Issues
選擇版本
Aṭṭhakanipāta-aṭṭhakathā
Aṭṭhakanipāta-aṭṭhakathā

Icchāsuttādivaṇṇanā niṭṭhitā . 6. Vimokkhasuttavaṇṇanā

作者: _System_commentary_ @ Administrator

Icchāsuttādivaṇṇanā niṭṭhitā . 6. Vimokkhasuttavaṇṇanā

66. Chaṭṭhe ( dī . ni . ṭī .2.129) kenaṭṭhenāti kena sabhāvena . Sabhāvo hi ñāṇena yāthāvato araṇīyato ñātabbato ‘‘ attho ’’ ti vuccati , so evaM3.249 ttha-kārassa ṭṭha-kāraṃ katvā ‘‘ aṭṭho ’’ ti vutto .
Adhimuccanaṭṭhenāti adhikaṃ savisesaṃ muccanaṭṭhena . Etena satipi sabbassapi rūpāvacarajjhānassa vikkhambhanavasena paṭipakkhato vimuttabhāve yena bhāvanāvisesena taṃ jhānaṃ sātisayaṃ paṭipakkhato vimuccitvā pavattati , so bhāvanāviseso dīpito . Bhavati hi samānajātiyuttopi bhāvanāvisesena pavattiākāraviseso . Yathā taṃ saddhāvimuttato diṭṭhippattassa , tathā paccanīkadhammehi suṭṭhu vimuttatāya eva aniggahitabhāvena nirāsaṅkatāya abhirativasena suṭṭhu adhimuccanaṭṭhenapi vimokkho . Tenāha ‘‘ ārammaṇe cā ’’ tiādi .
Ayaṃ panatthoti ayaṃ adhimuccanaṭṭho pacchime vimokkhe nirodhe natthi . Kevalo vimuttaṭṭho eva tattha labbhati , taṃ sayameva parato vakkhati .
Rūpīti yenāyaṃ sasantatipariyāpannena rūpena samannāgato , taṃ yassa jhānassa hetubhāvena visiṭṭharūpaṃ hoti , yena visiṭṭhena rūpena ‘‘ rūpī ’’ ti vucceyya rūpīsaddassa atisayatthadīpanato , tadeva sasantatipariyāpannarūpassa vasena paṭiladdhajjhānaṃ idha paramatthato rūpibhāvasādhakanti daṭṭhabbaṃ . Tenāha ‘‘ ajjhattan ’’ tiādi . Rūpajjhānaṃ rūpaṃ uttarapadalopena . Rūpānīti panettha purimapadalopo daṭṭhabbo . Tena vuttaṃ ‘‘ nīlakasiṇādīni rūpānī ’’ ti .
Rūpe kasiṇarūpe saññā rūpasaññāV3.231 , sā etassa atthīti rūpasaññī , saññāsīsena jhānaṃ vadati . Tappaṭipakkhena arūpasaññī . Tenāha ‘‘ ajjhattaṃ na rūpasaññī ’’ tiādi .
Anto appanāyaṃ ‘‘ subhan ’’ ti ābhogo natthīti iminā pubbābhogavasena tathā adhimutti siyāti dasseti . Evañhettha tathāvattabbatāpatticodanā anavaṭṭhānā hoti . Yasmā suvisuddhesu nīlādīsu vaṇṇakasiṇesu tattha katādhikārānaṃ abhirativasena suṭṭhu adhimuccanaṭṭho sambhavati , tasmā aṭṭhakathāyaṃ tathā tatiyo vimokkho saṃvaṇṇito .
Yasmā pana mettādivasena pavattamānā bhāvanā satte appaṭikūlato dahanti , te subhato adhimuccitvā pavattati , tasmā paṭisambhidāmagge ( paṭi . ma .1.212-213) brahmavihārabhāvanā ‘‘ subhavimokkho ’’ ti vuttā . Tayidaṃ ubhayampi tena tena pariyāyena vuttattā na virujjhatīti daṭṭhabbaṃ .
SabbasotiM3.250 anavasesato . Na hi catunnaṃ arūpakkhandhānaṃ ekadesopi tattha avasissati .
Vissaṭṭhattāti yathāparicchinnakāle nirodhitattā . Uttamo vimokkho nāma ariyeheva samāpajjitabbato ariyaphalapariyosānattā diṭṭheva dhamme nibbānappattibhāvato ca .