22. Upāhananiddesavaṇṇanā
175. Navā
M0.338 guṇaṅguṇūpāhanā majjhadese na kappantīti sambandho .Navāti ekavārampi appaṭimukkā .
Tattha guṇaṅguṇūpāhanā catupaṭalato paṭṭhāya vuccanti .
Sambhave byabhicāre ca visesanaṃ sātthakaṃ bhavatīti ‘‘ majjhadese ’’ ti visesanaṃ amajjhadesaṃ byabhicaratīti amajjhadese guṇaṅguṇūpāhanā kappantīti veditabbaṃ .
Tathā navāti iminā anavā majjhadesepi .
Iminā pana vākyena majjhadesepi ekavārampi paṭimukkā , aññattha tu sabbāpi guṇaṅguṇūpāhanā vaṭṭanti , na sesāti āpannaṃ , tathāpi ‘‘ anujānāmi , bhikkhave , ekapalāsikaṃ upāhanan ’’ ti ( mahāva .245) vuttattā ekapaṭalikāpi vaṭṭatīti veditabbaṃ .
Sabbassāti majjhadese paccantimepi gilānāgilānassa sabbassa .
‘‘ Anujānāmi , bhikkhave , ajjhārāme upāhanaṃ dhāretun ’’ ti ( mahāva .249) hi sāmaññena anuññātaṃ .
Sabbatthāti gāme vā araññe vā ārāmato aññatra .
Akallakassa cāti gilānasseva .
176-9.
Sabba … pe … rattā ca upāhanā sabba … pe … vicchikāḷikā ca … pe … dīpīnaṃ cammehi ca majjāra … pe … cammehi ca parikkhaṭā ca upāhanā saṅkamanīyā pādukā ca koci dhāreyya , dukkaṭanti yojanā .
Odātāya pāḷiyā aṭṭhakathāya ca abhāvepi anulomavasenettha vuttaṃ viya dissati .
Nīlako ca odāto cātiādinā dvando .
Sabbeva nīlaka … pe … kaṇhakā yāsanti samāso .
‘‘ Mahāraṅgā ’’ tiādīsu appayuttepi sabba-sadde pakaraṇavasena yojetvā attho veditabbo .
‘‘ Atthā
V0.288 pakaraṇā liṅgā , ocityā kāladesato ;Saddatthā vibhajīyanti , na saddāyeva kevalā ’’ ti .
–
Hi
M0.339 vuttaṃ .Citrāti vicitrā .
Nīlapītādī vaddhāyeva yāsanti samāso .
Ādi -saddena odātādīnaṃ gahaṇaṃ .
Tittirapattasadiso vicitto vaṇṇo tittirapatta-saddena gahito .
Tametesamatthīti tittirapattikā .
Meṇḍassa ca ajassa ca visāṇasadisā vaddhā yāsanti bāhirattho .
Tā pana kaṇṇikaṭṭhāne meṇḍakaajavisāṇasaṇṭhāne vaddhe yojetvā katā .
Esa nayo vicchikāḷikā dīsu .
Paṇhipidhānatthaṃ tale khallaṃ baddhaṃ yāsanti viggaho .
Jaṅghato sabbapādappaṭicchādanakaṃ puṭaṃ baddhaṃ yāsanti bahubbīhi .
Tūlaṃ picu puṇṇaṃ yāsanti aññapadattho .
Paliguṇṭhetīti paliguṇṭho , uparipādatalamattappaṭicchādakabandho , tena yojetvā katā pāliguṇṭhimā , vicitrā hi taddhitavutti .
Vicchikānaṃ aḷasadisaṃ naṅguṭṭhasadisaṃ baddhametāsanti vicchikāḷikā .
Sīhabyagghuddājinadīpīnaṃ cammehi cāti pakaraṇato ajinā nāma migā .
Ulūkā pakkhibiḷārā .
Saṅkamanti gacchanti etāhīti saṅkamanīyā .
Tā pana tālapaṇṇādīhi katā saṃhāriyā .
180. Sakalaṃ ekadesaṃ vā puñchitvāvāti yojanā .
Khallakādikan ti ādi -saddena meṇḍavisāṇavaddhikādikaṃ sabbaṃ saṅgaṇhātīti .
Upāhananiddesavaṇṇanā niṭṭhitā .