Ekuttarikanayo
Ekakavāravaṇṇanā
321. Āpattikarā
M0.157V0.158 dhammā jānitabbātiādimhi ekuttarikanaye āpattikarā dhammā nāma cha āpattisamuṭṭhānāni .Etesañhi vasena puggalo āpattiṃ āpajjati , tasmā ‘‘ āpattikarā ’’ ti vuttā .
Anāpattikarā nāma satta samathā .
Āpatti jānitabbāti tasmiṃ tasmiṃ sikkhāpade ca vibhaṅge ca vuttā āpatti jānitabbā .
Anāpattīti ‘‘ anāpatti bhikkhu asādiyantassā ’’ tiādinā nayena anāpatti jānitabbā .
Lahukāti lahukena vinayakammena visujjhanato pañcavidhā āpatti .
Garukāti garukena vinayakammena visujjhanato saṅghādisesā āpatti .
Kenaci ākārena anāpattibhāvaṃ upanetuṃ asakkuṇeyyato pārājikāpatti ca .
Sāvasesāti ṭhapetvā pārājikaṃ sesā .
Anavasesāti pārājikāpatti .
Dve āpattikkhandhā duṭṭhullā ;
avasesā aduṭṭhullā .
Sappaṭikammadukaṃ sāvasesadukasadisaṃ .
Desanāgāminidukaṃ lahukadukasaṅgahitaṃ .
Antarāyikāti sattapi āpattiyo sañcicca vītikkantā saggantarāyañceva mokkhantarāyañca karontīti antarāyikā .
Ajānantena vītikkantā pana paṇṇattivajjāpatti neva saggantarāyaṃ na mokkhantarāyaṃ karotīti anantarāyikā .
Antarāyikaṃ āpannassāpi desanāgāminiṃ desetvā vuṭṭhānagāminito vuṭṭhāya suddhipattassa sāmaṇerabhūmiyaṃ ṭhitassa ca avārito saggamokkhamaggoti .
Sāvajjapaññattīti lokavajjā .
Anavajjapaññattīti paṇṇattivajjā .
Kiriyato samuṭṭhitā nāma yaṃ karonto āpajjati pārājikāpatti viya .
Akiriyatoti
V0.159 yaṃ akaronto āpajjati , cīvaraanadhiṭṭhānāpatti viya .Kiriyākiriyatoti yaṃ karonto ca akaronto ca āpajjati , kuṭikārāpatti viya .
Pubbāpattīti paṭhamaṃ āpannāpatti .
Aparāpattīti pārivāsikādīhi pacchā āpannāpatti .
Pubbāpattīnaṃ antarāpatti nāma mūlavisuddhiyā antarāpatti .
Aparāpattīnaṃ antarāpatti nāma agghavisuddhiyā
P7.1320 antarāpatti .Kurundiyaṃ pana ‘‘ pubbāpatti nāma paṭhamaṃ āpannā .
Aparāpatti nāma mānattārahakāle āpannā .
Pubbāpattīnaṃ antarāpatti nāma parivāse āpannā .
Aparāpattīnaṃ antarāpatti
M0.158 nāma mānattacāre āpannā ’’ ti vuttaṃ .Idampi ekena pariyāyena yujjati .
Desitā gaṇanūpagā nāma yā dhuranikkhepaṃ katvā puna na āpajjissāmīti desitā hoti .
Agaṇanūpagā nāma yā dhuranikkhepaṃ akatvā saussāheneva cittena aparisuddhena desitā hoti .
Ayañhi desitāpi desitagaṇanaṃ na upeti .
Aṭṭhame vatthusmiṃ bhikkhuniyā pārājikameva hoti .
Paññatti jānitabbātiādīsu navasu padesu paṭhamapārājikapucchāya vuttanayeneva vinicchayo veditabbo .
Thullavajjāti thulladose paññattā garukāpatti .
Athullavajjāti lahukāpatti .
Gihipaṭisaṃyuttāti sudhammattherassa āpatti , yā ca dhammikassa paṭissavassa asaccāpane āpatti , avasesā na gihipaṭisaṃyuttā .
Pañcānantariyakammāpatti niyatā , sesā aniyatā .
Ādikaroti sudinnattherādi ādikammiko .
Anādikaroti makkaṭisamaṇādi anupaññattikārako .
Adhiccāpattiko nāma yo kadāci karahaci āpattiṃ āpajjati .
Abhiṇhāpattiko nāma yo niccaṃ āpajjati .
Codako nāma yo vatthunā vā āpattiyā vā paraṃ codeti .
Yo pana evaṃ codito ayaṃ cuditako nāma .
Pañcadasasu dhammesu appatiṭṭhahitvā abhūtena vatthunā codento adhammacodako nāma , tena tathā codito adhammacuditako nāma .
Vipariyāyena dhammacodakacuditakā veditabbā .
Micchattaniyatehi vā sammattaniyatehi vā dhammehi samannāgato niyato , viparīto aniyato .
Sāvakā
V0.160 bhabbāpattikā nāma , buddhā ca paccekabuddhā ca abhabbāpattikā nāma .Ukkhepanīyakammakato ukkhittako nāma , avasesacatubbidhatajjanīyādikammakato anukkhittako nāma .
Ayañhi uposathaṃ vā pavāraṇaṃ vā dhammaparibhogaṃ vā āmisaparibhogaṃ vā na kopeti .
‘‘ Mettiyaṃ bhikkhuniṃ nāsetha , dūsako nāsetabbo , kaṇṭako samaṇuddeso nāsetabbo ’’ ti evaṃ liṅgadaṇḍakamma-saṃvāsanāsanāhi nāsitabbo nāsitako nāma .
Sesā sabbe anāsitakā .
Yena saddhiṃ uposathādiko saṃvāso atthi , ayaṃ samānasaṃvāsako , itaro
M0.159 nānāsaṃvāsakoP7.1321 .So kammanānāsaṃvāsako laddhinānāsaṃvāsakoti duvidho hoti .
Ṭhapanaṃ jānitabban ti ‘‘ ekaṃ bhikkhave adhammikaṃ pātimokkhaṭṭhapanan ’’ tiādinā nayena vuttaṃ pātimokkhaṭṭhapanaṃ jānitabbanti attho .
Ekakavāravaṇṇanā niṭṭhitā .