Asādhāraṇādivaṇṇanā
338. Idāni
M0.189 ‘‘ sādhāraṇaṃ asādhāraṇan ’’ ti imaṃ purimapañhaṃ vissajjento ‘‘ vīsaṃ dve satānī ’’ tiādimāha .Tattha bhikkhunīhi asādhāraṇesu cha saṅghādisesāti vissaṭṭhi , kāyasaṃsaggo , duṭṭhullaṃ , attakāma , kuṭi , vihāroti .
Dve aniyatehi aṭṭhāti dvīhi aniyatehi saddhiṃ aṭṭha ime .
Nissaggiyāni dvādasāti –
Dhovanañca paṭiggaho , koseyyasuddhadvebhāgā ;
Chabbassāni nisīdanaṃ , dve lomā paṭhamo patto ;
Vassikā āraññakena cāti – ime dvādasa .
Dvevīsati khuddakāti –
Sakalo bhikkhunīvaggo , paramparañca bhojanaṃ ;
Anatirittaṃ abhihaṭaṃ , paṇītañca acelakaṃ ;
Ūnaṃ duṭṭhullachādanaṃ .
Mātugāmena
V0.190 saddhiñca , yā ca anikkhantarājake ;Santaṃ
P7.1350 bhikkhuṃ anāpucchā , vikāle gāmappavesanā .Nisīdane ca yā sikkhā , vassikā yā ca sāṭikā ;
Dvāvīsati imā sikkhā , khuddakesu pakāsitāti .
Bhikkhūhi asādhāraṇesupi saṅghamhā dasa nissareti ‘‘ saṅghamhā nissārīyatī ’’ ti evaṃ vibhaṅge vuttā , mātikāyaṃ pana ‘‘ nissāraṇīyaṃ saṅghādisesan ’’ ti evaṃ āgatā dasa .
Nissaggiyāni dvādasāti bhikkhunivibhaṅge vibhattāni nissaggiyāneva .
Khuddakāpi tattha vibhattakhuddakā eva .
Tathā cattāro pāṭidesanīyā , iti satañceva tiṃsañca sikkhā vibhaṅge bhikkhunīnaṃ bhikkhūhi asādhāraṇā .
Sesaṃ imasmiṃ sādhāraṇāsādhāraṇavissajjane uttānameva .
Idāni vipattiyo ca ‘‘ yehi samathehi sammantī ’’ ti idaṃ pañhaṃ vissajjento aṭṭheva pārājikātiādimāha .
Tattha durāsadāti iminā tesaṃ sappaṭibhayataṃ
M0.190 dasseti .Kaṇhasappādayo viya hi ete durāsadā durūpagamanā durāsajjanā , āpajjiyamānā mūlacchedāya saṃvattanti .
Tālavatthusamūpamāti sabbaṃ tālaṃ uddharitvā tālassa vatthumattakaraṇena samūpamā .
Yathā vatthumattakato tālo na puna pākatiko hoti , evaṃ na puna pākatikā honti .
Evaṃ sādhāraṇaṃ upamaṃ dassetvā puna ekekassa vuttaṃ upamaṃ dassento paṇḍupalāsotiādimāha .
Aviruḷhī bhavanti teti yathā ete paṇḍupalāsādayo punaharitādibhāvena aviruḷhidhammā honti ;
evaṃ pārājikāpi puna pakatisīlābhāvena aviruḷhidhammā hontīti attho .
Ettāvatā ‘‘ vipattiyo ca yehi samathehi sammantī ’’ ti ettha imā tāva aṭṭha pārājikavipattiyo kehici samathehi na sammantīti evaṃ dassitaṃ hoti .
Yā pana vipattiyo sammanti , tā dassetuṃ tevīsati saṅghādisesātiādi vuttaṃ .
Tattha tīhi samathehīti sabbasaṅgāhikavacanametaṃ .
Saṅghādisesā hi dvīhi samathehi sammanti , na tiṇavatthārakena .
Sesā tīhipi sammanti .
Dve uposathā dve pavāraṇāti idaṃ bhikkhūnañca bhikkhunīnañca vasena vuttaṃ .
Vibhattimattadassaneneva
V0.191 cetaṃ vuttaṃ , na samathehi vūpasamanavasena .Bhikkhuuposatho , bhikkhuniuposatho , bhikkhupavāraṇā , bhikkhunipavāraṇāti imāpi hi catasso vibhattiyo
P7.1351 ;vibhajanānīti attho .
Cattāri kammānīti adhammenavaggādīni uposathakammāni .
Pañceva uddesā caturo bhavanti anaññathāti bhikkhūnaṃ pañca uddesā bhikkhunīnaṃ caturo bhavanti , aññathā na bhavanti ;
imā aparāpi vibhattiyo .
Āpattikkhandhā ca bhavanti satta , adhikaraṇāni cattārīti imā pana vibhattiyo samathehi sammanti , tasmā sattahi samathehītiādimāha .
Atha vā ‘‘ dve uposathā dve pavāraṇā cattāri kammāni pañceva uddesā caturo bhavanti , anaññathā ’’ ti imāpi catasso vibhattiyo nissāya ‘‘ nassantete vinassantete ’’ tiādinā nayena yā āpattiyo āpajjanti , tā yasmā vuttappakāreheva samathehi sammanti , tasmā taṃmūlakānaṃ āpattīnaṃ samathadassanatthampi tā vibhattiyo vuttāti veditabbā .
Kiccaṃ ekenāti kiccādhikaraṇaṃ ekena samathena sammati .