12. Rūpiyādipaṭiggahaṇavinicchayakathā
59. Rūpiyādipaṭiggahoti
V0.56 jātarūpādipaṭiggaṇhanaṃ .Tattha ( pārā . aṭṭha .2.583-4) jātarūpaṃ rajataṃ jātarūpamāsako rajatamāsakoti catubbidhaṃ nissaggiyavatthu .
Tambalohādīhi kato lohamāsako .
Sāradārunā vā veḷupesikāya vā antamaso tālapaṇṇenapi rūpaṃ chinditvā kato dārumāsako .
Lākhāya vā niyyāsena vā rūpaṃ samuṭṭhāpetvā kato jatumāsako .
Yo yo yattha yattha janapade yadā yadā vohāraṃ gacchati , antamaso aṭṭhimayopi cammamayopi rukkhaphalabījamayopi samuṭṭhāpitarūpopi asamuṭṭhāpitarūpopīti ayaṃ sabbopi rajatamāsakeneva saṅgahito .
Muttā maṇi veḷuriyo saṅkho silā pavāḷaṃ lohitaṅko masāragallaṃ satta dhaññāni dāsidāsakhettavatthupupphārāmaphalārāmādayoti idaṃ dukkaṭavatthu .
Tattha nissaggiyavatthuṃ attano vā saṅghagaṇapuggalacetiyānaṃ vā atthāya sampaṭicchituṃ na vaṭṭati .
Attano atthāya sampaṭicchato nissaggiyaṃ pācittiyaṃ hoti , sesānaṃ atthāya dukkaṭaṃ .
Dukkaṭavatthuṃ sabbesampi atthāya sampaṭicchato dukkaṭameva .
Tatrāyaṃ vinicchayo ( pārā . aṭṭha .2.538-9)– sace koci jātarūparajataṃ āharitvā ‘‘ idaṃ saṅghassa dammi , ārāmaṃ vā karotha cetiyaṃ vā bhojanasālādīnaṃ vā aññataran ’’ ti vadati , idaṃ sampaṭicchituṃ na vaṭṭati .
Sace pana ‘‘ nayidaṃ bhikkhūnaṃ sampaṭicchituṃ vaṭṭatī ’’ ti paṭikkhitte ‘‘ vaḍḍhakīnaṃ vā kammakārānaṃ vā hatthe bhavissati
M0.56 , kevalaṃ tumhe sukatadukkaṭaṃ jānāthā ’’ ti vatvā tesaṃ hatthe datvā pakkamati , vaṭṭati .Athāpi ‘‘ mama manussānaṃ hatthe bhavissati , mayhameva vā hatthe bhavissati , kevalaṃ tumhe yaṃ yassa dātabbaṃ , tadatthāya pesethā ’’ ti vadati , evampi vaṭṭati .
Sace pana saṃghaṃ vā gaṇaṃ vā puggalaṃ vā anāmasitvā ‘‘ idaṃ hiraññasuvaṇṇaṃ cetiyassa dema , vihārassa dema , navakammassa demā ’’ ti vadanti , paṭikkhipituṃ na vaṭṭati ,‘‘ ime idaṃ bhaṇantī ’’ ti kappiyakārakānaṃ ācikkhitabbaṃ .
‘‘ Cetiyādīnaṃ atthāya tumhe gahetvā ṭhapetvā ’’ ti vutte pana ‘‘ amhākaṃ gahetuṃ na vaṭṭatī ’’ ti paṭikkhipitabbaṃ .
Sace pana koci bahuṃ hiraññasuvaṇṇaṃ ānetvā ‘‘ idaṃ saṃghassa dammi , cattāro paccaye paribhuñjathā ’’ ti vadati , tañce saṃgho sampaṭicchati , paṭiggahaṇepi paribhogepi āpatti .
Tatra ceko
V0.57 bhikkhu ‘‘ nayidaṃ kappatī ’’ ti paṭikkhipati , upāsako ca ‘‘ yadina kappati , mayhameva bhavissatī ’’ ti taṃ ādāya gacchati .So bhikkhu ‘‘ tayā saṃghassa lābhantarāyo kato ’’ ti na kenaci kiñci vattabbo .
Yo hi taṃ codeti , sveva sāpattiko hoti .
Tena panekena bahū anāpattikā katā .
Sace pana bhikkhūhi ‘‘ na vaṭṭatī ’’ ti paṭikkhitte ‘‘ kappiyakārakānaṃ vā hatthe bhavissati , mama purisānaṃ vā mayhaṃ vā hatthe bhavissati , kevalaṃ tumhe paccaye paribhuñjathā ’’ ti vadati , vaṭṭati .
Catupaccayatthāya ca dinnaṃ yena yena paccayena attho hoti , taṃ tadatthaṃ upanetabbaṃ .
Civaratthāya dinnaṃ cīvareyeva upanetabbaṃ .
Sace cīvarena tādiso attho natthi , piṇḍapātādīhi saṃgho kilamati , saṃghasuṭṭhutāya apaloketvā tadatthāyapi upanetabbaṃ .
Esa nayo piṇḍapātagilānapaccayatthāya dinnepi .
Senāsanatthāya dinnaṃ pana senāsanassa garubhaṇḍattā senāsaneyeva upanetabbaṃ .
Sace pana bhikkhūsu senāsanaṃ chaḍḍetvā gatesu senāsanaṃ vinassati , īdise kāle senāsanaṃ vissajjetvāpi bhikkhūnaṃ paribhogo anuññāto , tasmā senāsanajagganatthaṃ mūlacchejjaṃ akatvā yāpanamattaṃ paribhuñjitabbaṃ .
60. Sace koci ‘‘ mayhaṃ tisassasampādanakaṃ mahātaḷākaṃ atthi , taṃ saṃghassa dammī ’’ ti vadati , tañce saṃgho sampaṭicchati , paṭiggahaṇepi paribhogepi āpattiyeva .
Yo pana taṃ paṭikkhipati , so purimanayeneva na kenaci kiñci vattabbo .
Yo hi taṃ codeti , sveva sāpattiko hoti
M0.57 .Tena panekena bahū anāpattikā katā .
Yo pana ‘‘ tādisaṃyeva taḷākaṃ dammī ’’ ti vatvā bhikkhūhi ‘‘ na vaṭṭatī ’’ ti paṭikkhitto vadati ‘‘ asukañca asukañca saṅghassa taḷākaṃ atthi , taṃ kathaṃ vaṭṭatī ’’ ti .
So vattabbo ‘‘ kappiyaṃ katvā dinnaṃ bhavissatī ’’ ti .
Kathaṃ dinnaṃ kappiyaṃ hotīti .
‘‘ Cattāro paccaye paribhuñjathā ’’ ti vatvā dinnanti .
So sace ‘‘ sādhu , bhante cattāro paccaye paribhuñjathā ’’ ti deti , vaṭṭati .
Athāpi ‘‘ taḷākaṃ gaṇhathā ’’ ti vatvā ‘‘ na vaṭṭatī ’’ ti paṭikkhitto ‘‘ kappiyakārako atthī ’’ ti pucchitvā ‘‘ natthī ’’ ti vutte ‘‘ idaṃ asuko nāma vicāressati , asukassa vā hatthe mayhaṃ vā hatthe bhavissati , saṅgho kappiyabhaṇḍaṃ paribhuñjatū ’’ ti vadati , vaṭṭati .
Sacepi ‘‘ na vaṭṭatī ’’ ti paṭikkhitto ‘‘ udakaṃ paribhuñjissati , bhaṇḍakaṃ dhovissati , migapakkhino pivissantī ’’ ti vadati , evampi vaṭṭati .
Athāpi ‘‘ na vaṭṭatī ’’ ti paṭikkhitto vadati ‘‘ kappiyasīsena gaṇhathā ’’ ti .
‘‘ Sādhu upāsaka , saṅgho pānīyaṃ pivissati , bhaṇḍakaṃ dhovissati , migapakkhino pivissantī ’’ ti vatvā paribhuñjituṃ vaṭṭati .
Athāpi ‘‘ mama taḷākaṃ vā pokkharaṇiṃ vā saṅghassa
V0.58 dammī ’’ ti vutte ‘‘ sādhu upāsaka , saṅgho pānīyaṃ pivissatī ’’ tiādīni vatvā paribhuñjituṃ vaṭṭatiyeva .Yadi pana bhikkhūhi hatthakammaṃ yācitvā sahatthena ca kappiyapathaviṃ khaṇitvā udakaparibhogatthāya taḷākaṃ kāritaṃ hoti , tañce nissāya sassaṃ nipphādetvā manussā vihāre kappiyabhaṇḍaṃ denti , vaṭṭati .
Atha manussā eva saṅghassa upakāratthāya saṅghikabhūmiṃ khaṇitvā taṃ nissāya nipphannasassato kappiyabhaṇḍaṃ denti , etampi vaṭṭati .
‘‘ Amhākaṃ ekaṃ kappiyakārakaṃ ṭhapethā ’’ ti vutte ca ṭhapetumpi labbhati .
Atha te manussā rājabalinā upaddutā pakkamanti , aññe paṭipajjanti , na ca bhikkhūnaṃ kiñci denti , udakaṃ vāretuṃ labbhati , tañca kho kasikammakāleyeva , na sassakāle .
Sace te vadanti ‘‘ nanu , bhante , pubbepi manussā imaṃ nissāya sassaṃ akaṃsū ’’ ti , tato vattabbā ‘‘ te saṅghassa imañca imañca upakāraṃ akaṃsu , idañcidañca kappiyabhaṇḍakaṃ adaṃsū ’’ ti .
Sace te vadanti ‘‘ mayampi dassāmā ’’ ti , evampi vaṭṭati .
Sace pana koci abyatto akappiyavohārena taḷākaṃ paṭiggaṇhāti vā kāreti vā , taṃ bhikkhūhi na paribhuñjitabbaṃ , taṃ nissāya laddhakappiyabhaṇḍampi akappiyameva
M0.58 .Sace bhikkhūhi pariccattabhāvaṃ ñatvā sāmiko vā tassa puttadhītaro vā añño vā koci vaṃse uppanno puna kappiyavohārena deti , vaṭṭati .
Pacchinne kulavaṃse yo tassa janapadassa sāmiko , so acchinditvā kappiyavohārena puna deti cittalapabbate bhikkhunā nīhaṭaudakavāhakaṃ aḷanāgarājamahesī viya , evampi vaṭṭati .
Kappiyavohārepi udakavasena paṭiggahitataḷāke suddhacittānaṃ mattikuddharaṇapāḷibandhanādīni ca kātuṃ vaṭṭati .
Taṃ nissāya pana sassaṃ karonte disvā kappiyakārakaṃ ṭhapetuṃ na vaṭṭati .
Yadi te sayameva kappiyabhaṇḍaṃ denti , gahetabbaṃ .
No ce denti , na codetabbaṃ .
Paccayavasena paṭiggahitataḷāke kappiyakārakaṃ ṭhapetuṃ vaṭṭati , mattikuddharaṇapāḷibandhanādīni kāretuṃ na vaṭṭati .
Sace kappiyakārakā sayameva karonti , vaṭṭati .
Abyattena pana lajjibhikkhunā kārāpitesu kiñcāpi paṭiggahaṇaṃ kappiyaṃ , bhikkhussa pana payogapaccayā uppannena missattā visagatapiṇḍapāto viya akappiyamaṃsarasamissabhojanaṃ viya ca dubbinibhogaṃ hoti , sabbesaṃ akappiyameva .
61. Sace pana udakassa okāso atthi , taḷākassa pāḷi thirā ,‘‘ yathā bahuṃ udakaṃ gaṇhāti , evaṃ karohi , tīrasamīpe udakaṃ karohī ’’ ti evaṃ udakameva vicāreti , vaṭṭati .
Uddhane
V0.59 aggiṃ na pātenti ,‘‘ udakakammaṃ labbhatu upāsakā ’’ ti vattuṃ vaṭṭati ,‘‘ sassaṃ katvā āharathā ’’ ti vattuṃ pana na vaṭṭati .Sace pana taḷāke atibahuṃ udakaṃ disvā passato vā piṭṭhito vā mātikaṃ nīharāpeti , vanaṃ chindāpetvā kedāre kārāpeti , porāṇakedāresu vā pakatibhāgaṃ aggahetvā atirekaṃ gaṇhāti , navasasse vā aparicchinnabhāge ‘‘ ettake kahāpaṇe dethā ’’ ti kahāpaṇe uṭṭhāpeti , sabbesaṃ akappiyaṃ .
Yo pana ‘‘ kasatha vapathā ’’ ti avatvā ‘‘ ettakāya bhūmiyā ettako nāma bhāgo ’’ ti evaṃ bhūmiṃ vā patiṭṭhāpeti ,‘‘ ettake bhūmibhāge amhehi sassaṃ kataṃ , ettakaṃ nāma bhāgaṃ gaṇhathā ’’ ti vadantesu kassakesu bhūmippamāṇagahaṇatthaṃ rajjuyā vā daṇḍena vā mināti , khale vā ṭhatvā rakkhati , khalato vā nīharāpeti , koṭṭhāgāre vā paṭisāmeti , tasseva taṃ akappiyaṃ .
Sace kassakā kahāpaṇe āharitvā ‘‘ ime saṅghassa āhaṭā ’’ ti vadanti , aññataro ca bhikkhu ‘‘ na saṅgho kahāpaṇe khādatī ’’ ti saññāya ‘‘ ettakehi kahāpaṇehi sāṭake āharatha
M0.59 , ettakehi yāguādīni sampādethā ’’ ti vadati , yaṃ te āharanti , taṃ sabbesaṃ akappiyaṃ .Kasmā ?
Kahāpaṇānaṃ vicāritattā .
Sace dhaññaṃ āharitvā ‘‘ idaṃ saṅghassa āhaṭan ’’ ti vadanti , aññataro ca bhikkhu purimanayeneva ‘‘ ettakehi vīhīhi idañcidañca āharathā ’’ ti vadati , yaṃ te āharanti , taṃ tasseva akappiyaṃ .
Kasmā ?
Dhaññassa vicāritattā .
Sace taṇḍulaṃ vā aparaṇṇaṃ vā āharitvā ‘‘ idaṃ saṅghassa āhaṭan ’’ ti vadanti , aññataro ca bhikkhu purimanayeneva ‘‘ ettakehi taṇḍulehi idañcidañca āharathā ’’ ti vadati , yaṃ te āharanti , taṃ sabbesaṃ kappiyaṃ .
Kasmā ?
Kappiyānaṃ taṇḍulādīnaṃ vicāritattā .
Kayavikkayepi anāpatti kappiyakārakassa ācikkhitattā .
62. Pubbe pana cittalapabbate eko bhikkhu catusāladvāre ‘‘ aho vata sve saṅghassa ettakappamāṇe pūve paceyyun ’’ ti ārāmikānaṃ saññājananatthaṃ bhūmiyaṃ maṇḍalaṃ akāsi .
Taṃ disvā cheko ārāmiko tatheva katvā dutiyadivase bheriyā ākoṭitāya sannipatite saṅghe pūvaṃ gahetvā saṅghattheraṃ āha –
‘‘ bhante , amhehi ito pubbe neva pitūnaṃ , na pitāmahānaṃ evarūpaṃ sutapubbaṃ , ekena ayyena catusāladvāre pūvatthāya saññā katā , ito dāni pabhuti ayyā attano attano cittānurūpaṃ vadantu , amhākampi phāsuvihāro bhavissatī ’’ ti .
Mahāthero tatova nivatti , ekabhikkhunāpi pūvo na gahito .
Evaṃ pubbe tatruppādaṃ na paribhuñjiṃsu .
Tasmā –
Sallekhaṃ
V0.60 accajantena , appamattena bhikkhunā ;Kappiyepi na kātabbā , āmisatthāya lolatāti .( pārā . aṭṭha .2.538-9);
Yo cāyaṃ taḷāke vutto , pokkharaṇīudakavāhakamātikādīsupi eseva nayo .
63. Pubbaṇṇāparaṇṇaucchuphalāphalādīnaṃ viruhanaṭṭhānaṃ yaṃ kiñci khettaṃ vā vatthuṃ vā ‘‘ dammī ’’ ti vuttepi ‘‘ na vaṭṭatī ’’ ti paṭikkhipitvā taḷāke vuttanayeneva yadā kappiyavohārena ‘‘ catupaccayaparibhogatthāya dammī ’’ ti vadati , tadā sampaṭicchitabbaṃ ,‘‘ vanaṃ dammi araññaṃ dammī ’’ ti vutte pana vaṭṭati .
Sace manussā bhikkhūhi anāṇattāyeva tattha rukkhe chinditvā aparaṇṇādīni sampādetvā
M0.60 bhikkhūnaṃ bhāgaṃ denti , vaṭṭati , adentā na codetabbā .Sace kenacideva antarāyena tesu pakkantesu aññe karonti , na ca bhikkhūnaṃ kiñci denti , te vāretabbā .
Sace vadanti ‘‘ nanu , bhante , pubbe manussā idha sassāni akaṃsū ’’ ti , tato vattabbā ‘‘ te saṅghassa idañcidañca kappiyabhaṇḍaṃ adaṃsū ’’ ti .
Sace vadanti ‘‘ mayampi dassāmā ’’ ti , evaṃ vaṭṭati .
Kiñci sassuṭṭhānakaṃ bhūmippadesaṃ sandhāya ‘‘ sīmaṃ demā ’’ ti vadanti , vaṭṭati .
Sīmaparicchedanatthaṃ pana thambhā vā pāsāṇā vā sayaṃ na ṭhapetabbā , bhūmi nāma anagghā , appakenapi pārājiko bhaveyya .
Ārāmikānaṃ pana vattabbaṃ ‘‘ iminā ṭhānena amhākaṃ sīmā gatā ’’ ti .
Sacepi hi te adhikaṃ gaṇhanti , pariyāyena kathitattā anāpatti .
Yadi pana rājarājamahāmattādayo sayameva thambhe ṭhapāpetvā ‘‘ cattāro paccaye paribhuñjathā ’’ ti denti , vaṭṭatiyeva .
Sace
V0.61 koci antosīmāyaṃ taḷākaṃ vā khaṇati , vihāramajjhena vā mātikaṃ neti , cetiyaṅgaṇabodhiyaṅgaṇādīni dussanti , vāretabbo .Sace saṅgho kiñci labhitvā āmisagarukatāya na vāreti , eko bhikkhu vāreti , sova bhikkhu issaro .
Sace eko bhikkhu na vāreti ‘‘ netha tumhe ’’ ti , tesaṃyeva pakkho hoti .
Saṅgho vāreti , saṅghova issaro .
Saṅghikesu hi kammesu yo dhammakammaṃ karoti , sova issaro .
Sace vāriyamānopi karoti , heṭṭhā gahitaṃ paṃsuṃ heṭṭhā pakkhipitvā , upari gahitaṃ paṃsuṃ upari pakkhipitvā pūretabbā .
Sace koci yathājātameva ucchuṃ vā aparaṇṇaṃ vā alābukumbhaṇḍādikaṃ vā valliphalaṃ dātukāmo ‘‘ etaṃ sabbaṃ ucchukhettaṃ aparaṇṇavatthuṃ valliphalāvāṭaṃ dammī ’’ ti vadati , saha vatthunā parāmaṭṭhattā na vaṭṭatīti mahāsumatthero āha .
Mahāpadumatthero pana ‘‘ abhilāpamattametaṃ , sāmikānaṃyeva hi so bhūmibhāgo , tasmā vaṭṭatī ’’ ti āha .
‘‘ Dāsaṃ dammī ’’ ti vadati , na vaṭṭati .
‘‘ Ārāmikaṃ dammi , veyyāvaccakaraṃ dammi , kappiyakārakaṃ dammī ’’ ti vutte vaṭṭati .
Sace ārāmiko purebhattampi pacchābhattampi saṅghasseva kammaṃ karoti , sāmaṇerassa viya sabbaṃ bhesajjaṃ paṭijagganampi tassa kātabbaṃ .
Sace purebhattameva saṅghassa kammaṃ karoti , pacchābhattaṃ attano karoti , sāyaṃ nivāpo na dātabbo .
Yepi pañcadivasavārena
M0.61 vā pakkhavārena vā saṅghassa kammaṃ katvā sesakāle attano kammaṃ karonti , tesampi karaṇakāleyeva bhattañca nivāpo ca dātabbo .Sace saṅghassa kammaṃ natthi , attanoyeva kammaṃ katvā jīvanti , te ce hatthakammamūlaṃ ānetvā denti , gahetabbaṃ .
No ce denti , na kiñci vattabbā .
Yaṃ kiñci rajakadāsampi pesakāradāsampi ārāmikanāmena sampaṭicchituṃ vaṭṭati .
Sace ‘‘ gāvo demā ’’ ti vadanti ,‘‘ na vaṭṭatī ’’ ti paṭikkhipitabbā .
Imā gāvo kutoti .
Paṇḍitehi pañcagorasaparibhogatthāya dinnāti .
‘‘ Mayampi pañcagorasaparibhogatthāya demā ’’ ti vutte vaṭṭanti .
Ajikādīsupi eseva nayo .
‘‘ Hatthiṃ dema , assaṃ , mahiṃsaṃ , kukkuṭaṃ , sūkaraṃ demā ’’ ti vadanti , sampaṭicchituṃ na vaṭṭati .
Sace keci manussā ‘‘ appossukkā , bhante , tumhe hotha , mayaṃ ime gahetvā tumhākaṃ kappiyabhaṇḍaṃ dassāmā ’’ ti gaṇhanti , vaṭṭati .
Kukkuṭasūkare ‘‘ sukhaṃ jīvantū ’’ ti araññe vissajjāpetuṃ vaṭṭati .
‘‘ Imaṃ taḷākaṃ , imaṃ khettaṃ , imaṃ vatthuṃ vihārassa demā ’’ ti vutte paṭikkhipituṃ na labbhati .
64. Sace koci bhikkhuṃ uddissa dūtena hiraññasuvaṇṇādicīvaracetāpannaṃ pahiṇeyya ‘‘ iminā cīvaracetāpannena cīvaraṃ cetāpetvā itthannāmaṃ bhikkhuṃ cīvarena acchādehī ’’ ti , so ce dūto taṃ bhikkhuṃ upasaṅkamitvā evaṃ vadeyya ‘‘ idaṃ kho , bhante , āyasmantaṃ uddissa cīvaracetāpannaṃ ābhataṃ , paṭiggaṇhatu āyasmā cīvaracetāpannan ’’ ti , tena bhikkhunā so dūto evamassa vacanīyo ‘‘ na kho mayaṃ , āvuso , cīvaracetāpannaṃ paṭiggaṇhāma , cīvarañca kho mayaṃ paṭiggaṇhāma kālena kappiyan ’’ ti .
So ce dūto taṃ bhikkhuṃ evaṃ vadeyya ‘‘ atthi panāyasmato koci veyyāvaccakaro ’’ ti , cīvaratthikena bhikkhunā veyyāvaccakaro niddisitabbo ārāmiko vā upāsako vā ‘‘ eso kho , āvuso , bhikkhūnaṃ veyyāvaccakaro ’’ ti .
Na vattabbo ‘‘ tassa dehī ’’ ti vā ‘‘ so vā nikkhipissati , so vā parivattessati , so vā cetāpessatī ’’ ti
V0.62 .So ce dūto taṃ veyyāvaccakaraṃ saññāpetvā taṃ bhikkhuṃ upasaṅkamitvā evaṃ vadeyya ‘‘ yaṃ kho , bhante , āyasmā veyyāvaccakaraṃ niddisi , āṇatto so mayā , upasaṅkamatu āyasmā kālena , cīvarena taṃ acchādessatī ’’ ti .
Cīvaratthikena bhikkhunā veyyāvaccakaro upasaṅkamitvā dvattikkhattuṃ codetabbo sāretabbo
M0.62 ‘‘ attho me , āvuso , cīvarenā ’’ ti .Na vattabbo ‘‘ dehi me cīvaraṃ , āhara me cīvaraṃ , parivattehi me cīvaraṃ , cetāpehi me cīvaran ’’ ti .
Sace dvattikkhattuṃ codayamāno sārayamāno taṃ cīvaraṃ abhinipphādeti , iccetaṃ kusalaṃ .
No ce abhinipphādeti , tattha gantvā catukkhattuṃ pañcakkhattuṃ chakkhattuparamaṃ tuṇhībhūtena uddissa ṭhātabbaṃ , na āsane nisīditabbaṃ , na āmisaṃ paṭiggahetabbaṃ , na dhammo bhāsitabbo .
‘‘ Kiṃ kāraṇā āgatosī ’’ ti pucchiyamānena ‘‘ jānāhi , āvuso ’’ ti ettakameva vattabbaṃ .
Sace āsane vā nisīdati , āmisaṃ vā paṭiggaṇhāti , dhammaṃ vā bhāsati , ṭhānaṃ bhañjati .
Sace catukkhattuṃ codeti , catukkhattuṃ ṭhātabbaṃ .
Pañcakkhattuṃ codeti , dvikkhattuṃ ṭhātabbaṃ .
Chakkhattuṃ codeti , na ṭhātabbaṃ .
Ekāya hi codanāya ṭhānadvayaṃ bhañjati .
Yathā chakkhattuṃ codetvā na ṭhātabbaṃ , evaṃ dvādasakkhattuṃ ṭhatvā na codetabbaṃ .
Tasmā sace codetiyeva na tiṭṭhati , cha codanā labbhanti .
Sace tiṭṭhatiyeva na codeti , dvādasa ṭhānāni labbhanti .
Sace codetipi tiṭṭhatipi , ekāya codanāya dve ṭhānāni hāpetabbāni .
Tattha yo ekadivasameva punappunaṃ gantvā chakkhattuṃ codeti , sakiṃyeva vā gantvā ‘‘ attho me , āvuso , cīvarenā ’’ ti chakkhattuṃ vadati , tattha ekadivasameva punappunaṃ gantvā dvādasakkhattuṃ tiṭṭhati , sakimeva vā gantvā tatra tatra ṭhāne tiṭṭhati , sopi sabbacodanāyo sabbaṭṭhānāni ca bhañjati , ko pana vādo nānādivasesu .
Tato ce uttari vāyamamāno taṃ cīvaraṃ abhinipphādeti , payoge dukkaṭaṃ , paṭilābhena nissaggiyaṃ hoti .
No ce sakkoti taṃ abhinipphādetuṃ , yato rājato rājamahāmattato vā assa bhikkhuno taṃ cīvaracetāpannaṃ ānītaṃ , tassa santikaṃ sāmaṃ vā gantabbaṃ , dūto vā pāhetabbo ‘‘ yaṃ kho tumhe āyasmanto bhikkhuṃ uddissa cīvaracetāpannaṃ pahiṇittha , na taṃ tassa bhikkhuno kiñci atthaṃ anubhoti , yuñjantāyasmanto sakaṃ , mā tumhākaṃ santakaṃ vinassatū ’’ ti .
Ayaṃ tattha sāmīci .
Yo pana neva sāmaṃ gacchati , na dūtaṃ pāheti , vattabhede dukkaṭaṃ āpajjati .
65. Kiṃ pana ( pārā . aṭṭha .2.538-9) sabbakappiyakārakesu evaṃ paṭipajjitabbanti ?
Na paṭipajjitabbaṃ .
Ayañhi kappiyakārako nāma saṅkhepato duvidho niddiṭṭho
V0.63 aniddiṭṭho ca .Tattha niddiṭṭho duvidho bhikkhunā niddiṭṭho dūtena niddiṭṭhoti .
Aniddiṭṭhopi duvidho
M0.63 mukhavevaṭikakappiyakārako parammukhakappiyakārakoti .Tesu bhikkhunā niddiṭṭho sammukhāsammukhavasena catubbidho hoti , tathā dūtena niddiṭṭhopi .
Kathaṃ ?
Idhekacco bhikkhussa cīvaratthāya dūtena akappiyavatthuṃ pahiṇati , dūto taṃ bhikkhuṃ upasaṅkamitvā ‘‘ idaṃ , bhante , itthannāmena tumhākaṃ cīvaratthāya pahitaṃ , gaṇhatha nan ’’ ti vadati , bhikkhu ‘‘ nayidaṃ kappatī ’’ ti paṭikkhipati , dūto ‘‘ atthi pana te , bhante , veyyāvaccakaro ’’ ti pucchati , puññatthikehi ca upāsakehi ‘‘ bhikkhūnaṃ veyyāvaccaṃ karothā ’’ ti āṇattā vā , bhikkhūnaṃ vā sandiṭṭhasambhattā keci veyyāvaccakarā honti , tesaṃ aññataro tasmiṃ khaṇe bhikkhussa santike nisinno hoti , bhikkhu taṃ niddisati ‘‘ ayaṃ bhikkhūnaṃ veyyāvaccakaro ’’ ti , dūto tassa hatthe akappiyavatthuṃ datvā ‘‘ therassa cīvaraṃ kiṇitvā dehī ’’ ti gacchati , ayaṃ bhikkhunā sammukhāniddiṭṭho .
No ce bhikkhussa santike nisinno hoti , apica kho bhikkhu niddisati ‘‘ asukasmiṃ nāma gāme itthannāmo bhikkhūnaṃ veyyāvaccakaro ’’ ti , so gantvā tassa hatthe akappiyavatthuṃ datvā ‘‘ therassa cīvaraṃ kiṇitvā dadeyyāsī ’’ ti āgantvā bhikkhussa ārocetvā gacchati , ayameko bhikkhunā asammukhāniddiṭṭho .
Na heva kho so dūto attanā āgantvā āroceti , apica kho aññaṃ pahiṇati ‘‘ dinnaṃ mayā , bhante , tassa hatthe cīvaracetāpannaṃ , tumhe cīvaraṃ gaṇheyyāthā ’’ ti , ayaṃ dutiyo bhikkhunā asammukhāniddiṭṭho .
Na heva kho aññaṃ pahiṇati , apica gacchantova bhikkhuṃ vadati ‘‘ ahaṃ tassa hatthe cīvaracetāpannaṃ dassāmi , tumhe cīvaraṃ gaṇheyyāthā ’’ ti , ayaṃ tatiyo bhikkhunā asammukhāniddiṭṭhoti evaṃ eko sammukhāniddiṭṭho tayo asammukhāniddiṭṭhāti ime cattāro bhikkhunā niddiṭṭhaveyyāvaccakarā nāma .
Etesu idha vuttanayeneva paṭipajjitabbaṃ .
Aparo bhikkhu purimanayeneva dūtena pucchito natthitāya vā avicāretukāmatāya vā ‘‘ natthamhākaṃ kappiyakārako ’’ ti vadati , tasmiṃ khaṇe koci manusso āgacchati , dūto tassa hatthe akappiyavatthuṃ datvā ‘‘ imassa hatthato cīvaraṃ gaṇheyyāthā ’’ ti vatvā gacchati , ayaṃ dūtena sammukhāniddiṭṭhoti evaṃ eko sammukhāniddiṭṭho .
Aparo
M0.64V0.64 dūto gāmaṃ pavisitvā attanā abhirucitassa kassaci hatthe akappiyavatthuṃ datvā purimanayeneva āgantvā vā āroceti , aññaṃ vā pahiṇati ‘‘ ahaṃ asukassa nāma hatthe cīvaracetāpannaṃ dassāmi , tumhe cīvaraṃ gaṇheyyāthā ’’ ti vatvā vā gacchati , ayaṃ tatiyo dūtena asammukhāniddiṭṭhoti evaṃ eko sammukhāniddiṭṭho tayo asammukhāniddiṭṭhāti ime cattāro dūtena niddiṭṭhaveyyāvaccakarā nāma .Etesu meṇḍakasikkhāpade vuttanayeneva paṭipajjitabbaṃ .
Vuttañhetaṃ –
‘‘ Santi , bhikkhave , manussā saddhā pasannā , te kappiyakārakānaṃ hatthe hiraññaṃ upanikkhipanti ‘ iminā yaṃ ayyassa kappiyaṃ , taṃ dethā ’ ti .
Anujānāmi , bhikkhave , yaṃ tato kappiyaṃ , taṃ sādituṃ , na tvevāhaṃ , bhikkhave ,‘ kenaci pariyāyena jātarūparajataṃ sāditabbaṃ pariyesitabban ’ ti vadāmī ’’ ti ( mahāva .299).
Ettha codanāya parimāṇaṃ natthi , mūlaṃ asādiyantena sahassakkhattumpi codanāya vā ṭhānena vā kappiyabhaṇḍaṃ sādituṃ vaṭṭati .
No ce deti , aññaṃ kappiyakārakaṃ ṭhapetvāpi āharāpetabbaṃ .
Sace icchati , mūlasāmikānampi kathetabbaṃ .
No ce icchati , na kathetabbaṃ .
Aparo bhikkhu purimanayeneva dūtena pucchito ‘‘ natthamhākaṃ kappiyakārako ’’ ti vadati , tadañño samīpe ṭhito sutvā ‘‘ āhara bho , ahaṃ ayyassa cīvaraṃ cetāpetvā dassāmī ’’ ti vadati .
Dūto ‘‘ handa bho dadeyyāsī ’’ ti tassa hatthe datvā bhikkhussa anārocetvāva gacchati , ayaṃ mukhavevaṭikakappiyakārako .
Aparo bhikkhuno upaṭṭhākassa vā aññassa vā hatthe akappiyavatthuṃ datvā ‘‘ therassa cīvaraṃ dadeyyāsī ’’ ti ettova pakkamati , ayaṃ parammukhākappiyakārakoti ime dve aniddiṭṭhakappiyakārakā nāma .
Etesu aññātakaappavāritesu viya paṭipajjitabbaṃ .
Sace sayameva cīvaraṃ ānetvā dadanti , gahetabbaṃ .
No ce , na kiñci vattabbā .
Yathā ca dūtassa hatthe cīvaratthāya akappiyavatthumhi pesite vinicchayo vutto , evaṃ piṇḍapātādīnampi atthāya pesite sayaṃ āgantvā dīyamāne ca vinicchayo veditabbo .
66. Upanikkhittasādiyane
M0.65 pana ayaṃ vinicchayo ( pārā . aṭṭha .2.583-4)– kiñci akappiyavatthuṃ pādamūle ṭhapetvā ‘‘ idaṃ ayyassa hotū ’’ ti vutte sacepi cittena sādiyati , gaṇhitukāmo hoti , kāyena vā vācāya vā ‘‘ nayidaṃ kappatī ’’ ti paṭikkhipati , anāpattiV0.65 .Kāyavācāhi vā appaṭikkhipitvāpi suddhacitto hutvā ‘‘ nayidaṃ amhākaṃ kappatī ’’ ti na sādiyati , anāpattiyeva .
Tīsu dvāresu hi yena kenaci paṭikkhittaṃ paṭikkhittameva hoti .
Sace pana kāyavācāhi appaṭikkhipitvā cittena adhivāseti , kāyavācāhi kattabbassa paṭikkhepassa akaraṇato akiriyasamuṭṭhānaṃ kāyadvāre ca vacīdvāre ca āpattiṃ āpajjati , manodvāre pana āpatti nāma natthi .
Eko sataṃ vā sahassaṃ vā pādamūle ṭhapeti ‘‘ tuyhidaṃ hotū ’’ ti , bhikkhu ‘‘ nayidaṃ kappatī ’’ ti paṭikkhipati , upāsako ‘‘ pariccattaṃ mayā tumhākan ’’ ti gato , añño tattha āgantvā pucchati ‘‘ kiṃ , bhante , idan ’’ ti , yaṃ tena ca attanā ca vuttaṃ , taṃ ācikkhitabbaṃ .
So ce vadati ‘‘ gopayissāmahaṃ , bhante , guttaṭṭhānaṃ dassethā ’’ ti , sattabhūmikampi pāsādaṃ abhiruhitvā ‘‘ idaṃ guttaṭṭhānan ’’ ti ācikkhitabbaṃ ,‘‘ idha nikkhipāhī ’’ ti na vattabbaṃ .
Ettāvatā kappiyañca akappiyañca nissāya ṭhitaṃ hoti , dvāraṃ pidahitvā rakkhantena vasitabbaṃ .
Sace kiñci vikkāyikabhaṇḍaṃ pattaṃ vā cīvaraṃ vā gahetvā āgacchati ,‘‘ idaṃ gahessatha , bhante ’’ ti vutte ‘‘ upāsaka , atthi amhākaṃ iminā attho , vatthu ca evarūpaṃ nāma saṃvijjati , kappiyakārako natthī ’’ ti vattabbaṃ .
Sace so vadati ‘‘ ahaṃ kappiyakārako bhavissāmi , dvāraṃ vivaritvā dethā ’’ ti , dvāraṃ vivaritvā ‘‘ imasmiṃ okāse ṭhapitan ’’ ti vattabbaṃ ,‘‘ idaṃ gaṇhā ’’ ti na vattabbaṃ .
Evampi kappiyañca akappiyañca nissāya ṭhitameva hoti .
So ce taṃ gahetvā tassa kappiyabhaṇḍaṃ deti , vaṭṭati .
Sace adhikaṃ gaṇhāti ,‘‘ na mayaṃ tava bhaṇḍaṃ gaṇhāma , nikkhamāhī ’’ ti vattabbo .
67. Yena pana jātarūpādicatubbidhaṃ nissaggiyavatthu paṭiggahitaṃ , tena kiṃ kātabbanti ?
Saṅghamajjhe nissajjitabbaṃ .
Kathaṃ ?
Tena bhikkhunā ( pārā .584) saṅghaṃ upasaṅkamitvā ekaṃsaṃ uttarāsaṅgaṃ karitvā vuḍḍhānaṃ bhikkhūnaṃ pāde vanditvā ukkuṭikaṃ nisīditvā añjaliṃ paggahetvā evamassa vacanīyo ‘‘ ahaṃ , bhante , rūpiyaṃ
M0.66 paṭiggahesiṃ , idaṃ me nissaggiyaṃ , imāhaṃ nissajjāmī ’’ ti nissajjitvā āpatti desetabbā .Byattena bhikkhunā paṭibalena āpatti paṭiggahetabbā .
Sace tattha āgacchati ārāmiko vā upāsako vā , so vattabbo ‘‘ āvuso , idaṃ jānāhī ’’ ti .
Sace so bhaṇati ‘‘ iminā kiṃ āharissāmī ’’ ti , na vattabbo ‘‘ imaṃ vā imaṃ vā āharā ’’ ti , kappiyaṃ ācikkhitabbaṃ sappiṃ vā telaṃ vā madhuṃ vā phāṇitaṃ vā .
Ācikkhantena ca ‘‘ iminā sappiṃ vā telaṃ vā madhuṃ vā phāṇitaṃ vā āharā ’’ ti na vattabbaṃ ,‘‘ idañcidañca saṅghassa kappiyan ’’ ti ettakameva vattabbaṃ .
Sace so tena
V0.66 parivattetvā kappiyaṃ āharati , rūpiyapaṭiggāhakaṃ ṭhapetvā sabbeheva bhājetvā paribhuñjitabbaṃ , rūpiyapaṭiggāhakena bhāgo na gahetabbo .Aññesaṃ ( pārā . aṭṭha .2.583-4) bhikkhūnaṃ vā ārāmikānaṃ vā pattabhāgampi labhitvā paribhuñjituṃ na vaṭṭati , antamaso makkaṭādīhi tato haritvā araññe ṭhapitaṃ vā tesaṃ hatthato gaḷitaṃ vā tiracchānapaṭiggahitampi paṃsukūlampi na vaṭṭatiyeva .
Tato āhaṭena phāṇitena senāsanadhūpanampi na vaṭṭati .
Sappinā vā telena vā padīpaṃ katvā dīpāloke nipajjituṃ , kasiṇaparikammaṃ kātuṃ , potthakampi vācetuṃ na vaṭṭati .
Telamadhuphāṇitehi pana sarīre vaṇaṃ makkhetuṃ na vaṭṭatiyeva .
Tena vatthunā mañcapīṭhādīni vā gaṇhanti , uposathāgāraṃ vā bhojanasālaṃ vā karonti , paribhuñjituṃ na vaṭṭati .
Chāyāpi gehaparicchedena ṭhitāva na vaṭṭati , paricchedātikkantā āgantukattā vaṭṭati .
Taṃ vatthuṃ vissajjetvā katena maggenapi setunāpi nāvāyapi uḷumpenāpi gantuṃ na vaṭṭati .
Tena vatthunā khaṇāpitāya pokkharaṇiyā ubbhidodakaṃ pātuṃ vā paribhuñjituṃ vā na vaṭṭati .
Anto udake pana asati aññaṃ āgantukaṃ udakaṃ vā vassodakaṃ vā paviṭṭhaṃ vaṭṭati .
Kītāya yena saddhiṃ kītā , taṃ āgantukampi na vaṭṭati .
Taṃ vatthuṃ upanikkhepaṃ ṭhapetvā saṅgho paccaye paribhuñjati , tepi paccayā tassa na vaṭṭanti .
Ārāmo gahito hoti , sopi paribhuñjituṃ na vaṭṭati .
Yadi bhūmipi bījampi akappiyaṃ , neva bhūmiṃ , na phalaṃ paribhuñjituṃ vaṭṭati .
Sace bhūmiṃyeva kiṇitvā aññāni bījāni ropitāni , phalaṃ vaṭṭati .
Atha bījāni kiṇitvā kappiyabhūmiyaṃ ropitāni , phalaṃ na vaṭṭati , bhūmiyaṃ nisīdituṃ vā nipajjituṃ vā vaṭṭati .
Sace
M0.67 pana tattha āgato kappiyakārako taṃ parivattetvā saṅghassa kappiyaṃ sappitelādiṃ āharituṃ na jānāti , so vattabbo ‘‘ āvuso , imaṃ chaḍḍehī ’’ ti .Sace so chaḍḍeti , iccetaṃ kusalaṃ .
No ce chaḍḍeti , pañcahaṅgehi samannāgato bhikkhu rūpiyachaḍḍako sammannitabbo yo na chandāgatiṃ gaccheyya , na dosāgatiṃ gaccheyya , na mohāgatiṃ gaccheyya , na bhayāgatiṃ gaccheyya , chaḍḍitāchaḍḍitañca jāneyya .
Evañca pana sammannitabbo , paṭhamaṃ bhikkhu yācitabbo , yācitvā byattena bhikkhunā paṭibalena saṅgho ñāpetabbo –
‘‘ Suṇātu me , bhante , saṅgho , yadi saṅghassa pattakallaṃ , saṅgho itthannāmaṃ bhikkhuṃ rūpiyachaḍḍakaṃ sammanneyya , esā ñatti .
Suṇātu me , bhante , saṅgho , saṅgho itthannāmaṃ bhikkhuṃ rūpiyachaḍḍakaṃ sammannati , yassāyasmato khamati itthannāmassa bhikkhuno rūpiyachaḍḍakassa sammuti
V0.67 , so tuṇhassa .Yassa nakkhamati , so bhāseyya .
Sammato saṅghena itthannāmo bhikkhu rūpiyachaḍḍako , khamati saṅghassa , tasmā tuṇhī , evametaṃ dhārayāmī ’’ ti ( pārā .585).
68. Tena sammatena ( pārā . aṭṭha .2.585) bhikkhunā nimittaṃ akatvā akkhīni nimīletvā nadiyā vā papāte vā vanagahane vā gūthaṃ viya anapekkhena patitokāsaṃ asamannārahantena chaḍḍetabbaṃ .
Sace nimittaṃ katvā pāteti , dukkaṭaṃ āpajjati .
Evaṃ jigucchitabbepi rūpiye bhagavā pariyāyena bhikkhūnaṃ paribhogaṃ ācikkhi .
Rūpiyapaṭiggāhakassa pana kenaci pariyāyena tato uppannapaccayaparibhogo na vaṭṭati .
Yathā cāyaṃ etassa na vaṭṭati , evaṃ asantasambhāvanāya vā kuladūsakakammena vā kuhanādīhi vā uppannapaccayā neva tassa , na aññassa vaṭṭanti , dhammena samena uppannāpi apaccavekkhitvā paribhuñjituṃ na vaṭṭanti .
Cattāro hi paribhogā – theyyaparibhogo iṇaparibhogo dāyajjaparibhogo sāmiparibhogoti .
Tattha saṅghamajjhepi nisīditvā paribhuñjantassa dussīlassa paribhogo theyyaparibhogo nāma .
Sīlavato apaccavekkhitaparibhogo iṇaparibhogo nāma .
Tasmā cīvaraṃ paribhoge paribhoge paccavekkhitabbaṃ , piṇḍapāto ālope ālope
M0.68 , tathā asakkontena purebhattapacchābhattapurimayāmamajjhimayāmapacchimayāmesu .Sacassa apaccavekkhato aruṇo uggacchati , iṇaparibhogaṭṭhāne tiṭṭhati .
Senāsanampi paribhoge paribhoge paccavekkhitabbaṃ .
Bhesajjassa paṭiggahaṇepi paribhogepi satipaccayatā vaṭṭati , evaṃ santepi paṭiggahaṇe satiṃ katvā paribhoge akarontasseva āpatti , paṭiggahaṇe pana satiṃ akatvā paribhoge karontassa anāpatti .
Catubbidhā hi suddhi – desanāsuddhi saṃvarasuddhi pariyeṭṭhisuddhi paccavekkhaṇasuddhīti .
Tattha desanāsuddhi nāma pātimokkhasaṃvarasīlaṃ .
Tañhi desanāya sujjhanato ‘‘ desanāsuddhī ’’ ti vuccati .
Saṃvarasuddhi nāma indriyasaṃvarasīlaṃ .
Tañhi ‘‘ na punevaṃ karissāmī ’’ ti cittādhiṭṭhānasaṃvareneva sujjhanato ‘‘ saṃvarasuddhī ’’ ti vuccati .
Pariyeṭṭhisuddhi nāma ājīvapārisuddhisīlaṃ .
Tañhi anesanaṃ pahāya dhammena samena paccaye uppādentassa pariyesanāya suddhattā ‘‘ pariyeṭṭhisuddhī ’’ ti vuccati .
Paccavekkhaṇasuddhi nāma paccayaparibhogasannissitasīlaṃ .
Tañhi ‘‘ paṭisaṅkhā yoniso cīvaraṃ paṭisevāmī ’’ tiādinā ( ma . ni .1.23; a . ni .6.58) nayena vuttena paccavekkhaṇena sujjhanato ‘‘ paccavekkhaṇasuddhī ’’ ti
V0.68 vuccati , tena vuttaṃ ‘‘ paṭiggahaṇe pana satiṃ akatvā paribhoge karontassa anāpattī ’’ ti .Sattannaṃ sekkhānaṃ paccayaparibhogo dāyajjaparibhogo nāma .
Te hi bhagavato puttā , tasmā pitusantakānaṃ paccayānaṃ dāyādā hutvā te paccaye paribhuñjanti .
Kiṃ pana te bhagavato paccaye paribhuñjanti , gihīnaṃ paccaye paribhuñjantīti ?
Gihīhi dinnāpi bhagavatā anuññātattā bhagavato santakā honti , tasmā bhagavato paccaye paribhuñjantīti veditabbaṃ .
Dhammadāyādasutta ( ma . ni .1.29 ādayo ) ñcettha sādhakaṃ .
Khīṇāsavānaṃ paribhogo sāmiparibhogo nāma .
Te hi taṇhāya dāsabyaṃ atītattā sāmino hutvā paribhuñjanti .
Iti imesu paribhogesu sāmiparibhogo ca dāyajjaparibhogo ca sabbesampi vaṭṭati , iṇaparibhogo na vaṭṭati , theyyaparibhoge kathāyeva natthi .
Aparepi cattāro paribhogā – lajjiparibhogo alajjiparibhogo dhammiyaparibhogo adhammiyaparibhogoti .
Tattha alajjino lajjinā saddhiṃ
M0.69 paribhogo vaṭṭati , āpattiyā na kāretabbo .Lajjino alajjinā saddhiṃ yāva na jānāti , tāva vaṭṭati .
Ādito paṭṭhāya hi alajjī nāma natthi , tasmā yadāssa alajjibhāvaṃ jānāti , tadā vattabbo ‘‘ tumhe kāyadvāre vacīdvāre ca vītikkamaṃ karotha , taṃ appatirūpaṃ , mā evamakatthā ’’ ti .
Sace anādiyitvā karotiyeva , yadi tena saddhiṃ paribhogaṃ karoti , sopi alajjīyeva hoti .
Yopi attano bhārabhūtena alajjinā saddhiṃ paribhogaṃ karoti , sopi nivāretabbo .
Sace na oramati , ayampi alajjīyeva hoti .
Evaṃ eko alajjī alajjisatampi karoti .
Alajjino pana alajjināva saddhiṃ paribhoge āpatti nāma natthi .
Lajjino lajjinā saddhiṃ paribhogo dvinnaṃ khattiyakumārānaṃ suvaṇṇapātiyaṃ bhojanasadiso .
Dhammiyādhammiyaparibhogo paccayavaseneva veditabbo .
Tattha sace puggalopi alajjī , piṇḍapātopi adhammiyo , ubho jegucchā .
Puggalo alajjī , piṇḍapāto dhammiyo , puggalaṃ jigucchitvā piṇḍapāto na gahetabbo .
Mahāpaccariyaṃ pana ‘‘ dussīlo saṅghato uddesabhattādīni labhitvā saṅghasseva deti , etāni yathādānameva gahitattā vaṭṭantī ’’ ti vuttaṃ .
Puggalo lajjī , piṇḍapāto adhammiyo , piṇḍapāto jeguccho na gahetabbo .
Puggalo lajjī , piṇḍapātopi dhammiyo , vaṭṭati .
Apare dve paggahā dve ca paribhogā – lajjipaggaho alajjipaggaho , dhammaparibhogo āmisaparibhogoti .
Tattha alajjino lajjiṃ paggahetuṃ vaṭṭati , na so āpattiyā kāretabbo
V0.69 .Sace pana lajjī alajjiṃ paggaṇhāti , anumodanāya ajjhesati , dhammakathāya ajjhesati , kulesu upatthambheti , itaropi ‘‘ amhākaṃ ācariyo īdiso ca īdiso cā ’’ ti tassa parisati vaṇṇaṃ bhāsati , ayaṃ sāsanaṃ osakkāpeti antaradhāpetīti veditabbo .
Dhammaparibhogaāmisaparibhogesu pana yattha āmisaparibhogo vaṭṭati , dhammaparibhogopi tattha vaṭṭati .
Yo pana koṭiyaṃ ṭhito , gantho tassa puggalassa accayena nassissati , taṃ dhammānuggahena uggaṇhituṃ vaṭṭatīti vuttaṃ .
Tatridaṃ vatthu – mahābhaye kira ekasseva bhikkhuno mahāniddeso paguṇo ahosi .
Atha catunikāyikatissattherassa upajjhāyo mahātipiṭakatthero nāma
M0.70 mahārakkhitattheraṃ āha ‘‘ āvuso mahārakkhita , etassa santike mahāniddesaṃ gaṇhāhī ’’ ti .‘‘ Pāpo kirāyaṃ , bhante , na gaṇhāmī ’’ ti .
‘‘ Gaṇhāvuso , ahaṃ te santike nisīdissāmī ’’ ti .
‘‘ Sādhu , bhante , tumhesu nisinnesu gaṇhissāmī ’’ ti paṭṭhapetvā rattindivaṃ nirantaraṃ pariyāpuṇanto osānadivase heṭṭhāmañce itthiṃ disvā ‘‘ bhante , sutaṃyeva me pubbe , sacāhaṃ evaṃ jāneyyaṃ , na īdisassa santike dhammaṃ pariyāpuṇeyyan ’’ ti āha .
Tassa pana santike bahū mahātherā uggaṇhitvā mahāniddesaṃ patiṭṭhāpesunti .
Iti pāḷimuttakavinayavinicchayasaṅgahe
Rūpiyādipaṭiggahaṇavinicchayakathā samattā .