Issues
Select Version
Vinayasaṅgaha-aṭṭhakathā

16. Sahaseyyavinicchayakathā

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

16. Sahaseyyavinicchayakathā

79. DuvidhaṃV0.83 sahaseyyakanti ‘‘ yo pana bhikkhu anupasampannena uttaridirattatirattaṃ sahaseyyaṃ kappeyya , pācittiyaṃ ( pāci .49).
Yo pana bhikkhu mātugāmena sahaseyyaṃ kappeyya , pācittiyan ’’ ti ( pāci .56) evaṃ vuttaṃ sahaseyyasikkhāpadadvayaṃ sandhāya vuttaṃ .
Tatrāyaṃ vinicchayo ( pāci . aṭṭha .50-51)– anupasampannena saddhiṃ tiṇṇaṃ rattīnaṃ upari catutthadivase atthaṅgate sūriye sabbacchannasabbaparicchanne yebhuyyacchannayebhuyyaparicchanne vā senāsane pubbāpariyena vā ekakkhaṇe vā nipajjantassa pācittiyaṃ .
Tattha chadanaṃ anāhacca diyaḍḍhahatthubbedhena pākārādinā yena kenaci paricchannampi sabbaparicchannamicceva veditabbaṃ .
Yaṃ senāsanaṃ upari pañcahi chadanehi aññena vā kenaci sabbameva paricchannaṃ , idaṃ sabbacchannaṃ nāma senāsanaṃ .
Aṭṭhakathāsu pana pākaṭavohāraṃ gahetvā vācuggatavasena ‘‘ sabbacchannaṃ nāma pañcahi chadanehi channan ’’ ti vuttaṃ .
Kiñcāpi vuttaṃ , atha kho dussakuṭiyaṃ sayantassapi na sakkā anāpatti kātuṃ , tasmā yaṃ kiñci paṭicchādanasamatthaṃ idha chadanañca paricchannañca veditabbaṃ .
Pañcavidhacchadaneyeva hi gayhamāne padaracchannepi sahaseyyā na bhaveyya , tasmā yaṃ senāsanaṃ bhūmito paṭṭhāya yāvachadanaṃ āhacca pākārena vā aññena vā kenaci antamaso vatthenapi parikkhittaṃ , idaṃ sabbaparicchannaṃ nāma senāsanaṃ .
Chadanaṃ anāhacca sabbantimena pariyāyena diyaḍḍhahatthubbedhena pākārādinā parikkhittampi sabbaparicchannameva .
Yassa pana upari bahutaraṃ ṭhānaṃ channaṃ , appaṃ acchannaṃ , samantato vā bahutaraṃ parikkhittaṃ , appaṃ aparikkhittaṃ , idaṃ yebhuyyenachannaṃ yebhuyyenaparicchannaṃ nāma .
ImināM0.84 lakkhaṇena samannāgato sacepi sattabhūmiko pāsādo ekūpacāro hoti , satagabbhaṃ vā catusālaṃ , ekaṃ senāsanamicceva saṅkhaṃ gacchati .
Evarūpe senāsane anupasampannena saddhiṃ catutthadivase atthaṅgate sūriye nipajjantassa pācittiyaṃ vuttaṃ .
Sace pana sambahulā sāmaṇerā , eko bhikkhu , sāmaṇeragaṇanāya pācittiyā .
Te ce uṭṭhāyuṭṭhāya nipajjanti , tesaṃ payoge payoge bhikkhussa āpatti , bhikkhussa uṭṭhāyuṭṭhāya nipajjane pana bhikkhusseva payogena bhikkhussa āpatti .
Sace sambahulā bhikkhū , eko sāmaṇero , ekopi sabbesaṃ āpattiṃ karoti .
Tassa uṭṭhāyuṭṭhāya nipajjanenapi bhikkhūnaṃ āpattiyeva .
Ubhayesaṃ sambahulabhāvepi eseva nayo .
80. ApicetthaV0.84 ekāvāsādikampi catukkaṃ veditabbaṃ .
Yo hi ekasmiṃ āvāse ekeneva anupasampannena saddhiṃ tirattaṃ sahaseyyaṃ kappeti , tassa catutthadivasato paṭṭhāya devasikā āpatti .
Yopi ekasmiṃyeva āvāse nānāanupasampannehi saddhiṃ tirattaṃ sahaseyyaṃ kappeti , tassapi .
Yopi nānāāvāsesu ekeneva anupasampannena saddhiṃ tirattaṃ sahaseyyaṃ kappeti , tassapi .
Yopi nānāāvāsesu nānāanupasampannehi saddhiṃ yojanasatampi gantvā sahaseyyaṃ kappeti , tassapi catutthadivasato paṭṭhāya devasikā āpatti .
Ayañca sahaseyyāpatti nāma ‘‘ bhikkhuṃ ṭhapetvā avaseso anupasampanno nāmā ’’ ti vacanato antamaso pārājikavatthubhūtena tiracchānagatenapi saddhiṃ hoti , tasmā sacepi godhābiḷālamaṅgusādīsu koci pavisitvā bhikkhuno vasanasenāsane ekūpacāraṭṭhāne sayati , sahaseyyāva hoti .
Yadi pana thambhānaṃ upari katapāsādassa uparimatalena saddhiṃ asambaddhabhittikassa bhittiyā upariṭhitasusiratulāsīsassa susirena pavisitvā tulāya abbhantare sayitvā teneva susirena nikkhamitvā gacchati , heṭṭhāpāsāde sayitabhikkhussa anāpatti .
Sace chadane chiddaṃ hoti , tena pavisitvā antochadane vasitvā teneva pakkamati , nānūpacāre uparimatale chadanabbhantare sayitassa āpatti , heṭṭhimatale sayitassa anāpatti .
Sace antopāsādeneva ārohitvā sabbatalāni paribhuñjanti , ekūpacārāni honti , tesu yattha katthaciM0.85 sayitassa āpatti , sabhāsaṅkhepena kate aḍḍhakuṭṭake senāsane sayitassa tulāvāḷasaghāṭādīsu kapotādayo sayanti , āpattiyeva .
Parikkhepassa bahigate nibbakosabbhantare sayanti , anāpatti .
Parimaṇḍalaṃ vā caturassaṃ vā ekacchadanāya gabbhamālāya satagabbhaṃ cepi senāsanaṃ hoti , tatra ce ekena sādhāraṇadvārena pavisitvā visuṃ pākārena aparicchinnagabbhūpacāre sabbagabbhepi pavisanti , ekagabbhepi anupasampanne nipanne sabbagabbhesu nipannānaṃ āpatti .
Sace sapamukhā gabbhā honti , pamukhañca upari acchannaṃ , pamukhe sayito gabbhe sayitānaṃ āpattiṃ na karoti .
Sace pana gabbhacchadaneneva saddhiṃ sambandhachadanaṃ , tatra sayito sabbesaṃ āpattiṃ karoti .
Kasmā ?
Sabbacchannattā ca sabbaparicchannattā ca .
Gabbhaparikkhepoyeva hissa parikkhepo .
81. Yepi ekasāladvisālatisālacatusālasannivesā mahāpāsādā ekasmiṃ okāse pāde dhovitvā paviṭṭhena sakkā honti sabbattha anuparigantuṃ , tesupi sahaseyyāpattiyā na muccati .
Sace tasmiṃ tasmiṃ ṭhāne upacāraṃ paricchinditvā katā honti , ekūpacāraṭṭhāneyeva āpatti .
Dvīhi dvārehi yuttassa sudhāchadanamaṇḍapassa majjhe pākāraṃ karonti , ekena dvārena pavisitvāV0.85 ekasmiṃ paricchede anupasampanno sayati , ekasmiṃ bhikkhu , anāpatti .
Pākāre godhādīnaṃ pavisanamattaṃ chiddaṃ hoti , ekasmiñca paricchede godhā sayanti , anāpattiyeva .
Na hi chiddena gehaṃ ekūpacāraṃ nāma hoti .
Sace pākāramajjhe chinditvā dvāraṃ yojenti , ekūpacāratāya āpatti .
Taṃ dvāraṃ kavāṭena pidahitvā sayanti , āpattiyeva .
Na hi dvārapidahanena gehaṃ nānūpacāraṃ nāma hoti , dvāraṃ vā advāraṃ .
Kavāṭañhi saṃvaraṇavivaraṇehi yathāsukhaṃ vaḷañjanatthāya kataṃ , na vaḷañjupacchedanatthāya .
Sace taṃ dvāraṃ puna iṭṭhakāhi pidahanti , advāraṃ hoti , purime nānūpacārabhāveyeva tiṭṭhati .
Dīghapamukhaṃ cetiyagharaṃ hoti , ekaṃ kavāṭaṃ anto , ekaṃ bahi , dvinnaṃ kavāṭānaṃ antare anupasampanno antocetiyaghare sayantassa āpattiṃ karoti ekūpacārattā .
Ayañhettha saṅkhepo – senāsanaṃ khuddakaṃ vā hotu mahantaṃ vā , aññena saddhiṃ sambandhaṃ vā asambandhaṃ vā , dīghaṃ vā vaṭṭaṃ vā caturassaṃ vā , ekabhūmikaṃM0.86 vā anekabhūmikaṃ vā , yaṃ yaṃ ekūpacāraṃ , sabbattha sahaseyyāpatti hotīti .
Ettha ca yena kenaci paṭicchadanena sabbacchanne sabbaparicchanne pācittiyaṃ , yebhuyyenachanne yebhuyyenaparicchanne pācittiyaṃ , sabbacchanne yebhuyyenaparicchanne pācittiyaṃ , sabbacchanne upaḍḍhaparicchanne pācittiyaṃ , yebhuyyenachanne upaḍḍhaparicchanne pācittiyaṃ , sabbaparicchanne yebhuyyenachanne pācittiyaṃ , sabbaparicchanne upaḍḍhacchanne pācittiyaṃ , yebhuyyenaparicchanne upaḍḍhacchanne pācittiyanti aṭṭha pācittiyāni .
Upaḍḍhacchanne upaḍḍhaparicchanne dukkaṭaṃ , sabbacchanne cūḷakaparicchanne dukkaṭaṃ , yebhuyyenachanne cūḷakaparicchanne dukkaṭaṃ , sabbaparicchanne cūḷakacchanne dukkaṭaṃ , yebhuyyenaparicchanne cūḷakacchanne dukkaṭanti pañca dukkaṭāni veditabbāni .
Sabbacchanne sabbaaparicchanne , sabbaparicchanne sabbaacchanne , yebhuyyenaacchanne yebhuyyenaaparicchanne , upaḍḍhacchanne cūḷakaparicchanne , upaḍḍhaparicchanne cūḷakacchanne cūḷakaparicchanne ca anāpatti .
Mātugāmena saha nipajjantassapi ayameva vinicchayo .
Ayañhettha viseso – anupasampannena saddhiṃ nipajjantassa catutthadivase āpatti , mātugāmena saddhiṃ paṭhamadivaseti .
Yakkhipetīhi pana dissamānakarūpāhi tiracchānagatitthiyā ca methunadhammavatthubhūtāya eva dukkaṭaṃ , sesāhi anāpatti .
Iti pāḷimuttakavinayavinicchayasaṅgahe
Sahaseyyavinicchayakathā samattā .