71-74. SattameM3.143 tasmiṃ tasmiṃ viseseti tasmiṃ tasmiṃ sacchikātabbe visese . Sakkhibhāvāya paccakkhakāritāya bhabbo sakkhibhabbo , tassa bhāvo sakkhibhabbatā . Taṃ sakkhibhabbataṃ . Sati satiāyataneti sati satikāraṇe . Kiñcettha kāraṇaṃ ? Abhiññā vā abhiññāpādakajjhānaṃ vā , avasāne pana chaṭṭhābhiññāya arahattaṃ vā kāraṇaṃ , arahattassa vipassanā vāti veditabbaṃ . Yañhi taṃ tatra tatra sakkhibhabbatāsaṅkhātaṃ iddhividhapaccanubhavanādi , tassa abhiññā kāraṇaṃ . Atha iddhividhapaccanubhavanādi abhiññā , evaṃ sati abhiññāpādakajjhānaṃ kāraṇaṃ . Arahattampi ‘‘ kudāssu nāmāhaṃ tadāyatanaṃ upasampajja viharissāmī ’’ ti anuttaresu vimokkhesu pihaṃ upaṭṭhapetvā chaṭṭhābhiññaṃ nibbattentassa kāraṇaṃ . Idañca sabbasādhāraṇaṃ na hoti , sādhāraṇavasena pana arahattassa vipassanā kāraṇaṃ . Atha vā sati āyataneti tassa tassa visesādhigamassa upanissayasaṅkhāte kāraṇe satīti evamettha attho daṭṭhabbo . Hānabhāgiyādīsu ‘‘ paṭhamajjhānassa lābhiṃ kāmasahagatā saññāmanasikārā samudācaranti , hānabhāgiyo samādhi . Tadanudhammatā sati santiṭṭhati , ṭhitibhāgiyo samādhi . Avitakkasahagatā saññāmanasikārā samudācaranti , visesabhāgiyo samādhi . Nibbidāsahagatā saññāmanasikārā samudācaranti virāgūpasaṃhitā , nibbedhabhāgiyo samādhī ’’ ti ( vibha .799) iminā nayena sabbasamāpattiyo vitthāretvā hānabhāgiyādiattho veditabbo . Tattha paṭhamajjhānassa lābhin tiV3.134 yvāyaṃ appaguṇassa paṭhamassa jhānassa lābhī , taṃ . Kāmasahagatā saññāmanasikārā samudācarantīti tato vuṭṭhitaṃ ārammaṇavasena kāmasahagatā hutvā saññāmanasikārā samudācaranti tudanti , tassa kāmānatītassa kāmānupakkhandānaṃ saññāmanasikārānaṃ vasena so paṭhamajjhānasamādhi hāyati parihāyati , tasmā hānabhāgiyo vutto . Tadanudhammatāti tadanurūpasabhāvo . Sati santiṭṭhatīti idaṃ micchāsatiṃ sandhāya vuttaṃ . Yassa hi paṭhamajjhānānurūpasabhāvā paṭhamajjhānaṃ santato paṇītato disvā assādayamānā abhinandamānā nikanti hoti , tassa nikantivasena so paṭhamajjhānasamādhi neva hāyati na vaḍḍhati , ṭhitikoṭṭhāsiko hoti . Tena vuttaṃM3.144 ‘‘ ṭhitibhāgiyo samādhī ’’ ti . Avitakkasahagatāti avitakkaṃ dutiyajjhānaṃ santato paṇītato manasikaroto ārammaṇavasena avitakkasahagatā . Saññāmanasikārā samudācarantīti paguṇapaṭhamajjhānato vuṭṭhitaṃ dutiyajjhānādhigamatthāya codenti tudanti . Tassa upari dutiyajjhānānupakkhandānaṃ saññāmanasikārānaṃ vasena so paṭhamajjhānasamādhi visesabhūtassa dutiyajjhānassa uppattipadaṭṭhānatāya ‘‘ visesabhāgiyo ’’ ti vutto . Nibbidāsahagatāti tameva paṭhamajjhānalābhiṃ jhānato vuṭṭhitaṃ nibbidāsaṅkhātena vipassanāñāṇena sahagatā . Vipassanāñāṇañhi jhānaṅgesu pabhedena upaṭṭhahantesu nibbindati ukkaṇṭhati , tasmā ‘‘ nibbidā ’’ ti vuccati . Samudācarantīti nibbānasacchikiriyatthāya codenti tudanti . Virāgūpasaṃhitāti virāgasaṅkhātena nibbānena upasaṃhitā . Vipassanāñāṇañhi sakkā iminā maggena virāgaṃ nibbānaṃ sacchikātunti pavattito ‘‘ virāgūpasaṃhitan ’’ ti vuccati . Taṃsampayuttā saññāmanasikārā virāgūpasaṃhitā eva nāma . Tassa tesaṃ saññāmanasikārānaṃ vasena paṭhamajjhānasamādhi ariyamaggappaṭivedhassa padaṭṭhānatāya ‘‘ nibbedhabhāgiyo ’’ ti vutto . Hānaṃ bhajantīti hānabhāgiyā , hānabhāgo vā etesaṃ atthīti hānabhāgiyā , parihānakoṭṭhāsikāti attho . Iminā nayena ṭhitibhāgiyo veditabbo . Aṭṭhamādīni uttānatthāneva . Sakkhibhabbasuttādivaṇṇanā niṭṭhitā . Devatāvaggavaṇṇanā niṭṭhitā . 8. Arahattavaggo 1-3. Dukkhasuttādivaṇṇanā