7. Caturitthivimānavaṇṇanā
Abhikkantena
M0.179 vaṇṇenāti caturitthivimānaṃ .Tassa kā uppatti ?
Bhagavati sāvatthiyaṃ viharante āyasmā mahāmoggallāno heṭṭhā vuttanayena devacārikaṃ caranto tāvatiṃsabhavanaṃ gato .
So tattha paṭipāṭiyā ṭhitesu catūsu vimānesu catasso devadhītaro paccekaṃ accharāsahassaparivārā dibbasampattiṃ anubhavantiyo disvā tāhi pubbe katakammaṃ pucchanto –
755.‘‘ Abhikkantena vaṇṇena … pe … vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī ’’ ti .
–
Imāhi gāthāhi paṭipāṭiyā pucchi .
Tāpi tassa pucchānantaraṃ paṭipāṭiyā byākariṃsu .
Taṃ dassetuṃ –
758.‘‘ Sā devatā attamanā … pe … yassa kammassidaṃ phalan ’’ ti .
–
Ayaṃ gāthā vuttā .
Tā kira kassapassa bhagavato kāle esikānāmake raṭṭhe paṇṇakate nāma nagare kulagehe nibbattā vayappattā tasmiṃyeva nagare patikulaṃ gatā samaggavāsaṃ vasanti .
Tāsu ekā aññataraṃ piṇḍacārikaṃ bhikkhuṃ disvā pasannacittā
P0.196 indīvarakalāpaṃ adāsi , aparā aññassa nīluppalahatthakaṃ adāsi , aparā padumahatthakaṃ adāsi , aparā sumanamakuḷāni adāsi .Tā aparena samayena kālaṃ katvā tāvatiṃsabhavane nibbattiṃsu , tāsaṃ accharāsahassaṃ parivāro ahosi .
Tā tattha yāvatāyukaṃ dibbasampattiṃ anubhavitvā tato cutā tasseva kammassa
V0.164 vipākāvasesena aparāparaṃ tattheva saṃsarantiyo imasmiṃ buddhuppāde tattheva uppannā vuttanayena āyasmatā mahāmoggallānena pucchitā .Tāsu ekā attanā kataṃ pubbakammaṃ therassa kathentī –
759.
‘‘ Indīvarānaṃ
M0.180 hatthakaṃ ahamadāsiṃ , bhikkhuno piṇḍāya carantassa ;Esikānaṃ uṇṇatasmiṃ , nagaravare paṇṇakate ramme .
760.
‘‘ Tena metādiso vaṇṇo … pe … vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī ’’ ti .
–
Āha .
Aparā –
766.
‘‘ Nīluppalahatthakaṃ ahamadāsiṃ , bhikkhuno piṇḍāya carantassa ;
Esikānaṃ uṇṇatasmiṃ , nagaravare paṇṇakate ramme .
767.‘‘ Tena metādiso vaṇṇo … pe … vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī ’’ ti .
–
Āha .
Aparā –
773.
‘‘ Odātamūlakaṃ haritapattaṃ , udakasmiṃ sare jātaṃ ahamadāsiṃ ;
Bhikkhuno piṇḍāya carantassa , esikānaṃ uṇṇatasmiṃ ;
Nagaravare paṇṇakate ramme .
774.‘‘ Tena metādiso vaṇṇo … pe … vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī ’’ ti .
–
Āha .
Aparā
P0.197 – 780.
‘‘ Ahaṃ sumanā sumanassa sumanamakuḷāni , dantavaṇṇāni ahamadāsiṃ ;
Bhikkhuno piṇḍāya carantassa , esikānaṃ uṇṇatasmiṃ ;
Nagaravare paṇṇakate ramme .
781.‘‘ Tena
M0.181V0.165 metādiso vaṇṇo … pe … vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī ’’ ti .–
Āha .
759. Tattha indīvarānaṃ hatthakan ti uddālakapupphahatthaṃ vātaghātakapupphakalāpaṃ .
Esikānan ti esikāraṭṭhassa .
Uṇṇatasmiṃ nagaravareti uṇṇate bhūmipadese niviṭṭhe meghodaraṃ lihantehi viya accuggatehi pāsādakūṭāgārādīhi uṇṇate uttamanagare .
Paṇṇakateti evaṃnāmake nagare .
766. Nīluppalahatthakan ti kuvalayakalāpaṃ .
773. Odātamūlakan ti setamūlaṃ , bhisamūlānaṃ dhavalatāya vuttaṃ , padumakalāpaṃ sandhāya vadati .
Tenāha ‘‘ haritapattan ’’ tiādi .
Tattha haritapattan ti nīlapattaṃ .
Avijahitamakuḷapattassa hi padumassa bāhirapattāni haritavaṇṇāni eva honti .
Udakasmiṃ sare jātan ti sare udakamhi jātaṃ , saroruhanti attho .
780. Sumanāti evaṃnāmā .
Sumanassāti sundaracittassa .
Sumanamakuḷānīti jātisumanapupphamakuḷāni .
Dantavaṇṇānīti sajjukaṃ ullikhitahatthidantasadisavaṇṇāni .
Evaṃ tāhi attanā katakamme kathite thero tāsaṃ anupubbiṃ kathaṃ kathetvā saccāni pakāsesi .
Saccapariyosāne sā sabbāpi sahaparivārā sotāpannā ahesuṃ .
Thero taṃ pavattiṃ manussalokaṃ āgantvā bhagavato ārocesi .
Bhagavā tamatthaṃ aṭṭhuppattiṃ katvā sampattaparisāya dhammaṃ desesi .
Sā dhammadesanā mahājanassa sātthikā jātāti .
Caturitthivimānavaṇṇanā niṭṭhitā .