(8)3. Yamakavaggo
1-10.Saddhāsuttādivaṇṇanā
71-80.
Aṭṭhamassa paṭhamādīni uttānatthāneva .
Dasame kucchitaṃ sīdatīti kusīto da-kārassa ta-kāraṃ katvā .
Yassa dhammassa vasena
M3.265 puggalo ‘‘ kusīto ’’ ti vuccati , so kusitabhāvo idha kusita-saddena vutto .Vināpi hi bhāvajotanasaddaṃ bhāvattho viññāyati yathā ‘‘ paṭassa sukkan ’’ ti , tasmā kusītabhāvavatthūnīti attho .
Tenāha ‘‘ kosajjakāraṇānīti attho ’’ ti .
Kammaṃ nāma samaṇasāruppaṃ īdisanti āha ‘‘ cīvaravicāraṇādī ’’ ti .
Vīriyan ti padhānavīriyaṃ .
Taṃ pana caṅkamanavasena karaṇe kāyikantipi vattabbataṃ labhatīti āha ‘‘ duvidhampī ’’ ti .
Pattiyāti pāpuṇanatthaṃ .
Osīdanan ti bhāvanānuyoge saṅkoco .
Māsehi ācitaṃ nicitaṃ viyāti māsācitaṃ , taṃ maññe .
Yasmā māsā tintā visesena garukā honti , tasmā ‘‘ yathā tintamāso ’’ tiādi vuttaṃ .
Vuṭṭhito hoti gilānabhāvāti adhippāyo .
Tesan ti ārambhavatthūnaṃ .
Imināva nayenāti iminā kusītavatthūsu vutteneva nayena ‘‘ duvidhampi vīriyaṃ ārabhatī ’’ tiādinā .
Idaṃ paṭhaman ti ‘‘ idaṃ , handāhaṃ , vīriyaṃ ārabhāmī ’’ ti ,‘‘ evaṃ bhāvanāya abbhussahanaṃ paṭhamaṃ ārambhavatthū ’’ tiādinā ca attho veditabbo .
Yathā tathā paṭhamaṃ pavattaṃ abbhussahanañhi upari vīriyārambhassa kāraṇaṃ hoti .
Anurūpapaccavekkhaṇasahitāni
V3.245 hi abbhussahanāni tammūlakāni vā paccavekkhaṇāni aṭṭha ārambhavatthūnīti veditabbāni .Saddhāsuttādivaṇṇanā niṭṭhitā .
Yamakavaggavaṇṇanā niṭṭhitā .
81-626.
Sesaṃ uttānameva .
Iti manorathapūraṇiyā aṅguttaranikāya-aṭṭhakathāya
Aṭṭhakanipātavaṇṇanāya anuttānatthadīpanā samattā .
Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa
Aṅguttaranikāye