Issues
Select Version
Nettippakaraṇa-aṭṭhakathā
Nettippakaraṇa-aṭṭhakathā

Sodhanahāravibhaṅgavibhāvanā

Author: _System_commentary_ @ Administrator

13. Sodhanahāravibhaṅgavibhāvanā

45. SodhetiM0.81 nāmāti pucchitamatthaṃ hatthatale ṭhapitaāmalakaṃ viya paccakkhato dassento niggumbaṃ nijjaṭaṃ katvā vivaranto tabbisayaaññāṇasaṃsayādimalāpanayanena sodheti , evaṃ sodhento ca padassa atthena abhedopacāraṃ katvā ‘‘ padaṃ sodheti ’’ cceva vuccati . Tenāha ‘‘ padaṃ sodheti nāmā ’’ ti . Pucchāya vissajjanamevettha sodhananti āha ‘‘ tadatthassa vissajjanato ’’ ti . 45. YenaV0.327M0.201 yena saṃvaṇṇanāvisesabhūtena otaraṇahāravibhaṅgena otaretabbā suttatthā vibhattā , so saṃvaṇṇanāvisesabhūto vibhaṅgo paripuṇṇo ,‘‘ katamo sodhanahāravibhaṅgo ’’ ti pucchitabbattā ‘‘ tattha katamo sodhano hāro ’’ tiādi vuttaṃ . Tattha tatthāti tesu niddiṭṭhesu soḷasasu desanāhārādīsu katamo saṃvaṇṇanāviseso sodhano hāro sodhanahāravibhaṅgo nāmāti pucchati . ‘‘ Vissajjitamhi pañhe ’’ tiādiniddesassa idāni mayā vuccamāno ‘‘ yathā āyasmā ajito ’’ tiādiko vitthārasaṃvaṇṇanāviseso sodhanahāravibhaṅgo nāmāti gahetabbo . ‘‘ Kathaṃ tattha pañhe sodhano hāro viññātabbo ’’ ti vattabbattā ‘‘ yathā āyasmā ’’ tiādi vuttaṃ . Yathā yena pakārena āyasmā ajito pārāyane bhagavantaṃ pañhaṃ pucchati , tathā tena pakārena vissajjitamhi pañhe ayaṃ sodhano hāro viññātabboti .
Ārabhīyatīti ārambho , desanāya pakāsiyamāno attho . Tenāha ‘‘ na tāva … pe … pabodhitattā ’’ ti . ‘‘ Niyametvā vibhajehī ’’ ti vattabbattā niyametvā vibhajituṃ ‘‘ kenassū ’’ tiādi vuttaṃ . Gāthāttho vuttova . ‘‘ Kenassu nivuto loko , kenassu nappakāsati ; Kissābhilepanaṃ brūsi , kiṃsu tassa mahabbhayan ’’ ti . – Pucchāvasena pavattagāthāyañca – ‘‘ Avijjāya nivuto loko ,( ajitāti bhagavā ,) Vivicchā pamādā nappakāsati ; Jappābhilepanaṃ brūmi , dukkhamassa mahabbhayan ’’ ti . – Vissajjanavasena pavattagāthāyañcāti imāsu dvīsu gāthāsu ‘‘ kenassu nivuto loko ’’ ti iminā padena pañhe pucchite ‘‘ avijjāya nivuto loko ’’ ti iminā padena bhagavā ‘‘ kenassu nivuto loko ’’ ti padaṃ tadatthe aññāṇasaṃsayādimalānaṃ apanayanena sodheti . Tadatthe hi vissajjite aññāṇasaṃsayādīnaṃ abhāvato attho sodhito nāma , atthe ca sodhite padampi sodhitaṃyeva . Tenāha aṭṭhakathāyaṃ – ‘‘ tadatthassa vissajjanato ’’ ti ( netti . aṭṭha .45), ṭīkāya ñca ‘‘ tabbisayaaññāṇasaṃsayādimalāpanayanena sodhetī ’’ ti vuttaṃ .
No ca ārambhan ti pucchituṃ ārabhitabbaṃM0.202 sabbagāthāpadaṃ , gāthātthaṃ vā , ñātuṃ icchitassa sabbassa atthassa vissajjanavasena apariyositattāV0.328 bhagavā ‘‘ avijjāya nivuto loko ’’ ti ettakeneva padena sodheti . Sesesupi esa nayo .
‘‘ Kiṃsu tassa mahabbhayan ’’ ti iminā padena pañhe pucchite ‘‘ dukkhamassa mahabbhayan ’’ ti padena bhagavatā ārambho ñātuṃ icchito attho suddho sodhito hoti . Sesagāthāsupi eseva nayo .
Yattha pañhe evaṃ niravasesavissajjanavasena ārambho suddho sodhito bhavati , so pañho vissajjito sodhito bhavati . Yattha pañhe evaṃ niravasesavissajjanavasena ārambho yāva asuddho asodhito bhavati , tāva so pañho vissajjito sodhito na bhavatīti yojanā .
Idha sodhanaṃ nāma paṭicchannarūpassa atthassa desanānubhāvena vivaṭabhāvakaraṇanti tamatthaṃ upamāya vibhāvetuṃ ‘‘ aññāṇapakkhandānan ’’ tiādi vuttaṃ . ‘‘ Tenāhā ’’ tiādyānusandhyādyattho ceva ‘‘ niyutto sodhano hāro ’’ ti anusandhyādyattho ca vuttanayānusārena veditabbo .
Iti sodhanahāravibhaṅge sattibalānurūpā racitā Vibhāvanā niṭṭhitā . Paṇḍitehi pana aṭṭhakathāṭīkānusārena gambhīrattho vitthārato vibhajitvā gahetabboti .
Sodhanahāravibhaṅgavaṇṇanā niṭṭhitā .