Issues
Select Version
Chakkanipāta-aṭṭhakathā
Chakkanipāta-aṭṭhakathā

Migasālāsuttavaṇṇanā niṭṭhitā . 3-6. Iṇasuttādivaṇṇanā

Author: _System_commentary_ @ Administrator

Migasālāsuttavaṇṇanā niṭṭhitā . 3-6. Iṇasuttādivaṇṇanā

45-48. TatiyeM3.114 daliddo nāma duggato , tassa bhāvo dāliddiyaṃ .
Na etassa sakaṃ sāpateyyanti assako , asāpateyyo . Tenāha ‘‘ attano santakena rahito ’’ ti .
‘‘ Buddho dhammo saṅgho ’’ ti vutte ‘‘ sammāsambuddho bhagavā , svākkhāto dhammo , suppaṭipanno saṅgho ’’ ti kenaci akampiyabhāvena okappanaṃ ratanattayaguṇe ogāhetvā kappanaṃ okappanasaddhā nāma .
‘‘ Idaṃ akusalaṃ kammaṃ no sakaṃ , idaṃ pana kammaṃ sakan ’’ ti evaṃ byatirekato anvayato ca kammassakatajānanapaññā kammassakatapaññā . Tividhañhi duccaritaṃ attanā katampi sakakammaṃ nāma na hoti atthabhañjanato . Sucaritaṃ sakakammaṃ nāma atthajananato .
Iṇādānasmin ti paccattavacanatthe etaṃ bhummanti āha ‘‘ iṇaggahaṇaṃ vadāmī ’’ ti .
Kaṭaggāhoti kataṃ sabbaso siddhameva katvā gahaṇaṃ . So pana vijayalābho hotīti āha ‘‘ jayaggāho ’’ ti .
Hirimano etassāti hirimanoti āha ‘‘ hirisampayuttacitto ’’ ti , pāpajigucchanalakkhaṇāya hiriyā sampayuttacittoti attho .
Nirāmisaṃ sukhan ti tatiyajjhānasukhaṃ dūrasamussāritakāmāmisattā .
Upekkhan ti catutthajjhānupekkhaṃ , na yaṃ kiñci upekkhāvedananti āha ‘‘ catutthajjhānupekkhan ’’ ti .
Āraddhavīriyoti paggahitaparipuṇṇakāyikacetasikavīriyoti attho . Yo gaṇasaṅgaṇikaṃ vinodetvā catūsu iriyāpathesu aṭṭhaārambhavatthuvasena ekako hoti , tassa kāyikaṃ vīriyaṃ āraddhaṃ nāma hoti . Cittasaṅgaṇikaṃ vinodetvā aṭṭhasamāpattivasena ekako hoti . Gamane uppannakilesassa ṭhānaṃ pāpuṇituṃ na deti , ṭhāne uppannakilesassa nisajjaṃ , nisajjāya uppannakilesassa sayanaṃ pāpuṇituṃ na deti , uppannaṭṭhāneyeva kilese niggaṇhāti . Ayaṃ cetasikaṃ vīriyaṃ āraddhaṃ nāma hoti .
Paṭipakkhadūrībhāvena seṭṭhaṭṭhena ca eko udetīti ekodi , ekaggatā . Tassa yogato ekaggacitto idha ekodi . Paṭipakkhato attānaṃ nipāti , taṃ vā nipayati visosetīti nipako . Aññataraṃ kāyādibhedaṃ ārammaṇaṃ sātisayāya satiyā saratīti sato . Tenāha ‘‘ ekaggacitto ’’ tiādi .
AkuppāV3.108 me vimuttīti mayhaṃ arahattaphalavimutti akuppatāya akuppārammaṇatāya ca akuppā . Sā hi rāgādīhi na kuppatīti akuppatāyapi akuppāM3.115 . Akuppaṃ nibbānamassā ārammaṇanti akuppārammaṇatāyapi akuppā . Tenevāha ‘‘ akuppārammaṇattā ’’ tiādi .
Bhavasaṃyojanānan ti kāmarāgapaṭighamānadiṭṭhivicikicchāsīlabbataparāmāsabhavarāgaissāmacchariya- avijjāsaṅkhātānaṃ dasannaṃ saṃyojanānaṃ . Imāni hi satte bhavesu saṃyojenti upanibandhanti bhavābhavena saṃyojenti , tasmā bhavasaṃyojanānīti vuccanti .
Khīṇāsavo uttamaaṇaṇo kilesaiṇānaṃ abhāvato . Aññe hi sattā yāva na kilesā pahīyanti , tāva saiṇā nāma aserivihārabhāvato .
Catutthādīni uttānatthāni . Iṇasuttādivaṇṇanā niṭṭhitā .