Apalokanakammakathā
495-496.
Idāni tesaṃ kammānaṃ pabhedadassanatthaṃ ‘‘ apalokanakammaṃ kati ṭhānāni gacchatī ’’ tiādimāha .
Tattha ‘‘ apalokanakammaṃ pañca ṭhānāni gacchati – osāraṇaṃ , nissāraṇaṃ , bhaṇḍukammaṃ , brahmadaṇḍaṃ , kammalakkhaṇaññeva pañcaman ’’ ti ettha ‘‘ osāraṇaṃ nissāraṇan ’’ ti padasiliṭṭhatāyetaṃ vuttaṃ .
Paṭhamaṃ pana nissāraṇā hoti , pacchā osāraṇā .
Tattha yā kaṇṭakasāmaṇerassa daṇḍakammanāsanā , sā ‘‘ nissāraṇā ’’ ti veditabbā .
Tasmā etarahi sacepi sāmaṇero buddhassa vā dhammassa vā saṅghassa vā avaṇṇaṃ bhaṇati ,‘‘ akappiyaṃ kappiyan ’’ ti dīpeti , micchādiṭṭhiko hoti antaggāhikāya diṭṭhiyā samannāgato , so yāvatatiyaṃ nivāretvā taṃ laddhiṃ nissajjāpetabbo .
No ce vissajjeti , saṅghaṃ sannipātetvā ‘‘ vissajjehī ’’ ti vattabbo .
No ce vissajjeti , byattena bhikkhunā apalokanakammaṃ katvā nissāretabbo .
Evañca pana kammaṃ kātabbaṃ –
‘‘ Saṅghaṃ , bhante , pucchāmi –
‘ ayaṃ itthannāmo sāmaṇero buddhassa dhammassa saṅghassa avaṇṇavādī micchādiṭṭhiko , yaṃ aññe sāmaṇerā labhanti , dirattatirattaṃ bhikkhūhi saddhiṃ sahaseyyaṃ , tassa alābhāya nissāraṇā ruccati saṅghassā ’ ti .
Dutiyampi … tatiyampi , bhante , saṅghaṃ pucchāmi –
‘ ayaṃ itthannāmo sāmaṇero buddhassa … pe … ruccati saṅghassā ’ ti cara pire vinassā ’’ ti .
So aparena samayena ‘‘ ahaṃ , bhante , bālatāya aññāṇatāya alakkhikatāya
P7.1403 evaṃ akāsiṃ , svāhaṃ saṅghaṃ khamāpemī ’’ ti khamāpento yāvatatiyaṃ yācāpetvā apalokanakammeneva osāretabboV0.254 .Evaṃ pana osāretabbo , saṅghamajjhe byattena bhikkhunā saṅghassa anumatiyā sāvetabbaṃ –
‘‘ Saṅghaṃ , bhante , pucchāmi – ayaṃ itthannāmo sāmaṇero buddhassa dhammassa saṅghassa avaṇṇavādī micchādiṭṭhiko , yaṃ aññe sāmaṇerā labhanti , bhikkhūhi saddhiṃ dirattatirattaṃ sahaseyyaṃ , tassa
M0.251 alābhāya nissārito , svāyaṃ idāni sorato nivātavutti lajjidhammaṃ okkanto hirottappe patiṭṭhito katadaṇḍakammo accayaṃ deseti , imassa sāmaṇerassa yathā pure kāyasambhogasāmaggidānaṃ ruccati saṅghassā ’’ ti .Evaṃ tikkhattuṃ vattabbaṃ .
Evaṃ apalokanakammaṃ osāraṇañca nissāraṇañca gacchati .
Bhaṇḍukammaṃ mahākhandhakavaṇṇanāyaṃ vuttameva .
Brahmadaṇḍo pañcasatikakkhandhake vuttoyeva .
Na kevalaṃ panesa channasseva paññatto , yo aññopi bhikkhu mukharo hoti , bhikkhū duruttavacanehi ghaṭṭento khuṃsento vambhento viharati , tassapi dātabbo .
Evañca pana dātabbo , saṅghamajjhe byattena bhikkhunā saṅghassa anumatiyā sāvetabbaṃ –
‘‘ Bhante , itthannāmo bhikkhu mukharo , bhikkhū duruttavacanehi ghaṭṭento viharati .
So bhikkhu yaṃ iccheyya , taṃ vadeyya .
Bhikkhūhi itthannāmo bhikkhu neva vattabbo , na ovaditabbo , na anusāsitabbo .
Saṅghaṃ , bhante , pucchāmi –
‘ itthannāmassa bhikkhuno brahmadaṇḍassa dānaṃ , ruccati saṅghassā ’ ti .
Dutiyampi pucchāmi , tatiyampi pucchāmi –
‘ itthannāmassa , bhante , bhikkhuno brahmadaṇḍassa dānaṃ , ruccati saṅghassā ’’’ ti .
Tassa aparena samayena sammā vattitvā khamāpentassa brahmadaṇḍo paṭippassambhetabbo .
Evañca pana paṭippassambhetabbo , byattena bhikkhunā saṅghamajjhe sāvetabbaṃ –
‘‘ Bhante , bhikkhusaṅgho asukassa bhikkhuno brahmadaṇḍaṃ adāsi , so bhikkhu sorato nivātavutti lajjidhammaṃ okkanto hirottappe patiṭṭhito , paṭisaṅkhā āyatiṃ saṃvare tiṭṭhati , saṅghaṃ , bhante , pucchāmi , tassa bhikkhuno brahmadaṇḍassa paṭippassaddhi , ruccati saṅghassā ’’ ti .
Evaṃ
V0.255 yāvatatiyaṃ vatvā apalokanakammenevaP7.1404 brahmadaṇḍo paṭippassambhetabboti .Kammalakkhaṇaññeva pañcaman ti yaṃ taṃ bhagavatā bhikkhunikkhandhake ‘‘ tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū bhikkhuniyo kaddamodakena osiñcanti ,‘ appeva nāma amhesu sārajjeyyun ’ ti , kāyaṃ vivaritvā bhikkhunīnaṃ dassenti
M0.252 , ūruṃ vivaritvā bhikkhunīnaṃ dassenti , aṅgajātaṃ vivaritvā bhikkhunīnaṃ dassenti , bhikkhuniyo obhāsenti , bhikkhunīhi saddhiṃ sampayojenti ,‘ appeva nāma amhesu sārajjeyyun ’ ti .Imesu vatthūsu tesaṃ bhikkhūnaṃ dukkaṭaṃ paññapetvā ‘ anujānāmi bhikkhave tassa bhikkhuno daṇḍakammaṃ kātun ’ ti .
Atha kho bhikkhunīnaṃ etadahosi –
‘ kiṃ nu kho daṇḍakammaṃ kātabban ’ ti .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ –
‘ avandiyo so bhikkhave bhikkhu bhikkhunisaṅghena kātabbo ’’’ ti evaṃ avandiyakammaṃ anuññātaṃ , taṃ kammalakkhaṇaññeva pañcamaṃ imassa apalokanakammassa ṭhānaṃ hoti .
Tassa hi kammaññeva lakkhaṇaṃ , na osāraṇādīni ;
tasmā ‘‘ kammalakkhaṇan ’’ ti vuccati .
Tassa karaṇaṃ tattheva vuttaṃ .
Apica naṃ paṭippassaddhiyā saddhiṃ vitthārato dassetuṃ idhāpi vadāma , bhikkhunupassaye sannipatitassa bhikkhunisaṅghassa anumatiyā byattāya bhikkhuniyā sāvetabbaṃ –
‘‘ Ayye asuko nāma ayyo bhikkhunīnaṃ apāsādikaṃ dasseti , etassa ayyassa avandiyakaraṇaṃ ruccatīti bhikkhunisaṅghaṃ pucchāmi , dutiyampi … tatiyampi bhikkhunisaṅghaṃ pucchāmī ’’ ti .
Evaṃ tikkhattuṃ sāvetvā apalokanakammena avandiyakammaṃ kātabbaṃ .
Tato paṭṭhāya so bhikkhu bhikkhunīhi na vanditabbo .
Sace avandiyamāno hirottappaṃ paccupaṭṭhapetvā sammā vattati , tena bhikkhuniyo khamāpetabbā .
Khamāpentena bhikkhunupassayaṃ agantvā vihāreyeva saṅghaṃ vā gaṇaṃ vā ekaṃ bhikkhuṃ vā upasaṅkamitvā ukkuṭikaṃ nisīditvā añjaliṃ paggahetvā ‘‘ ahaṃ bhante paṭisaṅkhā āyatiṃ saṃvare tiṭṭhāmi , na puna apāsādikaṃ dassessāmi , bhikkhunisaṅgho mayhaṃ khamatū ’’ ti khamāpetabbaṃ .
Tena saṅghena
P7.1405 vā gaṇena vā ekaṃ bhikkhuṃ pesetvā ekabhikkhunā vā sayameva gantvā bhikkhuniyo vattabbā –‘‘ ayaṃ bhikkhu paṭisaṅkhā
V0.256 āyatiṃ saṃvare ṭhito , iminā accayaṃ desetvā bhikkhunisaṅgho khamāpito , bhikkhunisaṅgho imaṃ vandiyaṃ karotū ’’ ti .So vandiyo kātabbo .
Evañca pana kātabbo , bhikkhunupassaye sannipatitassa bhikkhunisaṅghassa anumatiyā byattāya bhikkhuniyā sāvetabbaṃ –
‘‘ Ayaṃ ayye asuko nāma ayyo bhikkhunīnaṃ apāsādikaṃ dassetīti bhikkhunisaṅghena avandiyo kato , so lajjidhammaṃ okkamitvā paṭisaṅkhā āyatiṃ saṃvare ṭhito accayaṃ desetvā bhikkhunisaṅghaṃ
M0.253 khamāpesi , tassa ayyassa vandiyakaraṇaṃ ruccatīti bhikkhunisaṅghaṃ pucchāmī ’’ ti –Tikkhattuṃ vattabbaṃ evaṃ apalokanakammeneva vandiyo kātabbo .
Ayaṃ panettha pāḷimuttakopi kammalakkhaṇavinicchayo .
Idañhi kammalakkhaṇaṃ nāma bhikkhunisaṅghamūlakaṃ paññattaṃ , bhikkhusaṅghassāpi panetaṃ labbhatiyeva .
Yañhi bhikkhusaṅgho salākaggayāgaggabhattaggauposathaggesu apalokanakammaṃ karoti , etampi kammalakkhaṇameva .
Acchinnacīvarajiṇṇacīvaranaṭṭhacīvarānañhi saṅghaṃ sannipātetvā byattena bhikkhunā yāvatatiyaṃ sāvetvā apalokanakammaṃ katvā cīvaraṃ dātuṃ vaṭṭati .
Appamattakavissajjakena pana cīvaraṃ karontassa senāsanakkhandhakavaṇṇanāyaṃ vuttappabhedāni sūciādīni anapaloketvāpi dātabbāni .
Tesaṃ dāne soyeva issaro , tato atirekaṃ dentena apaloketvā dātabbaṃ .
Tato hi atirekadāne saṅgho sāmī .
Gilānabhesajjampi tattha vuttappakāraṃ sayameva dātabbaṃ .
Atirekaṃ icchantassa apaloketvā dātabbaṃ .
Yopi ca dubbalo vā chinniriyāpatho vā pacchinnabhikkhācārapatho vā mahāgilāno , tassa mahāvāsesu tatruppādato devasikaṃ nāḷi vā upaḍḍhanāḷi vā ekadivasaṃyeva vā pañca vā dasa vā taṇḍulanāḷiyo dentena apalokanakammaṃ katvāva dātabbā .
Pesalassa bhikkhuno tatruppādato iṇapalibodhampi bahussutassa saṅghabhāranitthārakassa bhikkhuno anuṭṭhāpanīyasenāsanampi saṅghakiccaṃ karontānaṃ kappiyakārakādīnaṃ bhattavetanampi apalokanakammena
P7.1406 dātuṃ vaṭṭati .Catupaccayavasena dinnatatruppādato saṅghikaṃ āvāsaṃ jaggāpetuṃ vaṭṭati .
‘‘ Ayaṃ bhikkhu issaravatāya vicāretī ’’ ti kathāpacchindanatthaṃ pana salākaggādīsu vā antarasannipāte vā saṅghaṃ pucchitvāva
V0.257 jaggāpetabbo .Cīvarapiṇḍapātatthāya odissadinnatatruppādatopi apaloketvā āvāso jaggāpetabbo .
Anapaloketvāpi vaṭṭati .
‘‘ Sūro vatāyaṃ bhikkhu cīvarapiṇḍapātatthāya dinnato āvāsaṃ jaggāpetī ’’ ti evaṃ uppannakathāpacchedanatthaṃ pana apalokanakammameva katvā jaggāpetabbo .
Cetiye
M0.254 chattaṃ vā vedikaṃ vā bodhigharaṃ vā āsanagharaṃ vā akataṃ vā karontena jiṇṇaṃ vā paṭisaṅkharontena sudhākammaṃ vā karontena manusse samādapetvā kātuṃ vaṭṭati .Sace kārako natthi , cetiyassa upanikkhepato kāretabbaṃ .
Upanikkhepepi asati apalokanakammaṃ katvā tatruppādato kāretabbaṃ , saṅghikenapi .
Saṅghikena hi apaloketvā cetiyakiccaṃ kātuṃ vaṭṭati .
Cetiyassa santakena apaloketvāpi saṅghikakiccaṃ kātuṃ na vaṭṭati .
Tāvakālikaṃ pana gahetvā pākatikaṃ kātuṃ vaṭṭati .
Cetiye sudhākammādīni karontehi pana bhikkhācārato vā saṅghato vā yāpanamattaṃ alabhantehi cetiyasantakato yāpanamattaṃ gahetvā paribhuñjantehi vattaṃ kātuṃ vaṭṭati ,‘‘ vattaṃ karomā ’’ ti macchamaṃsādīhi saṅghabhattaṃ kātuṃ na vaṭṭati .
Ye vihāre ropitā phalarukkhā saṅghena pariggahitā honti , jagganakammaṃ labhanti , yesaṃ phalāni ghaṇṭiṃ paharitvā bhājetvā paribhuñjanti , tesu apalokanakammaṃ na kātabbaṃ .
Ye pana apariggahitā , tesu apalokanakammaṃ kātabbaṃ .
Taṃ pana salākaggayāgaggabhattaggaantarasannipātesupi kātuṃ vaṭṭati , uposathagge pana vaṭṭatiyeva .
Tattha hi anāgatānampi chandapārisuddhi āhariyati , tasmā taṃ suvisodhitaṃ hoti .
Evañca pana kātabbaṃ , byattena bhikkhunā bhikkhusaṅghassa anumatiyā sāvetabbaṃ –
‘‘ Bhante , yaṃ imasmiṃ vihāre antosīmāya saṅghasantakaṃ mūlatacapattaaṅkurapupphaphalakhādanīyādi atthi , taṃ sabbaṃ āgatāgatānaṃ bhikkhūnaṃ yathāsukhaṃ paribhuñjituṃ ruccatīti
P7.1407 saṅghaṃ pucchāmī ’’ ti tikkhattuṃ pucchitabbaṃ .Catūhi pañcahi bhikkhūhi kataṃ sukatameva .
Yasmiṃ vihāre dve tayo janā vasanti , tehi
V0.258 nisīditvā katampi saṅghena katasadisameva .Yasmiṃ pana vihāre eko bhikkhu hoti , tena bhikkhunā uposathadivase pubbakaraṇapubbakiccaṃ katvā nisinnena katampi katikavattaṃ saṅghena katasadisameva hoti .
Karontena
M0.255 pana phalavārena kātumpi cattāro māse cha māse ekasaṃvaccharanti evaṃ paricchinditvāpi aparicchinditvāpi kātuṃ vaṭṭati .Paricchinne yathāparicchedaṃ paribhuñjitvā puna kātabbaṃ .
Aparicchinne yāva rukkhā dharanti tāva vaṭṭatiyeva .
Yepi tesaṃ rukkhānaṃ bījehi aññe rukkhā ropitā honti , tesampi sā eva katikā .
Sace pana aññasmiṃ vihāre ropitā honti , tesaṃ yattha ropitā , tasmiṃyeva vihāre saṅgho sāmī .
Yepi aññato bījāni āharitvā purimavihāre pacchā ropitā , tesu aññā katikā kātabbā .
Katikāya katāya puggalikaṭṭhāne tiṭṭhanti , yathāsukhaṃ phalādīni paribhuñjituṃ vaṭṭati .
Sace panettha taṃ taṃ okāsaṃ parikkhipitvā pariveṇāni katvā jagganti , tesaṃ bhikkhūnaṃ puggalikaṭṭhāne tiṭṭhanti .
Aññe paribhuñjituṃ na labhanti , tehi pana saṅghassa dasabhāgaṃ datvā paribhuñjitabbāni .
Yopi majjhevihāre rukkhaṃ sākhāhi parivāretvā rakkhati , tassāpi eseva nayo .
Porāṇavihāraṃ gatassa sambhāvanīyabhikkhuno ‘‘ thero āgato ’’ ti phalāphalaṃ āharanti , sace tattha mūle sabbapariyattidharo bahussutabhikkhu vihāsi ,‘‘ addhā ettha dīghā katikā katā bhavissatī ’’ ti nikkukkuccena paribhuñjitabbaṃ .
Vihāre phalāphalaṃ piṇḍapātikānampi vaṭṭati , dhutaṅgaṃ na kopeti .
Sāmaṇerā attano ācariyupajjhāyānaṃ bahūni phalāni denti , aññe bhikkhū alabhantā khiyyanti , khiyyanamattameva cetaṃ hoti .
Sace pana dubbhikkhaṃ hoti , ekaṃ panasarukkhaṃ nissāya saṭṭhipi janā jīvanti , tādise kāle sabbesaṃ saṅgahakaraṇatthāya bhājetvā khāditabbaṃ , ayaṃ sāmīci .
Yāva pana katikavattaṃ na paṭippassambhati , tāva tehi khāyitaṃ sukhāyitameva .
Kadā pana katikavattaṃ paṭippassambhati ?
Yadā samaggo saṅgho sannipatitvā ‘‘ ito paṭṭhāya bhājetvā khādantū ’’ ti sāveti .
Ekabhikkhuke pana
P7.1408 vihāre ekena sāvitepi purimakatikā paṭippassambhatiyeva .Sace
V0.259 paṭippassaddhāya katikāya sāmaṇerā neva rukkhato pātenti , na bhūmito gahetvā bhikkhūnaṃ denti , patitaphalāni pādehi paharantā vicaranti , tesaṃ dasabhāgato paṭṭhāya yāva upaḍḍhaphalabhāgena phātikammaṃ kātabbaṃ .Addhā phātikammalobhena āharitvā
M0.256 dassanti .Puna subhikkhe jāte kappiyakārakesu āgantvā sākhāparivārādīni katvā rukkhe rakkhantesu sāmaṇerānaṃ phātikammaṃ na dātabbaṃ , bhājetvā paribhuñjitabbaṃ .
‘‘ Vihāre phalāphalaṃ atthī ’’ ti sāmantagāmehi manussā gilānānaṃ vā gabbhinīnaṃ vā atthāya āgantvā ‘‘ ekaṃ nāḷikeraṃ detha , ambaṃ detha , labujaṃ dethā ’’ ti yācanti , dātabbaṃ na dātabbanti ?
Dātabbaṃ .
Adīyamāne hi te domanassikā honti , dentena pana saṅghaṃ sannipātetvā yāvatatiyaṃ sāvetvā apalokanakammaṃ katvāva dātabbaṃ , katikavattaṃ vā katvā ṭhapetabbaṃ , evañca pana kātabbaṃ , byattena bhikkhunā saṅghassa anumatiyā sāvetabbaṃ –
‘‘ Sāmantagāmehi manussā āgantvā gilānādīnaṃ atthāya phalāphalaṃ yācanti , dve nāḷikerāni , dve tālaphalāni , dve panasāni , pañca ambāni , pañca kadaliphalāni gaṇhantānaṃ anivāraṇaṃ , asukarukkhato ca asukarukkhato ca phalaṃ gaṇhantānaṃ anivāraṇaṃ ruccati bhikkhusaṅghassā ’’ ti tikkhattuṃ vattabbaṃ .
Tato paṭṭhāya gilānādīnaṃ nāmaṃ gahetvā yācantā ‘‘ gaṇhathā ’’ ti na vattabbā , vattaṃ pana ācikkhitabbaṃ –
‘‘ nāḷikerādīni iminā nāma paricchedena gaṇhantānaṃ asukarukkhato ca asukarukkhato ca phalaṃ gaṇhantānaṃ anivāraṇaṃ katan ’’ ti .
Anuvicaritvā pana ‘‘ ayaṃ madhuraphalo ambo , ito gaṇhathā ’’ tipi na vattabbā .
Phalabhājanakāle pana āgatānaṃ sammatena upaḍḍhabhāgo dātabbo , asammatena apaloketvā dātabbaṃ .
Khīṇaparibbayo vā maggagamiyasatthavāho vā añño vā issaro āgantvā yācati , apaloketvāva dātabbaṃ .
Balakkārena gahetvā khādanto na vāretabbo .
Kuddho hi so rukkhepi chindeyya , aññampi anatthaṃ kareyya .
Puggalikapariveṇaṃ āgantvā gilānassa gāmena yācanto ‘‘ amhehi chāyādīnaṃ atthāya ropitaṃ , sace atthi , tumhe jānāthā ’’ ti vattabbo .
Yadi
P7.1409 pana phalabharitāvaV0.260 rukkhā honti , kaṇṭake bandhitvā phalavārena khādanti , apaccāsīsantena hutvā dātabbaṃ .Balakkārena gaṇhanto na vāretabbo , pubbe vuttamevettha kāraṇaṃ .
Saṅghassa
M0.257 phalārāmo hoti , paṭijagganaṃ na labhati , sace taṃ koci vattasīsena jaggati , saṅghasseva hoti .Athāpi kassaci paṭibalassa bhikkhuno ‘‘ imaṃ sappurisa jaggitvā dehī ’’ ti saṅgho bhāraṃ karoti , so ce vattasīsena jaggati , evampi saṅghasseva hoti .
Phātikammaṃ paccāsīsantassa pana tatiyabhāgena vā upaḍḍhabhāgena vā phātikammaṃ kātabbaṃ .
‘‘ Bhāriyaṃ kamman ’’ ti vatvā ettakena anicchanto pana sabbaṃ taveva santakaṃ katvā ‘‘ mūlabhāgaṃ dasabhāgamattaṃ datvā jaggāhī ’’ tipi vattabbo .
Garubhaṇḍattā pana mūlacchejjavasena na dātabbaṃ .
So mūlabhāgaṃ datvā khādanto akatāvāsaṃ vā katvā katāvāsaṃ vā jaggitvā nissitakānaṃ ārāmaṃ niyyādeti , tehipi mūlabhāgo dātabbova .
Yadā pana bhikkhū sayaṃ jaggituṃ pahonti , atha tesaṃ jaggituñca na dātabbaṃ , jaggitakāle ca na vāretabbā , jagganakāleyeva vāretabbā .
‘‘ Bahuṃ tumhehi khāyitaṃ , idāni mā jaggittha , bhikkhusaṅghoyeva jaggissatī ’’ ti vattabbaṃ .
Sace pana neva vattasīsena jagganto atthi , na phātikammena , na saṅgho jaggituṃ pahoti , eko anāpucchitvāva jaggitvā phātikammaṃ vaḍḍhetvā paccāsīsati , apalokanakammena phātikammaṃ vaḍḍhetvā dātabbaṃ .
Iti imaṃ sabbampi kammalakkhaṇameva hoti .
Apalokanakammaṃ imāni pañca ṭhānāni gacchati .
Ñattikammaṭṭhānabhede pana ‘‘ suṇātu me bhante saṅgho , itthannāmo itthannāmassa āyasmato upasampadāpekkho , anusiṭṭho so mayā .
Yadi saṅghassa pattakallaṃ , itthannāmo āgaccheyyāti , āgacchāhīti vattabbo ’’ ti evaṃ upasampadāpekkhassa osāraṇā osāraṇā nāma .
‘‘ Suṇantu me āyasmantā , ayaṃ itthannāmo bhikkhu dhammakathiko imassa neva suttaṃ āgacchati , no suttavibhaṅgo , so atthaṃ asallakkhetvā byañjanacchāyāya atthaṃ paṭibāhati .
Yadāyasmantānaṃ pattakallaṃ , itthannāmaṃ bhikkhuṃ vuṭṭhāpetvā avasesā imaṃ adhikaraṇaṃ vūpasameyyāmā ’’ ti evaṃ ubbāhikāvinicchaye dhammakathikassa bhikkhuno nissāraṇā nissāraṇā nāma .
‘‘ Suṇātu me bhante
P7.1410 saṅgho , ajjuposatho pannaraso .Yadi saṅghassa pattakallaṃ , saṅgho uposathaṃ kareyyā ’’ ti evaṃ uposathakammavasena ṭhapitā ñatti uposatho nāma .
‘‘ Suṇātu
M0.258 me bhante saṅgho , ajja pavāraṇā pannarasī .Yadi saṅghassa pattakallaṃ , saṅgho pavāreyyā ’’ ti evaṃ pavāraṇākammavasena ṭhapitā ñatti pavāraṇā nāma .
‘‘ Suṇātu
V0.261 me bhante saṅgho , itthannāmo itthannāmassa āyasmato upasampadāpekkho .Yadi saṅghassa pattakallaṃ , ahaṃ itthannāmaṃ anusāseyyan ’’ ti .
‘‘ Yadi saṅghassa pattakallaṃ , itthannāmo itthannāmaṃ anusāseyyā ’’ ti .
‘‘ Yadi saṅghassa pattakallaṃ , ahaṃ itthannāmaṃ antarāyike dhamme puccheyyan ’’ ti .
‘‘ Yadi saṅghassa pattakallaṃ , itthannāmo itthannāmaṃ antarāyike dhamme puccheyyā ’’ ti .
‘‘ Yadi saṅghassa pattakallaṃ , ahaṃ itthannāmaṃ vinayaṃ puccheyyan ’’ ti .
‘‘ Yadi saṅghassa pattakallaṃ , itthannāmo itthannāmaṃ vinayaṃ puccheyyā ’’ ti .
‘‘ Yadi saṅghassa pattakallaṃ , ahaṃ itthannāmena vinayaṃ puṭṭho vissajjeyyan ’’ ti .
‘‘ Yadi saṅghassa pattakallaṃ , itthannāmo itthannāmena vinayaṃ puṭṭho vissajjeyyā ’’ ti evaṃ attānaṃ vā paraṃ vā sammannituṃ ṭhapitā ñatti sammuti nāma .
‘‘ Suṇātu me bhante saṅgho , idaṃ cīvaraṃ itthannāmassa bhikkhuno nissaggiyaṃ saṅghassa nissaṭṭhaṃ .
Yadi saṅghassa pattakallaṃ , saṅgho imaṃ cīvaraṃ itthannāmassa bhikkhuno dadeyyā ’’ ti .
‘‘ Yadāyasmantānaṃ pattakallaṃ , āyasmantā imaṃ cīvaraṃ itthannāmassa bhikkhuno dadeyyun ’’ ti evaṃ nissaṭṭhacīvarapattādīnaṃ dānaṃ dānaṃ nāma .
‘‘ Suṇātu me bhante saṅgho , ayaṃ itthannāmo bhikkhu āpattiṃ sarati , vivarati , uttāniṃ karoti , deseti .
Yadi saṅghassa pattakallaṃ , ahaṃ itthannāmassa bhikkhuno āpattiṃ paṭiggaṇheyyanti .
Yadāyasmantānaṃ pattakallaṃ , ahaṃ itthannāmassa bhikkhuno āpattiṃ paṭiggaṇheyyan ’’ ti .
Tena vattabbo ‘‘ passasī ’’ ti .
‘‘ Āma passāmī ’’ ti .
Āyatiṃ saṃvareyyāsīti evaṃ āpattipaṭiggaho paṭiggaho nāma .
‘‘ Suṇantu me , āyasmantā āvāsikā .
Yadāyasmantānaṃ pattakallaṃ , idāni uposathaṃ kareyyāma , pātimokkhaṃ uddiseyyāma , āgame kāḷe pavāreyyāmā ’’ ti .
Te ce , bhikkhave , bhikkhū
V0.262 bhaṇḍanakārakāP7.1411 kalahakārakā vivādakārakā bhassakārakā saṅghe adhikaraṇakārakā taṃ kāḷaṃ anuvaseyyuṃ , āvāsikena bhikkhunā byattena paṭibalena āvāsikā bhikkhū ñāpetabbā –‘‘ suṇantu me , āyasmantā āvāsikā .
Yadāyasmantānaṃ
M0.259 pattakallaṃ , idāni uposathaṃ kareyyāma , pātimokkhaṃ uddiseyyāma , āgame juṇhe pavāreyyāmā ’’ ti evaṃ katā pavāraṇāpaccukkaḍḍhanā paccukkaḍḍhanā nāma .Sabbeheva ekajjhaṃ sannipatitabbaṃ , sannipatitvā byattena bhikkhunā paṭibalena saṅgho ñāpetabbo –
‘‘ suṇātu me , bhante , saṅgho amhākaṃ bhaṇḍanajātānaṃ kalahajātānaṃ vivādāpannānaṃ viharataṃ bahuṃ assāmaṇakaṃ ajjhāciṇṇaṃ bhāsitaparikkantaṃ .
Sace mayaṃ imāhi āpattīhi aññamaññaṃ kāressāma , siyāpi taṃ adhikaraṇaṃ kakkhaḷattāya vāḷattāya bhedāya saṃvatteyya .
Yadi saṅghassa pattakallaṃ , saṅgho imaṃ adhikaraṇaṃ tiṇavatthārakena vūpasameyya ṭhapetvā thullavajjaṃ , ṭhapetvā gihipaṭisayuttan ’’ ti evaṃ tiṇavatthārakasamathena katvā sabbapaṭhamā sabbasaṅgāhikañatti kammalakkhaṇaṃ nāma .
Tathā tato parā ekekasmiṃ pakkhe ekekaṃ katvā dve ñattiyo iti yathāvuttappabhedaṃ osāraṇaṃ nissāraṇaṃ … pe … kammalakkhaṇaññeva navamanti ñattikammaṃ imāni nava ṭhānāni gacchati .
Ñattidutiyakammaṭṭhānabhede pana vaḍḍhassa licchavino pattanikkujjanavasena khandhake vuttā nissāraṇā .
Tasseva pattukkujjanavasena vuttā osāraṇā ca veditabbā .
Sīmāsammuti ticīvarena avippavāsasammuti , santhatasammuti , bhattuddesaka-senāsanaggāhāpaka-bhaṇḍāgārika-cīvarapaṭiggāhaka-cīvarabhājaka-yāgubhājakaphalabhājaka-khajjabhājaka-appamattakavissajjaka-sāṭiyaggāhāpaka-pattaggāhāpaka-ārāmikapesakasāmaṇerapesakasammutīti etāsaṃ sammutīnaṃ vasena sammuti veditabbā .
Kathinacīvaradānamatakacīvaradānavasena dānaṃ veditabbaṃ .
Kathinuddhāravasena uddhāro veditabbo .
Kuṭivatthuvihāravatthudesanāvasena desanā veditabbā .
Yā
V0.263 pana tiṇavatthārakasamathe sabbasaṅgāhikañattiñca ekekasmiṃ pakkhe ekekaṃ ñattiñcāti tisso ñattiyo ṭhapetvā puna ekasmiṃ pakkhe ekā , ekasmiṃ pakkhe ekāti dve ñattidutiyakammavācā vuttā , tāsaṃ vasena kammalakkhaṇaṃ veditabbaṃP7.1412 .Iti ñattidutiyakammaṃ imāni satta ṭhānāni gacchati .
Ñatticatutthakammaṭṭhānabhede
M0.260 pana tajjanīyakammādīnaṃ sattannaṃ kammānaṃ vasena nissāraṇā , tesaṃyeva ca kammānaṃ paṭippassambhanavasena osāraṇā veditabbā .Bhikkhunovādakasammutivasena sammuti veditabbā .
Parivāsadānamānattadānavasena dānaṃ veditabbaṃ .
Mūlāyapaṭikassanakammavasena niggaho veditabbo .
‘‘ Ukkhittānuvattikā aṭṭha , yāvatatiyakā ariṭṭho caṇḍakāḷī ca ime te yāvatatiyakā ’’ ti imāsaṃ ekādasannaṃ samanubhāsanānaṃ vasena samanubhāsanā veditabbā .
Upasampadākammaabbhānakammavasena pana kammalakkhaṇaṃ veditabbaṃ .
Iti ñatticatutthakammaṃ imāni satta ṭhānāni gacchati .
497. Iti kammāni ca kammavipattiñca vipattivirahitānaṃ kammānaṃ ṭhānapabhedagamanañca dassetvā idāni tesaṃ kammānaṃ kārakassa saṅghassa paricchedaṃ dassento puna ‘‘ catuvaggakaraṇe kamme ’’ tiādimāha .
Tassattho parisato kammavipattivaṇṇanāyaṃ vuttanayeneva veditabboti .
Kammavaggavaṇṇanā niṭṭhitā .