10. Kāraṇḍavasuttavaṇṇanā
10. Dasame paṭicaratīti paṭicchādanavasena carati pavattati .
Paṭicchādanaṭṭho eva vā carati-saddo anekatthattā dhātūnanti āha ‘‘ paṭicchādetī ’’ ti .
Aññenāññan ti pana paṭicchādanākāradassananti āha ‘‘ aññena kāraṇenā ’’ tiādi .
Tattha aññaṃ kāraṇaṃ vacanaṃ vāti yaṃ codakena cuditakassa dosavibhāvanaṃ kāraṇaṃ , vacanaṃ vā vuttaṃ , taṃ tato aññeneva kāraṇena , vacanena vā paṭicchādeti .
Kāraṇenāti codanāya amūlāya amūlikabhāvadīpaniyā yuttiyā vā .
Vacanenāti tadatthabodhakena vacanena .
‘‘ Ko āpanno ’’ tiādinā codanaṃ vissajjetvāva vikkhepāpajjanaṃ aññenāññaṃ paṭicaraṇaṃ .
Bahiddhā kathāpanāmanā nāma ‘‘ itthannāmaṃ āpattiṃ āpannosī ’’ ti vutte –
‘‘ pāṭaliputtaṃ gatomhī ’’ tiādinā codanaṃ vissajjetvāti ayameva viseso .
Yo hi ‘‘ āpattiṃ āpannosī ’’ ti vutto ‘‘ ko āpanno , kiṃ āpanno , kismiṃ āpannā , kaṃ bhaṇatha , kiṃ bhaṇathā ’’ ti vā vadati ,‘‘ evarūpaṃ kiñci tayā diṭṭhan ’’ ti vutte ‘‘ na suṇāmī ’’ ti sotaṃ vā upaneti , ayaṃ aññenāññaṃ paṭicarati nāma .
Yo pana ‘‘ itthannāmaṃ nāma āpattiṃ āpannosī ’’ ti puṭṭho ‘‘ pāṭaliputtaṃ gatomhī ’’ ti vatvā puna ‘‘ na tava pāṭaliputtagamanaṃ pucchāma , āpattiṃ pucchāmā ’’ ti vutte tato ‘‘ rājagahaṃ gatomhi .
Rājagahaṃ vā yāhi brāhmaṇagahaṃ vā , āpattiṃ āpannosīti .
Taṃ tattha me sūkaramaṃsaṃ laddhan ’’ tiādīni vadati , ayaṃ bahiddhā kathaṃ apanāmeti nāma
M3.208 .Samaṇakacavaroti samaṇavesadhāraṇena samaṇappatirūpakatāya samaṇānaṃ kacavarabhūtaṃ .
Kāraṇḍavaṃ
V3.194 ( su . ni . aṭṭha .2.283-284) niddhamathāti vipannasīlatāya kacavarabhūtaṃ puggalaṃ kacavaramiva anapekkhā apanetha .
Kasambuṃ apakassathāti kasambubhūtañca naṃ khattiyādīnaṃ majjhagataṃ pabhinnapaggharitakuṭṭhaṃ caṇḍālaṃ viya apakaḍḍhatha .
Kiṃ kāraṇaṃ ?
Saṅghārāmo nāma sīlavantānaṃ kato , na dussīlānaṃ .
Yato etadeva sandhāyāha ‘‘ tato palāpe vāhetha , assamaṇe samaṇamānine ’’ ti .
Yathā palāpā antosārarahitā ataṇḍulā bahi thusena vīhī viya dissanti , evaṃ pāpabhikkhū anto sīlarahitāpi bahi kāsāvādiparikkhārena bhikkhū viya dissanti , tasmā ‘‘ palāpā ’’ ti vuccanti .
Te palāpe vāhetha opunatha vidhamatha , paramatthato assamaṇe samaṇavesamattena samaṇamānine .
Kappayavhoti kappetha , karothāti vuttaṃ hoti .
Patissatāti sappatissā .
Vaṭṭadukkhassa antaṃ karissatha , parinibbānaṃ pāpuṇissathāti attho .Kāraṇḍavasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .
Mettāvaggavaṇṇanā niṭṭhitā .