3. Adhipatipaccayaniddesavaṇṇanā
3. Dhuran ti
M0.182V0.191 dhuraggāhaṃ .Jeṭṭhakan ti seṭṭhaṃ .
Chandādhipati chandasampayuttakānan ti ettha purimachandassa samānarūpena tadanantaraṃ niddiṭṭhena taṃsambandhena chandasaddeneva paccayabhūtassa chandassa sampayuttakavisesanabhāvo dassito hotīti ‘‘ chandādhipati sampayuttakānan ’’ ti avatvā ‘‘ chandasampayuttakānan ’’ ti vuttanti daṭṭhabbaṃ .
Esa nayo itaresupi .
Garukāracittīkāravasena vāti kusalābyākatānaṃ pavattiṃ dasseti .
Aladdhaṃ laddhabbaṃ , laddhaṃ avijahitabbaṃ .
Yena vā vinā na bhavitabbaṃ , taṃ laddhabbaṃ , tassevattho avijahitabban ti .
Anavaññātan ti avaññātampi adosadassitāya assādanena anavaññātaṃ katvā .
Micchattaniyatā appanāsadisā mahābalā vinā adhipatinā nuppajjantīti ‘‘ ekantenevā ’’ ti āha .
Kammakilesāvaraṇabhūtā ca te saggāvaraṇā ca maggāvaraṇā ca paccakkhasaggānaṃ kāmāvacaradevānampi uppajjituṃ na arahanti , ko pana vādo rūpārūpīnanti .
Kāmāvacarādibhedato pana tividho kiriyārammaṇādhipati lobhasahagatākusalasseva ārammaṇādhipatipaccayo hotīti idaṃ parasantānagatānaṃ sārammaṇadhammānaṃ ‘‘ ajjhattārammaṇo dhammo bahiddhārammaṇassa dhammassa adhipatipaccayena paccayo ’’ ti etassa abhāvato ‘‘ bahiddhārammaṇo dhammo bahiddhārammaṇassā ’’ ti ettha ca ārammaṇādhipatino anuddhaṭattā adhipatipaccayatā natthīti viññāyamānepi ‘‘ bahiddhā khandhe garuṃ katvā assādetī ’’ tiādivacanaṃ ( paṭṭhā .2.20.31) nissāya arahato kiriyadhammā puthujjanādīhi garuṃ katvā assādiyantīti iminā adhippāyena vuttanti daṭṭhabbaṃ .
‘‘ Sanidassanasappaṭighā khandhā ’’ tiādīsu ( paṭṭhā .2.22.30) viya khandhasaddo rūpe eva bhavituṃ arahatīti vicāritametaṃ .
Puthujjanādikāle vā anāgate kiriyadhamme garuṃ katvā assādanaṃ sandhāyetaṃ vuttaṃ .
‘‘ Nevavipākanavipākadhammadhamme khandhe garuṃ katvā assādeti abhinandatī ’’ tiādivacanato ( paṭṭhā .1.3.96) kiriyadhammā rāgadiṭṭhīnaṃ adhipatipaccayo honteva , te ca ‘‘ atītārammaṇe anāgate khandhe garuṃ katvā assādetī ’’ tiādivacanato
M0.183 ( paṭṭhā .2.19.23) anāgatā tebhūmakāpi adhipatipaccayo hontīti .Āvajjanakiriyasabbhāvato pana idampi vicāretabbaṃ .
Adhipatipaccayaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā .