29. Kathinatthāravinicchayakathā
226. Kathinan ti
V0.276 ettha ( mahāva . aṭṭha .306) pana kathinaṃ attharituṃ ke labhanti , ke na labhanti ?Gaṇanavasena tāva pacchimakoṭiyā pañca janā labhanti , uddhaṃ satasahassampi , pañcannaṃ heṭṭhā na labhanti .
Vuṭṭhavassavasena purimikāya vassaṃ upagantvā paṭhamapavāraṇāya pavāritā labhanti .
Chinnavassā vā pacchimikāya upagatā vā na labhanti .
‘‘ Aññasmiṃ vihāre vuṭṭhavassāpi na labhantī ’’ ti mahāpaccariyaṃ vuttaṃ .
Purimikāya upagatānaṃ pana sabbe gaṇapūrakā honti , ānisaṃsaṃ na labhanti , ānisaṃso itaresaṃyeva hoti .
Sace purimikāya upagatā cattāro vā honti tayo vā dve vā eko vā , itare gaṇapūrake katvā kathinaṃ attharitabbaṃ .
Atha cattāro bhikkhū upagatā , eko paripuṇṇavasso sāmaṇero , so ce pacchimikāya upasampajjati , gaṇapūrako ceva hoti ānisaṃsañca labhati .
Tayo bhikkhū dve sāmaṇerā , dve bhikkhū tayo sāmaṇerā , eko bhikkhu cattāro sāmaṇerāti etthāpi eseva nayo .
Sace purimikāya upagatā kathinatthārakusalā na honti , atthārakusalā khandhakabhāṇakattherā pariyesitvā ānetabbā .
Kammavācaṃ sāvetvā kathinaṃ attharāpetvā dānañca bhuñjitvā gamissanti , ānisaṃso pana itaresaṃyeva hoti .
Kathinaṃ
M0.298 kena dinnaṃ vaṭṭati ?Yena kenaci devena vā manussena vā pañcannaṃ vā sahadhammikānaṃ aññatarena dinnaṃ vaṭṭati .
Kathinadāyakassa vattaṃ atthi , sace so taṃ ajānanto pucchati –
‘‘ bhante , kathaṃ kathinaṃ dātabban ’’ ti , tassa evaṃ ācikkhitabbaṃ ‘‘ tiṇṇaṃ cīvarānaṃ aññatarappahonakaṃ sūriyuggamanasamaye vatthaṃ ‘ kathinacīvaraṃ demā ’ ti dātuṃ vaṭṭati .
Tassa parikammatthaṃ ettakā nāma sūciyo , ettakaṃ suttaṃ , ettakaṃ rajanaṃ , parikammaṃ karontānaṃ ettakānaṃ bhikkhūnaṃ yāgubhattañca dātuṃ vaṭṭatī ’’ ti .
Kathinatthārakenapi dhammena samena uppannaṃ kathinaṃ attharantena vattaṃ jānitabbaṃ .
Tantavāyagehato hi ābhatasantāneneva khalimakkhitasāṭako na vaṭṭati , malīnasāṭakopi na vaṭṭati , tasmā kathinatthārasāṭakaṃ labhitvā suṭṭhu dhovitvā sūciādīni cīvarakammūpakaraṇāni sajjetvā bahūhi bhikkhūhi saddhiṃ tadaheva sibbitvā niṭṭhitasūcikammaṃ rajitvā kappabinduṃ datvā kathinaṃ attharitabbaṃ .
Sace tasmiṃ anatthateyeva aññaṃ kathinasāṭakaṃ āharati , aññāni ca
V0.277 bahūni kathinānisaṃsavatthāni deti , yo ānisaṃsaṃ bahuṃ deti , tassa santakena attharitabbaṃ .Itaro tathā tathā ovaditvā saññāpetabbo .
Kathinaṃ pana kena attharitabbaṃ ?
Yassa saṅgho kathinacīvaraṃ deti .
Saṅghena pana kassa dātabbaṃ ?
Yo jiṇṇacīvaro hoti .
Sace bahū jiṇṇacīvarā , vuḍḍhassa dātabbaṃ .
Vuḍḍhesupi yo mahāpariso tadaheva cīvaraṃ katvā attharituṃ sakkoti , tassa dātabbaṃ .
Sace vuḍḍho na sakkoti , navakataro sakkoti , tassa dātabbaṃ .
Apica saṅghena mahātherassa saṅgahaṃ kātuṃ vaṭṭati , tasmā ‘‘ tumhe , bhante , gaṇhatha , mayaṃ katvā dassāmā ’’ ti vattabbaṃ .
Tīsu cīvaresu yaṃ jiṇṇaṃ hoti , tadatthāya dātabbaṃ .
Pakatiyā dupaṭṭacīvarassa dupaṭṭatthāyeva dātabbaṃ .
Sacepissa ekapaṭṭacīvaraṃ ghanaṃ hoti , kathinasāṭakā ca pelavā , sāruppatthāya dupaṭṭappahonakameva dātabbaṃ ,‘‘ ahaṃ alabhanto ekapaṭṭaṃ pārupāmī ’’ ti vadantassapi dupaṭṭaṃ dātuṃ vaṭṭati .
Yo pana lobhapakatiko hoti , tassa na dātabbaṃ .
Tenapi ‘‘ kathinaṃ attharitvā pacchā visibbitvā dve cīvarāni karissāmī ’’ ti na gahetabbaṃ .
Yassa pana dīyati , tassa –
‘‘ Suṇātu me , bhante , saṅgho , idaṃ saṅghassa kathinadussaṃ uppannaṃ , yadi saṅghassa pattakallaṃ , saṅgho imaṃ kathinadussaṃ itthannāmassa bhikkhuno dadeyya kathinaṃ attharituṃ , esā ñatti .
‘‘ Suṇātu
M0.299 me , bhante , saṅgho , idaṃ saṅghassa kathinadussaṃ uppannaṃ , saṅgho imaṃ kathinadussaṃ itthannāmassa bhikkhuno deti kathinaṃ attharituṃ , yassāyasmato khamati imassa kathinadussassa itthannāmassa bhikkhuno dānaṃ kathinaṃ attharituṃ , so tuṇhassa .Yassa nakkhamati , so bhāseyya .
‘‘ Dinnaṃ idaṃ saṅghena kathinadussaṃ itthannāmassa bhikkhuno kathinaṃ attharituṃ , khamati saṅghassa , tasmā tuṇhī , evametaṃ dhārayāmī ’’ ti ( mahāva .307)–
Evaṃ dutiyakammavācāya dātabbaṃ .
Evaṃ dinne pana kathine sace taṃ kathinadussaṃ niṭṭhitaparikammameva hoti , iccetaṃ kusalaṃ .
No ce niṭṭhitaparikammaṃ hoti ,‘‘ ahaṃ thero ’’ ti vā ‘‘ bahussuto ’’ ti vā ekenapi akātuṃ na labbhati
V0.278 , sabbeheva sannipatitvā dhovanasibbanarajanāni niṭṭhāpetabbāni .Idañhi kathinavattaṃ nāma buddhappasatthaṃ .
Atīte padumuttaropi bhagavā kathinavattaṃ akāsi .
Tassa kira aggasāvako sujātatthero nāma kathinaṃ gaṇhi .
Taṃ satthā aṭṭhasaṭṭhiyā bhikkhusatasahassehi saddhiṃ nisīditvā akāsi .
Katapariyositaṃ pana kathinaṃ gahetvā atthārakena bhikkhunā sace saṅghāṭiyā kathinaṃ attharitukāmo hoti , porāṇikā saṅghāṭi paccuddharitabbā , navā saṅghāṭi adhiṭṭhātabbā ,‘‘ imāya saṅghāṭiyā kathinaṃ attharāmī ’’ ti vācā bhinditabbā .
Sace uttarāsaṅgena kathinaṃ attharitukāmo hoti , porāṇako uttarāsaṅgo paccuddharitabbo , navo uttarāsaṅgo adhiṭṭhātabbo ,‘‘ iminā uttarāsaṅgena kathinaṃ attharāmī ’’ ti vācā bhinditabbā .
Sace antaravāsakena kathinaṃ attharitukāmo hoti , porāṇako antaravāsako paccuddharitabbo , navo antaravāsako adhiṭṭhātabbo ,‘‘ iminā antaravāsakena kathinaṃ attharāmī ’’ ti vācā bhinditabbā .
Tena ( pari .413) kathinatthārakena bhikkhunā saṅghaṃ upasaṅkamitvā ekaṃsaṃ uttarāsaṅgaṃ karitvā añjaliṃ paggahetvā evamassa vacanīyo ‘‘ atthataṃ , bhante , saṅghassa kathinaṃ , dhammiko kathinatthāro , anumodathā ’’ ti .
Tehi anumodakehi
M0.300 bhikkhūhi ekaṃsaṃ uttarāsaṅgaṃ karitvā añjaliṃ paggahetvā evamassa vacanīyo ‘‘ atthataṃ , āvuso , saṅghassa kathinaṃ , dhammiko kathinatthāro , anumodāmā ’’ ti .Tena kathinatthārakena bhikkhunā sambahule bhikkhū upasaṅkamitvā ekaṃsaṃ uttarāsaṅgaṃ karitvā añjaliṃ paggahetvā evamassa vacanīyo ‘‘ atthataṃ , bhante , saṅghassa kathinaṃ , dhammiko kathinatthāro , anumodathā ’’ ti .
Tehi anumodakehi bhikkhūhi ekaṃsaṃ uttarāsaṅgaṃ karitvā añjaliṃ paggahetvā evamassa vacanīyo ‘‘ atthataṃ , āvuso , saṅghassa kathinaṃ , dhammiko kathinatthāro , anumodāmā ’’ ti .
Tena kathinatthārakena bhikkhunā ekaṃ bhikkhuṃ upasaṅkamitvā ekaṃsaṃ uttarāsaṅgaṃ karitvā añjaliṃ paggahetvā evamassa vacanīyo ‘‘ atthataṃ , āvuso , saṅghassa kathinaṃ , dhammiko kathinatthāro , anumodāhī ’’ ti .
Tena anumodakena bhikkhunā ekaṃsaṃ uttarāsaṅgaṃ karitvā añjaliṃ paggahetvā evamassa vacanīyo ‘‘ atthataṃ , āvuso , saṅghassa kathinaṃ , dhammiko kathinatthāro , anumodāmī ’’ ti .
Evaṃ sabbesaṃ atthataṃ hoti kathinaṃ .
Vuttañhetaṃ parivāre ‘‘ dvinnaṃ puggalānaṃ atthataṃ hoti kathinaṃ atthārakassa ca anumodakassa cā ’’ ti ( pari .403).
Punapi vuttaṃ ‘‘ na saṅgho kathinaṃ attharati , na gaṇo kathinaṃ attharati , puggalo kathinaṃ attharati , saṅghassa anumodanāya gaṇassa anumodanāya puggalassa attharāya saṅghassa
V0.279 atthataṃ hoti kathinaṃ , gaṇassa atthataṃ hoti kathinaṃ , puggalassa atthataṃ hoti kathinan ’’ ti ( pari .414).Evaṃ atthate pana kathine sace kathinacīvarena saddhiṃ ābhataṃ ānisaṃsaṃ dāyakā ‘‘ yena amhākaṃ kathinaṃ gahitaṃ , tasseva demā ’’ ti denti , bhikkhusaṅgho anissaro .
Atha avicāretvāva datvā gacchanti , bhikkhusaṅgho issaro .
Tasmā sace kathinatthārakassa sesacīvarānipi dubbalāni honti , saṅghena apaloketvā tesampi atthāya vatthāni dātabbāni , kammavācā pana ekāyeva vaṭṭati .
Avasesakathinānisaṃse balavavatthāni vassāvāsikaṭhitikāya dātabbāni , ṭhitikāya abhāve therāsanato paṭṭhāya dātabbāni , garubhaṇḍaṃ na bhājetabbaṃ .
Sace pana ekasīmāya bahū vihārā honti , sabbehi bhikkhūhi sannipātāpetvā ekattha kathinaṃ attharitabbaṃ , visuṃ visuṃ attharituṃ na vaṭṭati .
‘‘ Atthatakathinānaṃ
M0.301 vo , bhikkhave , pañca kappissanti , anāmantacāro asamādānacāro gaṇabhojanaṃ yāvadatthacīvaraṃ yo ca tattha cīvaruppādo .So nesaṃ bhavissatī ’’ ti ( mahāva .306) vacanato atthatakathinānaṃ bhikkhūnaṃ anāmantacārādayo pana pañcānisaṃsā labbhanti .
Tattha anāmantacāroti anāmantetvā caraṇaṃ , yāva kathinaṃ na uddharīyati , tāva cārittasikkhāpadena anāpattīti vuttaṃ hoti .
Asamādānacāroti cīvaraṃ asamādāya caraṇaṃ , cīvaravippavāsoti attho .
Gaṇabhojanan ti gaṇabhojanasikkhāpadena anāpatti vuttā .
Yāvadatthacīvaran ti yāvatā cīvarena attho , tāvatakaṃ anadhiṭṭhitaṃ avikappitaṃ vaṭṭatīti attho .
Yo ca tattha cīvaruppādoti tattha kathinatthatasīmāya matakacīvaraṃ vā hotu saṅghaṃ uddissa dinnaṃ vā saṅghikena tatruppādena ābhataṃ vā , yena kenaci ākārena yaṃ saṅghikaṃ cīvaraṃ uppajjati , taṃ tesaṃ bhavissatīti attho .
Iti pāḷimuttakavinayavinicchayasaṅgahe
Kathinatthāravinicchayakathā samattā .