Issues
ဗားရှင်းရွေးချယ်ပါ
Abhidhammatthasaṅgaho
Abhidhammatthasaṅgaho

1. Cittaparicchedo

စာရေးဆရာ: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

1. Cittaparicchedo

Bhūmibhedacittaṃ

3. TatthaV0.2 cittaṃ tāva catubbidhaṃ hoti kāmāvacaraṃ rūpāvacaraṃ arūpāvacaraṃ lokuttarañceti .

Akusalacittaṃ

4. Tattha katamaṃ kāmāvacaraṃ ?
Somanassasahagataṃ diṭṭhigatasampayuttaṃ asaṅkhārikamekaṃ , sasaṅkhārikamekaṃ , somanassasahagataṃ diṭṭhigatavippayuttaṃ asaṅkhārikamekaṃ , sasaṅkhārikamekaṃM0.2 , upekkhāsahagataṃ diṭṭhigatasampayuttaṃ asaṅkhārikamekaṃ , sasaṅkhārikamekaṃ , upekkhāsahagataṃ diṭṭhigatavippayuttaṃ asaṅkhārikamekaṃ , sasaṅkhārikamekanti imāni aṭṭhapi lobhasahagatacittāni nāma .
5. Domanassasahagataṃ paṭighasampayuttaṃ asaṅkhārikamekaṃ , sasaṅkhārikamekanti imāni dvepi paṭighasampayuttacittāni nāma .
6. Upekkhāsahagataṃ vicikicchāsampayuttamekaṃ , upekkhāsahagataṃ uddhaccasampayuttamekanti imāni dvepi momūhacittāni nāma .
7. Iccevaṃ sabbathāpi dvādasākusalacittāni samattāni .
8. Aṭṭhadhā lobhamūlāni , dosamūlāni ca dvidhā .
Mohamūlāni ca dveti , dvādasākusalā siyuṃ .

Ahetukacittaṃ

9. Upekkhāsahagataṃ cakkhuviññāṇaṃ , tathā sotaviññāṇaṃ , ghānaviññāṇaṃ , jivhāviññāṇaṃV0.3 , dukkhasahagataṃ kāyaviññāṇaṃ , upekkhāsahagataṃ sampaṭicchanacittaṃ , upekkhāsahagataṃ santīraṇacittañceti imāni sattapi akusalavipākacittāni nāma .
10. Upekkhāsahagataṃ kusalavipākaṃ cakkhuviññāṇaṃ , tathā sotaviññāṇaṃ , ghānaviññāṇaṃ , jivhāviññāṇaṃ , sukhasahagataṃ kāyaviññāṇaṃ , upekkhāsahagataṃ sampaṭicchanacittaṃ , somanassasahagataṃ santīraṇacittaṃ , upekkhāsahagataṃ santīraṇacittañceti imāni aṭṭhapi kusalavipākāhetukacittāni nāma .
11. UpekkhāsahagataṃM0.3 pañcadvārāvajjanacittaṃ , tathā manodvārāvajjanacittaṃ , somanassasahagataṃ hasituppādacittañceti imāni tīṇipi ahetukakiriyacittāni nāma .
12. Icceva sabbathāpi aṭṭhārasāhetukacittāni samattāni .
13. Sattākusalapākāni , puññapākāni aṭṭhadhā .
Kriyacittāni tīṇīti , aṭṭhārasa ahetukā .

Sobhanacittaṃ

14. Pāpāhetukamuttāni , sobhanānīti vuccare .
Ekūnasaṭṭhi cittāni , athekanavutīpi vā .

Kāmāvacarasobhanacittaṃ

15. Somanassasahagataṃ ñāṇasampayuttaṃ asaṅkhārikamekaṃ , sasaṅkhārikamekaṃ , somanassasahagataṃ ñāṇavippayuttaṃ asaṅkhārikamekaṃ , sasaṅkhārikamekaṃ , upekkhāsahagataṃ ñāṇasampayuttaṃ asaṅkhārikamekaṃ , sasaṅkhārikamekaṃ .
Upekkhāsahagataṃ ñāṇavippayuttaṃ asaṅkhārikamekaṃ , sasaṅkhārikamekanti imāni aṭṭhapi kāmāvacarakusalacittāni nāma .
16. Somanassasahagataṃ ñāṇasampayuttaṃ asaṅkhārikamekaṃ , sasaṅkhārikamekaṃ , somanassasahagataṃV0.4 ñāṇavippayuttaṃ asaṅkhārikamekaṃ , sasaṅkhārikamekaṃ , upekkhāsahagataṃ ñāṇasampayuttaṃ asaṅkhārikamekaṃ , sasaṅkhārikamekaṃ , upekkhāsahagataṃ ñāṇavippayuttaṃ asaṅkhārikamekaṃ , sasaṅkhārikamekanti imāni aṭṭhapi sahetukakāmāvacaravipākacittāni nāma .
17. Somassasahagataṃ ñāṇasampayuttaṃ asaṅkhārikamekaṃ , sasaṅkhārikamekaṃ , somanassasahagataṃ ñāṇavippayuttaṃ asaṅkhārikamekaṃM0.4 , sasaṅkhārikamekaṃ , upekkhāsahagataṃ ñāṇasampayuttaṃ asaṅkhārikamekaṃ , sasaṅkhārikamekaṃ , upekkhāsahagataṃ ñāṇavippayuttaṃ asaṅkhārikamekaṃ , sasaṅkhārikamekanti imāni aṭṭhapi sahetukakāmāvacarakiriyacittāni nāma .
18. Iccevaṃ sabbathāpi catuvīsati sahetukakāmāvacarakusalavipākakiriyacittāni samattāni .
19. Vedanāñāṇasaṅkhārabhedena catuvīsati .
Sahetukāmāvacarapuññapākakriyā matā .
20. Kāme tevīsa pākāni , puññāpuññāni vīsati .
Ekādasa kriyā ceti , catupaññāsa sabbathā .

Rūpāvacaracittaṃ

21. Vitakkavicārapītisukhekaggatāsahitaṃ paṭhamajjhānakusalacittaṃ , vicārapītisukhekaggatāsahitaṃ dutiyajjhānakusalacittaṃ , pītisukhekaggatāsahitaṃ tatiyajjhānakusalacittaṃ , sukhekaggatāsahitaṃ catutthajjhānakusalacittaṃ , upekkhekaggatāsahitaṃ pañcamajjhānakusalacittañceti imāni pañcapi rūpāvacarakusalacittāni nāma .
22. Vitakkavicārapītisukhekaggatāsahitaṃ paṭhamajjhānavipākacittaṃ , vicārapītisukhekaggatāsahitaṃ dutiyajjhānavipākacittaṃ , pītisukhekaggatāsahitaṃ tatiyajjhānavipākacittaṃ , sukhekaggatāsahitaṃV0.5 catutthajjhānavipākacittaṃ , upekkhekaggatāsahitaṃ pañcamajjhānavipākacittañceti imāni pañcapi rūpāvacaravipākacittāni nāma .
23. Vitakkavicārapītisukhekaggatāsahitaṃ paṭhamajjhānakiriyacittaṃ , vicārapītisukhekaggatāsahitaṃ dutiyajjhānakiriyacittaṃ , pītisukhekaggatāsahitaṃ tatiyajjhānakiriyacittaṃM0.5 , sukhekaggatāsahitaṃ catutthajjhānakiriyacittaṃ , upekkhekaggatāsahitaṃ pañcamajjhānakiriyacittañceti imāni pañcapi rūpāvacarakiriyacittāni nāma .
24. Iccevaṃ sabbathāpi pannarasa rūpāvacarakusalavipākakiriyacittāni samattāni .
25. Pañcadhā jhānabhedena , rūpāvacaramānasaṃ .
Puññapākakriyābhedā , taṃ pañcadasadhā bhave .

Arūpāvacaracittaṃ

26. Ākāsānañcāyatanakusalacittaṃ , viññāṇañcāyatanakusalacittaṃ , ākiñcaññāyatanakusalacittaṃ , nevasaññānāsaññāyatanakusalacittañceti imāni cattāripi arūpāvacarakusalacittāni nāma .
27. Ākāsānañcāyatanavipākacittaṃ , viññāṇañcāyatanavipākacittaṃ , ākiñcaññāyatanavipākacittaṃ , nevasaññānāsaññāyatanavipākacittañceti imāni cattāripi arūpāvacaravipākacittāni nāma .
28. Ākāsānañcāyatanakiriyacittaṃ , viññāṇañcāyatanakiriyacittaṃ , ākiñcaññāyatanakiriyacittaṃ , nevasaññānāsaññāyatanakiriyacittañceti imāni cattāripi arūpāvacarakiriyacittāni nāma .
29. Iccevaṃ sabbathāpi dvādasa arūpāvacarakusalavipākakiriyacittāni samattāni .
30. ĀlambaṇappabhedenaV0.6 , catudhāruppamānasaṃ .
Puññapākakriyābhedā , puna dvādasadhā ṭhitaṃ .

Lokuttaracittaṃ

31. SotāpattimaggacittaṃM0.6 , sakadāgāmimaggacittaṃ , anāgāmimaggacittaṃ , arahattamaggacittañceti imāni cattāripi lokuttarakusalacittāni nāma .
32. Sotāpattiphalacittaṃ , sakadāgāmiphalacittaṃ , anāgāmiphalacittaṃ , arahattaphalacittañceti imāni cattāripi lokuttaravipākacittāni nāma .
33. Iccevaṃ sabbathāpi aṭṭha lokuttarakusalavipākacittāni samattāni .
34. Catumaggappabhedena , catudhā kusalaṃ tathā .
Pākaṃ tassa phalattāti , aṭṭhadhānuttaraṃ mataṃ .

Cittagaṇanasaṅgaho

35. Dvādasākusalānevaṃ , kusalānekavīsati .
Chattiṃseva vipākāni , kriyacittāni vīsati .
36. Catupaññāsadhā kāme , rūpe pannarasīraye .
Cittāni dvādasāruppe , aṭṭhadhānuttare tathā .
37. Itthamekūnanavutipabhedaṃ pana mānasaṃ .
Ekavīsasataṃ vātha , vibhajanti vicakkhaṇā .

Vitthāragaṇanā

38. KathamekūnanavutividhaṃV0.7 cittaṃ ekavīsasataṃ hoti ?
Vitakkavicārapītisukhekaggatāsahitaṃ paṭhamajjhānasotāpattimaggacittaṃ , vicārapītisukhekaggatāsahitaṃ dutiyajjhānasotāpattimaggacittaṃ , pītisukhekaggatāsahitaṃ tatiyajjhānasotāpattimaggacittaṃ , sukhekaggatāsahitaṃ catutthajjhānasotāpattimaggacittaṃ , upekkhekaggatāsahitaṃ pañcamajjhānasotāpattimaggacittañceti imāni pañcapi sotāpattimaggacittāni nāma .
39. TathāM0.7 sakadāgāmimaggaanāgāmimaggaarahattamaggacittañceti samavīsati maggacittāni .
40. Tathā phalacittāni ceti samacattālīsa lokuttaracittāni bhavantīti .
41. Jhānaṅgayogabhedena , katvekekantu pañcadhā .
Vuccatānuttaraṃ cittaṃ , cattālīsavidhanti ca .
42. Yathā ca rūpāvacaraṃ , gayhatānuttaraṃ tathā .
Paṭhamādijhānabhede , āruppañcāpi pañcame .
Ekādasavidhaṃ tasmā , paṭhamādikamīritaṃ ;
Jhānamekekamante tu , tevīsatividhaṃ bhave .
43. Sattatiṃsavidhaṃ puññaṃ , dvipaññāsavidhaṃ tathā .
Pākamiccāhu cittāni , ekavīsasataṃ budhā .
Iti abhidhammatthasaṅgahe cittasaṅgahavibhāgo nāma
Paṭhamo paricchedo .