33. Kāyabandhananiddesavaṇṇanā
235. Bandhīyati anenāti bandhanaṃ , kāyassa bandhanaṃ kāyabandhanaṃ , natthi kāyabandhanametassāti akāyabandhano .
Dukkaṭan ti sañcicca vā asañcicca vā paviseyya ce , dukkaṭaṃ .
Asatiyā gato yattha sarati , tattheva bandheyyāti sambandho .
Gatoti antogāmaṃ gato .
Saritvā yāva na bandhati , na tāva piṇḍāya caritabbaṃ .
236.‘‘ Paṭṭikā ’’ tiādinā
V0.308 sabbasaṅgāhakaṃ kāyabandhanaṃ niddisati .Paṭṭikāti pakativītā vā macchakaṇṭakakhajjūripattavāyimā vā .
Sūkarānaṃ antaṃ sūkarantaṃ .
Idha pana taṃsadisaṃ vuccati .
Caturassaṃ akatvā sajjitaṃ muddikakāyabandhanampi saṅgahetvā ‘‘ ekā rajjū ’’ ti vuttaṃ .
Taṃ pana rajjukaṃ bandhantena ekaguṇameva katvā bandhituṃ vaṭṭati , majjhe bhinditvā diguṇaṃ katvā bandhituṃ na vaṭṭati .
Diguṇaṃ pana akatvā satavārampi punappunaṃ āvijjhitvā bandhituṃ vaṭṭati , pāmaṅgasaṇṭhānaṃ pana ekampi na vaṭṭati
M0.365 .Bahurajjuke ekato katvā ekena nirantaraṃ veṭhetvā kataṃ ‘‘ bahurajjukan ’’ ti na vattabbaṃ , taṃ vaṭṭati .
Tadanulomikāti tesaṃ paṭṭikāsūkarantānaṃ dvinnaṃ dve ime yathākkamamanulomikā .
237-8.
Paṭṭikā kīdisī vaṭṭatīti āha ‘‘ macchā ’’ tiādi .
Paṭṭikā macchakaṇṭakakhajjūripattā vā maṭṭhā vā labbhāti sambandho .
Kaṇṭaka -saddena patta -saddena ca tadākāro vuccati , upacārato hi macchānaṃ kaṇṭakākāro ca khajjūrīnaṃ pattākāro ca etissāti samāso .
Maṭṭhāti pakativītā .
Ṭīkāyaṃ pana ‘‘ ete macchakaṇṭakādayo maṭṭhā vikārarahitā paṭṭikā ca tadantogadhāti adhippāyo ’’ ti vuttaṃ .
Kathaṃ tesamantogadhatā ?
Yato tāniyeva paṭṭikā nāmāti .
Tathā ca vuttaṃ aṭṭhakathāyaṃ ‘‘ pakativītā vā macchakaṇṭakavāyimā vā paṭṭikā vaṭṭatī ’’ ti ( cūḷava . aṭṭha .278).
Ettha pana macchakaṇṭakeyeva khajjūripattaṃ paviṭṭhaṃ .
Catassopi dasā labbhāti sambandho .
Catassoti ukkaṭṭhaparicchedena vuttaṃ , tasmā tato ūnāpi vaṭṭanti .
Anteti kāyabandhanassa ubhayante diguṇasuttakaṃ labbhanti sambandho .
Guṇo bandhanabhūtaṃ suttakaṃ guṇasuttakaṃ .
‘‘ Guṇo paṭalarāsīsu , ānisaṃse ca bandhane ’’ ti hi abhidhānappadīpikā .
Dvinnaṃ guṇasuttakānaṃ samāhāro diguṇasuttakaṃ .
Taṃ dasāmukhassa thirabhāvāya koṭṭetuṃ vaṭṭati , na sobhanatthaṃ .
Tenāha ‘‘ mālādin ’’ tiādi .
Mālādiṃ kakkaṭacchādiṃ kuñjaracchādiñca dassetvā guṇasuttakakoṭṭitā paṭṭikā na kappatīti sambandho .
‘‘ Mālādin ’’ tiādīsu ādi -saddena tādisaṃ yaṃ kiñci vikārarūpaṃ gayhati .
Kakkaṭānaṃ viya acchīni , tāni ādīni yassāti samāso .
Tathā kuñjaracchādin ti .
239. Ghaṭakan ti
M0.366 ghaṭakākāravaṭṭalekhārūpaṃ .Makaramukhādin ti ettha makaramukhaṃ nāma makaramukhasaṇṭhānaṃ
V0.309 .Bindu pana āgamavasena vutto .
Ādi -saddena deḍḍubhasīsādivikārarūpaṃ yaṃ kiñci saṅgayhati .
Dasāmukheti dasānaṃ mukhabhūte ante etāni na kappantīti sambandho .
Vidhe ubhante ghaṭakā lekhā aññaṃ cittakañca na kappantīti sambandho .
Ghaṭakāti ghaṭakato .
Lekhāti lekhāya .
Pañcamiyā lopo .
Vidheti kāyabandhanassa pāsante dasāmūle tassa thirabhāvatthaṃ kattabbe dantavisāṇādimaye vidhe .
240. Deḍḍubhakan ti udakasappasīsasadisaṃ .
Murajan ti nānāvaṇṇehi suttehi murajavaṭṭisaṇṭhānaṃ veṭhetvā kataṃ .
Ṭīkāyaṃ pana ‘‘ murajan ti bahurajjuke ekato saṅkaḍḍhitvā ekāya rajjuyā paliveṭhetvā katarajjū ’’ ti vuttaṃ , taṃ ‘‘ bahurajjuke ekato katvā ’’ tiādinā heṭṭhā vuttaaṭṭhakathāvacanena virujjhati .
Maddavīṇan ti pāmaṅgasaṇṭhānaṃ .
Kalābukan ti bahurajjukaṃ .
Tesaṃ ‘‘ na kappatī ’’ ti iminā sambandho .
Dve majjhimāti majjhe bhavā murajamaddavīṇasaṅkhātā dve .
241. Gaṇṭhiyo cāpīti cīvarassa gaṇṭhiyo cāpi .
Tammayāti tehi veḷuādīhi nibbattā .
Pasaṅgena panetaṃ vuttanti .
Kāyabandhananiddesavaṇṇanā niṭṭhitā .
Sumaṅgalappasādaniyā nāma ṭīkāya
Paṭhamabhāṇavāravaṇṇanā niṭṭhitā .