3. Phaladāyakavimānavaṇṇanā

Author： _System_Pali_VRI_ @ Administrator

3. Phaladāyakavimānavaṇṇanā

UccamidaṃV0.242 maṇithūṇan ti phaladāyakavimānaṃ .

Tassa kā uppatti ?

Bhagavā rājagahe viharati veḷuvane .

Tena samayena rañño bimbisārassa akāle ambaphalāni paribhuñjituṃ icchā uppajji .

So ārāmapālaṃ āha –

‘‘ mayhaṃ kho , bhaṇe , ambaphalesu icchā uppannā , tasmā ambāni me ānetvāM0.268 dehī ’’ ti .

‘‘ Deva , natthi ambesu ambaphalaṃ , apicāhaṃ tathā karomi , sace devo kiñci kālaṃ āgameti , yathā ambā na cirasseva phalaṃ gaṇhantī ’’ ti .

‘‘ Sādhu , bhaṇe , tathā karohī ’’ ti .

Ārāmapālo ārāmaṃ gantvā ambarukkhamūlesu paṃsuṃ apanetvā tādisaṃ paṃsuṃ ākiri , tādisañca udakaṃ āsiñci , yathā na cirasseva ambarukkhā sacchinnapattā ahesuṃ .

Atha naṃ paṃsuṃ apanetvā phārusakakasaṭamissakaṃ pākatikaṃ paṃsuṃ ākiritvā sādhukaṃ udakaṃ adāsi .

Tadā ambarukkhā na cireneva korakitā pallavitā kuṭamalakajātā hutvā pupphiṃsu , atha salāṭukajātā hutvā phalāni gaṇhiṃsu .

Tatthekasmiṃ ambarukkhe paṭhamataraṃ cattāri phalāni manosilācuṇṇapiñjaravaṇṇāni sampannagandharasāni pariṇatāni ahesuṃ .

So tāni gahetvā ‘‘ rañño dassāmī ’’ ti gacchanto antarāmagge āyasmantaṃ mahāmoggallānaṃ piṇḍāya caramānaṃ disvā cintesi ‘‘ imāni ambāni aggaphalabhūtāni imassa ayyassa dassāmiP0.289 , kāmaṃ maṃ rājā hanatu vā pabbājetu vā , rañño hi dinne diṭṭhadhamme pūjāmattaṃ appamattakaṃ phalaṃ , ayyassa dinne pana diṭṭhadhammikampi samparāyikampi aparimāṇaṃ phalaṃ bhavissatī ’’ ti .

Evaṃ pana cintetvā tāni phalāni therassa datvā rājānaṃ upasaṅkamitvā rañño tamatthaṃ ārocesi .

Taṃ sutvā rājā rājapurise āṇāpesi ‘‘ vīmaṃsatha tāva , bhaṇe , yathāyaṃ āhā ’’ ti .

Thero pana tāni phalāni bhagavato upanāmesi .

Bhagavā tesu ekaṃ sāriputtattherassa , ekaṃ mahāmoggallānattherassa , ekaṃ mahākassapattherassa datvā ekaṃ attanā paribhuñji .

Purisā taṃ pavattiṃ rañño ārocesuṃ .

Rājā taṃ sutvā ‘‘ dhīro vatāyaṃ puriso , yo attano jīvitampi pariccajitvā puññapasuto ahosi , attano parissamañca ṭhānagatameva akāsī ’’ ti tuṭṭhacitto tassa ekaṃ gāmavaraṃ vatthālaṅkārādīni ca datvā ‘‘ yaṃ tayā bhaṇe ambaphaladānena puññaṃ pasutaṃ , tato me pattiṃ dehī ’’ ti āha .

So ‘‘ demi , deva , yathāsukhaṃ pattiṃ gaṇhāhī ’’ ti avoca .

Ārāmapālo aparabhāge kālaṃ katvā tāvatiṃsesu uppajjiM0.269 , tassa soḷasayojanikaṃ kanakavimānaṃ nibbatti sattasatakūṭāgārapaṭimaṇḍitaṃ .

Taṃ disvā āyasmā mahāmoggallāno pucchi –

1060.

‘‘ UccamidaṃV0.243 maṇithūṇaṃ vimānaṃ , samantato soḷasa yojanāni ;

Kūṭāgārā sattasatā uḷārā , veḷuriyathambhā rucakatthatā subhā .

1061.

‘‘ Tatthacchasi pivasi khādasi ca , dibbā ca vīṇā pavadanti vagguṃ ;

Aṭṭhaṭṭhakā sikkhitā sādhurūpā , dibbā ca kaññā tidasacarā uḷārā ;

Naccanti gāyanti pamodayanti .

1062.

‘‘ Deviddhipattosi mahānubhāvo … pe …

Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī ’’ ti .

1063.

‘‘ SoP0.290 devaputto attamano … pe … yassa kammassidaṃ phalaṃ ’’.

1064.

‘‘ Phaladāyī phalaṃ vipulaṃ labhati , dadamujugatesu pasannamānaso ;

So hi pamodati saggagato tidive , anubhoti ca puññaphalaṃ vipulaṃ .

1065.

‘‘ Tavevāhaṃ mahāmuni , adāsiṃ caturo phale .

1066.

‘‘ Tasmā hi phalaṃ alameva dātuṃ , niccaṃ manussena sukhatthikena ;

Dibbāni vā patthayatā sukhāni , manussasobhaggatamicchatā vā .

1067.

‘‘ TenaM0.270 metādiso vaṇṇo … pe …

Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī ’’ ti .

– sopissa byākāsi ;

1061. Tattha aṭṭhaṭṭhakāti ekekasmiṃ kūṭāgāre aṭṭhaṭṭhakā catusaṭṭhiparimāṇā .

Sādhurūpāti rūpasampattiyā ca sīlācārasampattiyā ca sikkhāsampattiyā ca sundarasabhāvā .

Dibbā ca kaññāti devaccharāyo .

Tidasacarāti tidasesu sukhācārā sukhavihāriniyo .

Uḷārāti uḷāravibhavā .

1064. Phaladāyīti attanā ambaphalassa dinnattā attānaṃ sandhāya vadati .

Phalan ti puññaphalaṃ .

Vipulan ti mahantaṃ labhati manussaloke patiṭṭhitoti adhippāyo .

Dadan ti dadantoV0.244 dānahetu .

Ujugatesūti ujupaṭipannesu .

Saggagatoti uppajjanavasena saggaṃ gato , tatthāpi tidive tāvatiṃsabhavane anubhoti ca puññaphalaṃ vipulaṃ yathāhaṃ , evaṃ aññopīti attho .

1066. Tasmāti yasmā catunnaṃ phalānaṃ dānamattena īdisī sampattiP0.291 adhigatā , tasmā .

Alameva yuttameva .

Niccan ti sabbakālaṃ .

Dibbānīti devalokapariyāpannāni .

Manussasobhaggatan ti manussesu subhagabhāvaṃ .

Sesaṃ vuttanayameva .

Phaladāyakavimānavaṇṇanā niṭṭhitā .

Issues

Select Version

Vimānavatthu-aṭṭhakathā

Vimānavatthu-aṭṭhakathā