ 'တထာ ဟိ'စသည်ကိုမိန့်သတည်း။ (ဤသို့ထွက်ရာ၏)။ (ဂါထာဥဒါန်းစသည်တို့၏ နိမိတ်ကို ပြသည်ကို စွဲ၍ထွက်သော်ကား)။ အဋ္ဌကထာဆရာကား ဂေယျဝေယျာကရဏတို့၏ နိမိတ်ကို ဆိုပြီ။ ဂါထာဥဒါနစသည်တို့၏ နိမိတ်ကား အဘယ်နည်းဟု အမေးပုစ္ဆာ စောဒနာဖွယ်ရှိ၍ ထိုအမေးပုစ္ဆာစောဒနာကို ဖြေအံ့သောငှာ 'တထာ ဟိ' စသည်ကို မိန့်သော်။ (ဤသို့ထွက်ရာ၏)။**
တထာ ဟိ တတော ဧဝ၊ ထိုသို့ အနောကာသသညာ၏ အားကြီးသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်သာလျှင် (ဤကား ရှေးအထွက်နှင့်အညီတည်း၊ နောက်အထွက်အားဖြင့်ကား)။ တထာ၊ ထိုမှတစ်ပါး (ဟိ ကား ပက္ခန္တရတည်း၊ ပဒပူရဏလည်း ဟူ)။ ကေဝလံ 'ကေဝလံ ဂါထာဗန္ဓေသု'ဖြင့် ဂါထာ၏ နိမိတ်ကို၊ 'သောမနဿဉာဏမယိကဂါထာယုတ္တေသု'ဖြင့် ဥဒါန်း၏နိမိတ်ကို၊ 'ဝုတ္တဉှေတ'န္တိအာဒိ ဝစနသမ္ဗန္ဓေသုဖြင့် ဣတိဝုတ္တက၏နိမိတ်ကို၊ အဗ္ဘုတဓမ္မပဋိသံယုတ္တေသုဖြင့် အဗ္ဘုတဓမ္မ၏ နိမိတ်ကို ပြသတည်း။ ထိုဝိသေသနလေးပုဒ်တို့ကား ဟေတုမန္တချည်း။ အဘယ့်ကြောင့်နည်း။ သက်သက်သော ‌ဂါထာအဖွဲ့သာ ရှိသောကြောင့် ဂါထာမည်၏၊ ဤသို့စသည်ဖြင့် ဟိတ်အနက်ရသင့်သောကြောင့်တည်း။ ၊ သက်သက်။ ဂါထာဗန္ဓေသု၊ ဂါထာဗန္ဓသာဖြစ်ကုန်သော။ ဝါ၊ ဂါထာအဖွဲ့သာ ဖြစ်ကုန်သော။ ဓမ္မပဒါဒီသု၊ ကုန်သော။ သုတ္တဝိသေသေသု စ၊ သုတ်အထူးတို့၌လည်းကောင်း (အထက်ကို လှမ်း၍လည်း ပေးသည်)။ သဂါထကတ္တေ၊ ဂါထာရှိသည်၏အဖြစ်သည်။ သတိပိ၊ သော်လည်း။ သောမနဿဉာဏမယိကဂါထာယုတ္တေသု၊ သောမနဿဉာဏ်ဖြင့် ပြီးသော ဂါထာနှင့်ယှဉ်ကုန်သော။ သုတ္တဝိသေသေသု စ၊ တို့၌လည်းကောင်း။ "ဝုတ္တဉှေတ"န္တိ၊ အာဒိဝစနသမ္ဗန္ဓေသု၊ ဝုတ္တဉှေတံအစရှိသော စကားနှင့် စပ်ကုန်သော။ သုတ္တဝိသေသေသု စ၊ တို့၌လည်းကောင်း။ အဗ္ဘုတဓမ္မပဋိသိယုတ္တေသု၊ မဖြစ်ဖူးမြဲသော တရားနှင့်ယှဉ်ကုန်သော။ သုတ္တဝိသေသေသု စ၊ တို့၌လည်းကောင်း။ ယထာက္ကမံ၊ တိုင်း။ ဂါထာဥဒါနဣတိဝုတ္တကအဗ္ဘုတဓမ္မသညာ၊ ဂါထာဟူသော အမည်, ဥဒါန်းဟူသောအမည် ဣတိဝုတ္တကဟူသော အမည် အဗ္ဘုတဓမ္မဟူသော အမည်သည်။ ပတိဋ္ဌိတာ၊ တည်၏။ တထာ၊ ထိုမြို့။ ဂါထာဗန္ဓဘာဝေ၊ ဂါထာဗန္ဓ၏ အဖြစ်သည်။ သတိပိ၊ လည်း။ ဘဂဝတော၊ ၏။ အတီတာသု၊ လွန်လေကုန်ပြီးသော။ ဇာတီသု၊ အဖြစ်တို့၌။ ဝါ၊ ဘဝတို့၌။ စရိယာနုဘာဝပ္ပကာသကေသု ဤ၌လည်း စရိယာနုဘာဝပ္ပကာသကေသု ပါဌ်ဖြင့် ဂါထာဗန္ဓ ဖြစ်သော်လည်း ဂါထာမမည်၊ ဇာတ်သာ မည်၏ဟု နိမိတ်ကို ပြသည်။ ၊ အကျင့်၏ အာနုဘော်ကို ပြတတ်ကုန်သော။ သုတ္တဝိသေသေသု၊ တို့၌ (နောက်မှ လိုက်စေသည်)။ ဇာတကသညာ၊ ဇာတ်ဟူသော အမည်သည်။ ပတိဋ္ဌိတာ၊ ၏။
ပဉှာဝိသဇ္ဇနဘာဝေ စ၊ ပုစ္ဆာဝိသဇ္ဇနာ၏ အဖြစ်သည်လည်းကောင်း။ သဂါထထကတ္တေ စ၊ သည်လည်းကောင်း။ သတိပိ၊ သော်လည်း။ ကေသုစိ သုတ္တန္တေသု၊ အချို့သော သုတ္တန်တို့၌။ ဝေဒဿ၊ အသိဉာဏ်ကို။ လဘာပနတော၊ ရစေ တတ်သောကြောင့်။ ဝေဒလ္လသညာ၊ သည်။ ပတိဋ္ဌိတာ၊ ၏။ ဣတိ၊ သို့။ ဝေဒိတဗ္ဗာ၊ ၏။ **ယခုအခါ နိဂုံးအုပ်လိုရကား 'ဧဝံ' စသည်ကို မိန့်သော်။** ဧဝံ၊ သို့။ သဂါထကတ္တာဒိနာ၊ ဂါထာရှိသည်၏အဖြစ် အစရှိသော။ တေန တေန နိမိတ္တေန၊ ထိုထိုသို့သော အကြောင်းဖြင့်။ ဝါ၊ ကြောင့်။ တေသု တေသု၊ သုတ္တဝိသေသေသု= တို့၌။ ဂေယျင်္ဂါဒိသညာ၊ ဂေယျင်္ဂ အစရှိသော အမည်သည်။ ပတိဋ္ဌိတာ၊ ၏။ ဣတိ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ သုတ္တင်္ဂတော၊ မှ။ ပရေ၊ တစ်ပါးကုန်သော။ ဂေယျာဒယော၊ တို့သည်။ ဝိသေသဝိဓယော၊ ဝိသေသအစီအရင်တို့သည်။ ဟောန္တိ၊ ၏။
**ဂါထာရှိသည်၏အဖြစ် အစရှိသော အကြောင်းကြောင့် ဂေယျစသည်မည်သောဟု ဆိုပြီ။ သုတ္တမည်ခြင်း၏ အကြောင်းကား မရှိခဲ့။ ယင်းသို့ မရှိခဲ့သော် သုတ္တင်္ဂအသီး မဖြစ်ရာ။ ယင်းသို့မဖြစ်သော် သာသနာသည် အဋ္ဌင်္ဂသာ ဖြစ်ခဲ့ရာ၏ဟု စောဒနာရှိရကား 'ယံ ပနေတ္ထ' စသည်ကို မိန့်သော်။** ဧတ္ထ၊ ဤမြတ်စွာဘုရား စကားတော်တို့တွင်။ ‌ ‌‌ဂေယျင်္ဂါဒိနိမိတ္တရဟိတံ၊ ဂေယျင်္ဂအင်္ဂါ အစရှိသည်တို့၏ အကြောင်းမှ ကင်းသော။ ယံ ပန သုတ္တံ၊ သည်။ အတ္ထိ၊ ၏။ တံ သုတ္တံ၊ သည်။ သုတ္တင်္ဂံ၊ သုတ်အင်္ဂါသည်။ ဟောတိ၊ ၏။ ကသ္မာ၊ ကား။ ဝိသေသသညာပရိဟာရေန၊ ဝိသေသသညာကိုစွန့်သဖြင့်။ သာမညသညာယ ဂေယျဝေယျာကရဏ အစရှိသော ဝိသေသသညာကိုစွန့်၍ သုတ်ဟူသော သာမညသညာဖြင့် ဂေယျစသော ဝိသေသသညာမှ ကင်း‌သော ပါဠိကိုသုတ်ဟု ဆိုသည်။ လောက၌ ငဖြူ ငညိုအစရှိသော ဝိသေသအမည်ကို စွန့်၍ လူဟူသော အမည်ဖြင့် ခေါ်ဝေါ်အပ်သော သူကဲ့သို့ ဟူလိုသော်။ ၊ သမညသညာအားဖြင့်။ ပဝတ္တနတော၊ ဖြစ်သောကြောင့်တည်း။ ဣတိ၊ သို့။ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ၏။
နနု စ၊ စောဒနာဦးအံ့။ သဂါထကံ၊ ဂါထာရှိသော။ (ဋ္ဌ၊ ၁၄)သုတ္တံ၊ သည်။ ဂေယျံ၊ မည်၏။ နိဂ္ဂါထကံ၊ ဂါထာမရှိသော။ သုတ္တံ၊ သည်။ ဝေယျာကရဏံ၊ မည်၏။ ဣတိ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ သုတ္တင်္ဂံ၊ သည်။ န သမ္ဘဝတိ၊ မဖြစ်သင့်။ ဣတိ၊ သို့။ စောဒနာ၊ စောဒနာခြင်းသည်။ တဒဝတ္ထာ ဧဝ၊ ထိုစောဒနာ အခိုက်အတန့်ရှိသည်သာလျှင်။ ဟောတိ နနု၊ လော။ ဣတိ၊ သို့။ စေ ဝဒေယျ၊ အံ့။
သောဓိတတ္တာ၊ ဖြေအပ်ပြီးသည်၏အဖြစ်ကြောင့်။ တဒဝတ္ထာ၊ သည်။ န ဟောတိ၊ မဖြစ်။
ဟိ၊ စွ။ ပုဗ္ဗေ၊ ၌။ ဂါထာဝိရဟေ၊ ဂါထာမှ ကင်းသည်။ သတိ၊ သော်။ ပုစ္ဆာဝိသဇ္ဇနဘာဝေါ၊ သည်။ ဝေယျာကရဏဿ၊ ၏။ တဗ္ဘာဝနိမိတ္တံ၊ ထိုဝေယျာကရဏအင်္ဂါ၏ အဖြစ်၏ အကြောင်းသည်။ ‌ဟောတိ၊ ၏။ ဣတိ၊ ဤသို့။ သောဓိတံ၊ ဖြေအပ်ပြီ။ **'ဝိသေသဝိဓယော ပရေ သနိမိတ္တာ'၏ အကျယ်ကို ပြပြီး၍ ယခုအခါ 'နိရုဠှတ္တာ' ၏ အကျယ်ကို ပြလိုသော အဋ္ဌကထာဆရာသည် 'ယဉ္စ ဝုတ္တံ'အစရှိသော ပါဌ်ကို မိန့်သတည်း။**
"ဂါထာဘာဝတော၊ ဂါထာ၏ အဖြစ်ကြောင့်။ မင်္ဂလသုတ္တာဒီနံ၊ တို့ကို။ သုတ္တင်္ဂသင်္ဂဟော၊ သုတ်အင်္ဂါ၌ ရေတွက်ခြင်းသည်။ န သိယာ၊ ရာ"။ ဣတိ၊ သို့။ ယဉ္စ ဝစနံ၊ ကိုလည်း။ တယာ၊ သင်စောဒကသည်။ ဝုတ္တံ၊ ၏။ တမ္ပိ ဝစနံ၊ သည်လည်း။ န ယုတ္တံ၊ မသင့်။ ကသ္မာ၊ ကား။ နိရုဠှတ္တာ၊ သုတ်၏အဖြစ် ထင်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်တည်း။
စင်စစ် မထင်ဘဲလျက်ကိုလည်း ထင်သည်ဟု ဆိုတကားဟူသော စောဒနာကြောင့် 'နိရုဠှော ဟိ' အစရှိသော ပါဌ်ကို မိန့်သော်။ မင်္ဂလသုတ် စသည်တို့သည် ဂါထာဖြစ်သည် မဟုတ်ကုန်လော။ ထိုသို့လျက် သုတ်၏အဖြစ် ထင်သောဟု ဆိုသော ဆရာစကား အသို့သင့်ပါ အံ့နည်း စုဒ်ရှိရကား 'န ဟိ တာနိ' စသည်ကို မိန့်သော်။ ဟိ၊ စွ။ မင်္ဂလသုတ္တာဒီသု၊ တို့၌။ သုတ္တဘာဝေါ၊ သည်။ နိရုဠှော၊ ထင်၏။ ဟိ သစ္စံ၊ ၏။ တာနိ၊ ထိုမင်္ဂလသုတ် အစရှိသည်တို့သည်။ ဓမ္မပဒဗုဒ္ဓဝံသာ-ဒယော၊ တို့သည်။ ဂါထာဘာဝေန၊ ဂါထာ၏ အဖြစ်ဖြင့်။ ပညာတာနိ ဝိယ၊ ထင်ကုန်သကဲ့သို့။ ဂါထာဘာဝေန၊ ဖြင့်။ န ပညာတာနိ၊ ကုန်။ ကိန္တု၊ စင်စစ်သော်ကား။ သုတ္တဘာဝေနေဝ၊ ဖြင့်သာလျှင်။ ပညာတာနိ၊ ကုန်၏။
ဟိ၊ စွ။ တေနေဝ၊ ကြောင့်သာလျှင်။ အဋ္ဌကထာယံ၊ ၌။ "သုတ္တနာမက"န္တိ၊ ဟူ၍။ နာမဂ္ဂဟဏံ၊ နာမသဒ္ဒါကို။ ကတံ၊ ၏။ **'နိရုဠှတ္တာ'၏ အကျယ်ကို ချဲ့ပြီး၍ 'သဟတာညေန' ၏ အကျယ်ကို ချဲ့လိုရကား 'ယံ ပန' စသည်ကို မိန့်သတည်း။
"သဂါထကတ္တာ၊ ကြောင့်။ ဂေယျင်္ဂသင်္ဂဟော ဝါ၊ သည်လည်း။ သိယာ၊ ၏"။ ဣတိ၊ ဤသို့။ ယံ ပန ဝစနံ၊ ကို။ တယာ၊ သည်။ ဝုတ္တံ၊ ၏။ တဒပိ တမ္ပိ ဝစနံ၊ သည်လည်း။ နတ္ထိ န ယုဇ္ဇတိ၊ မသင့်။ ကသ္မာ၊ ကား။ ယသ္မာ၊ ကြောင့်။ အညနေ၊ စုဏ္ဏိယမှ တစ်ပါးဖြင့်။ သဟတာ၊ တကွ၏အဖြစ်သည်။ ဟောတိ၊ ၏။ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ နတ္ထိ န ယုဇ္ဇတိ၊ မသင့်။
ဟိ၊ စွ။ ဂါထာဟိ၊ တို့နှင့်။ သဟ၊ ကွ။ ဝတ္တတိ၊ ၏။ ဣတိ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ သဂါထကံ၊ မည်၏။
သဟဘာဝေါ စ နာမ၊ တကွအဖြစ် မည်သည်လည်း။ အတ္ထတော၊ မှ။ အညေန၊ တစ်ပါးဖြင့်။ ဟောတိ၊ ၏။ **မင်္ဂလသုတ် စသည်တို့သည် မိမိမှတစ်ပါးဖြစ်သော ဂါထာနှင့်တကွဖြစ်ခဲ့သော် ဂေယျင်္ဂမည်ကောင်းပါသည် မဟုတ်ကုန်လော စုဒ်ရှိရကား 'န စ မင်္ဂလသုတ္တာဒီသု' စသည်ကို မိန့်သော်။** မင်္ဂလသုတ္တာဒီသု၊ တို့၌။ ဂါထာဝိနိမုတ္တော၊ ဂါထာမှ လွတ်သော။ ကောစိ၊ သော။ သုတ္တပ္ပဒေသော၊ သည်။ န စ အတ္ထိ၊ မရှိ။
**ဂါထာမှ လွတ်သော သုတ်အရပ်မရှိသော် ဂါထာအပေါင်းသည် တစ်စိတ်သော ဂါထာနှင့်တကွဖြစ်၍ ဂေယျမည်ကောင်းသေး၏ တကား-ဟူသော စောဒနာကြောင့် 'ယော သဟ ၊လ၊ အတ္ထိ'ကို မိန့်သတည်း။** ယော သုတ္တပ္ပဒေသော၊ အကြင်သုတ်အရပ်သည်။ ဝါ၊ ကို။ ဂါထာဟိ၊ တို့နှင့်။ သဟ၊ ကွ။ ဝတ္တတိ၊ ၏။ ဣတိ၊ ဤသို့။ ဝုစ္စေယျ၊ ဆိုအပ်ရာ၏။ ကောစိ၊ သော။ သမုဒါယော နာမ၊ အပေါင်းမည်သော။ သော သုတ္တပ္ပဒေသော၊ သည်။ န စ အတ္ထိ၊ မရှိ(အစိတ်တို့၏ သမဝါယကိုသာ အပေါင်းဟု ခေါ်ဝေါ်အပ်ရကား အပေါင်းဟု ပရမတ္ထအားဖြင့် မရှိဟူလိုသော်)။
**'သဟတာညေန'၏ အကျယ်ကို ချဲ့ပြီး၍ ယခုအခါ 'အညတော' ၏ အကျယ်ကို ချဲ့လိုသောကြောင့် 'ယဒပိ' စသည်ကို မိန့်သတည်း။** "ဥဘတောဝိဘင်္ဂါဒီသု၊ တို့၌။ သဂါထကပ္ပဒေသာနံ၊ ဂါထာရှိသော ပါဠိရပ်တို့၏။ ဂေယျင်္ဂသင်္ဂဟော၊ သည်။ သိယာ၊ ၏"။ ဣတိ၊ သို့။ ယဒပိ ယံ အပိ ဝစနံ၊ ကိုလည်း။ တယာ၊ သည်။ ဝုတ္တံ၊ ၏။ တဒပိ တံ အပိ ဝစနံ၊ သည်လည်း။ န ယုဇ္ဇတိ၊ သင့်။ ကသ္မာ၊ ကား။ အညတော၊ ဥဘတောဝိဘင်း အစရှိသည်တို့၌ ‌လာသော ဂါထာတို့၏ တစ်ပါးသော ဂါထာဖြစ်သောကြောင့်တည်း။
ဟိ၊ စွ။ တာ ဂါထာ၊ ထိုဥ‌ဘတောဝိဘင်းအစရှိသည်တို့၌ လာသော ဂါထာတို့သည်။ ဇာတကာဒိပရိယာပန္နတ္တာ၊ ဇာတ်အစရှိသည်တို့၌ အကျုံးဝင်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ အညာ ဧဝ၊ တစ်ပါးတို့သည်သာလျှင်။ ဟောန္တိ၊ ကုန်၏။
အတော တသ္မာ၊ ကြောင့်။ တာဟိ၊ ထိုဂါထာတို့ဖြင့်။ ဥဘတောဝိဘင်္ဂါဒီနံ ဇာတ်အစရှိသည်တို့၌ လာသော ဂါထာကိုသာ ယူ၍ ဥဘတောဝိဘင်း အစရှိသည်တို့၌ ဆိုလေသည်။ ဥဘတောဝိဘင်း အစရှိသည်တို့၌ လာရင်း မဟုတ်။ ထိုကြောင့် ထိုဂါထာတို့ဖြင့် ဂေယျင်္ဂ မဖြစ်ဟူလိုသော်။ ၊ တို့၏။ ဂေယျင်္ဂဘာဝေါ၊ ဂေယျအင်္ဂါ၏ အဖြစ်သည်။ န ဟောတိ၊ မဖြစ်။ ဧဝံ၊ သို့။ သုတ္တာဒီနံ၊ အစရှိကုန်သော။ အင်္ဂါနံ၊ တို့၏။ အညမည-သင်္ကရာဘာဝေါ၊ အချင်းချင်းရောယှက်ခြင်း မရှိသည်၏ အဖြစ်ကို။ ဝေဒိတဗ္ဗော၊ ၏။
**ထိုသို့ သုတ္တင်္ဂ အစရှိသည်တို့သည် အချင်းချင်း မရောယှက်ကြကုန်သည်ရှိသော် 'နဝင်္ဂပရိယေဋ္ဌိ' ဟူ၍သာ အရှင်ကစ္စည်းထေရ် မဆိုအပ်ကောင်းပါလော။ အဘယ့်ကြောင့် 'နဝဝိဓသုတ္တန္တပရိယေဋ္ဌိ'-ဟု ဆိုလေသနည်း စုဒ်ရှိရကား 'ယသ္မာ ပန' စသည်ကို မိန့်သတည်း။** ယသ္မာ ပန၊ ကြောင့်ကား။ သဗ္ဗမ္ပိ၊ ‌လည်းဖြစ်သော။ ဗုဒ္ဓဝစနံ၊ ကို။ ယထာဝုတ္တနယေန၊ ဖြင့်။ အတ္ထာနံ၊ အကျိုးတို့ကို။ သူစနာဒိအတ္ထေန၊ ပြခြင်း အစရှိသော အနက်ကြောင့်။ သုတ္တန္တွေဝ၊ သုတ်ဟူ၍သာလျှင်။ ဝုစ္စတိ၊ ၏။ တသ္မာ၊ ကြောင့်။
"နဝဝိဓသုတ္တန္တပရိယေဋ္ဌီ"တိ၊ ဟူ၍။ အာစရိယေန၊ အရှင်မဟာ ကစ္စည်းဆရာသည်။ ဝုတ္တံ၊ ၏။
သင်္ဂဟဝါရဝဏ္ဏနာ၊ သည်။ နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီးပြီ။