3. Pakiṇṇakaparicchedo
1. Sampayuttā yathāyogaṃ , tepaññāsa sabhāvato .
Cittacetasikā dhammā , tesaṃ dāni yathārahaṃ .
2. Vedanāhetuto kiccadvārālambaṇavatthuto .
Cittuppādavaseneva , saṅgaho nāma nīyate .
Vedanāsaṅgaho
3. Tattha vedanāsaṅgahe tāva tividhā vedanā sukhaṃ dukkhaṃ adukkhamasukhā ceti , sukhaṃ dukkhaṃ somanassaṃ domanassaṃ upekkhāti ca bhedena pana pañcadhā hoti .
4. Tattha sukhasahagataṃ kusalavipākaṃ kāyaviññāṇamekameva , tathā dukkhasahagataṃ akusalavipākaṃ .
5. Somanassasahagatacittāni
M0.16 pana lobhamūlāni cattāri , dvādasa kāmāvacarasobhanāni , sukhasantīraṇahasanāni ca dveti aṭṭhārasa kāmāvacarasomanassasahagatacittāni ceva paṭhamadutiyatatiyacatutthajjhānasaṅkhātāniV0.17 catucattālīsa mahaggatalokuttaracittāni ceti dvāsaṭṭhividhāni bhavanti . 6. Domanassasahagatacittāni pana dve paṭighasampayuttacittāneva .
7. Sesāni sabbānipi pañcapaññāsa upekkhāsahagatacittānevāti .
8. Sukhaṃ dukkhamupekkhāti , tividhā tattha vedanā .
Somanassaṃ domanassamitibhedena pañcadhā .
9. Sukhamekattha dukkhañca , domanassaṃ dvaye ṭhitaṃ .
Dvāsaṭṭhīsu somanassaṃ , pañcapaññāsaketarā .
Hetusaṅgaho
10. Hetusaṅgahe hetū nāma lobho doso moho alobho adoso amoho cāti chabbidhā bhavanti .
11. Tattha pañcadvārāvajjanadvipañcaviññāṇasampaṭicchanasantīraṇavoṭṭhabbanahasanavasena ahetukacittāni nāma .
12. Sesāni sabbānipi ekasattati cittāni sahetukāneva .
13. Tatthāpi dve momūhacittāni ekahetukāni .
14. Sesāni dasa akusalacittāni ceva ñāṇavippayuttāni dvādasa kāmāvacarasobhanāni ceti dvāvīsati dvihetukacittāni .
15. Dvādasa
M0.17V0.18 ñāṇasampayuttakāmāvacarasobhanāni ceva pañcatiṃsa mahaggatalokuttaracittāni ceti sattacattālīsa tihetukacittānīti . 16. Lobho doso ca moho ca ,
Hetū akusalā tayo ;
Alobhādosāmoho ca ,
Kusalābyākatā tathā .
17. Ahetukāṭṭhārasekahetukā dve dvāvīsati .
Dvihetukā matā sattacattālīsatihetukā .
Kiccasaṅgaho
18. Kiccasaṅgahe kiccāni nāma paṭisandhibhavaṅgāvajjanadassanasavanaghāyanasāyanaphusanasampaṭicchanasantīraṇavoṭṭhabbanajavanatadārammaṇacutivasena cuddasavidhāni bhavanti .
19. Paṭisandhibhavaṅgāvajjanapañcaviññāṇaṭhānādivasena pana tesaṃ dasadhā ṭhānabhedo veditabbo .
20. Tattha dve upekkhāsahagatasantīraṇāni ceva aṭṭha mahāvipākāni ca nava rūpārūpavipākāni ceti ekūnavīsati cittāni paṭisandhibhavaṅgacutikiccāni nāma .
21. Āvajjanakiccāni pana dve .
22. Tathā dassanasavanaghāyanasāyanaphusanasampaṭicchanakiccāni ca .
23. Tīṇi santīraṇakiccāni .
24. Manodvārāvajjanameva
V0.19 pañcadvāre voṭṭhabbanakiccaṃ sādheti . 25. Āvajjanadvayavajjitāni kusalākusalaphalakiriyacittāni pañcapaññāsa javanakiccāni .
26. Aṭṭha
M0.18 mahāvipākāni ceva santīraṇattayañceti ekādasa tadārammaṇakiccāni . 27. Tesu pana dve upekkhāsahagatasantīraṇacittāni paṭisandhibhavaṅgacutitadārammaṇasantīraṇavasena pañcakiccāni nāma .
28. Mahāvipākāni aṭṭha paṭisandhibhavaṅgacutitadārammaṇavasena catukiccāni nāma .
29. Mahaggatavipākāni nava paṭisandhibhavaṅgacutivasena tikiccāni nāma .
30. Somanassasantīraṇaṃ santīraṇatadārammaṇavasena dukiccaṃ .
31. Tathā voṭṭhabbanaṃ voṭṭhabbanāvajjanavasena .
32. Sesāni pana sabbānipi javanamanodhātuttikadvipañcaviññāṇāni yathāsambhavamekakiccānīti .
33. Paṭisandhādayo nāma , kiccabhedena cuddasa .
Dasadhā ṭhānabhedena , cittuppādā pakāsitā .
34. Aṭṭhasaṭṭhi tathā dve ca , navāṭṭha dve yathākkamaṃ .
Ekadviticatupañcakiccaṭhānāni niddise .
Dvārasaṅgaho
35. Dvārasaṅgahe
V0.20 dvārāni nāma cakkhudvāraṃ sotadvāraṃ ghānadvāraṃ jivhādvāraṃ kāyadvāraṃ manodvārañceti chabbidhāni bhavanti . 36. Tattha cakkhumeva cakkhudvāraṃ .
37. Tathā sotādayo sotadvārādīni .
38. Manodvāraṃ
M0.19 pana bhavaṅganti pavuccati . 39. Tattha pañcadvārāvajjanacakkhuviññāṇasampaṭicchanasantīraṇavoṭṭhabbanakāmāvacarajavanatadārammaṇavasena chacattālīsa cittāni cakkhudvāre yathārahaṃ uppajjanti , tathā pañcadvārāvajjanasotaviññāṇādivasena sotadvārādīsupi chacattālīseva bhavantīti sabbathāpi pañcadvāre catupaññāsa cittāni kāmāvacarāneva .
40. Manodvāre pana manodvārāvajjanapañcapaññāsajavanatadārammaṇavasena sattasaṭṭhi cittāni bhavanti .
41. Ekūnavīsati paṭisandhibhavaṅgacutivasena dvāravimuttāni .
42. Tesu pana pañcaviññāṇāni ceva mahaggatalokuttarajavanāni ceti chattiṃsa yathārahamekadvārikacittāni nāma .
43. Manodhātuttikaṃ pana pañcadvārikaṃ .
44. Sukhasantīraṇavoṭṭhabbanakāmāvacarajavanāni chadvārikacittāni .
45. Upekkhāsahagatasantīraṇamahāvipākāni
V0.21 chadvārikāni ceva dvāravimuttāni ca . 46. Mahaggatavipākāni dvāravimuttānevāti .
47. Ekadvārikacittāni , pañcachadvārikāni ca .
Chadvārikavimuttāni , vimuttāni ca sabbathā .
Chattiṃsati tathā tīṇi , ekatiṃsa yathākkamaṃ ;
Dasadhā navadhā ceti , pañcadhā paridīpaye .
Ālambaṇasaṅgaho
48. Ālambaṇasaṅgahe
M0.20 ārammaṇāni nāma rūpārammaṇaṃ saddārammaṇaṃ gandhārammaṇaṃ rasārammaṇaṃ phoṭṭhabbārammaṇaṃ dhammārammaṇañceti chabbidhāni bhavanti . 49. Tattha rūpameva rūpārammaṇaṃ , tathā saddādayo saddārammaṇādīni .
50. Dhammārammaṇaṃ pana pasādasukhumarūpacittacetasikanibbānapaññattivasena chadhā saṅgayhati .
51. Tattha cakkhudvārikacittānaṃ sabbesampi rūpameva ārammaṇaṃ , tañca paccuppannaṃ .
Tathā sotadvārikacittādīnampi saddādīni , tāni ca paccuppannāniyeva .
52. Manodvārikacittānaṃ pana chabbidhampi paccuppannamatītaṃ anāgataṃ kālavimuttañca yathārahamārammaṇaṃ hoti .
53. Dvāravimuttānañca paṭisandhibhavaṅgacutisaṅkhātānaṃ chabbidhampi yathāsambhavaṃ yebhuyyena bhavantare
V0.22 chadvāraggahitaṃ paccuppannamatītaṃ paññattibhūtaṃ vā kammakammanimittagatinimittasammataṃ ārammaṇaṃ hoti . 54. Tesu cakkhuviññāṇādīni yathākkamaṃ rūpādiekekārammaṇāneva .
55. Manodhātuttikaṃ pana rūpādipañcārammaṇaṃ .
56. Sesāni kāmāvacaravipākāni hasanacittañceti sabbathāpi kāmāvacarārammaṇāneva .
57. Akusalāni ceva ñāṇavippayuttakāmāvacarajavanāni ceti lokuttaravajjitasabbārammaṇāni .
58. Ñāṇasampayuttakāmāvacarakusalāni
M0.21 ceva pañcamajjhānasaṅkhātaṃ abhiññākusalañceti arahattamaggaphalavajjitasabbārammaṇāni . 59. Ñāṇasampayuttakāmāvacarakiriyāni ceva kiriyābhiññāvoṭṭhabbanañceti sabbathāpi sabbārammaṇāni .
60. Āruppesu dutiyacatutthāni mahaggatārammaṇāni .
61. Sesāni mahaggatacittāni sabbānipi paññattārammaṇāni .
62. Lokuttaracittāni nibbānārammaṇānīti .
63. Pañcavīsa parittamhi , cha cittāni mahaggate .
Ekavīsati vohāre , aṭṭha nibbānagocare .
Vīsānuttaramuttamhi
V0.23 , aggamaggaphalujjhite ;Pañca sabbattha chacceti , sattadhā tattha saṅgaho .
Vatthusaṅgaho
64. Vatthusaṅgahe vatthūni nāma cakkhusotaghānajivhākāyahadayavatthu ceti chabbidhāni bhavanti .
65. Tāni kāmaloke sabbānipi labbhanti .
66. Rūpaloke pana ghānādittayaṃ natthi .
67. Arūpaloke pana sabbānipi na saṃvijjanti .
68. Tattha pañcaviññāṇadhātuyo yathākkamaṃ ekantena pañca pasādavatthūni nissāyeva pavattanti .
69. Pañcadvārāvajjanasampaṭicchanasaṅkhātā pana manodhātu ca hadayaṃ nissitāyeva pavattanti .
70. Avasesā
M0.22 pana manoviññāṇadhātusaṅkhātā ca santīraṇamahāvipākapaṭighadvayapaṭhamamaggahasanarūpāvacaravasena hadayaṃ nissāyeva pavattanti . 71. Avasesā kusalākusalakiriyānuttaravasena pana nissāya vā anissāya vā .
72. Āruppavipākavasena hadayaṃ anissāyevāti .
73. Chavatthuṃ
V0.24 nissitā kāme , satta rūpe catubbidhā .Tivatthuṃ nissitāruppe , dhātvekā nissitā matā .
74. Tecattālīsa nissāya , dvecattālīsa jāyare .
Nissāya ca anissāya , pākāruppā anissitā .
Iti abhidhammatthasaṅgahe pakiṇṇakasaṅgahavibhāgo nāma
Tatiyo paricchedo .