Issues
Editor
Settings
Versions
Select Version
miuthi-မိုးထိ
မြန်မာဘာသာ
Chakkanipāta-aṭṭhakathā
Chakkanipāta-aṭṭhakathā

Devatāvaggo

Author： _System_commentary_ @ Administrator

4. Devatāvaggo

1-4. Sekhasuttādivaṇṇanā

31-34. Catutthassa paṭhame sekhānaṃ paṭiladdhaguṇassa parihāni nāma natthīti āha ‘‘ uparūpariguṇaparihānāyā ’’ ti , uparūpariladdhabbānaṃ maggaphalānaṃ parihānāya anuppādāyāti attho .
Tatiyādīni uttānatthāneva .

Sekhasuttādivaṇṇanā niṭṭhitā .
5. Vijjābhāgiyasuttavaṇṇanā

31-34.
Catutthassa paṭhame sekhānaṃ paṭiladdhaguṇassa parihāni nāma natthīti āha ‘‘ uparūpariguṇaparihānāyā ’’ ti , uparūpariladdhabbānaṃ maggaphalānaṃ parihānāya anuppādāyāti attho .
Tatiyādīni uttānatthāneva .
Tatiyādīni uttānatthāneva .
Tatiyādīni uttānatthāneva .
Tatiyādīni uttānatthāneva .
Tatiyādīni uttānatthāneva .
Tatiyādīni uttānatthāneva .
Tatiyādīni uttānatthāneva .
Tatiyādīni uttānatthāneva .
Tatiyādīni uttānatthāneva .
Tatiyādīni uttānatthāneva .
Tatiyādīni uttānatthāneva .

Sekhasuttādivaṇṇanā niṭṭhitā . 5. Vijjābhāgiyasuttavaṇṇanā

31-34. Catutthassa paṭhame sekhānaṃ paṭiladdhaguṇassa parihāni nāma natthīti āha ‘‘ uparūpariguṇaparihānāyā ’’ ti , uparūpariladdhabbānaṃ maggaphalānaṃ parihānāya anuppādāyāti attho .
Tatiyādīni uttānatthāneva .
Sekhasuttādivaṇṇanā niṭṭhitā .

5. Vijjābhāgiyasuttavaṇṇanā

35. PañcameM3.106 sampayogavasena vijjaṃ bhajanti , sahajātaaññamaññanissayasampayuttaatthiavigatādipaccayavasena tāya saha ekībhāvaṃ gacchantīti vijjābhāgiyā . Atha vā vijjābhāge vijjākoṭṭhāse vattanti vijjāsabhāgatāya tadekadese vijjākoṭṭhāse pavattantīti vijjābhāgiyā . Tattha vipassanāñāṇaṃ , manomayiddhi , cha abhiññāti aṭṭha vijjā . Purimena atthena tāhi sampayuttadhammā vijjābhāgiyā . Pacchimena atthena tāsu yā kāci ekāva vijjāV3.100 vijjā , sesā vijjābhāgiyā . Evaṃ vijjāpi vijjāya sampayuttadhammāpi ‘‘ vijjābhāgiyā ’’ tveva veditabbā . Idha pana vipassanāñāṇasampayuttā saññāva vijjābhāgiyāti āgatā , saññāsīsena sesasampayuttadhammāpi vuttā evāti daṭṭhabbaṃ .
Aniccānupassanāñāṇeti aniccānupassanāñāṇe nissayapaccayabhūte uppannasaññā , tena sahagatāti attho . Sesesupi eseva nayo .

Vijjābhāgiyasuttavaṇṇanā niṭṭhitā . 6. Vivādamūlasuttavaṇṇanā

36. Chaṭṭhe kodhanoti kujjhanasīlo . Yasmā so appahīnakodhatāya adhigatakodho nāma hoti , tasmā ‘‘ kodhena samannāgato ’’ ti āha .
Upanāho etassa atthīti upanāhī , upanayhanasīloti vā upanāhī .
Vivādo nāma uppajjamāno yebhuyyena paṭhamaṃ dvinnaṃ vasena uppajjatīti vuttaṃ ‘‘ dvinnaṃ bhikkhūnaṃ vivādo ’’ ti . So pana yathā bahūnaṃ anatthāvaho hoti , taṃ nidassanamukhena nidassento ‘‘ kathan ’’ tiādimāha .
Abbhantaraparisāyāti parisabbhantare .
Guṇamakkhanāya pavattopi attano kārakaṃ gūthena paharantiṃ gūtho viya paṭhamataraṃ makkhetīti makkho , so etassa atthīti makkhī .
Paḷāsatīti paḷāso , parassa guṇe ḍaṃsitvā viya apanetīti attho . So etassa atthīti paḷāsī . Paḷāsī puggalo hi dutiyassa dhuraṃ na deti , samaṃ haritvā ativadati . Tenāha ‘‘ yugaggāhalakkhaṇena paḷāsena samannāgato ’’ ti .
Issatīti issukī .
Maccharāyatīti maccharaṃ , taṃ etassa atthītiM3.107 maccharī .
Saṭhayati na sammā bhāsatīti saṭho aññathā santaṃ attānaṃ aññathā pavedanato .
Māyā etassa atthī māyāvī .
Micchā pāpikā viññugarahitā etassa diṭṭhīti micchādiṭṭhi , kammapathapariyāpannāya ‘‘ natthi dinnan ’’ tiādivatthukāya micchattapariyāpannāya aniyyānikāya diṭṭhiyā samannāgatoti attho . Tenāha ‘‘ natthikavādī ’’ tiādi .
Saṃ attano diṭṭhiṃ , sayaṃ vā attanā yathāgahitaṃ parāmasati , sabhāvaṃ atikkamitvā parato āmasatīti sandiṭṭhīparāmāsī .
Ādhānaṃ daḷhaṃ gaṇhātīti ādhānaggāhī , daḷhaggāhī ,‘‘ idameva saccan ’’ ti thiraggāhīti attho .
Yuttaṃ kāraṇaṃ disvāva laddhiṃ paṭinissajjatīti paṭinissaggī , dukkhena kicchena kasirena bahumpi kāraṇaṃ dassetvā na sakkā paṭinissaggaṃ kātuntiV3.101 duppaṭinissaggī . Yo attano uppannadiṭṭhiṃ ‘‘ idameva saccan ’’ ti daḷhaṃ gaṇhitvā api buddhādīhi kāraṇaṃ dassetvā vuccamāno na paṭinissajjati . Tassetaṃ adhivacanaṃ . Tādiso hi puggalo yaṃ yadeva dhammaṃ vā adhammaṃ vā suṇāti , taṃ sabbaṃ ‘‘ evaṃ amhākaṃ ācariyehi kathitaṃ , evaṃ amhehi sutan ’’ ti kummova aṅgāni sake kapāle antoyeva samodahati . Yathā hi kacchapo attano hatthapādādike aṅge kenaci ghaṭite sabbāni aṅgāni attano kapāleyeva samodahati , na bahi nīharati , evamayampi ‘‘ na sundaro tava gāho , chaḍḍehi nan ’’ ti vutto taṃ na vissajjati , antoyeva attano hadaye eva ṭhapetvā vicarati , kumbhīlaggāhaṃ gaṇhāti . Yathā susumārā gahitaṃ na paṭinissajjanti , evaṃ gaṇhāti .
Vivādamūlasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .

7. Chaḷaṅgadānasuttavaṇṇanā

37. Sattame dakkhanti vaḍḍhanti etāyāti dakkhiṇā , pariccāgamayaṃ puññaṃ , tassūpakaraṇabhūto deyyadhammo ca . Idha pana deyyadhammo adhippeto . Tenevāha ‘‘ dakkhiṇaṃ patiṭṭhāpetī ’’ ti .
Ito uṭṭhitenāti ito khettato uppannena .
Rāgo vinayati etenāti rāgavinayo , rāgassa samucchedikā paṭipadā . Tenāha ‘‘ rāgavinayapaṭipadaṃ paṭipannā ’’ ti .
‘‘ Pubbeva dānā sumano ’’ tiādigāthāya pubbeva dānā muñcacetanāya pubbe dānūpakaraṇasambharaṇato paṭṭhāya sumano ‘‘ sampattīnaṃ nidānaṃ anugāmikadānaṃM3.108 dassāmī ’’ ti somanassito bhaveyya .
Dadaṃ cittaṃ pasādayeti dadanto deyyadhammaṃ dakkhiṇeyyahatthe patiṭṭhāpento ‘‘ asārato dhanato sārādānaṃ karomī ’’ ti attano cittaṃ pasādeyya .
Datvā attamano hotīti dakkhiṇeyyānaṃ deyyadhammaṃ pariccajitvā ‘‘ paṇḍitapaññattaṃ nāma mayā anuṭṭhitaṃ , aho sādhu suṭṭhū ’’ ti attamano pamudito pītisomanassajāto hoti .
Esāti yā ayaṃ pubbacetanā muñcacetanā aparacetanāti imāsaṃ kammaphalānaṃ saddhānugatānaṃ somanassapariggahitānaṃ tividhānaṃ cetanānaṃ pāripūrī , esā .
Sīlasaññamenāti kāyikavācasikasaṃvarena .
Hatthapādeti dakkhiṇeyyānaṃ hatthapāde . Mukhaṃ vikkhāletvāti tesaṃyeva mukhaṃ vikkhāletvā , attanāva mukhodakaṃ datvāti adhippāyo .

Chaḷaṅgadānasuttavaṇṇanā niṭṭhitā . 8-11. Attakārīsuttādivaṇṇanā

38-41. AṭṭhameV3.102 kusalakiriyāya ādiārambhabhāvena pavattavīriyaṃ ṭhitasabhāvatāya sabhāvadhāraṇaṭṭhena dhātūti vuttanti āha – ‘‘ ārambhadhātūti ārabhanavasena pavattavīriyan ’’ ti .
Laddhāsevanaṃ vīriyaṃ balappattaṃ hutvā paṭipakkhe vidhamatīti āha ‘‘ nikkamadhātūti kosajjato nikkhamanasabhāvaṃ vīriyan ’’ ti .
Parakkamanasabhāvoti adhimattatarānaṃ paṭipakkhadhammānaṃ vidhamanasamatthatāya paṭupaṭutarabhāvena paraṃ paraṃ ṭhānaṃ akkamanasabhāvo .

Navamādīsu natthi vattabbaṃ . Attakārīsuttādivaṇṇanā niṭṭhitā .
12. Nāgitasuttavaṇṇanā

38-41.
AṭṭhameV3.102 kusalakiriyāya ādiārambhabhāvena pavattavīriyaṃ ṭhitasabhāvatāya sabhāvadhāraṇaṭṭhena dhātūti vuttanti āha – ‘‘ ārambhadhātūti ārabhanavasena pavattavīriyan ’’ ti .
Laddhāsevanaṃ vīriyaṃ balappattaṃ hutvā paṭipakkhe vidhamatīti āha ‘‘ nikkamadhātūti kosajjato nikkhamanasabhāvaṃ vīriyan ’’ ti . Parakkamanasabhāvoti adhimattatarānaṃ paṭipakkhadhammānaṃ vidhamanasamatthatāya paṭupaṭutarabhāvena paraṃ paraṃ ṭhānaṃ akkamanasabhāvo .
Navamādīsu natthi vattabbaṃ .
Navamādīsu natthi vattabbaṃ .
Navamādīsu natthi vattabbaṃ .
Navamādīsu natthi vattabbaṃ .
Navamādīsu natthi vattabbaṃ .
Navamādīsu natthi vattabbaṃ .
Navamādīsu natthi vattabbaṃ .

Attakārīsuttādivaṇṇanā niṭṭhitā . 12. Nāgitasuttavaṇṇanā

38-41. AṭṭhameV3.102 kusalakiriyāya ādiārambhabhāvena pavattavīriyaṃ ṭhitasabhāvatāya sabhāvadhāraṇaṭṭhena dhātūti vuttanti āha – ‘‘ ārambhadhātūti ārabhanavasena pavattavīriyan ’’ ti . Laddhāsevanaṃ vīriyaṃ balappattaṃ hutvā paṭipakkhe vidhamatīti āha ‘‘ nikkamadhātūti kosajjato nikkhamanasabhāvaṃ vīriyan ’’ ti . Parakkamanasabhāvoti adhimattatarānaṃ paṭipakkhadhammānaṃ vidhamanasamatthatāya paṭupaṭutarabhāvena paraṃ paraṃ ṭhānaṃ akkamanasabhāvo . Navamādīsu natthi vattabbaṃ . Attakārīsuttādivaṇṇanā niṭṭhitā .

12. Nāgitasuttavaṇṇanā

42. Dvādasame māhaṃ nāgita yasena samāgaman ti mā ahaṃ yasena samāgamanaṃ patthemi . Mā ca mayā yasoti yaso ca mayā mā samāgacchatūtiM3.109 attho . Iminā attano lābhasakkārena anatthikataṃ vibhāveti . Pañcahi vimuttīhīti tadaṅgavimuttiādīhi pañcahi vimuttīhi . Sesamettha uttānameva . Nāgitasuttavaṇṇanā niṭṭhitā . Devatāvaggavaṇṇanā niṭṭhitā .