5. Kañjikadāyikāvimānavaṇṇanā
Abhikkantena
M0.169 vaṇṇenāti kañjikadāyikāvimānaṃ .Tassa kā uppatti ?
Bhagavā andhakavinde viharati .
Tena ca samayena bhagavato kucchiyaṃ vātarogo uppajji .
Bhagavā āyasmantaṃ
V0.154 ānandaṃ āmantesi ‘‘ gaccha tvaṃ ānanda , piṇḍāya caritvā mayhaṃ bhesajjatthaṃ kañjikaṃ āharā ’’ ti .‘‘ Evaṃ bhante ’’ ti kho āyasmā ānando bhagavato paṭissuṇitvā mahārājadattiyaṃ pattaṃ gahetvā attano upaṭṭhākavejjassa nivesanadvāre aṭṭhāsi .
Taṃ disvā vejjassa bhariyā paccuggantvā vanditvā pattaṃ gahetvā theraṃ pucchi ‘‘ kīdisena vo , bhante , bhesajjena attho ’’ ti .
Sā kira buddhisampannā ‘‘ bhesajjena payojane sati thero idhāgacchati , na bhikkhatthan ’’ ti sallakkhesi .
‘‘ Kañjikenā ’’ ti ca vutte ‘‘ na yidaṃ bhesajjaṃ mayhaṃ ayyassa , tathā hesa bhagavato patto , handāhaṃ lokanāthassa anucchavikaṃ kañjikaṃ sampādemī ’’ ti somanassajātā sañjātabahumānā badarayūsena yāguṃ sampādetvā pattaṃ pūretvā tassa parivārabhāvena aññañca bhojanaṃ paṭiyādetvā pesesi .
Taṃ paribhuttamattasseva bhagavato so ābādho vūpasami .
Sā aparena samayena kālaṃ katvā tāvatiṃsesu uppajjitvā mahatiṃ dibbasampattiṃ anubhavantī modati .
Athāyasmā mahāmoggallāno devacārikaṃ caranto taṃ accharāsahassaparivārena vicarantiṃ disvā tāya katakammaṃ imāhi gāthāhi pucchi –
719.
‘‘ Abhikkantena vaṇṇena
P0.186 … pe … vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī ’’ ti .–
Sāpi byākāsi .
721.
‘‘ Sā devatā attamanā … pe … yassa kammassidaṃ phalaṃ ’’.
723.
‘‘ Ahaṃ andhakavindamhi , buddhassādiccabandhuno ;
Adāsiṃ kolasampākaṃ , kañjikaṃ teladhūpitaṃ .
724.
‘‘ Pipphalyā lasuṇena ca , missaṃ lāmañjakena ca ;
Adāsiṃ ujubhūtasmiṃ , vippasannena cetasā .
725.
‘‘ Yā mahesittaṃ kāreyya , cakkavattissa rājino ;
Nārī sabbaṅgakalyāṇī , bhattu cānomadassikā ;
Ekassa kañjikadānassa , kalaṃ nāgghati soḷasiṃ .
726.
‘‘ Sataṃ
M0.170V0.155 nikkhā sataṃ assā , sataṃ assatarīrathā ;Sataṃ kaññāsahassāni , āmuttamaṇikuṇḍalā ;
Ekassa kañjikadānassa , kalaṃ nāgghanti soḷasiṃ .
727.
‘‘ Sataṃ hemavatā nāgā , īsādantā urūḷhavā ;
Suvaṇṇakacchā mātaṅgā , hemakappanavāsasā ,
Ekassa kañjikadānassa , kalaṃ nāgghanti soḷasiṃ .
728.
‘‘ Catunnamapi dīpānaṃ , issaraṃ yodha kāraye ;
Ekassa kañjikadānassa , kalaṃ nāgghati soḷasin ’’ ti .
723-4.
Tattha adāsiṃ kolasampāpakaṃ , kañjikaṃ teladhūpitan ti badaramodakakasāve catuguṇodakasamodite pākena catutthabhāgāvasiṭṭhaṃ yāguṃ pacitvā taṃ tikaṭukaajamodahiṅgujīrakalasuṇādīhi kaṭukabhaṇḍehi abhisaṅkharitvā sudhūpitaṃ katvā lāmañjagandhaṃ gāhāpetvā pasannacittena bhagavato patte ākiritvā satthāraṃ uddisitvā adāsiṃ , therassa hatthe patiṭṭhapesinti dasseti .
Tenāha –
‘‘ Pipphalyā
P0.187 lasuṇena ca , missaṃ lāmañjakena ca ;Adāsiṃ ujubhūtasmiṃ , vippasannena cetasā ’’ ti .
Sesaṃ vuttanayameva .
Evaṃ āyasmā mahāmoggallāno tāya devatāya attanā samupacitasucaritakamme āvikate saparivārāya tassā dhammaṃ desetvā manussalokaṃ āgantvā taṃ pavattiṃ bhagavato ārocesi .
Bhagavā tamatthaṃ aṭṭhuppattiṃ katvā catuparisamajjhe dhammaṃ desesi .
Sā desanā mahājanassa sātthikā ahosīti .
Kañjikadāyikāvimānavaṇṇanā niṭṭhitā .