2. Pabhassaravimānavaṇṇanā
Pabhassaravaravaṇṇanibheti
M0.163 pabhassaravimānaṃ .Tassa kā uppatti ?
Bhagavā rājagahe viharati .
Tena ca samayena rājagahe aññataro upāsako mahāmoggallānatthere abhippasanno hoti .
Tassekā dhītā saddhā pasannā , sāpi there garucittīkārabahulā hoti .
Athekadivasaṃ āyasmā mahāmoggallāno rājagahe piṇḍāya caranto taṃ kulaṃ upasaṅkami .
Sā theraṃ disvā somanassajātā āsanaṃ paññāpetvā there tattha nisinne sumanamālāya pūjetvā
P0.179 madhuraṃ guḷaphāṇitaṃ therassa patte ākiri , thero anumoditukāmo nisīdi .Sā gharāvāsassa bahukiccatāya anokāsataṃ pavedetvā ‘‘ aññasmiṃ divase dhammaṃ sossāmī ’’ ti theraṃ vanditvā uyyojesi .
Tadaheva ca sā kālaṃ katvā tāvatiṃsesu nibbatti .
Taṃ āyasmā mahāmoggallāno upasaṅkamitvā imāhi gāthāhi pucchi –
697.
‘‘ Pabhassaravaravaṇṇanibhe , surattavatthavasane ;
Mahiddhike candanaruciragatte ,
Kā tvaṃ subhe devate vandase mamaṃ .
698.
‘‘ Pallaṅko ca te mahaggho , nānāratanacittito ruciro ;
Yattha tvaṃ nisinnā virocasi , devarājāriva nandane vane .
699.
‘‘ Kiṃ
V0.149 tvaṃ pure sucaritamācarī bhadde , kissa kammassa vipākaṃ ;Anubhosi devalokasmiṃ , devate pucchitācikkha ;
Kissa kammassidaṃ phalan ’’ ti .
697. Tattha pabhassaravaravaṇṇanibheti nibhāti dibbatīti nibhā , vaṇṇova nibhā vaṇṇanibhā , ativiya obhāsanato pabhassarā chavidosābhāvena varā uttamā vaṇṇanibhā etissāti pabhassaravaravaṇṇanibhā .
Āmantanavasena ‘‘ pabhassaravaravaṇṇanibhe ’’ ti vuttaṃ .
Surattavatthavasaneti suṭṭhu rattavatthanivatthe .
Candanaruciragatteti candanānulittaṃ viya ruciragatte , gosītacandanena bahalatarānulittaṃ viya surattamanuññasarīrāvayaveti attho , candanānulepena vā ruciragatte .
Evaṃ
M0.164 therena puṭṭhā devatā imāhi gāthāhi byākāsi – 700.
‘‘ Piṇḍāya te carantassa , mālaṃ phāṇitañca adadaṃ bhante ;
Tassa kammassidaṃ vipākaṃ , anubhomi devalokasmiṃ .
701.
‘‘ Hoti ca me anutāpo , aparaddhaṃ dukkhitañca me bhante ;
Sāhaṃ
P0.180 dhammaṃ nāssosiṃ , sudesitaṃ dhammarājena . 702.
‘‘ Taṃ taṃ vadāmi bhaddante , yassa me anukampiyo koci ;
Dhammesu taṃ samādapetha , sudesitaṃ dhammarājena .
703.
‘‘ Yesaṃ atthi saddhā buddhe , dhamme ca saṅgharatane ;
Te maṃ ativirocanti , āyunā yasasā siriyā .
704.
‘‘ Patāpena vaṇṇena uttaritarā , aññe mahiddhikatarā mayā devā ’’ ti .
700. Tattha mālan ti sumanapupphaṃ .
Phāṇitan ti ucchurasaṃ gahetvā kataphāṇitaṃ .
701. Anutāpoti vippaṭisāro .
Tassa kāraṇamāha ‘‘ aparaddhaṃ dukkhatañca me bhante ’’ ti
V0.150 .Idāni taṃ sarūpato dasseti ‘‘ sāhaṃ dhammaṃ nāssosin ’’ ti , sā ahaṃ tadā tava desetukāmassa dhammaṃ na suṇiṃ .
Kīdisaṃ ?
Sudesitaṃ dhammarājenāti , sammāsambuddhena ādikalyāṇāditāya ekantaniyyānikatāya ca svākhātanti attho .
702. Tan ti tasmā dhammarājena sudesitattā asavanassa ca mādisānaṃ anutāpahetubhāvato .
Tan ti tuvaṃ , tuyhanti attho .
Yassāti yo assa .
Anukampiyoti anukampitabbo .
Kocīti yo koci .
Dhammesūti sīlādidhammesu .
‘‘ Dhamme hī ’’ ti vā pāṭho , sāsanadhammeti attho .
Hīti nipātamattaṃ , vacanavipallāso vā .
Tan ti anukampitabbapuggalaṃ .
Sudesitan ti suṭṭhu desitaṃ .
703-4.
Te maṃ ativirocantīti te ratanattaye pasannā devaputtā maṃ atikkamitvā virocanti .
Patāpenāti tejasā ānubhāvena .
Aññeti
M0.165 ye aññe .Mayāti nissakke karaṇavacanaṃ .
Vaṇṇena uttaritarā mahiddhikatarā
P0.181 ca devā , te ratanattaye abhippasannāyevāti dasseti .Sesaṃ vuttanayameva .
Pabhassaravimānavaṇṇanā niṭṭhitā .