10. Araññasuttavaṇṇanā
10. Dasame santānan ti santakilesānaṃ , paṇḍitānaṃ vā .
‘‘ Santo have sabbhi pavedayanti ( jā .2.21.413), dūre santo pakāsantī ’’ tiādīsu ( dha . pa .304) hi paṇḍitāpi
P1.28 santoti vuttā .Brahmacārinan ti seṭṭhacārīnaṃ maggabrahmacariyavāsaṃ vasantānaṃ .
Kena vaṇṇo pasīdatīti kena kāraṇena chavivaṇṇo pasīdatīti pucchati .
Kasmā panesā evaṃ pucchati ?
Esā kira vanasaṇḍavāsikā bhummadevatā āraññake bhikkhū pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkante araññaṃ pavisitvā
M1.27 rattiṭṭhānadivāṭṭhānesu mūlakammaṭṭhānaṃ gahetvā nisinne passati .Tesañca evaṃ nisinnānaṃ balavacittekaggatā uppajjati .
Tato visabhāgasantati vūpasammati , sabhāgasantati okkamati , cittaṃ pasīdati .
Citte pasanne lohitaṃ pasīdati , cittasamuṭṭhānāni upādārūpāni parisuddhāni honti , vaṇṭā pamuttatālaphalassa viya mukhassa vaṇṇo hoti .
Taṃ disvā devatā cintesi –
‘‘ sarīravaṇṇo nāmāyaṃ paṇītāni rasasampannāni bhojanāni sukhasamphassāni nivāsanapāpuraṇasayanāni utusukhe tebhūmikādibhede ca pāsāde mālāgandhavilepanādīni ca labhantānaṃ pasīdati , ime pana bhikkhū piṇḍāya caritvā missakabhattaṃ bhuñjanti , viraḷamañcake vā phalake vā silāya vā sayanāni kappenti , rukkhamūlādīsu vā abbhokāse vā vasanti , kena nu kho kāraṇena etesaṃ vaṇṇo pasīdatī ’’ ti .
Tasmā pucchi .
Athassā bhagavā kāraṇaṃ kathento dutiyaṃ gāthaṃ āha .
Tattha atītan ti atīte asuko nāma rājā dhammiko ahosi , so amhākaṃ paṇīte paccaye adāsi .
Ācariyupajjhāyā lābhino ahesuṃ .
Atha mayaṃ evarūpāni bhojanāni bhuñjimhā , cīvarāni pārupimhāti evaṃ ekacce
V1.27 paccayabāhullikā viya ime bhikkhū atītaṃ nānusocanti .Nappajappanti nāgatan ti anāgate dhammiko rājā bhavissati , phītā janapadā bhavissanti , bahūni sappinavanītādīni uppajjissanti ,‘‘ khādatha bhuñjathā ’’ ti tattha tattha vattāro bhavissanti , tadā mayaṃ evarūpāni bhojanāni bhuñjissāma , cīvarāni pārupissāmāti evaṃ anāgataṃ na patthenti .
Paccuppannenāti yena kenaci taṅkhaṇe laddhena yāpenti .
Tenāti tena tividhenāpi kāraṇena .
Evaṃ vaṇṇasampattiṃ dassetvā idāni tasseva vaṇṇassa vināsaṃ dassento anantaraṃ gāthamāha .
Tattha
P1.29 anāgatappajappāyāti anāgatassa patthanāya .Etenāti etena kāraṇadvayena .
Naḷova harito lutoti yathā harito naḷo lāyitvā uṇhapāsāṇe pakkhitto sussati , evaṃ sussantīti .
Araññasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .
Naḷavaggo paṭhamo .