10. Sīhanādasuttavaṇṇanā
64. Dasame tathāgatabalānīti aññehi asādhāraṇāni tathāgatasseva balāni .
Nanu cetāni sāvakānampi ekaccāni uppajjantīti ?
Kāmaṃ uppajjanti , yādisāni pana buddhānaṃ ṭhānāṭṭhānañāṇādīni , na tādisāni tadaññesaṃ kadāci uppajjantīti aññehi asādhāraṇāni .
Imameva hi yathāvuttaṃ lesaṃ apekkhitvā sādhāraṇabhāvato āsayānusayañāṇādīsu eva asādhāraṇasamaññā niruḷhā .
Yathā pubbabuddhānaṃ balāni puññassa sampattiyā āgatāni , tathā āgatabalānīti vā tathāgatabalāni .
Usabhassa idaṃ āsabhaṃ , seṭṭhaṭṭhānaṃ .
Pamukhanādan ti seṭṭhanādaṃ
V3.131 .Paṭivedhañāṇañceva desanāñāṇañcāti ettha paññāya pabhāvitaṃ attano ariyaphalāvahaṃ paṭivedhañāṇaṃ .
Karuṇāya pabhāvitaṃ sāvakānaṃ ariyaphalāvahaṃ desanāñāṇaṃ .
Tattha paṭivedhañāṇaṃ uppajjamānaṃ uppannanti duvidhaṃ .
Tañhi abhinikkhamanato yāva arahattamaggā uppajjamānaṃ , phalakkhaṇe uppannaṃ nāma .
Tusitabhavanato yāva mahābodhipallaṅke arahattamaggā uppajjamānaṃ , phalakkhaṇe uppannaṃ nāma .
Dīpaṅkarato paṭṭhāya yāva arahattamaggā uppajjamānaṃ , phalakkhaṇe uppannaṃ nāma .
Desanāñāṇampi pavattamānaṃ pavattanti duvidhaṃ .
Tañhi yāva aññātakoṇḍaññassa sotāpattimaggā pavattamānaṃ , phalakkhaṇe pavattaṃ nāma .
Tesu paṭivedhañāṇaṃ lokuttaraṃ , desanāñāṇaṃ lokiyaṃ .
Ubhayampi panetaṃ aññehi asādhāraṇaṃ , buddhānaññeva orasañāṇaṃ .
Ṭhānañca ṭhānato pajānātīti kāraṇañca kāraṇato pajānāti .
Yasmā tattha phalaṃ tiṭṭhati tadāyattavuttitāya uppajjati ceva pavattati ca , tasmā ṭhānanti vuccati .
Bhagavā ‘‘ ye ye dhammā yesaṃ yesaṃ dhammānaṃ hetū paccayā uppādāya , taṃ taṃ ṭhānaṃ , ye ye dhammā yeyaṃ yeyaṃ dhammānaṃ na hetū na paccayā uppādāya , taṃ taṃ aṭṭhānan ’’ ti pajānanto ṭhānato aṭṭhānato yathābhūtaṃ pajānāti .
Samādiyantīti
M3.141 samādānāni , tāni pana samādiyitvā katāni hontīti āha ‘‘ samādiyitvā katānan ’’ ti .
Kammameva vā kammasamādānan ti etena ‘‘ samādānan ’’ ti saddassa apubbatthābhāvaṃ dasseti muttagatasadde gatasaddassa viya .Gatīti nirayādigatiyo .
Upadhīti attabhāvo .
Kāloti kammassa vipaccanārahakālo .
Payogoti vipākuppattiyā paccayabhūtā kiriyā .
Catunnaṃ jhānānan ti paccanīkajjhāpanaṭṭhena ārammaṇūpanijjhānaṭṭhena ca catunnaṃ rūpāvacarajjhānānaṃ .
Catukkanayena hetaṃ vuttaṃ .
Aṭṭhannaṃ vimokkhānan ti ‘‘ rūpī rūpāni passatī ’’ tiādīnaṃ ( ma . ni .2.248;3.312; dha . sa .248; paṭi . ma .1.209) aṭṭhannaṃ vimokkhānaṃ .
Tiṇṇaṃ samādhīnan ti savitakkasavicārādīnaṃ tiṇṇaṃ samādhīnaṃ .
Navannaṃ anupubbasamāpattīnan ti paṭhamajjhānasamāpattiādīnaṃ navannaṃ anupubbasamāpattīnaṃ .
Ettha ca paṭipāṭiyā aṭṭhannaṃ samādhītipi nāmaṃ , samāpattītipi cittekaggatāsabbhāvato , nirodhasamāpattiyā tadabhāvato na samādhīti nāmaṃ .
Hānabhāgiyaṃ dhamman ti appaguṇehi paṭhamajjhānādīhi vuṭṭhitassa saññāmanasikārānaṃ kāmādipakkhandanaṃ .
Iti saññāmanasikārānaṃ
V3.132 kāmādidutiyajjhānādipakkhandanāni hānabhāgiyavisesabhāgiyadhammāti dassitāni .
Tehi pana jhānānaṃ taṃsabhāvatā dhammasaddena vuttā .Visesabhāgiyaṃ dhamman ti paguṇehi paṭhamajjhānādīhi vuṭṭhitassa saññāmanasikārānaṃ dutiyajjhānādipakkhandanaṃ .
Iti saññāmanasikārānaṃ
V3.132 kāmādidutiyajjhānādipakkhandanāni hānabhāgiyavisesabhāgiyadhammāti dassitāni .
Tehi pana jhānānaṃ taṃsabhāvatā dhammasaddena vuttā .Tasmāti vuttamevatthaṃ hetubhāvena paccāmasati .
Vodānan ti paguṇatāsaṅkhātaṃ vodānaṃ .
Tañhi paṭhamajjhānādīhi vuṭṭhahitvā dutiyajjhānādīnaṃ adhigamassa paccayattā ‘‘ vuṭṭhānan ’’ ti vuttaṃ .
Ye pana ‘‘ nirodhato phalasamāpattiyā vuṭṭhānanti pāḷi natthī ’’ ti vadanti .
Te ‘‘ nirodhā vuṭṭhahantassa nevasaññānāsaññāyatanaṃ phalasamāpattiyā anantarapaccayena paccayo ’’ ti imāya pāḷiyaṃ ( paṭṭhā .1.1.417) paṭisedhetabbā .
Sīhanādasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .
Mahāvaggavaṇṇanā niṭṭhitā .