Issues
Select Version
Navakanipāta-aṭṭhakathā
Navakanipāta-aṭṭhakathā

Jhānasuttavaṇṇanā niṭṭhitā . 6. Ānandasuttavaṇṇanā

Author: _System_commentary_ @ Administrator

Jhānasuttavaṇṇanā niṭṭhitā . 6. Ānandasuttavaṇṇanā

37. Chaṭṭhe okāsaṃ avasaraṃ adhigacchati etenāti okāsādhigamo , maggaphalasukhādhigamāya okāsabhāvato vā okāso , tassa adhigamo okāsādhigamo . Ettha ca dīghanikāyeneva ( dī . ni .2.288) pana suttantadesanāyaṃ paṭhamajjhānaṃ , catutthajjhānaṃ , arahattamaggoti tayo okāsādhigamā āgatā . Tattha ( dī . ni . aṭṭha .2.288) paṭhamaṃ jhānaṃ pañca nīvaraṇāni vikkhambhetvā attano okāsaṃ gahetvā tiṭṭhatīti ‘‘ paṭhamo okāsādhigamo ’’ tiV3.277 vuttaṃ . Catutthajjhānaṃ pana sukhadukkhaṃ vikkhambhetvā attano okāsaṃ gahetvā tiṭṭhatīti dutiyo okāsādhigamo . Arahattamaggo sabbakilese vikkhambhetvā attano okāsaṃ gahetvā tiṭṭhatīti ‘‘ tatiyo okāsādhigamo ’’ ti vutto . Idha pana vakkhamānāni tīṇi arūpajjhānāni sandhāya ‘‘ okāsādhigamo ’’ ti vuttaṃ . Tesaṃyeva ca gahaṇe kāraṇaṃ sayameva vakkhati .
SattānaṃM3.300 visuddhiṃ pāpanatthāyāti rāgādīhi malehi abhijjhāvisamalobhādīhi ca upakkilesehi kiliṭṭhacittānaṃ sattānaṃ visuddhipāpanatthāya samatikkamanatthāya . Āyatiṃ anuppajjanañhi idha ‘‘ samatikkamo ’’ ti vuttaṃ .
Atthaṃ gamanatthāyāti kāyikadukkhassa ca cetasikadomanassassa cāti imesaṃ dvinnaṃ atthaṅgamāya , nirodhāyāti attho .
Ñāyati nicchayena kamati nibbānaṃ , taṃ vā ñāyati paṭivijjhīyati etenāti ñāyo , samucchedabhāvo ariyamaggoti āha ‘‘ sahavipassanakassa maggassā ’’ ti .
Paccakkhakaraṇatthāyāti attapaccakkhatāya . Parapaccayena vinā paccakkhakaraṇañhi ‘‘ sacchikiriyā ’’ ti vuccati .
Asambhinnan ti pittasemhādīhi apalibuddhaṃ anupahataṃ .
Rāgānugato samādhi abhinato nāma hoti ārammaṇe abhimukhābhāvena pavattiyā , dosānugato pana apanato apagamanavasena pavattiyā , tadubhayappaṭikkhepena ‘‘ na cābhinato na cāpanato ’’ ti vuttanti āha ‘‘ rāgavasenā ’’ tiādi . Na sasaṅkhāraniggayhavāritagatoti lokiyajjhānacittāni viya na sasaṅkhārena sappayogena tadaṅgappahānavikkhambhanappahānavasena ca niggahetvā vāretvā ṭhito . Kiñcarahi kilesānaṃ chinnante uppanno . Tathābhūtaṃ phalasamādhiṃ sandhāyetaṃ vuttaṃ . Tenāha ‘‘ na sasaṅkhārena … pe … chinnante uppanno ’’ ti .