Adhammakammadvādasakakathādivaṇṇanā
4. Appaṭiññāya katan ti vatthuṃ vā āpattiṃ vā asampaṭicchāpetvā kataṃ .
Yo pana sabbesaṃ passantānaṃ eva vatthuvītikkamaṃ katvā pacchā kammakaraṇabhayena ‘‘ na karomī ’’ ti musā vadati , tassa bhikkhūnaṃ sammukhe vītikkamakaraṇameva paṭiññā .
Tathato jānanatthameva paṭiññāya karaṇaṃ anuññātaṃ .
Yattha pana sandeho hoti , tattha sampaṭicchāpetvāva kattabbanti gahetabbaṃ .
‘‘ Pārājikāpattiyā vā ’’ ti idaṃ liṅganāsananimittatāya pārājikassa kammena atikicchanīyato vuttaṃ .
‘‘ Saṅghādisesāpattiyā vā ’’ ti idaṃ pana parivāsādinissāraṇakammassa āveṇikassa
V2.201 vijjamānattā vuttaṃ .Yaṃ pana parato ‘‘ adhisīle sīlavipanno hoti … pe … tajjanīyakammaṃ kareyyā ’’ ti ( cūḷava .6) vuttaṃ , taṃ ‘‘ āyatiṃ saṃvare ṭhatvā vuṭṭhānaṃ karohī ’’ ti ovadiyamānassa anādariyādipaccayalahukāpattiṃ sandhāya vuttaṃ .
Sīlavipattimūlakañhi lahukāpattiṃ āpanno idha abhedūpacārena ‘‘ adhisīle sīlavipanno ’’ ti vutto ‘‘ atidiṭṭhiyā diṭṭhivipanno ’’ ti ettha viya .
Yathā ca diṭṭhiṃ gahetvā voharantassa ‘‘ ito diṭṭhito oramāhī ’’ ti avatvā katakammaṃ kevalāya diṭṭhivipattiyā katattā anāpattiyā kataṃ nāma adhammakammaṃ hoti , evaṃ sīlavipattiṃ āpajjitvā lajjidhamme
M2.213 okkante yathādhammaṃ vuṭṭhāya saṃvare ṭhātukāmassa kataṃ tajjanīyādikammaṃ kevalāya sīlavipattiyā katattā adesanāgāminiyā kataṃ nāma adhammakammaṃ hoti .Teneva niyassakammepi ‘‘ apissu bhikkhū pakatā parivāsaṃ dentā ’’ tiādinā saṃvare aṭṭhānameva kammanimittabhāvena vuttaṃ .
Adantaṃ damanatthameva hi tajjanīyādikammāni anuññātānīti .
Keci pana ‘‘ adesanāgāminiyāti idaṃ pārājikāpattiṃyeva sandhāya vuttaṃ , na saṅghādisesan ’’ ti ( sārattha . ṭī . cūḷavagga 3.4) vadanti , taṃ sukkapakkhe ‘‘ desanāgāminiyā āpattiyā kataṃ hotī ’’ ti iminā vacanena virujjhati .
Saṅghādisesassāpi ca pariyāyato desanāgāminivohāre gayhamāne ‘‘ āpattiyā kataṃ hotī ’’ ti vuttavārato imassa vārassa viseso na siyā , aṭṭhakathāyampettha visesabhāvo na dassito .
Tasmā vuttanayenevettha adhippāyo gahetabbo .
6. Sabbānipīti tajjanīyaniyassapabbājanīyakammāni tīṇipi .
Aññakammassa vatthunāti tajjanīyato aññassa kammassa vatthunā aññakammakaraṇaṃ nāma koci dosopi na hotīti adhippāyo .
Kāraṇamāha ‘‘ kasmā ’’ tiādinā .
8. Pannalomāti patitamānalomā .
Adhammakammadvādasakakathādivaṇṇanā niṭṭhitā .