Avissajjiyavatthukathāvaṇṇanā
321. Arañjaroti bahuudakagaṇhanikā mahācāṭi , jalaṃ gaṇhitumalanti arañjaro .
Thāvarena ca thāvaran tiādīsu pañcasu koṭṭhāsesu purimadvayaṃ thāvaraṃ , pacchimattayaṃ garubhaṇḍanti veditabbaṃ .
Samakameva detīti ettha ūnakaṃ dentampi vihāravatthusāmantaṃ gahetvā dūrataraṃ dukkhagopaṃ vissajjetuṃ vaṭṭatīti daṭṭhabbaṃ .
Vakkhati hi ‘‘ bhikkhūnaṃ ce mahagghataraṃ … pe … sampaṭicchituṃ vaṭṭatī ’’ ti ( cūḷava . aṭṭha .321).
Jānāpetvāti bhikkhusaṅghassa
V2.233 jānāpetvā , apaloketvāti attho .‘‘ Nanu tumhākaṃ bahutarā rukkhāti vattabban ’’ ti idaṃ sāmikesu attano bhaṇḍassa mahagghataṃ ajānitvā dentesu taṃ ñatvā theyyacittena gaṇhato avahāro hotīti vuttaṃ .
Vihārena vihāro parivattetabboti savatthukena aññesaṃ bhūmiyaṃ katapāsādādinā , avatthukena vā savatthukaṃ parivattetabbaṃ .
Avatthukaṃ pana avatthukeneva parivattetabbaṃ .
Kevalaṃ pāsādassa bhūmito athāvarattā .
Evaṃ thāvaresupi thāvaravibhāgaṃ ñatvāva parivattetabbaṃ .
‘‘ Kappiyamañcā sampaṭicchitabbā ’’ ti iminā suvaṇṇādivicittaṃ akappiyamañcaṃ ‘‘ saṅghassā ’’ ti vuttepi sampaṭicchituṃ na vaṭṭatīti dasseti .
‘‘ Vihārassa demā ’’ ti vutte saṅghassa vaṭṭati , na puggalassa khettādi viyāti daṭṭhabbaṃ .
Etesūti mañcādīsu .
Kappiyākappiyaṃ vuttanayamevāti āsandītūlikādivinicchayesu vuttanayameva .
Akappiyaṃ vāti āsandīādi , pamāṇātikkantaṃ
M2.246 bimbohanādi ca .Mahagghaṃ kappiyaṃ vāti suvaṇṇādivicittaṃ kappiyavohārena dinnaṃ .
‘‘ Kāḷaloha … pe … bhājetabbo ’’ ti vuttattā vaṭṭakaṃsalohamayampi bhājanaṃ puggalikampi sampaṭicchitumpi pariharitumpi vaṭṭati puggalapariharitabbasseva bhājetabbattāti vadanti .
Taṃ upari ‘‘ kaṃsalohavaṭṭalohabhājanavikati saṅghikaparibhogena vā gihivikaṭā vā vaṭṭatī ’’ tiādikena mahāpaccarivacanena virujjhati .
Imassa hi ‘‘ vaṭṭalohakaṃsalohānaṃ yena kenaci kato sīhaḷadīpe pādaggaṇhanako bhājetabbo ’’ ti vuttassa mahāaṭṭhakathāvacanassa paṭikkhepāya taṃ mahāpaccarivacanaṃ pacchā dassitaṃ .
Tasmā vaṭṭalohakaṃsalohamayaṃ yaṃ kiñci pādaggaṇhanakavārakampi upādāya abhājanīyameva .
Gihīhi diyyamānampi puggalassa sampaṭicchitumpi na vaṭṭati .
Pārihāriyaṃ na vaṭṭatīti pattādiparikkhāraṃ viya sayameva paṭisāmetvā paribhuñjituṃ na vaṭṭati .
Gihisantakaṃ viya ārāmikādayo ce sayameva gopetvā viniyogakāle ānetvā paṭinenti , paribhuñjituṃ vaṭṭati .
‘‘ Paṭisāmetvā bhikkhūnaṃ dethā ’’ ti vattumpi vaṭṭati .
Paṇṇasūci nāma lekhanīti vadanti .
‘‘ Attanā laddhānipī ’’ tiādinā paṭiggahaṇe doso natthi , pariharitvā paribhogova āpattikaroti dasseti .
Yathā cettha , evaṃ upari abhājanīyavāsiādīsu attano santakesupi .
Anāmāsampīti
V2.234 suvaṇṇādimayampi sabbaṃ taṃ āmasitvāpi paribhuñjituṃ vaṭṭati .Upakkhareti upakaraṇe .
Aḍḍhabāhuppamāṇā nāma aḍḍhabāhumattā .
Aḍḍhabyāmamattātipi vadanti .
Yottānīti cammarajjukā .
Aṭṭhaṅgulasūcidaṇḍamattopīti tasaradaṇḍādisūciākāratanudaṇḍakamattopi .
Rittapotthakopīti alikhitapotthako .
Idañca paṇṇappasaṅgena vuttaṃ .
‘‘ Ghaṭṭanaphalakaṃ ghaṭṭanamuggaro ’’ ti idaṃ rajitacīvaraṃ ekasmiṃ maṭṭhe daṇḍamuggare veṭhetvā ekassa maṭṭhaphalakassa upari ṭhapetvā upari aparena maṭṭhaphalakena nikujjitvā eko upari akkamitvā tiṭṭhati .
Dve janā upari phalakaṃ dvīsu koṭīsu gahetvā aparāparaṃ ākaḍḍhanavikaḍḍhanaṃ karonti , etaṃ sandhāya vuttaṃ .
Hatthe ṭhapāpetvā hatthena paharaṇaṃ pana
M2.247 niṭṭhitarajanassa cīvarassa allakāle kātabbaṃ .Idaṃ pana phalakamuggarehi ghaṭṭanaṃ sukkhakāle thaddhabhāvavimocanatthanti daṭṭhabbaṃ .
Ambaṇan ti ekadoṇikanāvāphalakehi pokkharaṇīsadisaṃ kataṃ .
Pānīyabhājanantipi vadanti .
Rajanadoṇīti ekadārunāva kataṃ rajanabhājanaṃ .
Udakadoṇī pi ekadārunāva kataṃ udakabhājanaṃ .
Bhūmattharaṇaṃ kātuṃ vaṭṭatīti akappiyacammaṃ sandhāya vuttaṃ .
Tattha bhūmattharaṇasaṅkhepena sayitumpi vaṭṭatiyeva .
‘‘ Paccattharaṇagatikan ’’ ti iminā mañcādīsu attharitabbaṃ mahācammaṃ eḷakacammaṃ nāmāti dasseti .
Chattamuṭṭhipaṇṇan ti tālapaṇṇaṃ sandhāya vuttaṃ .
Pattakaṭāhan ti pattapacanakaṭāhaṃ .
Avissajjiyavatthukathāvaṇṇanā niṭṭhitā .