67. Tatiye paccante bhavaṃ paccantimaṃ .

‘‘ Ratho sīlaparikkhāro , jhānakkho cakkavīriyo ’’ tiādīsu ( saṃ . ni .5.4) viya alaṅkāravacano parikkhārasaddoti āha ‘‘ nagarālaṅkārehi alaṅkatan ’’ ti . Parivāravacanopi vaṭṭatiyeva ‘‘ satta samādhiparikkhārā ’’ tiādīsuM3.190 ( dī . ni .3.330) viya .

Nemaṃ vuccati thambhādīhi anupatabhūmippadesoti āha ‘‘ gambhīraāvāṭā ’’ ti , gambhīraṃ bhūmiṃ anuppaviṭṭhāti attho .

Suṭṭhu sannisīdāpitāti bhūmiṃ nikhanitvā sammadeva ṭhapitā .

Anupariyāyeti etenāti anupariyāyo , soyeva pathoti anupariyāyapatho , parito pākārassa anuyāyamaggo .

Hatthiṃ ārohanti ārohāpayanti cāti hatthārohā ( dī . ni . ṭī .1.163). Yena hi payogena puriso hatthino ārohanayoggo hoti , hatthissa taṃ payogaṃ vidhāyantānaṃ sabbesampetesaṃ gahaṇaṃ . Tenāha ‘‘ sabbepī ’’ tiādi . Tattha hatthācariyā nāma ye hatthino hatthārohakānañca sikkhāpakā . Hatthivejjā nāma hatthibhisakkā . Hatthibandhā nāma hatthīnaṃ pādarakkhakā . Ādi -saddena hatthīnaṃ yavapadāyakādike saṅgaṇhāti .

Assārohā rathikāti etthāpi eseva nayo .

Assārohā rathikāti etthāpi eseva nayo . Rathe niyuttā rathikā . Ratharakkhā nāma rathassa āṇirakkhakā .

Dhanuṃ gaṇhanti gaṇhāpenti cāti dhanuggahā , issāsā dhanusippassa sikkhāpakā ca . Tenāha ‘‘ dhanuācariyā issāsā ’’ ti .

Celena celapaṭākāya yuddhe akanti gacchantīti celakāti āha – ‘‘ ye yuddhe jayaddhajaṃ gahetvā purato gacchantī ’’ ti .

Yathā tathā ṭhite senike brūhakaraṇavasena tato tato calayanti uccālentīti calakā .

Sakuṇagghiādayo viya maṃsapiṇḍaṃ parasenāsamūhaṃ sāhasikamahāyodhatāya chetvā chetvā dayanti uppatitvā gacchantīti piṇḍadāyakā . Dutiyavikappe piṇḍe dayanti janasammadde uppatantā viya gacchantīti piṇḍadāyakāti attho veditabbo .

Uggatuggatāti thāmajavaparakkamādivasena ativiya uggatā , udaggāti attho .

Pakkhandantīti attanoV3.177 vīrasūrabhāvena asajjamānā parasenaṃ anupavisantīti attho .

Thāmajavabalaparakkamādisampattiyā mahānāgā viya mahānāgā .

Ekasūrāti ekākisūrā attano sūrabhāveneva ekākino hutvā yujjhanakā . Sajālikāti savammikā .

Saraparittāṇan ti cammaparisibbitaṃ kheṭakaṃ , cammamayaṃ vā phalakaṃ .

Gharadāsayodhāti attano dāsayodhā .

Sampakkhandanalakkhaṇāti saddheyyavatthuno evametanti sampakkhandanalakkhaṇā . Sampasādanalakkhaṇāti pasīditabbe vatthusmiṃ pasīdanalakkhaṇā . OkappanasaddhātiM3.191 okkantitvā pakkhanditvā adhimuccanaṃ . Pasādanīye vatthusmiṃ pasīdanaṃ pasādasaddhā .

Ayaṃ anudhammoti ayaṃ navannaṃ lokuttaradhammānaṃ anulomadhammo . Nibbidābahuloti ukkaṇṭhanābahulo .

Saddhā bandhati pātheyyan ti saddhā nāmāyaṃ sattassa maraṇavasena mahāpathaṃ saṃvajato mahākantāraṃ paṭipajjato mahāviduggaṃ pakkhandato pātheyyapuṭaṃ bandhati , sambalaṃ vissajjetīti attho . Saddhañhi uppādetvā dānaṃ deti , sīlaṃ rakkhati , uposathakammaṃ karoti . Tenetaṃ vuttaṃ ‘‘ saddhā bandhati pātheyyan ’’ ti .

Sirīti issariyaṃ . Issariye hi abhimukhībhūte thalatopi jalatopi bhogā āgacchantiyeva . Tenetaṃ vuttaṃ ‘‘ sirī bhogānamāsayo ’’ ti .

Saddhā dutiyā purisassa hotīti purisassa devaloke , manussaloke ceva nibbānañca gacchantassa saddhā dutiyā hoti , sahāyakiccaṃ sādheti .

Bhattapuṭādīti ādi -saddena dutiyikādīnaṃ saṅgaho daṭṭhabbo . Anekasarasatāti anekasabhāvatā , anekakiccatā vā .

Sesaṃ suviññeyyameva . Nagaropamasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .