50. Vipassanāniddesavaṇṇanā
471-2.
Nāmarūpan ti
V0.366 cittacetasikasaṅkhātaṃ nāmañca aṭṭhavīsatividhaṃ rūpañca .‘‘ Namanalakkhaṇaṃ nāmaṃ , ruppanalakkhaṇaṃ rūpaṃ , nāmarūpato na añño attādiko koci atthī ’’ ti evaṃ jhānalābhī ce , jhānato vuṭṭhāya jhānagataṃ vā vipassanāyāniko ce , pakiṇṇakabhūtaṃ nāmarūpaṃ pariggahetvā .
Pātimokkhasaṃvarādi sīlavisuddhi , caturārakkhavasena dīpitā sopacārasamādhisaṅkhātā cittavisuddhi ca vuttāva nāmāti iminā diṭṭhivisuddhi kathitā .
Tato tassa paccayañca pariggahetvāti sambandho .
Tassa paccayan ti ‘‘ paṭisandhikkhaṇe nāmarūpadvayameva avijjātaṇhāupādānakammehi uppajjati , na issarādikāraṇenā ’’ tiādinā tassa kāraṇaṃ , iminā kaṅkhāvitaraṇavisuddhi dassitā .
Hutvā abhāvato aniccāti sabbepi nāmarūpasaṅkhārā uppajjitvā abhāvāpajjanato aniccā .
Udayabbayapīḷanā dukkhāti uppādanirodhavasena pīḷanato dukkhā .
Avasavattittā anattāti attano vase avattanato anattāti evaṃ saṅkhārehi saddhiṃ tilakkhaṇaṃ āropetvā .
Punappunaṃ sammasantoti yathāvuttanayena sammasanto samathayāniko vipassanāyāniko ca yogāvacaro .
Iminā maggāmaggañāṇadassanavisuddhi , paṭipadāñāṇadassanavisuddhi ca dassitā .
Saṅkhārānameva
M0.439 hi udayabbayādinānupassanato udayabbayabhaṅgabhayaādīnavanibbidāmuñcitukamyatāpaṭisaṅkhānupassanāsa- ṅkhārupekkhāñāṇasaṅkhātassa aṭṭhavidhassa ñāṇassa vasena sikhāppattaṃ vipassanāñāṇaṃ paṭipadāñāṇadassanavisuddhi nāma .Anupubbena sabbasaṃyojanakkhayaṃ pāpuṇeyyāti iminā ñāṇadassanavisuddhi dassitā .
Sabbasaṃyojanakkhayan ti orambhāgiyānaṃ pañcannaṃ saṃyojanānaṃ heṭṭhā maggattayena khepitattā , itaresaṃ uddhambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ khepitattā ca sabbesaṃ saṃyojanānaṃ khayante jātaṃ arahattamaggaṃ .