13. Vīsatinipāto

1. Ambapālītherīgāthā

252.

‘‘ KāḷakāT0.475M0.408 bhamaravaṇṇasādisā , vellitaggā mama muddhajā ahuṃ ;

Te jarāya sāṇavākasādisā , saccavādivacanaṃ anaññathā .

253.

‘‘ Vāsitova surabhī karaṇḍako , pupphapūra mama uttamaṅgajo [ uttamaṅgabhūto ( ka .)].

Taṃ jarāyatha salomagandhikaṃ , saccavādivacanaṃ anaññathā .

254.

‘‘ KānanaṃvaV0.333 sahitaṃ suropitaṃ , kocchasūcivicitaggasobhitaṃ ;

Taṃ jarāya viralaṃ tahiṃ tahiṃ , saccavādivacanaṃ anaññathā .

255.

‘‘ Kaṇhakhandhakasuvaṇṇamaṇḍitaṃ , sobhate suveṇīhilaṅkataṃ ;

TaṃP0.148 jarāya khalitaṃ siraṃ kataṃ , saccavādivacanaṃ anaññathā .

256.

‘‘ Cittakārasukatāva lekhikā , sobhare su bhamukā pure mama ;

TāT0.476 jarāya valibhippalambitā , saccavādivacanaṃ anaññathā .

257.

‘‘ Bhassarā surucirā yathā maṇī , nettahesumabhinīlamāyatā ;

Te jarāyabhihatā na sobhare , saccavādivacanaṃ anaññathā .

258.

‘‘ SaṇhatuṅgasadisīM0.409 ca nāsikā , sobhate su abhiyobbanaṃ pati ;

Sā jarāya upakūlitā viya , saccavādivacanaṃ anaññathā .

259.

‘‘ Kaṅkaṇaṃ va sukataṃ suniṭṭhitaṃ , sobhare su mama kaṇṇapāḷiyo ;

Tā jarāya valibhippalambitā , saccavādivacanaṃ anaññathā .

260.

‘‘ Pattalīmakulavaṇṇasādisā , sobhare su dantā pure mama ;

Te jarāya khaṇḍitā cāsitā [ pītakā ( sī .)], saccavādivacanaṃ anaññathā .

261.

‘‘ Kānanamhi vanasaṇḍacārinī , kokilāvaT0.477 madhuraṃ nikūjihaṃ ;

Taṃ jarāya khalitaṃ tahiṃ tahiṃ , saccavādivacanaṃ anaññathā .

262.

‘‘ Saṇhakamburiva suppamajjitā , sobhate su gīvā pure mama ;

Sā jarāya bhaggā [ bhañjitā (?)] vināmitā , saccavādivacanaṃ anaññathā .

263.

‘‘ VaṭṭapalighasadisopamāP0.149 ubho , sobhare su bāhā pure mama ;

Tā jarāya yatha pāṭalibbalitā [ yathā pāṭalippalitā ( sī . syā . ka .)], saccavādivacanaṃ anaññathā .

264.

‘‘ Saṇhamuddikasuvaṇṇamaṇḍitā , sobhare su hatthā pure mama ;

Te jarāya yathā mūlamūlikā , saccavādivacanaṃ anaññathā .

265.

‘‘ PīnavaṭṭasahituggatāM0.410 ubho , sobhare [ sobhate ( aṭṭha .)] su thanakā pure mama ;

Thevikīva lambanti nodakā , saccavādivacanaṃT0.478 anaññathā .

266.

‘‘ Kañcanassaphalakaṃva sammaṭṭhaṃ , sobhate su kāyo pure mama ;

So valīhi sukhumāhi otato , saccavādivacanaṃ anaññathā .

267.

‘‘ Nāgabhogasadisopamā ubho , sobhare su ūrū pure mama ;

Te jarāya yathā veḷunāḷiyo , saccavādivacanaṃ anaññathā .

268.

‘‘ SaṇhanūpurasuvaṇṇamaṇḍitāV0.334 , sobhare su jaṅghā pure mama ;

Tā jarāya tiladaṇḍakāriva , saccavādivacanaṃ anaññathā .

269.

‘‘ Tūlapuṇṇasadisopamā ubho , sobhare su pādā pure mama ;

Te jarāya phuṭitā valīmatā , saccavādivacanaṃ anaññathā .

270.

‘‘ Ediso ahu ayaṃ samussayo , jajjaro bahudukkhānamālayo ;

SopalepapatitoP0.150 jarāgharo , saccavādivacanaṃ anaññathā ’’.

… Ambapālī therī ….

2. Rohinītherīgāthā

271.

‘‘‘ Samaṇā ’ tiT0.479 bhoti supi [ bhoti tvaṃ sayasi ( sī .), bhoti maṃ vipassi ( syā .)],‘ samaṇā ’ ti pabujjhasi [ paṭibujjhasi ( sī . syā .)];

Samaṇāneva [ samaṇānameva ( sī . syā .)] kittesi , samaṇī nūna [ samaṇī nu ( ka .)] bhavissasi .

272.

‘‘ VipulaṃM0.411 annañca pānañca , samaṇānaṃ paveccasi [ payacchasi ( sī .)];

Rohinī dāni pucchāmi , kena te samaṇā piyā .

273.

‘‘ Akammakāmā alasā , paradattūpajīvino ;

Āsaṃsukā sādukāmā , kena te samaṇā piyā ’’.

274.

‘‘ Cirassaṃ vata maṃ tāta , samaṇānaṃ paripucchasi ;

Tesaṃ te kittayissāmi , paññāsīlaparakkamaṃ .

275.

‘‘ Kammakāmā analasā , kammaseṭṭhassa kārakā ;

Rāgaṃ dosaṃ pajahanti , tena me samaṇā piyā .

276.

‘‘ Tīṇi pāpassa mūlāni , dhunantntti sucikārino ;

Sabbaṃ pāpaṃ pahīnesaṃ , tena me samaṇā piyā .

277.

‘‘ Kāyakammaṃ suci nesaṃ , vacīkammañca tādisaṃ ;

Manokammaṃ suci nesaṃ , tena me samaṇā piyā .

278.

‘‘ Vimalā saṅkhamuttāva , suddhā santarabāhirā ;

Puṇṇā sukkāna dhammānaṃ [ sukkehi dhammehi ( sī . syā . aṭṭha .)], tena me samaṇā piyā .

279.

‘‘ Bahussutā dhammadharā , ariyā dhammajīvino ;

Atthaṃ dhammañca desenti , tena me samaṇā piyā .

280.

‘‘ BahussutāT0.480 dhammadharā , ariyā dhammajīvino ;

Ekaggacittā satimanto , tena me samaṇā piyā .

281.

‘‘ DūraṅgamāV0.335 satimanto , mantabhāṇī anuddhatā ;

Dukkhassantaṃ pajānanti , tena me samaṇā piyā .

282.

‘‘ Yasmā gāmā pakkamanti , na vilokenti kiñcanaṃ ;

Anapekkhāva gacchanti , tena me samaṇā piyā .

283.

‘‘ NaP0.151 tesaṃ koṭṭhe openti , na kumbhiṃ na khaḷopiyaṃ ;

Pariniṭṭhitamesānā , tena me samaṇā piyā .

284.

‘‘ Na te hiraññaṃ gaṇhanti , na suvaṇṇaṃ na rūpiyaṃ ;

Paccuppannena yāpenti , tena me samaṇā piyā .

285.

‘‘ NānākulāM0.412 pabbajitā , nānājanapadehi ca ;

Aññamaññaṃ piyāyanti [ pihayanti ( ka .)], tena me samaṇā piyā ’’.

286.

‘‘ Atthāya vata no bhoti , kule jātāsi rohinī ;

Saddhā buddhe ca dhamme ca , saṅghe ca tibbagāravā .

287.

‘‘ Tuvaṃ hetaṃ pajānāsi , puññakkhettaṃ anuttaraṃ ;

Amhampi ete samaṇā , paṭigaṇhanti dakkhiṇaṃ ’’.

288.

‘‘ Patiṭṭhito hettha yañño , vipulo no bhavissati ;

Sace bhāyasi dukkhassa , sace te dukkhamappiyaṃ .

289.

‘‘ Upehi saraṇaṃ buddhaṃ , dhammaṃ saṅghañca tādinaṃ ;

Samādiyāhi sīlāni , taṃ te atthāya hehiti ’’.

290.

‘‘ UpemiT0.481 saraṇaṃ buddhaṃ , dhammaṃ saṅghañca tādinaṃ ;

Samādiyāmi sīlāni , taṃ me atthāya hehiti .

291.

‘‘ Brahmabandhu pure āsiṃ , so idānimhi brāhmaṇo ;

Tevijjo sottiyo camhi , vedagū camhi nhātako ’’.

… Rohinī therī ….

3. Cāpātherīgāthā

292.

‘‘ Laṭṭhihattho pure āsi , so dāni migaluddako ;

Āsāya palipā ghorā , nāsakkhi pārametave .

293.

‘‘ Sumattaṃ maṃ maññamānā , cāpā puttamatosayi ;

Cāpāya bandhanaṃ chetvā , pabbajissaṃ punopahaṃ .

294.

‘‘ MāV0.336 me kujjhi mahāvīra , mā me kujjhi mahāmuni ;

Na hi kodhaparetassa , suddhi atthi kuto tapo .

295.

‘‘ PakkamissañcaP0.152 nāḷāto , kodha nāḷāya vacchati ;

Bandhantī itthirūpena , samaṇe dhammajīvino ’’[ dhammajīvine ( ka .)].

296.

‘‘ Ehi kāḷa nivattassu , bhuñja kāme yathā pure ;

Ahañca te vasīkatā , ye ca me santi ñātakā ’’.

297.

‘‘ EttoM0.413 cāpe catubbhāgaṃ , yathā bhāsasi tvañca me ;

Tayi rattassa posassa , uḷāraṃ vata taṃ siyā ’’.

298.

‘‘ Kāḷaṅginiṃva takkāriṃ , pupphitaṃ girimuddhani ;

Phullaṃ dālimalaṭṭhiṃva , antodīpeva pāṭaliṃ .

299.

‘‘ Haricandanalittaṅgiṃ , kāsikuttamadhāriniṃ ;

TaṃT0.482 maṃ rūpavatiṃ santiṃ , kassa ohāya gacchasi ’’.

300.

‘‘ Sākuntikova sakuṇiṃ [ sakuṇaṃ ( syā .)], yathā bandhitumicchati ;

Āharimena rūpena , na maṃ tvaṃ bādhayissasi ’’.

301.

‘‘ Imañca me puttaphalaṃ , kāḷa uppāditaṃ tayā ;

Taṃ maṃ puttavatiṃ santiṃ , kassa ohāya gacchasi ’’.

302.

‘‘ Jahanti putte sappaññā , tato ñātī tato dhanaṃ ;

Pabbajanti mahāvīrā , nāgo chetvāva bandhanaṃ ’’.

303.

‘‘ Idāni te imaṃ puttaṃ , daṇḍena churikāya vā ;

Bhūmiyaṃ vā nisumbhissaṃ [ nisumbheyyaṃ ( sī .)], puttasokā na gacchasi ’’.

304.

‘‘ Sace puttaṃ siṅgālānaṃ , kukkurānaṃ padāhisi ;

Na maṃ puttakatte jammi , punarāvattayissasi ’’.

305.

‘‘ Handa kho dāni bhaddante , kuhiṃ kāḷa gamissasi ;

KatamaṃP0.153 gāmanigamaṃ , nagaraṃ rājadhāniyo ’’.

306.

‘‘ Ahumha pubbe gaṇino , assamaṇā samaṇamānino ;

Gāmena gāmaṃ vicarimha , nagare rājadhāniyo .

307.

‘‘ Eso hi bhagavā buddho , nadiṃ nerañjaraṃ pati ;

Sabbadukkhappahānāya , dhammaṃ deseti pāṇinaṃ ;

Tassāhaṃ santikaṃ gacchaṃ , so me satthā bhavissati ’’.

308.

‘‘ VandanaṃV0.337 dāni vajjāsi , lokanāthaṃ anuttaraṃ ;

Padakkhiṇañca katvāna , ādiseyyāsi dakkhiṇaṃ ’’.

309.

‘‘ Etaṃ kho labbhamamhehi , yathā bhāsasi tvañca me ;

Vandanaṃ dāni te vajjaṃ , lokanāthaṃ anuttaraṃ ;

PadakkhiṇañcaT0.483 katvāna , ādisissāmi dakkhiṇaṃ ’’.

310.

TatoM0.414 ca kāḷo pakkāmi , nadiṃ nerañjaraṃ pati ;

So addasāsi sambuddhaṃ , desentaṃ amataṃ padaṃ .

311.

Dukkhaṃ dukkhasamuppādaṃ , dukkhassa ca atikkamaṃ ;

Ariyaṃ caṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ , dukkhūpasamagāminaṃ .

312.

Tassa pādāni vanditvā , katvāna naṃ [ katvānahaṃ ( sī .)] padakkhiṇaṃ ;

Cāpāya ādisitvāna , pabbajiṃ anagāriyaṃ ;

Tisso vijjā anuppattā , kataṃ buddhassa sāsanaṃ .

… Cāpā therī ….

4. Sundarītherīgāthā

313.

‘‘ Petāni bhoti puttāni , khādamānā tuvaṃ pure ;

Tuvaṃ divā ca ratto ca , atīva paritappasi .

314.

‘‘ Sājja sabbāni khāditvā , sataputtāni [ satta puttāni ( syā .)] brāhmaṇī ;

Vāseṭṭhi kena vaṇṇena , na bāḷhaṃ paritappasi ’’.

315.

‘‘ Bahūni puttasatāni , ñātisaṅghasatāni ca ;

Khāditāni atītaṃse , mama tuyhañca brāhmaṇa .

316.

‘‘ Sāhaṃ nissaraṇaṃ ñatvā , jātiyā maraṇassa ca ;

NaT0.484 socāmi na rodāmi , na cāpi paritappayiṃ ’’.

317.

‘‘ AbbhutaṃP0.154 vata vāseṭṭhi , vācaṃ bhāsasi edisiṃ ;

Kassa tvaṃ dhammamaññāya , giraṃ [ thiraṃ ( sī .)] bhāsasi edisiṃ ’’.

318.

‘‘ Esa brāhmaṇa sambuddho , nagaraṃ mithilaṃ pati ;

Sabbadukkhappahānāya , dhammaṃ desesi pāṇinaṃ .

319.

‘‘ Tassa brahme [ brāhmaṇa ( sī . syā .)] arahato , dhammaṃ sutvā nirūpadhiṃ ;

Tattha viññātasaddhammā , puttasokaṃ byapānudiṃ ’’.

320.

‘‘ SoV0.338 ahampi gamissāmi , nagaraṃ mithilaṃ pati ;

Appeva maṃ so bhagavā , sabbadukkhā pamocaye ’’.

321.

AddasaM0.415 brāhmaṇo buddhaṃ , vippamuttaṃ nirūpadhiṃ ;

Svassa dhammamadesesi , muni dukkhassa pāragū .

322.

Dukkhaṃ dukkhasamuppādaṃ , dukkhassa ca atikkamaṃ ;

Ariyaṃ caṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ , dukkhūpasamagāminaṃ .

323.

Tattha viññātasaddhammo , pabbajjaṃ samarocayi ;

Sujāto tīhi rattīhi , tisso vijjā aphassayi .

324.

‘‘ Ehi sārathi gacchāhi , rathaṃ niyyādayāhimaṃ ;

Ārogyaṃ brāhmaṇiṃ vajja [ vajjā ( sī .)],‘ pabbaji [ pabbajito ( sī .)] dāni brāhmaṇo ;

Sujāto tīhi rattīhi , tisso vijjā aphassayi ’’’.

325.

Tato ca rathamādāya , sahassañcāpi sārathi ;

ĀrogyaṃT0.485 brāhmaṇivoca ,‘‘ pabbaji dāni brāhmaṇo ;

Sujāto tīhi rattīhi , tisso vijjā aphassayi ’’.

326.

‘‘ Etañcāhaṃ assarathaṃ , sahassañcāpi sārathi ;

Tevijjaṃ brāhmaṇaṃ sutvā [ ñatvā ( sī .)], puṇṇapattaṃ dadāmi te ’’.

327.

‘‘ Tuyheva hotvassaratho , sahassañcāpi brāhmaṇi ;

Ahampi pabbajissāmi , varapaññassa santike ’’.

328.

‘‘ HatthīP0.155 gavassaṃ maṇikuṇḍalañca , phītañcimaṃ gahavibhavaṃ pahāya ;

Pitā pabbajito tuyhaṃ , bhuñja bhogāni sundari ;

Tuvaṃ dāyādikā kule ’’.

329.

‘‘ Hatthī gavassaṃ maṇikuṇḍalañca , rammaṃ cimaṃ gahavibhavaṃ pahāya ;

Pitā pabbajito mayhaṃ , puttasokena aṭṭito ;

Ahampi pabbajissāmi , bhātusokena aṭṭitā ’’.

330.

‘‘ So te ijjhatu saṅkappo , yaṃ tvaṃ patthesi sundarī ;

Uttiṭṭhapiṇḍo uñcho ca , paṃsukūlañca cīvaraṃ ;

Etāni abhisambhontī , paraloke anāsavā ’’.

331.

‘‘ SikkhamānāyaM0.416 me ayye , dibbacakkhu visodhitaṃ ;

Pubbenivāsaṃ jānāmi , yattha me vusitaṃ pure .

332.

‘‘ TuvaṃT0.486V0.339 nissāya kalyāṇī , therī saṅghassa sobhane ;

Tisso vijjā anuppattā , kataṃ buddhassa sāsanaṃ .

333.

‘‘ Anujānāhi me ayye , icche sāvatthi gantave ;

Sīhanādaṃ nadissāmi , buddhaseṭṭhassa santike ’’.

334.

‘‘ Passa sundari satthāraṃ , hemavaṇṇaṃ harittacaṃ ;

Adantānaṃ dametāraṃ , sambuddhamakutobhayaṃ ’’.

335.

‘‘ Passa sundarimāyantiṃ , vippamuttaṃ nirūpadhiṃ ;

Vītarāgaṃ visaṃyuttaṃ , katakiccamanāsavaṃ .

336.

‘‘ Bārāṇasīto nikkhamma , tava santikamāgatā ;

Sāvikā te mahāvīra , pāde vandati sundarī ’’.

337.

‘‘ Tuvaṃ buddho tuvaṃ satthā , tuyhaṃ dhītāmhi brāhmaṇa ;

Orasā mukhato jātā , katakiccā anāsavā ’’.

338.

‘‘ TassāP0.156 te svāgataṃ bhadde , tato [ atho ( ka .)] te adurāgataṃ ;

Evañhi dantā āyanti , satthu pādāni vandikā ;

Vītarāgā visaṃyuttā , katakiccā anāsavā ’’.

… Sundarī therī ….

5. Subhākammāradhītutherīgāthā

339.

‘‘ Daharāhaṃ suddhavasanā , yaṃ pure dhammamassuṇiṃ ;

Tassā me appamattāya , saccābhisamayo ahu .

340.

‘‘ Tatohaṃ sabbakāmesu , bhusaṃ aratimajjhagaṃ ;

Sakkāyasmiṃ bhayaṃ disvā , nekkhammameva [ nekkhammaññeva ( sī .), nekkhammasseva ( syā .)] pīhaye .

341.

‘‘ HitvānahaṃT0.487 ñātigaṇaṃ , dāsakammakarāni ca ;

Gāmakhettāni phītāni , ramaṇīye pamodite .

342.

‘‘ PahāyahaṃM0.417 pabbajitā , sāpateyyamanappakaṃ ;

Evaṃ saddhāya nikkhamma , saddhamme suppavedite .

343.

‘‘ Netaṃ [ na metaṃ ( sī . syā .)] assa patirūpaṃ , ākiñcaññañhi patthaye ;

Yo [ yā ( syā .)] jātarūpaṃ rajataṃ , chaḍḍetvā [ thapetvā ( ka .)] punarāgame [ punarāgahe ( ka .)].

344.

‘‘ RajataṃV0.340 jātarūpaṃ vā , na bodhāya na santiyā ;

Netaṃ samaṇasāruppaṃ , na etaṃ ariyaddhanaṃ .

345.

‘‘ Lobhanaṃ madanañcetaṃ , mohanaṃ rajavaḍḍhanaṃ ;

Sāsaṅkaṃ bahuāyāsaṃ , natthi cettha dhuvaṃ ṭhiti .

346.

‘‘ Ettha rattā pamattā ca , saṅkiliṭṭhamanā narā ;

Aññamaññena byāruddhā , puthu kubbanti medhagaṃ .

347.

‘‘ Vadho bandho parikleso , jāni sokapariddavo ;

Kāmesu adhipannānaṃ , dissate byasanaṃ bahuṃ .

348.

‘‘ Taṃ maṃ ñātī amittāva , kiṃ vo kāmesu yuñjatha ;

Jānātha maṃ pabbajitaṃ , kāmesu bhayadassiniṃ .

349.

‘‘ NaP0.157 hiraññasuvaṇṇena , parikkhīyanti āsavā ;

Amittā vadhakā kāmā , sapattā sallabandhanā .

350.

‘‘ TaṃT0.488 maṃ ñātī amittāva , kiṃ vo kāmesu yuñjatha ;

Jānātha maṃ pabbajitaṃ , muṇḍaṃ saṅghāṭipārutaṃ .

351.

‘‘ Uttiṭṭhapiṇḍo uñcho ca , paṃsukūlañca cīvaraṃ ;

Etaṃ kho mama sāruppaṃ , anagārūpanissayo .

352.

‘‘ Vantā mahesīhi kāmā , ye dibbā ye ca mānusā ;

Khemaṭṭhāne vimuttā te , pattā te acalaṃ sukhaṃ .

353.

‘‘ Māhaṃ kāmehi saṅgacchiṃ , yesu tāṇaṃ na vijjati ;

Amittā vadhakā kāmā , aggikkhandhūpamā dukhā .

354.

‘‘ ParipanthoM0.418 esa bhayo , savighāto sakaṇṭako ;

Gedho suvisamo ceso [ lepo ( sī .)], mahanto mohanāmukho .

355.

‘‘ Upasaggo bhīmarūpo , kāmā sappasirūpamā ;

Ye bālā abhinandanti , andhabhūtā puthujjanā .

356.

‘‘ Kāmapaṅkena sattā hi , bahū loke aviddasū ;

Pariyantaṃ na jānanti , jātiyā maraṇassa ca .

357.

‘‘ Duggatigamanaṃ maggaṃ , manussā kāmahetukaṃ ;

Bahuṃ ve paṭipajjanti , attano rogamāvahaṃ .

358.

‘‘ EvaṃV0.341 amittajananā , tāpanā saṃkilesikā ;

Lokāmisā bandhanīyā , kāmā maraṇabandhanā [ caraṇabandhanā ( sī .)].

359.

‘‘ UmmādanāT0.489 ullapanā , kāmā cittappamaddino ;

Sattānaṃ saṅkilesāya , khippaṃ [ khipaṃ ( sī .)] mārena oḍḍitaṃ .

360.

‘‘ Anantādīnavā kāmā , bahudukkhā mahāvisā ;

AppassādāP0.158 raṇakarā , sukkapakkhavisosanā [ visosakā ( sī .)].

361.

‘‘ Sāhaṃ etādisaṃ katvā , byasanaṃ kāmahetukaṃ ;

Na taṃ paccāgamissāmi , nibbānābhiratā sadā .

362.

‘‘ Raṇaṃ karitvā [ taritvā ( sī .)] kāmānaṃ , sītibhāvābhikaṅkhinī ;

Appamattā vihassāmi , sabbasaṃyojanakkhaye .

363.

‘‘ Asokaṃ virajaṃ khemaṃ , ariyaṭṭhaṅgikaṃ ujuṃ ;

Taṃ maggaṃ anugacchāmi , yena tiṇṇā mahesino ’’.

364.

Imaṃ passatha dhammaṭṭhaṃ , subhaṃ kammāradhītaraṃ ;

Anejaṃ upasampajja , rukkhamūlamhi jhāyati .

365.

Ajjaṭṭhamī pabbajitā , saddhā saddhammasobhanā ;

Vinītuppalavaṇṇāya , tevijjā maccuhāyinī .

366.

SāyaṃM0.419 bhujissā anaṇā , bhikkhunī bhāvitindriyā ;

Sabbayogavisaṃyuttā , katakiccā anāsavā .

367.

Taṃ sakko devasaṅghena , upasaṅkamma iddhiyā ;

Namassati bhūtapati , subhaṃ kammāradhītaranti .

… Subhā kammāradhītā therī ….

Vīsatinipāto niṭṭhito .

Issues

選擇版本

Therīgāthāpāḷi

Therīgāthāpāḷi