Tikavāravaṇṇanā
323. Tikesu
M2.287 lohituppādāpattin ti pārājikāpattiṃ .Āvusovādenāti ‘‘ āvuso ’’ ti ālapanena .
Āpattin ti dukkaṭāpattiṃ .
Sesā rattiñceva divā cāti ettha aruṇuggamane āpajjitabbā paṭhamakathinādī ( pārā .459) sabbā āpattiyopi rattindivānaṃ vemajjheyeva āpajjitabbattā tatiyakoṭṭhāsaññeva paviṭṭhāti daṭṭhabbā .
Atha vā uddhaste aruṇe āpajjitabbattā divā āpajjitabbesu eva paviṭṭhāti daṭṭhabbā , atthaṅgate sūriye bhikkhuniyo ovādanāpattiyo , pana rattandhakāre purisena saddhiṃ santiṭṭhanāpatti ca rattiyaññeva āpajjitabbā .
Purebhattaṃ kulāni upasaṅkamanaanatirittabhojanādīni divā eva āpajjitabbāni .
Keci pana ‘‘ bhojanapaṭisaṃyuttāni sekhiyāni , gaṇabhojanādīni ca divā eva āpajjitabbānī ’’ ti vadanti .
Tasmā īdisā āpattiyo muñcitvā sesāva tatiyakoṭṭhāsaṃ bhajantīti veditabbaṃ .
Na ūnadasavassoti dasavassassa bālasseva paññattasikkhāpadattā vuttaṃ .
Saddhivihārikaantevāsikesu
V2.272 asammāvattanāpattiṃ , alajjīnaṃ nissayadānādimpi dasavassova āpajjati , vuṭṭhāpiniṃ dve vassāni ananubandhādimpi ūnadasavassā āpajjanti .Abyākatacittoti supantassa bhavaṅgacittaṃ sandhāya vuttaṃ .
Appavārentoti anādariyena appavārento kenaci paccayena appavāretvā kāḷapakkhacātuddase saṅghe pavārente tattha anādariyena appavārento tameva āpattiṃ kāḷepi āpajjatīti juṇhe evāti niyamo na dissati , pacchimavassaṃvuttho pana pacchimakattikapuṇṇamiyameva pavāretuṃ labbhatīti tattha appavāraṇāpaccayā āpattiṃ āpajjamāno eva juṇhe āpajjatīti niyametabboti daṭṭhabbaṃ .
Juṇhe kappatīti etthāpi eseva nayo .
‘‘ Apaccuddharitvā hemante āpajjatī ’’ ti iminā ‘‘ vassānaṃ cātumāsaṃ adhiṭṭhātun ’’ ti niyamavacaneneva apaccuddharantassa dukkaṭanti dasseti .
Vassānupagamanaakaraṇīyena pakkamādayopi vasse eva āpajjati .
Vatthikammādimpi gilāno eva .
Adhotapādehi akkamanādīnipi anto eva āpajjati
M2.288 .Bhikkhuniyā anāpucchā ārāmappavesanādi ca antosīmāyameva .
Nissayapaṭipannassa anāpucchādisāpakkamanādi ca bahisīmāyameva .
Pātimokkhuddese santiyā āpattiyā anāvikaraṇāpattisamanubhāsanaūnavīsativassūpasampādanādisabbaadhammakammāpattiyopi saṅghe eva .
Adhammena gaṇuposathādīsupi gaṇādimajjhe eva .
Alajjissa santike nissayaggahaṇādipi puggalassa santike eva āpajjati .
Tīṇi adhammikāni amūḷhavinayassa dānānīti yo ummattakopi vītikkamakāle , anummatto sañcicceva āpattiṃ āpajjitvā bhikkhūhi pacchā codito saramāno eva ‘‘ na sarāmī ’’ ti vadati , yo ca ‘‘ supinaṃ viya sarāmī ’’ ti vā musā vadati , yo ca ummattakakāle kataṃ sabbampi sabbesaṃ vaṭṭatīti vadati , imesaṃ tiṇṇaṃ dinnāni tīṇi amūḷhavinayassa dānāni adhammikāni .
Apakatattoti vinaye apakataññū .
Tenāha ‘‘ āpattānāpattiṃ na jānātī ’’ ti ( pari .325).
‘‘ Diṭṭhiñca anissajjantānaṃyeva kammaṃ kātabban ’’ ti idaṃ bhikkhūhi ovadiyamānassa diṭṭhiyā anissajjanapaccayā dukkaṭaṃ , pācittiyampi vā avassameva sambhavatīti vuttaṃ .
Mukhālambarakaraṇādibhedoti
V2.273 mukhabherīvādanādippabhedo .Upaghātetīti vināseti .
Bījaniggāhādiketi cittaṃ bījaniṃ gāhetvā anumodanādikaraṇeti attho .
Tikavāravaṇṇanā niṭṭhitā .