8. Vibhattihārasampātavibhāvanā
70. Yena yena āvaṭṭahārasampātena suttatthā āvaṭṭetabbā , so āvaṭṭahārasampāto paripuṇṇo ,‘‘ katamo vibhattihārasampāto ’’ ti pucchitabbattā ‘‘ tattha katamo vibhattihārasampāto ’’ tiādi vuttaṃ .
Tattha katamo saṃvaṇṇanāviseso vibhattihārasampāto nāmāti pucchati .
‘‘ Katame suttatthā kattha vibhattā ’’ ti pucchitabbattā ‘‘ tasmā rakkhitacittassā ’’ tiādi vuttaṃ .
Yā ‘‘ tasmā … pe … gocaro ’’ ti gāthā vuttā , tissaṃ gāthāyaṃ vutto kusalapakkho dhammo kusalapakkhena dhammena satisaṃvaro dhammo niddisitabbo vibhajitabbo , akusalapakkhena dhammena niddisitabbo vibhajitabbo .
Kathaṃ ?
‘‘ Rakkhitacittassā ’’ ti padena vutto kusalapakkho satisaṃvaro dhammo ‘‘ cakkhudvārasaṃvaro … pe … manodvārasaṃvaro ’’ ti chabbidhena kusalapakkhena dhammena niddisitabbo vibhajitabbo .
‘‘ Sammāsaṅkappo ’’ ti padena vutto kusalapakkho sammāsaṅkappo dhammo ‘‘ nekkhammasaṅkappo abyāpāda-saṅkappo avihiṃsāsaṅkappo ’’ ti tividhena kusalapakkhena dhammena
M0.248 vibhajitabbo .‘‘ Sammādiṭṭhipurekkhāro ’’ ti padena vuttā kusalapakkhā dhammajāti ‘‘ dukkhe ñāṇaṃ , dukkhasamudaye ñāṇaṃ , dukkhanirodhe ñāṇaṃ , dukkhanirodhagāminipaṭipadāya ñāṇaṃ , pubbante ñāṇaṃ , aparante ñāṇaṃ , pubbantāparante ñāṇaṃ , idappaccayatāpaṭiccasamuppannesu dhammesu ñāṇan ’’ ti ( dha . sa .1063) aṭṭhavidhena kusalapakkhena dhammena vibhajitabbā .
‘‘ Ñatvāna udayabbayan ’’ ti padena vuttaṃ kusalapakkhaudayabbayañāṇaṃ dhammajātaṃ paññāsavidhena udayabbayañāṇena kusalapakkhena vibhajitabbaṃ .
‘‘ Thinamiddhābhibhū ’’ ti padena vuttaṃ thinamiddhābhibhavanaṃ kusalapakkhaṃ dhammajātaṃ ‘‘ sotāpattimaggābhibhavanaṃ
V0.370 sakadāgāmimaggābhibhavanaṃ anāgāmimaggābhibhavanaṃ arahattamaggābhibhavanan ’’ ti catubbidhena kusalapakkhena vibhajitabbaṃ .Satisaṃvaro kusalapakkho ‘‘ lokiyo satisaṃvaro , lokuttaro satisaṃvaro ’’ ti dubbidhena vibhajitabboti .
Lokiyo satisaṃvaro kāmāvacarovāti ekavidhena vibhajitabbo .
Lokuttarā satisaṃvaro ‘‘ dassanabhūmi , bhāvanābhūmī ’’ ti dubbidhena vibhajitabbo .
Kāmāvacaro satisaṃvaro ‘‘ kāyānupassanāsatisaṃvaro vedanānupassanāsatisaṃvaro cittānupassanāsatisaṃvaro dhammānupassanāsatisaṃvaro ’’ ti catubbidhena vibhajitabbo .
Lokuttaro satisaṃvaropi tathā catubbidhena vibhajitabbo .
Sammāsaṅkappasammādiṭṭhiyopi lokiyalokuttaravasena dubbidhādibhedena vibhajitabbā .
Padaṭṭhānenapi padaṭṭhānahārasampāte vuttanayena vibhajitabbā .
Akusalapakkhena ‘‘ arakkhitena cittenā ’’ ti padena vutto asaṃvaro ‘‘ cakkhuasaṃvaro … pe … kāyaasaṃvaro , copanakāyaasaṃvaro , vācāasaṃvaro , manoasaṃvaro ’’ ti aṭṭhavidhena vibhajitabbo .
‘‘ Micchādiṭṭhihatenā ’’ ti padena gahito micchāsaṅkappo ‘‘ kāmavitakko byāpādavitakko vihiṃsāvitakko ’’ ti tividhena vibhajitabbo .
‘‘ Micchādiṭṭhī ’’ ti padena vuttā micchādiṭṭhi ‘‘ dukkhe aññāṇaṃ … pe … idappaccayatāpaṭiccasamuppannesu dhammesu aññāṇan ’’ ti aṭṭhavidhena vibhajitabbā , dvāsaṭṭhidiṭṭhividhenapi vibhajitabbā .
Thinamiddhaṃ pañcavidhena sasaṅkhārikavidhena vibhajitabbaṃ .
‘‘ Ettakova vibhattihārasampāto paripuṇṇo ’’ ti vattabbattā ‘‘ niyutto vibhattihārasampāto ’’ ti vuttaṃ .
Yena yena saṃvaṇṇanāvisesabhūtena vibhattihārasampātena suttappadesatthā vibhattā , so so
M0.249 saṃvaṇṇanāvisesabhūto vibhattihārasampāto niyuttoti yathāraha niddhāretvā yujjitabboti attho gahetabboti .
Iti vibhattihārasampāte sattibalānurūpā racitā
Vibhāvanā niṭṭhitā .
Paṇḍitehi pana … pe … gahetabboti .