7. Anāmāsavinicchayakathā
40. Anāmāsan ti
M0.28V0.29 na parāmasitabbaṃ .Tatrāyaṃ vinicchayo ( pārā . aṭṭha .2.281)– yasmā mātā vā hotu dhītā vā bhaginī vā , itthī nāma sabbāpi brahmacariyassa pāribanthikāva anāmāsā ca , tasmā ‘‘ ayaṃ me mātā , ayaṃ me dhītā , ayaṃ me bhaginī ’’ ti gehassitapemena āmasatopi dukkaṭameva vuttaṃ .
Imaṃ pana bhagavato āṇaṃ anussarantena sacepi nadīsotena vuyhamānaṃ mātaraṃ passati , neva hatthena parāmasitabbā , paṇḍitena pana bhikkhunā nāvā vā phalakaṃ vā kadalikkhandho vā dārukkhandho vā upasaṃharitabbo .
Tasmiṃ asati kāsāvampi upasaṃharitvā purato ṭhapetabbaṃ ,‘‘ ettha gaṇhāhī ’’ ti pana na vattabbā .
Gahite ‘‘ parikkhāraṃ kaḍḍhāmī ’’ ti kaḍḍhantena gantabbaṃ .
Sace pana bhāyati , purato purato gantvā ‘‘ mā bhāyī ’’ ti samassāsetabbā .
Sace bhāyamānā puttassa sahasā khandhe vā abhiruhati , hatthe vā gaṇhāti , na ‘‘ apehi mahallike ’’ ti niddhunitabbā , thalaṃ pāpetabbā .
Kaddame laggāyapi kūpe patitāyapi eseva nayo .
Tatrāpi hi yottaṃ vā vatthaṃ vā pakkhipitvā hatthena gahitabhāvaṃ ñatvā uddharitabbā , na tveva āmasitabbā .
Na kevalañca mātugāmassa sarīrameva anāmāsaṃ , nivāsanapārupanampi ābharaṇabhaṇḍampi antamaso tiṇaṇḍupakaṃ vā tālapaṇṇamuddikaṃ vā upādāya anāmāsameva .
Tañca kho nivāsanapāvuraṇaṃ piḷandhanatthāya ṭhapitameva .
Sace pana nivāsanaṃ vā pārupanaṃ vā parivattetvā cīvaratthāya pādamūle ṭhapeti , vaṭṭati .
Ābharaṇabhaṇḍesu pana sīsapasādhanadantasūciādikappiyabhaṇḍaṃ ‘‘ imaṃ , bhante , tumhākaṃ dema , gaṇhathā ’’ ti dīyamānaṃ sipāṭikāsūciādiupakaraṇatthāya gahetabbaṃ .
Suvaṇṇarajatamuttādimayaṃ pana anāmāsameva , dīyamānampi na gahetabbaṃ .
Na kevalañca etāsaṃ sarīrūpagameva anāmāsaṃ , itthisaṇṭhānena kataṃ kaṭṭharūpampi dantarūpampi ayarūpampi loharūpampi tipurūpampi potthakarūpampi sabbaratanarūpampi antamaso piṭṭhamayarūpampi anāmāsameva .
Paribhogatthāya pana ‘‘ idaṃ tumhākaṃ hotū ’’ ti labhitvā ṭhapetvā sabbaratanamayaṃ avasesaṃ bhinditvā upakaraṇārahaṃ upakaraṇe , paribhogārahaṃ paribhoge upanetuṃ vaṭṭati .
41. Yathā
M0.29 ca itthirūpakaṃ , evaṃ sattavidhaṃ dhaññampi anāmāsameva .Tasmā khettamajjhena gacchantena tatthajātakampi dhaññaphalaṃ na āmasantena gantabbaṃ .
Sace gharadvāre vā antarāmagge vā
V0.30 dhaññaṃ pasāritaṃ hoti , passena ca maggo atthi , na maddantena gantabbaṃ .Gamanamagge asati maggaṃ adhiṭṭhāya gantabbaṃ .
Antaraghare dhaññassa upari āsanaṃ paññapetvā denti , nisīdituṃ vaṭṭati .
Keci āsanasālāya dhaññaṃ ākiranti , sace sakkā hoti harāpetuṃ , harāpetabbaṃ .
No ce , ekamantaṃ dhaññaṃ amaddantena pīṭhakaṃ paññapetvā nisīditabbaṃ .
Sace okāso na hoti , manussā dhaññamajjheyeva paññapetvā denti , nisīditabbaṃ .
Tatthajātakāni muggamāsādīni aparaṇṇānipi tālapanasādīni vā phalāni kīḷantena na āmasitabbāni .
Manussehi rāsikatesupi eseva nayo .
Araññe pana rukkhato patitāni phalāni ‘‘ anupasampannānaṃ dassāmī ’’ ti gaṇhituṃ vaṭṭati .
42. Muttā maṇi veḷuriyo saṅkho silā pavāḷaṃ rajataṃ jātarūpaṃ lohitaṅko masāragallanti imesu dasasu ratanesu muttā adhotā aviddhā yathājātāva āmasituṃ vaṭṭati , sesā anāmāsāti vadanti , taṃ na gahetabbaṃ .
Mahāpaccariyaṃ pana ‘‘ muttā dhotāpi adhotāpi anāmāsā , bhaṇḍamūlatthāya ca sampaṭicchituṃ na vaṭṭati , kuṭṭharogassa bhesajjatthāya pana vaṭṭatī ’’ ti vuttaṃ , taṃ yuttaṃ .
Antamaso jātiphalikaṃ upādāya sabbopi nīlapītādivaṇṇabhedo maṇi dhotaviddhavaṭṭito anāmāso , yathājāto pana ākaramutto pattādibhaṇḍamūlatthaṃ sampaṭicchituṃ vaṭṭatīti vuttaṃ , tampi mahāpaccariyaṃ paṭikkhittaṃ .
Pacitvā kato kācamaṇiyeveko vaṭṭatīti vuttaṃ .
Veḷuriye pi maṇisadisova vinicchayo .
Saṅkho dhamanasaṅkho ca dhotaviddho ca ratanamisso anāmāso , pānīyasaṅkho dhotopi adhotopi āmāsova .
Sesañca añjanādibhesajjatthāyapi bhaṇḍamūlatthāyapi sampaṭicchituṃ vaṭṭati .
Silā dhotaviddhā ratanasaṃyuttā muggavaṇṇāva anāmāsā , sesā satthakanighaṃsanādiatthāya gaṇhituṃ vaṭṭati .
Ettha ca ratanasaṃyuttāti suvaṇṇena saddhiṃ yojetvā pacitvā katāti vadanti .
Pavāḷaṃ dhotaviddhaṃ anāmāsaṃ , sesaṃ āmāsañca bhaṇḍamūlatthañca sampaṭicchituṃ vaṭṭatīti vadanti , taṃ na gahetabbaṃ
M0.30 .Mahāpaccariyaṃ pana ‘‘ dhotampi adhotampi sabbaṃ anāmāsañca na ca sampaṭicchituṃ vaṭṭatī ’’ ti vuttaṃ , taṃ yuttaṃ .
Rajata ñca jātarūpa ñca katabhaṇḍampi akatabhaṇḍampi sabbena sabbaṃ bījato paṭṭhāya anāmāsañca asampaṭicchanīyañca .
Uttararājaputto kira suvaṇṇacetiyaṃ kārāpetvā mahāpadumattherassa pesesi .
Thero ‘‘ na kappatī ’’ ti paṭikkhipi .
Cetiyaghare suvaṇṇapadumasuvaṇṇabubbuḷakādīni honti , etānipi anāmāsāni .
Cetiyagharagopakā pana rūpiyachaḍḍakaṭṭhāne ṭhitā
V0.31 , tasmā tesaṃ keḷāpayituṃ vaṭṭatīti vuttaṃ .Kurundhiyaṃ pana tampi paṭikkhittaṃ , suvaṇṇacetiye kacavarameva harituṃ vaṭṭatīti ettakameva anuññātaṃ .
Ārakūṭalohampi jātarūpagatikameva anāmāsanti sabbaṭṭhakathāsu vuttaṃ .
Senāsanaparibhoge pana sabbopi kappiyo , tasmā jātarūparajatamayā sabbepi senāsanaparikkhārā āmāsā , bhikkhūnaṃ dhammavinayavaṇṇanaṭṭhāne ratanamaṇḍape karonti phalikatthambhe ratanadāmapaṭimaṇḍite , tattha sabbūpakaraṇāni bhikkhūnaṃ paṭijaggituṃ vaṭṭanti .
Lohitaṅkamasāragallā dhotaviddhā anāmāsā , itare āmāsā , bhaṇḍamūlatthāya ca sampaṭicchituṃ vaṭṭatīti vuttaṃ .
Mahāpaccariyaṃ pana ‘‘ dhotāpi adhotāpi sabbaso anāmāsā , na ca sampaṭicchituṃ vaṭṭantī ’’ ti paṭikkhittaṃ .
43. Sabbaṃ āvudha bhaṇḍaṃ anāmāsaṃ , bhaṇḍamūlatthāya dīyamānampi na sampaṭicchitabbaṃ .
Satthavaṇijjā nāma na vaṭṭati .
Suddhadhanudaṇḍopi dhanujiyāpi patodopi tomaropi aṅkusopi antamaso vāsipharasuādīnipi āvudhasaṅkhepena katāni anāmāsāni .
Sace kenaci vihāre satti vā tomaro vā ṭhapito hoti , vihāraṃ jaggantena ‘‘ harantū ’’ ti sāmikānaṃ pesetabbaṃ .
Sace na haranti , taṃ acālentena vihāro paṭijaggitabbo .
Yuddhabhūmiyaṃ pana patitaṃ asiṃ vā sattiṃ vā tomaraṃ vā disvā pāsāṇena vā kenaci vā asiṃ bhinditvā satthakatthāya gahetuṃ vaṭṭati .
Itarānipi viyojetvā kiñci satthakatthāya , kiñci kattaradaṇḍādiatthāya gahetuṃ vaṭṭati .
‘‘ Idaṃ gaṇhathā ’’ ti dīyamānaṃ pana vināsetvā ‘‘ kappiyabhaṇḍaṃ karissāmī ’’ ti sabbampi sampaṭicchituṃ vaṭṭati .
Macchajālapakkhijālādīnipi
M0.31 phalakajālikādīnipi saraparittāṇānipi sabbāni anāmāsāni , paribhogatthāya labbhamānesu pana jālaṃ tāva ‘‘ āsanassa vā cetiyassa vā upari bandhissāmi , chattaṃ vā veṭhessāmī ’’ ti gahetuṃ vaṭṭati .Saraparittāṇaṃ sabbampi bhaṇḍamūlatthāya sampaṭicchituṃ vaṭṭati .
Parūparodhanivāraṇañhi etaṃ , na uparodhakaranti .
Phalakaṃ ‘‘ dantakaṭṭhabhājanaṃ karissāmī ’’ ti gahetuṃ vaṭṭati .
Cammavinaddhāni vīṇābheriādīni anāmāsāni .
Kurundiyaṃ pana ‘‘ bherisaṅghāṭopi vīṇāsaṅghāṭopi tucchapokkharampi mukhavaṭṭiyaṃ āropitacammampi vīṇādaṇḍakopi sabbaṃ anāmāsan ’’ ti vuttaṃ .
Onahituṃ vā onahāpetuṃ vā vādetuṃ vā vādāpetuṃ vā na labbhatiyeva .
Cetiyaṅgaṇe pūjaṃ katvā manussehi chaḍḍitaṃ disvāpi acāletvāva antarantare sammajjitabbaṃ , kacavarachaḍḍanakāle pana kacavaraniyāmeneva haritvā ekamantaṃ nikkhipituṃ vaṭṭatīti
V0.32 mahāpaccariyaṃ vuttaṃ .Bhaṇḍamūlatthāya sampaṭicchitumpi vaṭṭati , paribhogatthāya labbhamānesu pana vīṇādoṇikañca bheripokkharañca dantakaṭṭhabhājanaṃ karissāma , cammaṃ satthakakosakanti evaṃ tassa tassa parikkhārassa upakaraṇatthāya gahetvā tathā tathā kātuṃ vaṭṭati .
Iti pāḷimuttakavinayavinicchayasaṅgahe
Anāmāsavinicchayakathā samattā .