Issues
Select Version
sāsanāre-သာသနာရေး
မြန်မာဘာသာ
(SN)Nidānavaggo
(SN)Nidānavaggo

၂-အဘိသမယသံယုတ်

Author: sāsanāre-သာသနာရေး @ IAPT

၂-အဘိသမယသံယုတ်

၁-နခသိခါသုတ်

၇၄။ (ဧဝံ မေ သုတံ အာရာမေ ပေးမြဲ။ )
အထ‌ ခေါ၊ ၌။ ဘဂဝါ၊ သည်။ နခသိခါယံ၊ လက်သည်းဖျားပေါ်၌။ ပရိတ္တံ၊ အနည်းငယ်သော။ ပံသုံ၊ မြေမှုန့်ကို။ အာရောပေတွာ၊ တင်၍။ ဘိက္ခူ၊ တို့ကို။ အာမန္တေသိ၊ မိန့်တော်မူပြီ။
"ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ တံ၊ ထိုမေးအပ်လတ္တံ့သော စကားကို။ ကိံ မညထ၊ အသို့မှတ်ထင်ကြကုန်သနည်း။ နခသိခါယံ၊ ၌။ မယာ၊ သည်။ အာရောပိတော၊ တင်အပ်သော။ ပရိတ္တော၊ အနည်းငယ်သော။ ယော ဝါသံ ပံသု၊ အကြင်မြေမှုန့်သည်၎င်း။ အယံ ဝါ မဟာပထဝီ၊ ဤ (မဟာပထဝီ) မြေကြီးသည်၎င်း။ (အတ္ထိ၊ ရှိ၏ ။ ) ကထမံ၊ အဘယ်သည်။ ဗဟုတရံ နု ခေါတိ၊ ပို၍များသနည်း" ဟူ၍။
ဘန္တေ၊ ရား။ ယဒိဒံ မဟာပထဝီ၊ အကြင်မြေကြီးသည်။ (အတ္ထိ၊ ၏ ။ ) ဧတဒေဝ၊ ထိုမြေကြီးသည်သာ။ ဗဟုတရံ၊ ပို၍များ၏ ။
နခသိခါယံ၊ ၌။ ဘဂဝတာ၊ သည်။ အာရောပိတော၊ သော။ ပရိတ္တော၊ သော။ ပံသု၊ သည်။ အပ္ပမတ္တကော၊ နည်း၏ ။
နခသိခါယံ၊ ၌။ ဘဂဝတာ၊ သည်။ အာရောပိတော၊ သော။ ပရိတ္တော၊ သော။ ပံသု၊ သည်။ မဟာပထဝိံ၊ ကို။ ဥပနိဓာယ၊ ထောက်၍။ သတိမံ၊ တစ်ရာမြောက်သော။ ကလံ၊ အစိတ်သို့။ နေ ဝ ဥပေတိ၊ မရောက်။ သဟဿိမံ၊ တစ်ထောင်မြောက်သော။ ကလံ၊ သို့။ န ဥပေတိ၊ မရောက်။ တသသဟဿိမံ၊ တစ်သိန်းမြောက်သော။ ကလံ၊ သို့။ န ဥပေတိ၊ မရောက်။ ဣတိ၊ ဤသို့ လျှောက်ထား၏ ။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ဧဝမေဝ ခေါ၊ ဤအတူပင်လျှင်။ အရိယသာဝကဿ၊ အရိယာသာဝကဖြစ်သော။ ဒိဋ္ဌိသမ္ပန္နဿ၊ မဂ်ဉာဏ်အမြင်နှင့် ပြည့်စုံသော။ အဘိသမေတာဝိနော၊ (သစ္စာလေးပါးတို့ကို) ထိုးထွင်း၍သိပြီးသော။ ပုဂ္ဂလဿ၊ ၏ ။ ပရိက္ခီဏံ၊ ကုန်ခန်းပြီးသော။ ပရိယာဒိဏ္ဏံ၊ ထက်ဝန်းကျင်မှ ပိုင်းခြား၍ယူအပ်ပြီးသော။ ယဒိဒံ (ဒုက္ခံ)၊ အကြင်ဆင်းရဲသည်။ (အတ္ထိ၊ ၏ ။ ) ဧတဒေဝ ဒုက္ခံ၊ ထိုဆင်းရဲသည်သာ။ ဗဟုတရံ၊ ပို၍များ၏ ။
အဝသိဋ္ဌံ၊ ကြွင်းသောဆင်းရဲသည်။ အပ္ပမတ္တကံ၊ နည်းလှစွာ၏ ။
ယဒိဒံ သတ္တက္ခတ္တုံပရမတာ၊ ခုနစ်ကြိမ်အလွန်ရှိသူ၏ အဖြစ်ဟူသော ဆင်းရဲသည်။ (သတ္တက္ခတ္တုံ+ပရမံ+ယဿာတိ-သတ္တက္ခတ္တုံပရမော။ တဿ+ဘာဝေါ-သတ္တက္ခတ္တုံပရမတာ။ အတ္ထိ၊ ၏ ။ ) သော၊ ထိုဆင်းရဲသည်။ ပရိက္ခီဏံ၊ သော။ ပရိယာဒိဏ္ဏံ၊ သော။ ပုရိမံ၊ ရှေးဖြစ်သော။ ဒုက္ခက္ခန္ဓံ၊ ဆင်းရဲအစုကို။ ဥပနိဓာယ၊ ထောက်၍။ သတိမံ၊ တစ်ရာမြောက်သော။ ကလံ၊ အစိတ်သို့။ နေဝ ဥပေတိ၊ မရောက်။ ပ။ သတသဟဿိမံ၊ သော။ ကလံ၊ သို့။ န ဥပေတိ၊ မ‌ရောက်။ (သောတာပန်ဖြစ်ပြီးမှ တွေ့ကြုံရသောဒုက္ခသည် သောတာပန်မဖြစ်ခင်က ဒုက္ခနှင့်စာလျှင် အပုံတစ်ရာ အပုံတစ်ထောင် အပုံတစ်သိန်းပုံလျှင် တစ်ပုံစာမျှပင် မရှိတော့ဟူလို။ )
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ဧဝံ၊ ဤသို့။ ဓမ္မာဘိသမယော၊ သစ္စာလေးပါးတရားကို ထိုးထွင်း၍သိခြင်းသည်။ မဟတ္ထိယော၊ များသောကျေးဇူးရှိ၏ ။
'ဧဝံ၊ သို့။ ဓမ္မစက္ခုပဋိလာဘော၊ (သောတာပတ္တိမဂ်ဉာဏ်ဟူသော) တရားမျက်စိကို ရခြင်းသည်။ မဟတ္ထိယော၊ ၏ ။ ဣတိ၊ ဤသို့ မိန့်တော်မူပြီ။ (မဟတော အတ္ထနိပ္ဖါဒကောဟု ဋ္ဌ အလို ကမ္မဓာရယဂဗ္ဘနိပ္ဖါဒေတိ တဒ္ဓိတ်ပြုရမည်ကဲ့သို့ရှိ‌သော်လည်း မဟာ အတ္ထော မဟတ္ထော သော ဧတဿ အတ္ထီတိ မဟတ္ထိယော ကကာရဿ ယကာရံ ကတွာဟူသော ဋီနှင့်အညီပေးလိုက်သည်။ )
ပဌမံ၊ ပဌမသုတ်တည်း။

၂-ပေါက္ခရဏီသုတ်

၇၅။ (သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ) ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ သေယျထာပိ၊ အံ့။ ပေါက္ခရဏီ၊ လေးထောင့်ကန်သည်။ အာယာမေန၊ အလျားအားဖြင့်။ ပညာသယောဇနာနိ၊ ယူဇနာငါးဆယ်တိုင်တိုင်။ ဝိတ္ထာ‌ရေန၊ အနံအားဖြင့်။ ပညာသယောဇနာနိ၊ တိုင်တိုင်။ ဥဗ္ဗေဓေန၊ အစောက်အားဖြင့်။ ပညာသယောဇနာနိ၊ တိုင်တုင်။ (ပုဏ္ဏာ၌စပ် ပညာသယောဇနာဟုရှိသော သျာ-မူအလို ပေါက္ခ-ရဏီ၊ သည်။ ပ။ ဥဗ္ဗေဓေန၊ အားဖြင့်။ ပညာသယောဇနာ၊ ငါးဆယ်သော ယူဇနာရှိ၏ဟုပေး။ ) ဥဒကဿ၊ ရေဖြင့်။ ပုဏ္ဏာ၊ ပြည့်၏ ။ (ပုဏ္ဏာကား ပုရဓာတ် တပစ္စည်းဖြစ်၍ ပုရဓာတ်အယှဉ် ဥဒကဿကို ကရဏတ္ထပေး။ ) သမတိတ္တိကာ၊ ကမ်းအရေးနှင့်ညီမျှသော ရေတည်ရှိ၏ ။ ကာကပေယျာ၊ ကျီးသောက်နိုင်၏ ။
( ကာယပေယျာ၌ ပါဓာတ် ဏျပစ္စည်း သကတ္ထ။ ဋ္ဌ ရှု။ ) တတော၊ ထိုလေးထောင့်ကန်မှ။ ပုရိသော၊ သည်။ ကုသဂ္ဂေန၊ သမန်းမြက်ဖျားဖြင့်။ ဥဒကံ၊ ရေကို။ ဥဒ္ဓရေယျ၊ ထုတ်ဆောင်ရာ၏ ။
ကုသဂ္ဂေန၊ ဖြင့်။ ဥဗ္ဘတံ၊ ထုတ်ဆောင်အပ်သော။ ယံ ဝါ ဥဒကံ၊ အကြင်ရေသည်၎င်း။ ပေါက္ခရဏိယာ၊ ၌။ ယံ ဝါ ဥဒကံ၊ အကြင်ရေသည်၎င်း။ (အတ္ထိ၊ ၏ ။ တတ္ထ၊ ‌ထိုရေ နှစ်မျိုးတို့တွင်။ ) ကတမံ၊ အဘယ်သည်။ ဗဟုတရံ နု ခေါ၊ ပို၍များသတည်း။ ဣတိ၊ ဤသို့ မေးတော်မူ၏ ။
ဘန္တေ၊ ရား။ ပေါက္ခရဏိယာ၊ ၌။ ယဒိဒံ ဥဒကံ၊ သည်။ (အတ္ထိ၊ ၏ ။ ) ဧတ‌ဒေဝ၊ ထိုရေသည်သာ။ ဗဟုတရံ၊ ပို၍များပြား၏ ။
ကုသဂ္ဂေန၊ သမန်းမြက်ဖျားဖြင့်။ ဥဗ္ဘတံ၊ ထုတ်ဆောင်အပ်သော။ ဥဒကံ၊ သည်။ အပ္ပမတ္တကံ၊ အနည်းငယ်မျှတည်း။
ပေါက္ခရဏိယာ၊ ၌။ ဥဒကံ၊ ကို။ ဥပနိဓာယ၊ ထောက်၍။ ကုသဂ္ဂေန၊ ဖြင့်။ ဥဗ္ဘတံ၊ သော။ ဥဒကံ၊ သည်။ သတိမံ၊ တစ်ရာမြောက်သော။ ကလံ၊ အစိတ်အပိုင်းသို့။ နေဝ ဥပေတိ၊ မရောက်။ သဟဿိမံ၊ တစ်ထောင်မြောက်သော။ ကလံ၊ သို့။ န ဥပေတိ၊ မရောက်။ သတသဟဿိမံ၊ တစ်သိန်းမြောက်သော။ ကလံ၊ သို့။ န ဥပေတိ၊ မရောက်။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ဧဝမေဝ ခေါ၊ ပင်လျှင်။ အရိယသာဝကဿ၊ အရိယာသာဝကဖြစ်သော။ ဒိဋ္ဌိသမ္ပန္နဿ၊ ‌ သောတာပတ္တိမဂ်ဉာဏ်အမြင်နှင့် ပြည့်စုံသော။ အဘိသမေတာဝိနော၊ သစ္စာတရားကို ထိုးထွင်း၍ သိပြီးသော။ ပုဂ္ဂလဿ၊ ၏ ။ ပရိက္ခီဏံ၊ ကုန်ခန်းပြီးသော။ ပရိယာဒိဏ္ဏံ၊ ထက်ဝန်းကျင်မှ ယူပစ်အပ်ပြီးသော။ ယဒိဒံ ဒုက္ခံ၊ အကြင်ဆင်းရဲသည်။ (အတ္ထိ၊ ၏ ။ ) ဧတ‌ဒေဝ ဒုက္ခံ၊ ထိုဆင်းရဲသည်သာ။ ဗဟုတရံ၊ ပို၍များ၏ ။
ယဒိဒံ သတ္တက္ခတ္တုံ ပရမတာ၊ ခုနစ်ကြိမ်အလွန်ရှိသူ၏ အဖြစ်ဟူသော အကြင်ဆင်းရဲသည်။ အတ္ထိ၊ ၏ ။ (သာ၊ သည်။ ) ပုရိမံ၊ (သောတာပန်ဖြစ််သည်မှ) ရှေးဖြစ်သော။ ပရိက္ခီဏံ၊ သော။ ပရိယာဒိဏ္ဏံ၊ သော။ ဒုက္ခက္ခန္ဓံ၊ ဆင်းရဲအစုကို။ ဥပနိဓာယ၊ ထောက်၍။ သတိမံ၊ သော။ ကလံ၊ သို့။ နေ ဝ ဥပေတိ၊ မရောက်။ ပ။ သတသဟဿိမံ၊ သော။ ကလံ၊ သို့။ န ဥပေတိ၊ မရောက်။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ဧဝံ ခေါ၊ လျှင်။ ဓမ္မာဘိသမယော၊ သစ္စာလေးပါးကို ထိုးထွင်း၍ သိခြင်းသည်။ မဟတ္ထိယော၊ များသောကျေးဇူးရှိ၏ ။
ဧဝံ၊ သို့။ ဓမ္မစက္ခုပဋိလာဘော၊ သောတာပတ္တိမဂ်ဉာဏ်ဟူသော တရားမျက်စိကို ရခြင်းသည်။ မဟတ္ထိယော၊ ၏ ။ ဣတိ၊ ဤသို့ မိန့်တော်မူ၏ ။
ဒုတိယံ၊ နှစ်ခုမြောက်သောသုတ်တည်း။

၃-သံဘေဇ္ဇဥဒကသုတ်

၇၆။ သာဝတ္ထိယံ၊ ၌။ ဝိဟရတိ၊ ၏ ။ ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ သေယျထာပိ၊ တို့။ ယတ္ထ၊ အကြင်ပေါင်းဆုံရာအရပ်၌။ ဣမာ မဟာနဒိယော၊ ဤမြစ်ကြီးတို့သည်။ သံသန္ဒန္တိ၊ စီးကုန်၏ ။ သမေန္တိ၊ ပေါင်းဆုံကုန်၏ ။ ဣဒံ၊ ဤမြစ်ကြီး တို့သည်။ သေယျထာ၊ အဘယ်တို့နည်း။ ဂင်္ဂါ၊ ဂင်္ဂါမြစ်ကြီး၎င်း။ ယမုနာ၊ ယမုနာမြစ်ကြီး၎င်း။ အစိရဝတီ၊ အစိရဝတီမြစ်ကြီး၎င်း။ သရဘူ၊ သရဘူမြစ်ကြီး၎င်း။ မဟီ၊ မဟီမြစ်ကြီး၎င်းတည်း။ တတော၊ ထိုပေါင်းဆုံရာအရပ်၌။ ပုရိသော၊ ‌ယောကျာ်းသည်။ ဒွေ ဝါ တီဏိ ဝါ ဥဒကဖုသိတာနိ၊ နှစ်‌ပေါက် သုံးပေါက်သော ရေပေါက်တို့ကို။ ဥဒ္ဓရေယျ၊ ထုတ်ဆောင်ရာ၏ ။ (ဒွေ ဝါ တီဏိ ဝါ၌ ကျပျက်၍ ဤဒီဃမှ ဣရဿဖြစ်သောပါဌ်ကို တွေ့မြင်သောကြောင့် ဋ္ဌ ဋီတို့၌ သံဝဏ္ဏေတဗ္ဗတစ်ခုအနေဖြင့် ဖွင့်ပြနေကြ၏ ။ )
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ တံ၊ ကို။ ကိံ မညထ၊ ကုန်သနည်း။ ဥဗ္ဘတာနိ၊ ထုတ်ဆောင်အပ်ကုန်သော။ ယာနိ ‌ဝါ ဒွေ ဝါ တီဏိ ဝါ ဥဒကဖုသိတာနိ၊ အကြင်နှစ်ပေါက် သုံးပေါက်သော ရေပေါက်တို့သည်၎င်း။ ယံ ဝါ သံဘေဇ္ဇဥဒကံ၊ အကြင်ပေါင်းဆုံရာအရပ်၌ ရေသည်၎င်း။ (အတ္ထိ၊ ၏ ။ တတ္ထ၊ ထိုရေနှစ်မျိုးတို့တွင်။ ) ကတမံ၊ သည်။ ဗဟုတရံ နု ခေါ၊ ပို၍များပြားသနည်း။ ဣတိ၊ ဤသို့ မေးတော်မူ၏ ။
ဘန္တေ၊ ရား။ ယဒိဒံ သံဘေဇ္ဇဥဒကံ၊ အကြင်ပေါင်းဆုံရာ‌ အရပ်၌ ရေသည်။ (အတ္ထိ၊ ၏ ။ ) ဧတဒေဝ၊ ဤပေါင်းဆုံရာအရပ်၌ ရေသည်သာလျှင်။ ဗဟုတရံ၊ ပို၍ များပြား၏ ။ ဥဗ္ဘတာနိ၊ ထုတ်ဆောင်အပ်ကုန်သော။
ဒွေ ဝါ တီဏိ ဝါ ဥဒကဖုသိတာနိ၊ နှစ်ပေါက် သုံးပေါက်သော ရေပေါက်တို့သည်။ အပ္ပမတ္တကာနိ၊ အနည်းငယ်မျှတို့ပါတည်း။ (နေဝ သတိမံ။ ပ။ ဓမ္မစက္ခုပဋိလာဘောတိ-ပေးမြဲ။ )
တတိယံ၊ သုံးခုမြောက်သောသုတ်တည်း။

၄-ဒုတိယသံဘေဇ္ဇဥဒကသုတ်

၇၇။ သာဝတ္ထိယံ၊ ၌။ ဝိဟရတိ၊ ၏ ။ ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ သေယျထာပိ၊ အံ့။ ဣမာ မဟာနဒိယော၊ တို့သည်။ သံသန္ဒန္တိ၊ စီးကုန်၏ ။ သမေန္တိ၊ ပေါင်းဆုံကုန်၏ ။ ဣဒံ၊ တို့သည်။ သေယျထာ၊ တို့နည်း။ ဂင်္ဂါ၊ ၎င်း။ ပ။ မဟီ၊ ၎င်းတည်း။ တံ ဥဒကံ၊ ထိုပေါင်းဆုံရာအရပ်၌ ရေသည်။ ဒွေ ဝါ တီဏိ ဝါ ဥဒကဖုသိတာနိ၊ နှစ်ပေါက် သုံးပေါက်သောရေပေါက်တို့ကို။ ဌပေတွာ၊ ချန်ထား၍။ ပရိက္ခယံ၊ ကုန်ခန်းခြင်းသို့။ ပရိယာဒါနံ၊ ထက်ဝန်းကျင်မှ ယူပစ်ခြင်းသို့။ ဂစ္ဆေယျ၊ ရောက်ရာ၏ ။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ တံ၊ ကို။ ကိံ မညထ၊ ကုန်သနည်း။ ပရိက္ခီဏံ၊ ကုန်ခန်းပြီးသော။ ပရိယာဒိဏ္ဏံ၊ ထက်ဝန်းကျင်မှ ယူပစ်အပ်ပြီးသော။ ယံ ဝါ သံဘေဇ္ဇဥဒကံ၊ အကြင်ပေါင်းဆုံရာအရပ်၌ ရေသည်၎င်း။ အဝသိဋ္ဌာနိ၊ ကြွင်းကျန်ကုန်သော။ ယာနိ ဝါ ဒွေ ဝါ တီဏိ ဝါ ဥဒကဖုသိတာနိ၊ အကြင်နှစ်ပေါက် သုံးပေါက်သော ရေပေါက်တို့သည်၎င်း။ (အတ္ထိ၊ ၏ ။ တတ္ထ၊ ထိုရေနှစ်မျိုးတို့တွင်။ ) ကတမံ၊ အဘယ်သည်။ ဗဟုတရံ နု ခေါ၊ ပို၍ များပြားသနည်း။ ဣတိ၊ ဤသို့ မေးတော်မူ၏ ။
ဘန္တေ၊ ရား။ ပရိက္ခီဏံ၊ ကုန်ခန်းပြီးသော။ ပရိယာဒိဏ္ဏံ၊ ထက်ဝန်းကျင်မှ ယူပစ်အပ်ပြီးသော။ ယဒိဒံ၊ အကြင်ပေါင်းဆုံရာအရပ်၌ ရေသည်။ (အတ္ထိ၊ ၏ ။ ) ဧတဒေဝ သံဘေဇ္ဇဥဒကံ၊ ဤပေါင်းဆုံရာအရပ်၌ ရေသည်သာလျှင်။ ဗဟုတရံ၊ ပို၍များပြားပါ၏ ။
အဝသိဋ္ဌာနိ၊ ကြွင်းကျန်ကုန်သော။ ဒွေ ဝါ တီဏိ ဝါ ဥဒကဖုသိတာနိ၊ နှစ်ပေါက် သုံးပေါက်သောရေတို့သည်။ အပ္ပမတ္တကာနိ၊ အနည်းငယ်မျှတို့ပါတည်း။ (နေဝ သတိမံ။ ပ။ ဓမ္မစက္ခုပဋိလာ‌ဘောတိ၊ ပေးမြဲ။ )
စတုတ္ထံ၊ လေးခုမြောက်သောသုတ်တည်း။

၅-ပထဝီသုတ်

၇၈။ သာဝတ္ထိယံ၊ ၌။ ဝိဟရတိ၊ ၏ ။ ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ သေယျထာပိ၊ အံ့။ ပုရိသော၊ ယောက်ျားသည်။ မဟာပထဝိယာ၊ မြေကြီးမှ။ (ဥဒ္ဓရိတွာ၊ ထုတ်ဆောင်၍။ ဥပ္ပတ္တဝသယအပါဒါန်၊ ဋ္ဌ။ ) ကောလဋ္ဌိမတ္တိယော၊ ဆီးစေ့ခန့်မျှရှိကုန်သော။ သတ္တ ဂုဠိကာ၊ ခုနစ်လုံးသောမြေညက်လုံးတို့ကို။ ဥပနိက္ခိပေယျ၊ ချထားရာ၏ ။ (ဥပ-အနက်မဲ့။ ဥပနိက္ခိပေယျထာတိ ဧကသ္မိံ ဌာနေ ဌပေယျ။ )
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ တံ၊ ကို။ ကိံ မညထ၊ ကုန်သနည်း။ ဥပနိက္ခိတ္တာ၊ ချထားအပ်ကုန်သော။ ကောလဋ္ဌိမတ္တိကော၊ ဆီးစေ့ခန့်မျှရှိကုန်သော။ ယာ ဝါ သတ္တ ဂုဠိကာ၊ အကြင်ခုနစ်လုံးသောမြေညက်လုံးတို့သည်၎င်း။ ယာ ဝါ မဟာပထဝီ၊ အကြင်မြေကြီးသည်၎င်း။ (အတ္ထိ၊ ၏ ။ တတ္ထ၊ ထိုမြေနှစ်မျိုးတို့တွင်။ ) ကတမံ၊ သည်။ ဗဟုတရံ၊ နည်း။ ဣတိ၊ ဤသို့ မေးတော်မူ၏ ။
ဘန္တေ၊ ရား။ ယဒိဒံ မဟာပထဝီ၊ သည်။ (အတ္ထိ၊ ၏ ။ ) ဧတ‌ဒေဝ၊ ထိုမြေကြီးသည်သာ။ ဗဟုတရံ၊ ပို၍များပြား၏ ။
ကောလဋ္ဌိမတ္တိယော၊ ကုန်သော။ ဥပနိက္ခိတ္တာ၊ ထားအပ်ကုန်သော။ သတ္တ၊ ကုန်သော။ ဂုဠိကာ၊ တို့သည်။ အပ္ပမတ္တိကာ၊ အနည်းငယ်မျှတို့တည်း။
ကောလဋ္ဌိမတ္တိယော၊ ကုန်သော။ ဥပနိက္ခိတ္တာ၊ ကုန်သော။ သတ္တ၊ ကုန်သော။ ဂုဠိကာ၊ တို့သည်။ သတိမံ၊ တစ်ရာမြောက်သော။ ကလံ၊ သို့။ နေဝ ဥပေန္တိ၊ မရောက်ကုန်။ (အကြွင်းပေးမြဲ။ )
ပဉ္စမံ၊ ငါးခုမြောက်သောသုတ်တည်း။

၆-ဒုတိယပထဝီသုတ်

၇၉။ (သာဝတ္ထိယံ ဝ်ိဟရတိ) ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ သေယျထာပိ၊ အံ့။ ကောလဋ္ဌိမတ္တိယော၊ ကုန်သော။ သတ္တ၊ ကုန်သော။ ဂုဠိကာ၊ တို့ကို။ ဌပေတွာ၊ ထား၍။ မဟာပထဝီ၊ မြေကြီးသည်။ ပရိက္ခယံ၊ ကုန်ခန်းခြင်းသို့။ ပရိယာဒါနံ၊ ထက်ဝန်းကျင်မှ ယူပစ်ခြင်းသို့။ ဂစ္ဆေယျ၊ ရောက်ရာ၏ ။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ တံ၊ ထိုဆိုအပ်လတ္တံ့သောစကားကို။ ကိံ မညထ၊ အသို့မှတ်ထင်ကုန်သနည်း။ မဟာပထဝိယာ၊ မြေကြီး၏ ။ ယံ ဝါ ပရိက္ခီဏံ၊ အကြင်ကုန်ခန်း (သွား‌) သော မြေကြီးသည်၎င်း။ ယံ ဝါ ပရိယာဒိဏ္ဏံ၊ အကြင်ထက်ဝန်းကျင်မှ ယူပစ်လိုက်သော မြေကြီးသည်၎င်း။ ကောလဋ္ဌိမတ္တိယော၊ ကုန်သော။ အဝသိဋ္ဌာ၊ ကြွင်းကျန်ကုန်သော။ သတ္တ၊ ကုန်သော။ ယာ ဝါ ဂုဠိကာ၊ အကြင်မြေညက်လုံးတို့သည်၎င်း။ (သန္တိ၊ ကုန်၏ ။ တတ္ထ၊ ထိုနှစ်မျိုးတို့တွင်။ ) ကတမံ၊ အဘယ်မြေကြီးသည်။ ဗဟုတရံ နု ခေါ၊ ပို၍များသနည်း။ ဣတိ၊ ဤသို့မေးတော်မူ၏ ။ (မဟာပထဝိယာနှင့် ပရိက္ခီဏံသည် မနုဿဿေဝ တေ သီသံ ကဲ့သို့ အစိပ်အပေါင်းသမ္ဗန်တည်း။ သမုဒ္ဒသုတ် ယံ ဝါ မဟာသမုဒ္ဒေကို နည်းမှီကြံလျှင် မဟာပထဝိယာ၊ ၌။ ဟု အာဓာရသော်လည်းပေး။ )
ဘန္တေ၊ ရား။ မဟာပထဝိယာ၊ ၏ ။ ပရိက္ခီဏံ၊ သည်၎င်း။ ယဒိဒံ ပရိယာဒိဏ္ဏံ၊ သည်၎င်း။ (အတ္ထိ၊ ၏ ။ ) ဧတဒေဝ၊ သည်သာ။ ဗဟုတရံ၊ ၏ ။
ကောလဋ္ဌိမတ္တိယော၊ ကုန်သော။ အဝသိဋ္ဌာ၊ ကုန်သော။ သတ္တ ဂုဠိကာ၊ တို့သည်။ အပ္ပမတ္တိကာ၊ အနည်းငယ်မျှတို့သာတည်း။
ကောလဋ္ဌိမတ္တိယော၊ ကုန်သော။ အဝသိဋ္ဌာ၊ ကုန်သော။ သတ္တ ဂုဠိယာ၊ တို့သည်။ မဟာပထဝိယာ၊ ၏ ။ ပရိက္ခီဏံ၊ ကုန်ခန်း (သွား) ‌သော မြေကြီးကို။ ပရိယာဒိဏ္ဏံ၊ ထက်ဝန်းကျင်မှ ယူပစ်လိုက်သော မြေကြီးကို။ ဥပနိဓာယ၊ ထောက်၍။ သတိမံ၊ သော။ ကလံ၊ သို့။ နေဝ ဥပေန္တိ၊ ကုန်။ (အကြွင်း ပေးမြဲ။ )
ဆဋ္ဌံ၊ ခြောက်ခုမြောက်သောသုတ်တည်း။

၇-သမုဒ္ဒသုတ်

၈၀။ (သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ) ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ သေယျထာပိ၊ အံ့။ ပုရိသော၊ သည်။ မဟာသမုဒ္ဒတော၊ မဟာသမုဒြာမှ။ ဒွေ ဝါ တီဏိ ဝါ ဥဒကဖုသိတာနိ၊ ရေနှစ်ပေါက်သုံးပေါက်တို့ကို။ ဥဒ္ဓရေယျ၊ ထုတ်ဆောင်ရာ၏ ။ (တံ ကိံ မညထ ဘိက္ခဝေ မေးမြဲ။ )
ဥဗ္ဘတာနိ၊ ထုတ်ဆောင်အပ်ကုန်သော။ ယာနိ ဝါ ဒွေ ဝါ တီဏိ ဝါ ဥဒကဖုသိတာနိ၊ အကြင်ရေနှစ်ပေါက်သုံးပေါက်တို့သည်၎င်း။ မဟာသမုဒ္ဒေ၊ ၌။ ယံ ဝါ ဥဒကံ၊ အကြင်ရေသည်၎င်း။ (သန္တိ၊ ကုန်၏ ။ တတ္ထ၊ ထိုရေနှစ်မျိုးတို့တွင်။ ) ကတမံ၊ အဘယ်ရေသည်။ ဗဟုတရံ နု ခေါ၊ ပိုမိုများပြားသနည်း။ ဣတိ၊ ဤသို့ မေးတော်မူ၏ ။
ဘန္တေ၊ ရား။ မဟာသမုဒ္ဒေ၊ ၌။ ယဒိဒံ ဥဒကံ၊ သည်။ (အတ္ထိ၊ ၏ ။ ) ဧတဒေဝ၊ ထို‌ရေသည်သာ။ ဗဟုတရံ၊ ၏ ။
ဥဗ္ဘတာနိ၊ ကုန်သော။ ဒွေ ဝါ တီဏိ ဝါ ဥဒကဖုသိတာနိ၊ တို့သည်။ အပ္ပမတ္တကာနိ၊ အနည်းငယ်မျှတို့တည်း။ (အကြွင်းပေးမြဲ။ )
သတ္တမံ၊ ခုနစ်ခုမြောက်သောသုတ်တည်း။

၈-ဒုတိယသမုဒ္ဒသုတ်

၈၁။ (သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ) ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ သေယျထာပိ၊ အံ့။ ဒွေ ဝါ တီဏိ ဝါ ဥဒကဖုသိတာနိ၊ တို့ကို။ ဌပေတွာ၊ ထား၍။ မဟာသမုဒ္ဒေါ၊ သည်။ ပရိက္ခယံ၊ သို့။ ပရိယာဒိဏ္ဏံ၊ သို့။ ဂစ္ဆေယျ၊ ရာ၏ ။ (တံ ကိံ မညထ ဘိက္ခဝေ ပေးမြဲ။ )
မဟာသမုဒ္ဒေ၊ ၌။ ပရိက္ခီဏံ၊ သော။ ပရိယာဒိဏ္ဏံ၊ သော။ ယံ ဝါ ဥဒကံ၊ အကြင် ရေသည်၎င်း။ အဝသိဋ္ဌာနိ၊ ကုန်သော။ ယာနိ ဝါ ဒွေ ဝါ တီဏိ ဝါ ဥဒကဖုသိတာနိ၊ တို့သည်၎င်း။ (သန္တိ၊ ကုန်၏ ။ တတ္ထ၊ ထို ရေနှစ်မျိုးတို့တွင်။ ) ကတမံ၊ အဘယ်ရေသည်။ ဗဟုတရံ နု ခေါ၊ ပိုမိုများပြားသနည်း။ ဣတိ၊ ဤသို့ မေးတော်မူ၏ ။
ဘန္တေ၊ ရား။ မဟာသမုဒ္ဒေ၊ ၌။ ပရိက္ခီဏံ၊ သော။ ပရိယာဒိဏ္ဏံ၊ သော။ ယဒိဒံ ဥဒကံ၊ သည်။ (အတ္ထိ၊ ၏ ။ ) ဧတဒေဝ၊ ထိုကုန်ခန်းယူပစ်လိုက်သော ရေသည်သာ။ ဗဟုတရံ၊ ပိုမို များပြား၏ ။ (နေဝ သတိမံစသည် ‌‌ပေးမြဲ။ )
အဋ္ဌမံ၊ ရှစ်ခုမြောက်‌သောသုတ်တည်း။

၉-ပဗ္ဗတသုတ်

၈၂။ (သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ) ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ သေယျထာပိ၊ အံ့။ ပုရိသော၊ သည်။ ဟိမဝတော ပဗ္ဗတရာဇဿ ဥပ၊ ဟိမဝန္တာတောင်မင်း၏ အနီး၌။ သာသပမတ္တိယော၊ မုန်ညင်းစေ့ခန့်မျှရှိကုန်သော။ သတ္တ၊ ကုန်သော။ ပါသာဏသက္ခရာ၊ ကျောက်စရစ်ခဲတို့ကို။ နိက္ခိပေယျ၊ ချထားရာ၏ ။ (တံ ကိံ မညထ ဘိက္ခဝေ ပေးမြဲ။ )
သာသပမတ္တိယော၊ ကုန်သော။ ဥပနိက္ခိတ္တာ၊ ကုန်သော။ သတ္တ၊ ကုန်သော။ ယာ ဝါ ပါသာဏသက္ခရာ၊ တို့သည်၎င်း။ ယော ဝါ ဟိမဝါ ပဗ္ဗတရာဇာ၊ အကြင် ဟိမဝန္တာတောင်မင်းသည်၎င်း။ (သန္တိ၊ ကုန်၏ ။ တတ္ထ၊ ထိုကျောက်စရစ် ဟိမဝန္တာတို့ တွင်။ ) ကတမံ၊ သည်။ ဗဟုတရံ နု ခေါ၊ ပိုမိုများပြားသနည်း။ ဣတိ၊ ဤသို့ မေးတော်မူ၏ ။
ဘန္တေ၊ ရား။ ယဒိဒံ ဟိမဝါ ပဗ္ဗတရာဇာ၊ အကြင် ဟိမဝန္တာတောင်မင်းသည်။ (အတ္ထိ၊ ၏ ။ ) ဧတဒေဝ၊ ထိုဟိမဝန္တာတောင်မင်းသည်။ ဗဟုတရံ၊ ၏ ။
သာသပမတ္တိယော၊ ကုန်သော။ ဥပနိက္ခိတ္တာ၊ ကုန်သော။ သတ္တ၊ ကုန်သော။ ပါသာဏသက္ခရာ၊ တို့သည်။ အပ္ပမတ္တိကာ၊ အနည်းငယ်မျှတို့တည်း။
နဝမံ၊ ကိုးခုမြောက်သောသုတ်တည်း။

၁၀-ဒုတိယပဗ္ဗတသုတ်

၈၃။ (သာဝတ္ထ်ိယံ ဝိဟရတိ) ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ သေယျထာပိ၊ အံ့။ သာသပမတ္တိယော၊ ကုန်သော။ သတ္တ၊ ကုန်သော။ ပါသာဏသက္ခရာ၊ တို့ကို။ ဌပေတွာ၊ ထား၍။ ဟိမဝါ ပဗ္ဗတရာဇာ၊ သည်။ ပရိက္ခယံ၊ ကုန်ခန်းခြင်းသို့။ ပရိယာဒါနံ၊ ထက်ဝန်းကျင်မှ ယူပစ်ခြင်းသို့။ ဂစ္ဆေယျ၊ ရာ၏ ။
( တံ ကိံ မညထ ဘိက္ခဝေ ပေးမြဲ။ ) ဟိမဝတော ပဗ္ဗတရာဇဿ၊ ၏ ။ ယံ ဝါ ပရိက္ခီဏံ၊ အကြင် ကုန်ခန်း (သွား) သော ကျောက်စရစ်သည်၎င်း။ သတ္တ၊ ကုန်သော။ သာသပမတ္တိယော၊ ကုန်သော။ အဝသိဋ္ဌာ၊ ကြွင်းကျန်ကုန်သော။ ယာ ဝါ ပါသာဏသက္ခရာ၊ အကြင် အကျောက်စရစ်တို့သည်၎င်း။ (ပါဠိအစဉ် ကျနိုင်သမျှ ကျစေခြင်းငှါ တစ်မျိုးပေးလိုက်သည်။ ) (သန္တိ၊ ကုန်၏ ။ တတ္ထ၊ ထိုကျောက်စရစ် နှစ်မျိုးတို့တွင်။ ) ကတမံ၊ အဘယ် ကျောက်စရစ်သည်။ ဗဟုတရံ နု ခေါ၊ ပိုမိုများပြားသနည်း။ ဣတိ၊ ဤသို့ မေးတော်မူ၏ ။
ဘန္တေ၊ ရား။ ဟိမဝတော ပဗ္ဗတရာဇဿ၊ ၏ ။ ယဒိဒံ ပရိက္ခီဏံ၊ အကြင်ကုန်ခန်းသွားသော ကျောက်စရစ်သည်။ ယဒိဒံ ပရိယာဒိဏ္ဏံ၊ အကြင်ထက်ဝန်းကျင်မှယူပစ်အပ်ပြီးသော ကျောက်စရစ်သည်။ (အတ္ထိ၊ ၏ ။ ) ဧတဒေဝ၊ ထိုကုန်ခန်းယူပစ်အပ်ပြီးသော ကျောက်စရစ်သည်သာ။ ဗဟုတရံ၊ ပိုမိုများပြား၏ ။
သတ္တ၊ ကုန်သော။ သာသပမတ္တိယော၊ ကုန်သော။ အဝသိဋ္ဌာ၊ ကြွင်းကျန်ကုန်သော။ ပါသာဏသက္ခရာ၊ တို့သည်။ အပ္ပမတ္တိကာ၊ အနည်းငယ်မျှတို့တည်း။ (အကြွင်းပေးမြဲ။ )
(ဧဝမေဝ ခေါ ဘိက္ခဝေ အရိယသာဝကဿ စသည် ၇၄-စာပိုဒ်နှင့်တူ၏ ။ )
ဒသမံ၊ ဆယ်ခုမြောက်သောသုတ်တည်း။

၁၁-တတိယပဗ္ဗတသုတ်

၈၄။ (သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ) ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ သေယျထာပိ၊ အံ့။ ပုရိသော၊ သည်။ သိနေရုဿ ပဗ္ဗတရာဇဿ ဥပ၊ မြင့်မိုရ်တောင်မင်း၏အနီး၌။ သတ္တ၊ ကုန်သော။ မုဂ္ဂမတ္တိယော၊ ပဲနောက်ခန့်မျှ ရှိကုန်သော။ ပါသာဏသက္ခရာ၊ ကျောက်စရစ်တို့ကို။ နိက္ခိပေယျ၊ ချထားရာ၏ ။
(တံ ကိံ မညထ ဘိက္ခဝေ ပေးမြဲ။ ) သတ္တ၊ ကုန်သော။ မုဂ္ဂမတ္တိယော၊ ကုန်သော။ ဥပနိက္ခိတ္တာ၊ ချထားအပ်ကုန်သော။ ယာ ဝါ ပါသာဏ သက္ခရာ၊ အကြင်ကျောက်စရစ်ခဲတို့သည်၎င်း။ ယော ဝါ သိနေရုပဗ္ဗတရာဇာ၊ အကြင်မြင့်မိုရ်တောင်မင်းသည်၎င်း။ (သန္တိ၊ ကုန်၏ ။ တတ္ထ၊ ထိုကျောက်စရစ်မြင့်မိုရ်တောင်တို့တွင်။ ) ကတမံ၊ သည်။ ဗဟုတရံ နု ခေါ၊ ပိုမိုများပြားသနည်း။ ဣတိ၊ ဤသို့ မေးတော်မူ၏ ။
ဘန္တေ၊ ရား။ ယဒိဒံ သိရေရု ပဗ္ဗတရာဇာ၊ အကြင်မြင့်မိုရ်တောင်မင်းသည်။ အတ္ထိ၊ ၏ ။ ဧတဒေဝ၊ ထိုမြင့်မိုရ်တောင်မင်းသည်သာ။ ဗဟုတရံ၊ ပိုမိုများပြား၏ ။
သတ္တ၊ ကုန်သော။ မုဂ္ဂမတ္တိယော၊ ပဲနောက်ခန့်မျှရှိကုန်သော။ ဥပနိက္ခိတ္တာ၊ ချထားအပ်ကုန်သော။ ပါသာဏသက္ခရာ၊ တို့သည်။ အပ္ပမတ္တိကာ၊ အနည်းငယ်တို့တည်း။ ပ။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ဧဝမေဝ ခေါ၊ ဤအတူပင်လျှင်။ အရိယဿ၊ သော။ ဒိဋ္ဌိသမ္ပန္နဿ၊ သော။ ပုဂ္ဂလဿ၊ ၏ ။ အဓိဂမံ၊ ရအပ်သောဂုဏ်ကို။ (ဈာန်အဘိညာဉ်မဂ်ဖိုလ် စသည်ကိုယူ။ ) ဥပနိဓာယ၊ ထောက်၍။ အညတိတ္ထိယ သမဏ ဗြာဟ္မဏ ပရိဗ္ဗာဇကာနံ၊ တစ်ပါးသောအယူရှိကုန်သော ရဟန်းပုဏ္ဏား ပရိဗိုဇ်တို့၏ ။ အဓိဂမော၊ ရအပ်သောဂုဏ်သည်။ (ဈာန်အဘိညာဉ်ကိုယူ။ ) သတိမံ၊ တစ်ရာမြောက်သော။ ကလံ၊ အစိတ်သို့။ နေဝ ဥပေတိ၊ မရောက်။ ပ။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ဧဝံ၊ သို့။ ဒိဋ္ဌိသမ္ပန္နော၊ သော။ ပုဂ္ဂလော၊ သည်။ မဟာဓိဂမော၊ များသောဂုဏ်ရှိ၏ ။ ဧဝံ၊ သို့။ မဟာဘိညော၊ များသောအဘိညာဉ်ရှိ၏ ။ ဣတိ၊ ဤသို့ ဟောတော်မူ၏ ။
ဧကာဒသမံ၊ တစ်ဆယ့်တစ်ခုမြောက်သောသုတ်တည်း။
အဘိသမယသံယုတ္တံ၊ အဘိသမယသံယုတ်သည်။ သမတ္တံ၊ ထက်ဝန်းကျင်မှယူအပ်ပြီ။
တဿ၊ ထိုအဘိသမယသံယုတ်၏ ။ ဥဒ္ဒါနံ၊ ဥဒ္ဒါန်းကား။
နခသိခါ၊ နခသိခသုတ်၎င်း။ ပေါက္ခရဏီ၊ ပေါက္ခရဏီသုတ်၎င်း။‌ ဒွေ၊ နှစ်သုတ်ကုန်သော။ သံဘေဇ္ဇဥဒကေ စ၊ သံဘေဇ္ဇဥဒကသုတ် ဒုတိယံဘေဇ္ဇဥဒကသုတ်တို့၎င်း။
ဒွေ၊ ကုန်သော။ ပထဝီ၊ ပထဝီသုတ် ဒုတိယပထဝီသုတ်တို့၎င်း။ ဒွေ၊ ကုန်သော။ သမုဒ္ဒါ၊ သမုဒ္ဒသုတ် ဒုတိယသမုဒ္ဒသုတ်တို့၎င်း။ တယော၊ သုံးသုတ်ကုန်သော။ ပဗ္ဗတူပမာ စ၊ ပဗ္ဗတသုတ် ဒုတိယပဗ္ဗတသုတ် တတိယပဗ္ဗတသုတ်တို့၎င်း။ ဣတိ၊ ဤသည်တည်း။