3. Meghiyasuttavaṇṇanā
3. Tatiye ( udā . aṭṭha .31) meghiyoti tassa therassa nāmaṃ .
Upaṭṭhāko hotīti paricārako hoti .
Bhagavato hi paṭhamabodhiyaṃ upaṭṭhākā anibaddhā ahesuṃ .
Ekadā nāgasamalo , ekadā nāgito , ekadā upavāṇo , ekadā sunakkhatto , ekadā cundo samaṇuddeso
V3.248 , ekadā sāgato , ekadā meghiyo , tadāpi meghiyattherova upaṭṭhāko hoti .
Tenāha ‘‘ tena kho pana samayena āyasmā meghiyo bhagavato upaṭṭhāko hotī ’’ ti .Kimikāḷāyāti kāḷakimīnaṃ bahulatāya ‘‘ kimikāḷā ’’ ti laddhanāmāya nadiyā .
Jaṅghāvihāran ti ciranisajjāya jaṅghāsu uppannakilamathavinodanatthaṃ vicaraṇaṃ .
Pāsādikan ti aviraḷarukkhatāya siniddhapattatāya ca passantānaṃ pasādaṃ āvahatīti pāsādikaṃ .
Sandacchāyatāya manuññabhūmibhāgatāya ca anto paviṭṭhānaṃ pītisomanassajananaṭṭhena cittaṃ rametīti ramaṇīyaṃ .
Alan ti pariyattaṃ , yuttantipi attho .
Padhānatthikassāti padhānena bhāvanānuyogena atthikassa .
Yasmā so padhānakamme yutto padhānakammiko nāma hoti , tasmā vuttaṃ ‘‘ padhānakammikassā ’’ ti .
Āgaccheyyāhan ti āgaccheyyaṃ ahaṃ .
Therena kira pubbe taṃ ṭhānaṃ anuppaṭipāṭiyā pañca jātisatāni raññā eva satā anubhūtapubbaṃ uyyānaṃ ahosi , tenassa diṭṭhamatteyeva tattha viharituṃ cittaṃ nami .
Yāva
M3.268 aññopi koci bhikkhu āgacchatīti añño kocipi bhikkhu mama santikaṃ yāva āgacchati , tāva āgamehīti attho .
‘‘ Koci bhikkhu dissatī ’’ tipi pāṭho ,‘‘ āgacchatū ’’ tipi paṭhanti , tathā ‘‘ dissatū ’’ tipi .Natthi kiñci uttari karaṇīyan ti catūsu saccesu catūhi maggehi pariññādīnaṃ soḷasannaṃ kiccānaṃ katattā abhisambodhiyā vā adhigatattā tato aññaṃ uttari karaṇīyaṃ nāma natthi .
Catūsu saccesu catunnaṃ kiccānaṃ katattāti idaṃ pana maggavasena labbhabhānaṃ bhedaṃ anupekkhitvā vuttaṃ .
Atthi katassa paṭicayoti mayhaṃ santāne nipphāditassa sīlādidhammassa ariyamaggassa anadhigatattā tadatthaṃ puna vaḍḍhanasaṅkhāto paṭicayo atthi , icchitabboti attho .
Tividhanāṭakaparivāroti mahantitthiyo majjhimitthiyo atitaruṇitthiyoti evaṃ vadhūkumārikakaññāvatthāhi tividhāhi nāṭakitthīhi parivuto .
Akusalavitakkehīti yathāvuttehi kāmavitakkādīhi .
Apare pana ‘‘ tasmiṃ vanasaṇḍe pupphaphalapallavādīsu lobhavasena kāmavitakko , kharassarānaṃ pakkhiādīnaṃ saddassavanena byāpādavitakko , leḍḍuādīhi tesaṃ viheṭhanādhippāyena vihiṃsāvitakko .
‘ Idhevāhaṃ vaseyyan ’ ti tattha sāpekkhatāvasena vā kāmavitakko , vanacarake tattha tattha disvā tesu cittadubbhanena byāpādavitakko , tesaṃ viheṭhanādhippāyena vihiṃsāvitakko tassa uppajjatī ’’ ti vadanti .
Yathā tathā vā tassa micchāvitakkappavattiyeva acchariyakāraṇaṃ .
Acchariyaṃ vata , bhoti garahaṇacchariyaṃ nāma kiretaṃ
V3.249 .
Yathā āyasmā ānando bhagavato valiyagattaṃ disvā avoca ‘‘ acchariyaṃ , bhante , abbhutaṃ , bhante ’’ ti ( saṃ . ni .5.511).Samparivāritāti vokiṇṇā .
Attani garumhi ca ekattepi bahuvacanaṃ dissati .
‘‘ Anvāsatto ’’ tipi pāṭho .
Kasmā panassa bhagavā tattha gamanaṃ anujāni ?
‘‘ Ananuññātopi cāyaṃ maṃ ohāya gacchissateva , paricārakāmatāya maññe bhagavā gantuṃ na detīti cassa siyā aññathattaṃ , tadassa dīgharattaṃ ahitāya dukkhāya saṃvatteyyā ’’ ti anujāni .
Evaṃ tasmiṃ attano pavattiṃ ārocetvā nisinne athassa bhagavā sappāyadhammaṃ desento ‘‘ aparipakkāya , meghiya , cetovimuttiyā ’’ tiādimāha .