Sukkavissaṭṭhikathā
97. Samuccayakkhandhake
M0.16V0.16 – chārattaṃ mānattan ti ettha catubbidhaṃ mānattaṃ – appaṭicchannamānattaṃ , paṭicchannamānattaṃ , pakkhamānattaṃ , samodhānamānattanti .Tattha appaṭicchannamānattaṃ
P6.1171 nāma – yaṃ appaṭicchannāya āpattiyā parivāsaṃ adatvā kevalaṃ āpattiṃ āpannabhāveneva mānattārahassa mānattaṃ diyyati .Paṭicchannamānattaṃ nāma – yaṃ paṭicchannāya āpattiyā parivutthaparivāsassa diyyati .
Pakkhamānattaṃ nāma – yaṃ paṭicchannāya vā appaṭicchannāya vā āpattiyā addhamāsaṃ bhikkhunīnaṃ diyyati .
Samodhānamānattaṃ nāma – yaṃ odhāya ekato katvā diyyati .
Tesu idaṃ ‘‘ appaṭicchannāya chārattaṃ mānattan ’’ ti vacanato ‘‘ appaṭicchannamānattan ’’ ti veditabbaṃ .
Taṃ dentena sace ekaṃ āpattiṃ āpanno hoti , idha vuttanayena dātabbaṃ .
Sace dve vā tisso vā tatuttariṃ vā āpanno , yatheva ‘‘ ekaṃ āpattin ’’ ti vuttaṃ ;
evaṃ ‘‘ dve āpattiyo , tisso āpattiyo ’’ ti vattabbaṃ .
Tatuttari pana sacepi sataṃ vā sahassaṃ vā hoti ,‘‘ sambahulā ’’ ti vattabbaṃ .
Nānāvatthukāyopi ekato katvā dātabbā , tāsaṃ dānavidhiṃ parivāsadāne kathayissāma .
Evaṃ āpattivasena kammavācaṃ katvā dinne mānatte ‘‘ evametaṃ dhārayāmī ’’ ti kammavācāpariyosāne māḷakasīmāyameva ‘‘ mānattaṃ samādiyāmi , vattaṃ samādiyāmī ’’ ti vuttanayena vattaṃ samādātabbaṃ .
Vattaṃ samādiyitvā tattheva saṅghassa ārocetabbaṃ , ārocentena ca evaṃ ārocetabbaṃ –
‘‘ Ahaṃ
V0.17 , bhante , ekaṃ āpattiṃ āpajjiṃ sañcetanikaṃ sukkavissaṭṭhiṃ appaṭicchannaṃ , sohaṃ saṅghaṃ ekissā āpattiyā sañcetanikāya sukkavissaṭṭhiyā appaṭicchannāya chārattaṃ mānattaṃ yāciṃ , tassa me saṅgho ekissā āpattiyā sañcetanikāya sukkavissaṭṭhiyā appaṭicchannāya chārattaṃ mānattaṃ adāsi .Sohaṃ mānattaṃ carāmi , vedayāmahaṃ , bhante ‘ vedayatī ’ ti maṃ saṅgho dhāretū ’’ ti .
Imañca pana atthaṃ gahetvā yāya kāyaci bhāsāya ārocetuṃ vaṭṭatiyeva .
Ārocetvā sace nikkhipitukāmo , vuttanayeneva saṅghamajjhe
M0.17 nikkhipitabbaṃ .Māḷakato bhikkhūsu nikkhantesu ekassapi santike nikkhipituṃ vaṭṭati .
Māḷakato nikkhamitvā satiṃ
P6.1172 paṭilabhantena sahagacchantassa santike nikkhipitabbaṃ .Sace sopi pakkanto , aññassa yassa māḷake nārocitaṃ , tassa ārocetvā nikkhipitabbaṃ .
Ārocentena pana avasāne ‘‘ vedayatīti maṃ āyasmā dhāretū ’’ ti vattabbaṃ .
Dvinnaṃ ārocentena ‘‘ āyasmantā dhārentū ’’ ti , tiṇṇaṃ ārocentena ‘‘ āyasmanto dhārentū ’’ ti vattabbaṃ .
Nikkhittakālato paṭṭhāya pakatattaṭṭhāne tiṭṭhati .
Sace appabhikkhuko vihāro hoti , sabhāgā bhikkhū vasanti , vattaṃ anikkhipitvā antovihāreyeva rattiyo gaṇetabbā .
Atha na sakkā sodhetuṃ , vuttanayeneva vattaṃ nikkhipitvā paccūsasamaye catūhi pañcahi vā bhikkhūhi saddhiṃ parikkhittassa vihārassa parikkhepato , aparikkhittassa parikkhepārahaṭṭhānato dve leḍḍupāte atikkamitvā mahāmaggato okkamma gumbena vā vatiyā vā paṭicchannaṭṭhāne nisīditabbaṃ .
Antoaruṇeyeva vuttanayena vattaṃ samādiyitvā ārocetabbaṃ .
Sace añño koci bhikkhu kenacideva karaṇīyena taṃ ṭhānaṃ āgacchati , sace esa taṃ passati , saddaṃ vāssa suṇāti , ārocetabbaṃ .
Anārocentassa ratticchedo ceva vattabhedo ca .
Atha dvādasahatthaṃ upacāraṃ okkamitvā ajānantasseva gacchati , ratticchedo hoti eva , vattabhedo pana natthi .
Ārocitakālato paṭṭhāya ca ekaṃ bhikkhuṃ ṭhapetvā sesehi sati karaṇīye gantumpi vaṭṭati .
Aruṇe uṭṭhite tassa bhikkhussa santike vattaṃ nikkhipitabbaṃ .
Sace sopi kenaci kammena purearuṇeyeva gacchati , aññaṃ vihārato nikkhantaṃ vā āgantukaṃ vā yaṃ paṭhamaṃ passati , tassa santike ārocetvā vattaṃ nikkhipitabbaṃ .
Ayañca yasmā gaṇassa
V0.18 ārocetvā bhikkhūnañca atthibhāvaṃ sallakkhetvāva vasi , tenassa ūne gaṇe caraṇadoso vā vippavāso vā na hoti .Sace na kañci passati , vihāraṃ gantvā attanā saddhiṃ gatabhikkhūsu ekassa santike nikkhipitabbanti mahāsumatthero āha .
Mahāpadumatthero pana ‘‘ yaṃ paṭhamaṃ passati , tassa ārocetvā nikkhipitabbaṃ ;
ayaṃ nikkhittavattassa parihāro ’’ ti āha .
Evaṃ
P6.1173 chārattaṃ mānattaṃ akhaṇḍaṃ caritvā yattha siyā vīsatigaṇo bhikkhusaṅgho , tattha so bhikkhu abbhetabbo .Abbhentehi ca paṭhamaṃ abbhānāraho
M0.18 kātabbo .Ayañhi nikkhittavattattā pakatattaṭṭhāne ṭhito , pakatattassa ca abbhānaṃ kātuṃ na vaṭṭati , tasmā vattaṃ samādāpetabbo .
Vatte samādinne abbhānāraho hoti .
Tenāpi vattaṃ samādiyitvā ārocetvā abbhānaṃ yācitabbaṃ .
Anikkhittavattassa puna vattasamādānakiccaṃ natthi .
So hi chārattātikkameneva abbhānāraho hoti , tasmā so abbhetabbo .
Tatra yvāyaṃ ‘‘ evañca pana , bhikkhave , abbhetabbo ’’ ti pāḷiyaṃyeva abbhānavidhi vutto , ayañca ekāpattivasena vutto .
Sace pana dve tisso sambahulā vā ekavatthukā vā nānāvatthukā vā āpattiyo honti , tāsaṃ vasena kammavācā kātabbā .
Evaṃ appaṭicchannamānattaṃ dātabbaṃ .
Paṭicchannamānattaṃ pana yasmā paṭicchannāya āpattiyā parivutthaparivāsassa dātabbaṃ hoti , tasmā naṃ parivāsakathāyaṃyeva kathayissāma .