Bhikkhunīupasampadānujānanakathā
404. Anujānāmi bhikkhave bhikkhūhi bhikkhuniyo upasampādetun ti imāya anupaññattiyā bhikkhū pañcasatā sākiyāniyo mahāpajāpatiyā saddhivihāriniyo katvā upasampādesuṃ .
Iti tā sabbāpi ekatoupasampannā nāma ahesuṃ .
Ye
P6.1292 kho tvaṃ gotamīti iminā ovādena gotamī arahattaṃ pattā . 409. Kammaṃ na karīyatīti tajjanīyādi sattavidhampi kammaṃ na karīyati .
Khamāpentīti na puna evaṃ karissāmīti khamāpenti .
410. Anujānāmi , bhikkhave , bhikkhūhi bhikkhunīnaṃ kammaṃ ropetvā niyyādetun ti ettha tajjanīyādīsu ‘‘ idaṃ nāma kammaṃ etissā kātabban ’’ ti evaṃ ropetvā ‘‘ taṃ dāni tumheva karothā ’’ ti niyyādetabbaṃ .
Sace pana aññasmiṃ ropite aññaṃ karonti ,‘‘ tajjanīyakammārahassa niyassakammaṃ karotī ’’ ti ettha vuttanayena kāretabbataṃ āpajjanti .
411. Kaddamodakenāti ettha na kevalaṃ kaddamodakena , vippasannaudakarajanakaddamādīsupi yena kenaci osiñcantassa dukkaṭameva .
Avandiyo so bhikkhave bhikkhu bhikkhunisaṅghena kātabboti bhikkhunupassaye sannipatitvā ‘‘ asuko nāma ayyo bhikkhunīnaṃ apasādanīyaṃ dasseti , etassa ayyassa avandiyakaraṇaṃ ruccatī ’’ ti evaṃ tikkhattuṃ sāvetabbaṃ .
Ettāvatā avandiyo kato hoti .
Tato paṭṭhāya yathā sāmaṇere disvā na vandanti ;
evameva disvāpi
V0.129 na vanditabbo .Tena bhikkhunā sammā vattantena bhikkhunupassayaṃ āgantvā vihāreyeva saṅghaṃ vā gaṇaṃ vā ekapuggalaṃ vā upasaṅkamitvā ukkuṭikaṃ nisīditvā añjaliṃ paggahetvā ‘‘ bhikkhunisaṅgho mayhaṃ khamatū ’’ ti khamāpetabbaṃ .
Tena bhikkhunā bhikkhunīnaṃ santikaṃ āgantvā ‘‘ eso bhikkhu tumhe khamāpetī ’’ ti vattabbaṃ .
Tato paṭṭhāya so vanditabbo .
Ayamettha saṅkhepo , vitthāraṃ pana kammavibhaṅge vakkhāma .
Obhāsentīti
M0.129 asaddhammena obhāsenti .Bhikkhunīhi saddhiṃ sampayojentīti bhikkhunīhi saddhiṃ purise asaddhammena sampayojenti .
Avandiyakaraṇaṃ vuttanayameva .
Āvaraṇan ti vihārappavesane nivāraṇaṃ
P6.1293 .Ovādaṃ ṭhapetun ti ettha na bhikkhunupassayaṃ gantvā ṭhapetabbo .
Ovādatthāya pana āgatā bhikkhuniyo vattabbā ‘‘ asukā nāma bhikkhunī sāpattikā , tassā ovādaṃ ṭhapemi , mā tāya saddhiṃ uposathaṃ karitthā ’’ ti .
Kāyavivaraṇādīsupi daṇḍakammaṃ vuttanayameva .
413. Na bhikkhave bhikkhuniyā ovādo na gantabbotiādi bhikkhunivibhaṅgavaṇṇanāyaṃ vuttameva .
416. Phāsukā namentīti gihidārikāyo viya ghanapaṭṭakena kāyabandhanena phāsukā namanatthāya bandhanti .
Ekapariyākatan ti ekavāraṃ parikkhipanakaṃ .
Vilīvena paṭṭenāti saṇhehi veḷuvilīvehi katapaṭṭena .
Dussapaṭṭenāti setavatthapaṭṭena .
Dussaveṇiyāti dussena kataveṇiyā .
Dussavaṭṭiyāti dussena katavaṭṭiyā .
Coḷapaṭṭā dīsu coḷakāsāvaṃ coḷanti veditabbaṃ .
Aṭṭhillenāti gojaṅghaṭṭhikena .
Jaghanan ti kaṭippadeso vuccati .
Hatthaṃ koṭṭāpentīti aggabāhaṃ koṭṭāpetvā morapattādīhi cittālaṅkāraṃ karonti .
Hatthakocchan ti piṭṭhihatthaṃ .
Pādan ti jaṅghaṃ .
Pādakocchan ti piṭṭhipādaṃ .
417. Mukhalimpanā dīni vuttanayāneva .
Avaṅgaṃ karontīti akkhī añjantiyo
V0.130 avaṅgadese adhomukhaṃ lekhaṃ karonti .Visesakan ti gaṇḍappadese vicitrasaṇṭhānaṃ visesakaṃ karonti .
Olokentīti vātapānaṃ vivaritvā vīthiṃ olokenti .
Sāloke tiṭṭhantīti dvāraṃ vivaritvā upaḍḍhakāyaṃ dassentiyo tiṭṭhanti .
Naccan ti naṭasamajjaṃ kārenti .
Vesiṃ vuṭṭhāpentīti gaṇikaṃ vuṭṭhāpenti .
Pānāgāraṃ ṭhapentīti suraṃ vikkiṇanti .
Sūnaṃ ṭhapentīti maṃsaṃ vikkiṇanti .
Āpaṇan ti nānābhaṇḍānaṃ anekavidhaṃ āpaṇaṃ pasārenti .
Dāsaṃ upaṭṭhāpentīti dāsaṃ gahetvā tena attano veyyāvaccaṃ kārenti .
Dāsīādīsupi eseva nayo .
Haritakapakkikaṃ
M0.130 pakiṇantīti haritakañcevaP6.1294 pakkañca pakiṇanti ;pakiṇṇakāpaṇaṃ pasārentīti vuttaṃ hoti .
418. Sabbanīlakā dikathā kathitāyeva .
419. Bhikkhunī ce , bhikkhave , kālaṃ karontītiādīsu ayaṃ pāḷimuttakavinicchayo – sace hi pañcasu sahadhammikesu yo koci kālaṃ karonto ‘‘ mamaccayena mayhaṃ parikkhāro upajjhāyassa hotu , ācariyassa hotu , saddhivihārikassa hotu , antevāsikassa hotu , mātu hotu , pitu hotu , aññassa vā yassa kassaci hotū ’’ ti vadati tesaṃ na hoti , saṅghasseva hoti .
Na hi pañcannaṃ sahadhammikānaṃ accayadānaṃ ruhati , gihīnaṃ pana ruhati .
Bhikkhu hi bhikkhunivihāre kālaṃ karoti , tassa parikkhāro bhikkhūnaṃyeva hoti .
Bhikkhunī bhikkhuvihāre kālaṃ karoti , tassā parikkhāro bhikkhunīnaṃyeva hoti .
420. Purāṇamallīti purāṇe gihikāle mallakassa bhariyā .
Purisabyañjanan ti purisanimittaṃ , chinnaṃ vā hotu acchinnaṃ vā , paṭicchannaṃ vā appaṭicchannaṃ vā .
Sace etasmiṃ ṭhāne purisabyañjananti cittaṃ uppādetvā upanijjhāyati , dukkaṭaṃ .
421. Attano paribhogatthāya dinnaṃ nāma yaṃ ‘‘ tumheyeva paribhuñjathā ’’ ti vatvā dinnaṃ , taṃ aññassa dadato dukkaṭaṃ .
Aggaṃ gahetvā pana dātuṃ vaṭṭati .
Sace asappāyaṃ , sabbaṃ apanetuṃ vaṭṭati .
Cīvaraṃ ekāhaṃ vā dvīhaṃ vā paribhuñjitvā dātuṃ vaṭṭati .
Pattādīsupi eseva nayo .
Bhikkhūnaṃ
V0.131 sannidhiṃ bhikkhunīhi paṭiggāhāpetvāti hiyyo paṭiggahetvā ṭhapitamaṃsaṃ ajja aññasmiṃ anupasampanne asati bhikkhūhi paṭiggāhāpetvā bhikkhunīhi paribhuñjitabbaṃ .Bhikkhūhi paṭiggahitañhi bhikkhunīnaṃ appaṭiggahitakaṭṭhāne tiṭṭhati , bhikkhunīnaṃ paṭiggahitampi bhikkhūsu eseva nayo .
426. Āsanaṃ saṃkasāyantiyo kālaṃ vītināmesun ti aññaṃ vuṭṭhāpetvā aññaṃ nisīdāpentiyo bhojanakālaṃ atikkāmesuṃ .
Aṭṭhannaṃ
M0.131 bhikkhunīnaṃ yathāvuḍḍhan ti ettha sace pure aṭṭhasu nisinnāsu tāsaṃ abbhantarimāP6.1295 aññā āgacchati , sā attano navakaṃ uṭṭhāpetvā nisīdituṃ labhati .Yā pana aṭṭhahipi navakatarā , sā sacepi saṭṭhivassā hoti , āgatapaṭipāṭiyāva nisīdituṃ labhati .
Aññattha sabbattha yathāvuḍḍhaṃ na paṭibāhitabban ti ṭhapetvā bhattaggaṃ aññasmiṃ catupaccayabhājanīyaṭṭhāne ‘‘ ahaṃ pubbe āgatā ’’ ti vuḍḍhaṃ paṭibāhitvā kiñci na gahetabbaṃ ;
yathāvuḍḍhameva vaṭṭati .
Pavāraṇākathā kathitāyeva .
429. Itthiyuttan tiādīhi sabbayānāni anuññātāni .
Pāṭaṅkin ti paṭapoṭṭalikaṃ .
430. Dūtena upasampadā dasannaṃ antarāyānaṃ yena kenaci vaṭṭati .
Kammavācāpariyosāne sā bhikkhunī bhikkhunupassaye ṭhitā vā hotu nipannā vā jāgarā vā niddaṃ okkantā vā , upasampannāva hoti .
Tāvadeva chāyādīni āgatāya dūtabhikkhuniyā ācikkhitabbāni .
431. Udositoti bhaṇḍasālā .
Na sammatīti nappahoti .
Upassayan ti gharaṃ .
Navakamman ti saṅghassatthāya bhikkhuniyā navakammampi kātuṃ anujānāmīti attho .
432. Tassā pabbajitāyāti tassā pabbajitakāle .
Yāva so dārako viññutaṃ pāpuṇātīti yāva khādituṃ bhuñjituṃ nahāyituñca maṇḍituñca attano dhammatāya sakkotīti attho .
Ṭhapetvā
V0.132 sāgāran ti sahagāraseyyamattaṃ ṭhapetvā .Yathā aññasmiṃ purise ;
evaṃ dutiyikāya bhikkhuniyā tasmiṃ dārake paṭipajjitabbanti dasseti .
Mātā pana nahāpetuṃ pāyetuṃ bhojetuṃ maṇḍetuṃ ure katvā sayituñca labhati .
434. Yadeva sā vibbhantāti yasmā sā vibbhantā attano ruciyā khantiyā odātāni vatthāni nivatthā , tasmāyeva sā abhikkhunī , na sikkhāpaccakkhānenāti dasseti .
Sā puna upasampadaṃ na labhati .
Sā
M0.132 āgatā na upasampādetabbāti na kevalaṃ na upasampādetabbā , pabbajjampi na labhati .Odātāni gahetvā vibbhantā pana pabbajjāmattaṃ labhati .
Abhivādanan tiādīsu
P6.1296 purisā pāde sambāhantā vandanti , kese chindanti , nakhe chindanti , vaṇapaṭikammaṃ karonti , taṃ sabbaṃ kukkuccāyantā na sādiyantīti attho .Tatreke ācariyā ‘‘ sace ekato vā ubhato vā avassutā honti sārattā , yathāvatthukameva ’’.
Eke ācariyā ‘‘ natthi ettha āpattī ’’ ti vadanti .
Evaṃ ācariyavādaṃ dassetvā idaṃ odissa anuññātaṃ vaṭṭatīti aṭṭhakathāsu vuttaṃ .
Taṃ pamāṇaṃ .
‘‘ Anujānāmi bhikkhave sāditun ’’ ti hi vacaneneva taṃ kappiyaṃ .
435. Pallaṅkena nisīdantīti pallaṅkaṃ ābhujitvā nisīdanti .
Aḍḍhapallaṅkan ti ekaṃ pādaṃ ābhujitvā katapallaṅkaṃ .
Heṭṭhā vivaṭe upari paṭicchanneti ettha sace kūpo khato hoti , upari pana padaramattameva sabbadisāsu paññāyati , evarūpepi vaṭṭati .
436. Kukkusaṃ mattikan ti kuṇḍakañceva mattikañca .
Sesamettha uttānamevāti .
Bhikkhunīupasampadānujānanakathā niṭṭhitā .
Bhikkhunikkhandhakavaṇṇanā niṭṭhitā .