Rūpasamuddeso
3. Cattāri mahābhūtāni , catunnañca mahābhūtānaṃ upādāyarūpanti duvidhampetaṃ rūpaṃ ekādasavidhena saṅgahaṃ gacchati .
4. Kathaṃ ?
Pathavīdhātu āpodhātu tejodhātu vāyodhātu bhūtarūpaṃ nāma .
5. Cakkhu sotaṃ ghānaṃ jivhā kāyo pasādarūpaṃ nāma .
6. Rūpaṃ saddo gandho raso āpodhātuvivajjitaṃ bhūtattayasaṅkhātaṃ phoṭṭhabbaṃ gocararūpaṃ nāma .
7. Itthattaṃ purisattaṃ bhāvarūpaṃ nāma .
8. Hadayavatthu hadayarūpaṃ nāma .
9. Jīvitindriyaṃ jīvitarūpaṃ nāma .
10. Kabaḷīkāro āhāro āhārarūpaṃ nāma .
11. Iti
M0.40 ca aṭṭhārasavidhampetaṃ rūpaṃ sabhāvarūpaṃ salakkhaṇarūpaṃ nipphannarūpaṃ rūparūpaṃ sammasanarūpanti ca saṅgahaṃ gacchati . 12. Ākāsadhātu paricchedarūpaṃ nāma .
13. Kāyaviññatti vacīviññatti viññattirūpaṃ nāma .
14. Rūpassa lahutā mudutā kammaññatā viññattidvayaṃ vikārarūpaṃ nāma .
15. Rūpassa upacayo santati jaratā aniccatā lakkhaṇarūpaṃ nāma .
16. Jātirūpameva
V0.43 panettha upacayasantatināmena pavuccatīti ekādasavidhampetaṃ rūpaṃ aṭṭhavīsatividhaṃ hoti sarūpavasena . 17. Kathaṃ –
Bhūtappasādavisayā , bhāvo hadayamiccapi ;
Jīvitāhārarūpehi , aṭṭhārasavidhaṃ tathā .
Paricchedo ca viññatti , vikāro lakkhaṇanti ca ;
Anipphannā dasa ceti , aṭṭhavīsavidhaṃ bhave .
Ayamettha rūpasamuddeso .