Chaāpattisamuṭṭhānavāravaṇṇanā
276. Paṭhamena āpattisamuṭṭhānenāti kevalaṃ kāyena .
Pārājikāpattiyā ekantasacittakasamuṭṭhānattā ‘‘ na hīti vattabban ’’ ti vuttaṃ .
Saṅghādisesādīnaṃ
M2.276 dukkaṭapariyosānānaṃ pañcannaṃ acittakānampi sambhavato ‘‘ siyā ’’ ti vuttaṃ , āpajjanaṃ siyā bhaveyyāti attho .Hīnukkaṭṭhehi jātiādīhi omasane eva dubbhāsitassa paññattattā sā ekantavācācittasamuṭṭhānā evāti .
Dutiyasamuṭṭhānanaye vācāya eva samāpajjitabbapāṭidesanīyassa abhāvā ‘‘ na hī ’’ ti vuttaṃ .
Tatiye
V2.262 pana vosāsamānarūpaṃ bhikkhuniṃ kāyavācāhi anapasādanapaccayā pāṭidesanīyasambhavato ‘‘ siyā ’’ ti vuttaṃ .Omasane pācittiyassa adinnādānasamuṭṭhānattepi tappaccayā paññattassa dubbhāsitassa pañcameneva samuppattīti dassetuṃ catutthavāre ‘‘ dubbhāsitaṃ āpajjeyyāti na hīti vattabban ’’ ti vatvā pañcamavāre ‘‘ siyāti vattabban ’’ ti vuttaṃ .
Kāyavikāreneva omasantassa panettha dubbhāsitabhāvepi kāyakīḷābhāvābhāvato dukkaṭamevāti daṭṭhabbaṃ .
Chaṭṭhavāre pana vijjamānopi kāyo dubbhāsitassa aṅgaṃ na hoti , pañcamasamuṭṭhāne eva chaṭṭhampi pavisatīti dassetuṃ ‘‘ na hī ’’ ti paṭikkhittaṃ , na pana tattha sabbathā dubbhāsitena anāpattīti dassetuṃ .
Na hi davakamyatāya kāyavācāhi omasantassa dubbhāsitāpatti na sambhavati .
Yañhi pañcameneva samāpajjati , taṃ chaṭṭhenapi samāpajjati eva dhammadesanāpatti viyāti gahetabbaṃ .
Sesaṃ samuṭṭhānavāre suviññeyyameva .
Chaāpattisamuṭṭhānavāravaṇṇanā niṭṭhitā .