2. Parikkhāravinicchayakathā
6. Parikkhāroti
V0.6 samaṇaparikkhāro .Tatrāyaṃ kappiyākappiyaparikkhāravinicchayo ( pārā . aṭṭha .1.85)– keci tālapaṇṇacchattaṃ anto vā bahi vā pañcavaṇṇena suttena sibbitvā vaṇṇamaṭṭhaṃ karonti , taṃ na vaṭṭati .
Ekavaṇṇena pana nīlena vā pītakena vā yena kenaci suttena anto vā bahi vā sibbituṃ
M0.5 , chattadaṇḍaggāhakaṃ salākapañjaraṃ vā vinandhituṃ vaṭṭati , tañca kho thirakaraṇatthaṃ vaṭṭati , na vaṇṇamaṭṭhatthāya .Chattapaṇṇesu makaradantakaṃ vā aḍḍhacandakaṃ vā chindituṃ na vaṭṭati .
Chattadaṇḍe gehatthambhesu viya ghaṭako vā vāḷarūpakaṃ vā na vaṭṭati .
Sacepi sabbattha āraggena lekhā dinnā hoti , sāpi na vaṭṭati .
Ghaṭakaṃ vā vāḷarūpakaṃ vā bhinditvā dhāretabbaṃ , lekhāpi ghaṃsitvā vā apanetabbā , suttakena vā daṇḍo veṭhetabbo .
Daṇḍabunde pana ahicchattakasaṇṭhānaṃ vaṭṭati .
Vātappahārena acalanatthaṃ chattamaṇḍalikaṃ rajjukehi gāhetvā daṇḍe bandhanti , tasmiṃ bandhanaṭṭhāne valayamiva ukkiritvā lekhaṃ ṭhapenti , sā vaṭṭati .
7. Cīvaramaṇḍanatthāya nānāsuttakehi satapadisadisaṃ sibbantā āgantukapaṭṭaṃ ṭhapenti , aññampi yaṃ kiñci sūcikammavikāraṃ karonti , paṭṭamukhe vā pariyante vā veṇiṃ vā saṅkhalikaṃ vā muggaraṃ vā evamādi sabbaṃ na vaṭṭati , pakatisūcikammameva vaṭṭati .
Gaṇṭhikapaṭṭakañca pāsakapaṭṭakañca aṭṭhakoṇampi soḷasakoṇampi karonti , tattha agghiyagayamuggarādīni dassenti , kakkaṭakkhīni ukkiranti , sabbaṃ na vaṭṭati , catukoṇameva vaṭṭati , koṇasuttapīḷakā ca cīvare ratte duviññeyyarūpā vaṭṭanti .
Kañjikapiṭṭhakhaliaalakādīsu cīvaraṃ pakkhipituṃ na vaṭṭati , cīvarakammakāle pana hatthamalasūcimalādīnaṃ dhovanatthaṃ kiliṭṭhakāle ca dhovanatthaṃ vaṭṭati , gandhaṃ vā lākhaṃ vā telaṃ vā rajane pakkhipituṃ na vaṭṭati .
Rajanesu ca haliddiṃ ṭhapetvā sabbaṃ mūlarajanaṃ vaṭṭati , mañjiṭṭhiñca tuṅgahārañca ṭhapetvā sabbaṃ khandharajanaṃ vaṭṭati .
Tuṅgahāro nāma eko sakaṇṭakarukkho , tassa haritālavaṇṇaṃ khandharajanaṃ hoti .
Loddañca kaṇḍulañca ṭhapetvā sabbaṃ tacarajanaṃ vaṭṭati .
Allipattañca nīlipattañca ṭhapetvā sabbaṃ pattarajanaṃ vaṭṭati .
Gihiparibhuttakaṃ pana allipattena ekavāraṃ rajituṃ
V0.7 vaṭṭati .Kiṃsukapupphañca kusumbhapupphañca ṭhapetvā sabbaṃ puppharajanaṃ vaṭṭati .
Phalarajane pana na kiñci na vaṭṭati ( mahāva . aṭṭha .344).
8. Cīvaraṃ rajitvā saṅkhena vā maṇinā vā yena kenaci na ghaṭṭetabbaṃ , bhūmiyaṃ jāṇukāni nihantvā hatthehi gahetvā doṇiyampi na ghaṃsitabbaṃ .
Doṇiyaṃ vā phalake vā ṭhapetvā ante gāhāpetvā hatthena paharituṃ pana
M0.6 vaṭṭati , tampi muṭṭhinā na kātabbaṃ .Porāṇakattherā pana doṇiyampi na ṭhapesuṃ .
Eko cīvaraṃ gahetvā tiṭṭhati , aparo hatthe katvā hatthena paharati .
Cīvarassa kaṇṇasuttakaṃ na vaṭṭati , rajitakāle chinditabbaṃ .
Yaṃ pana ‘‘ anujānāmi , bhikkhave , kaṇṇasuttakan ’’ ti ( mahāva .344) evaṃ anuññātaṃ , taṃ anuvāte pāsakaṃ katvā bandhitabbaṃ rajanakāle lagganatthāya .
Gaṇṭhikepi sobhākaraṇatthaṃ lekhā vā pīḷakā vā na vaṭṭati , nāsetvā paribhuñjitabbaṃ .
9. Patte vā thālake vā āraggena lekhaṃ karonti anto vā bahi vā , na vaṭṭati .
Pattaṃ bhamaṃ āropetvā majjitvā pacanti ‘‘ maṇivaṇṇaṃ karissāmā ’’ ti , na vaṭṭati , telavaṇṇo pana vaṭṭati .
Pattamaṇḍale bhittikammaṃ na vaṭṭati , makaradantakaṃ pana vaṭṭati .
Dhamakaraṇachattakassa upari vā heṭṭhā vā dhamakaraṇakucchiyaṃ vā lekhā na vaṭṭati , chattamukhavaṭṭiyaṃ panassa lekhā vaṭṭati .
10. Kāyabandhanassa sobhanatthaṃ tahiṃ tahiṃ diguṇaṃ suttaṃ koṭṭenti , kakkaṭakkhīni uṭṭhāpenti , na vaṭṭati , ubhosu pana antesu dasāmukhassa thirabhāvāya diguṇaṃ koṭṭetuṃ vaṭṭati .
Dasāmukhe pana ghaṭakaṃ vā makaramukhaṃ vā deḍḍubhasīsaṃ vā yaṃ kiñci vikārarūpaṃ kātuṃ na vaṭṭati , tattha tattha acchīni dassetvā mālākammādīni vā katvā koṭṭitakāyabandhanampi na vaṭṭati , ujukameva pana macchakaṇṭakaṃ vā khajjūripattakaṃ vā maṭṭhakapaṭṭikaṃ vā katvā koṭṭetuṃ vaṭṭati .
Kāyabandhanassa dasā ekā vaṭṭati , dve tīṇi cattāripi vaṭṭanti , tato paraṃ na vaṭṭanti .
Rajjukakāyabandhanaṃ ekameva vaṭṭati , pāmaṅgasaṇṭhānaṃ pana ekampi na vaṭṭati , dasā pana pāmaṅgasaṇṭhānāpi vaṭṭati , bahurajjuke ekato katvā ekena nirantaraṃ veṭhetvā kataṃ bahurajjukanti na vattabbaṃ , taṃ vaṭṭati .
Kāyabandhanavidhe
V0.8 aṭṭhamaṅgalādikaṃ yaṃ kiñci vikārarūpaṃ na vaṭṭati , paricchedalekhāmattaṃ vaṭṭati .Vidhakassa ubhosu antesu thirakaraṇatthāya ghaṭakaṃ karonti , ayampi vaṭṭati .
11. Añjaniyaṃ itthipurisacatuppadasakuṇarūpaṃ vā mālākammalatākammamakaradantakagomuttakaaḍḍhacandakādibhedaṃ vā vikārarūpaṃ na vaṭṭati , ghaṃsitvā vā
M0.7 bhinditvā vā yathā vā na paññāyati , tathā suttakena veṭhetvā vaḷañjetabbā .Ujukameva pana caturaṃsā vā aṭṭhaṃsā vā soḷasaṃsā vā añjanī vaṭṭati .
Heṭṭhatopissā dve vā tisso vā vaṭṭalekhāyo vaṭṭanti , gīvāyampissā pidhānakabandhanatthaṃ ekā vaṭṭalekhā vaṭṭati .
Añjanīsalākāyapi vaṇṇamaṭṭhakammaṃ na vaṭṭati , añjanīthavikāyapi yaṃ kiñci nānāvaṇṇena suttena vaṇṇamaṭṭhakammaṃ na vaṭṭati .
Eseva nayo kuñcikakosakepi .
Kuñcikāya vaṇṇamaṭṭhakammaṃ na vaṭṭati , tathā sipāṭikāya .
Ekavaṇṇasuttena pana yena kenaci yaṃ kiñci sibbituṃ vaṭṭati .
12. Ārakaṇṭakepi vaṭṭamaṇikaṃ vā aññaṃ vā vaṇṇamaṭṭhaṃ na vaṭṭati , gīvāyaṃ pana paricchedalekhā vaṭṭati .
Pipphalikepi maṇikaṃ vā pīḷakaṃ vā yaṃ kiñci uṭṭhāpetuṃ na vaṭṭati , daṇḍake pana paricchedalekhā vaṭṭati .
Nakhacchedanaṃ valitakaṃyeva karonti , tasmā taṃ vaṭṭati .
Uttarāraṇiyaṃ vāpi araṇidhanuke vā uparipellanadaṇḍake vā mālākammādi yaṃ kiñci vaṇṇamaṭṭhaṃ na vaṭṭati .
Pellanadaṇḍakassa pana vemajjhe maṇḍalaṃ hoti , tattha paricchedalekhāmattaṃ vaṭṭati .
Sūcisaṇḍāsaṃ karonti , yena sūciṃ ḍaṃsāpetvā ghaṃsanti , tattha makaramukhādikaṃ yaṃ kiñci vaṇṇamaṭṭhaṃ na vaṭṭati , sūciḍaṃsanatthaṃ pana mukhamattaṃ hoti , taṃ vaṭṭati .
Dantakaṭṭhacchedanavāsiyampi yaṃ kiñci vaṇṇamaṭṭhaṃ na vaṭṭati , ujukameva kappiyalohena ubhosu vā passesu caturaṃsaṃ vā aṭṭhaṃsaṃ vā bandhituṃ vaṭṭati .
Kattaradaṇḍepi yaṃ kiñci vaṇṇamaṭṭhaṃ na vaṭṭati , heṭṭhā ekā vā dve vā vaṭṭalekhā upari ahicchattakamakuḷamattañca vaṭṭati .
13. Telabhājanesu visāṇe vā nāḷiyaṃ vā alābuke vā āmaṇḍasārake vā ṭhapetvā itthirūpaṃ purisarūpañca avasesaṃ sabbampi vaṇṇamaṭṭhakammaṃ vaṭṭati .
Mañcapīṭhe bhisibimbohane bhūmattharaṇe pādapuñchane caṅkamanabhisiyā sammuñjaniyaṃ kacavarachaḍḍanake rajanadoṇikāya pānīyauḷuṅke
V0.9 pānīyaghaṭe pādakathalikāya phalakapīṭhake valayādhārake daṇḍādhārake pattapidhāne tālavaṇṭe bījaneti etesu sabbaṃ mālākammādi vaṇṇamaṭṭhakammaṃ vaṭṭati . 14. Senāsane pana dvārakavāṭavātapānakavāṭādīsu sabbaratanamayampi vaṇṇamaṭṭhakammaṃ vaṭṭati .
Senāsane kiñci paṭisedhetabbaṃ natthi aññatra viruddhasenāsanā
M0.8 .Viruddhasenāsanaṃ nāma aññesaṃ sīmāya rājavallabhehi katasenāsanaṃ vuccati .
Tasmā ye tādisaṃ senāsanaṃ karonti , te vattabbā ‘‘ mā amhākaṃ sīmāya senāsanaṃ karothā ’’ ti .
Anādiyitvā karontiyeva , punapi vattabbā ‘‘ mā evaṃ akattha , mā amhākaṃ uposathapavāraṇānaṃ antarāyamakattha , mā sāmaggiṃ bhindittha , tumhākaṃ senāsanaṃ katampi kataṭṭhāne na ṭhassatī ’’ ti .
Sace balakkārena karontiyeva , yadā tesaṃ lajjiparisā ussannā hoti , sakkā ca hoti laddhuṃ dhammiko vinicchayo , tadā tesaṃ pesetabbaṃ ‘‘ tumhākaṃ āvāsaṃ harathā ’’ ti .
Sace yāvatatiyaṃ pesite haranti , sādhu .
No ce haranti , ṭhapetvā bodhiñca cetiyañca avasesasenāsanāni bhinditabbāni , no ca kho aparibhogaṃ karontehi , paṭipāṭiyā pana chadanagopānasīiṭṭhakādīni apanetvā tesaṃ pesetabbaṃ ‘‘ tumhākaṃ dabbasambhāre harathā ’’ ti .
Sace haranti , sādhu .
No ce haranti , atha tesu dabbasambhāresu himavassavātātapādīhi pūtibhūtesu vā corehi vā haṭesu agginā vā daḍḍhesu sīmasāmikā bhikkhū anupavajjā , na labbhā codetuṃ ‘‘ tumhehi amhākaṃ dabbasambhārā nāsitā ’’ ti vā ‘‘ tumhākaṃ gīvā ’’ ti vā .
Yaṃ pana sīmasāmikehi bhikkhūhi kataṃ , taṃ sukatameva hoti .
Yopi bhikkhu bahussuto vinayaññū aññaṃ bhikkhuṃ akappiyaparikkhāraṃ gahetvā vicarantaṃ disvā chindāpeyya vā bhindāpeyya vā , anupavajjo , so neva codetabbo na sāretabbo , na taṃ labbhā vattuṃ ‘‘ ayaṃ nāma mama parikkhāro tayā nāsito , taṃ me dehī ’’ ti .
Iti pāḷimuttakavinayavinicchayasaṅgahe
Parikkhāravinicchayakathā samattā .