Paññattibhedo
39. Tato avasesā paññatti pana paññāpiyattā paññatti , paññāpanato paññattīti ca duvidhā hoti .
40. Kathaṃ ?
Taṃtaṃbhūtavipariṇāmākāramupādāya tathā tathā paññattā bhūmipabbatādikā , sambhārasannivesākāramupādāya geharathasakaṭādikā , khandhapañcakamupādāya purisapuggalādikā , candāvaṭṭanādikamupādāya disākālādikā , asamphuṭṭhākāramupādāya kūpaguhādikā , taṃtaṃbhūtanimittaṃ bhāvanāvisesañca upādāya kasiṇanimittādikā ceti evamādippabhedā pana paramatthato avijjamānāpi atthacchāyākārena cittuppādānamārammaṇabhūtā taṃ taṃ upādāya upanidhāya kāraṇaṃ katvā tathā tathā parikappiyamānā saṅkhāyati samaññāyati voharīyati paññāpīyatīti paññattīti pavuccati .
Ayaṃ paññatti paññāpiyattā paññatti nāma .
41. Paññāpanato paññatti pana nāmanāmakammādināmena paridīpitā , sā vijjamānapaññatti avijjamānapaññatti , vijjamānena
M0.58 avijjamānapaññatti , avijjamānena vijjamānapaññattiV0.61 , vijjamānena vijjamānapaññatti , avijjamānena avijjamānapaññatti ceti chabbidhā hoti . 42. Tattha yadā pana paramatthato vijjamānaṃ rūpavedanādiṃ etāya paññāpenti , tadāyaṃ vijjamānapaññatti .
Yadā pana paramatthato avijjamānaṃ bhūmipabbatādiṃ etāya paññāpenti , tadāyaṃ avijjamānapaññattīti pavuccati .
Ubhinnaṃ pana vomissakavasena sesā yathākkamaṃ chaḷabhiñño , itthisaddo , cakkhuviññāṇaṃ , rājaputtoti ca veditabbā .
43. Vacīghosānusārena , sotaviññāṇavīthiyā .
Pavatthānantaruppanna-manodvārassa gocarā .
Atthā yassānusārena , viññāyanti tato paraṃ ;
Sāyaṃ paññatti viññeyyā , lokasaṅketanimmitā .
Iti abhidhammatthasaṅgahe paccayasaṅgahavibhāgo nāma
Aṭṭhamo paricchedo .