Nigamanavaṇṇanā
1.‘‘ Saggakaṇḍo cā ’’ tyādinā abhidhānappadīpikāyaṃ kapālatelavaṭṭisadisena kaṇḍattayena samaṅgitā dīpitā .
2.‘‘ Tidive ’’ tyādinā toṭakena tassā payojanaṃ kathitaṃ .
Tassattho – yo naro kattubhūto tidive devaloke , brahmaloke ca mahiyaṃ manussaloke , bhujagāvasathe nāgaloke cāti etesu tīsu ṭhānesu sannihitānaṃ
M0.618 sakalatthānaṃ sabbesaṃ abhidheyyānaṃ samavhayassa abhidhānassa dīpaniyaṃ pakāsaniyaṃ iha abhidhānappadīpikāyaṃ savanadhāraṇādinā kusalo cheko hoti , sa naro mahāmunino sammāsambuddhassa vacane suttābhidhammavinayasaṅkhāte vacane paṭu cheko hoti , paṭuttāyeva matimā nāma hotīti . 3-9.
Idāni yassa rañño vihāre vasitvā ayaṃ gantho viracito , tassa nāmaguṇanivāsakaraṇappakāravihāraguṇanāmādīni dassetvā attano ca nāmaguṇe dassetuṃ satta gāthā vuttā .
Tatra
M0.619 dutiyā bhujaṅgappayātaṃ nāma .Tāsaṃ ayaṃ sambandhādhippāyā atthavaṇṇanā – yo parakkamabhujo nāma bhūpālo rājā kāresi , rakkhesīti ca iminā sambandho .
Kiṃguṇo so rājā ?
Guṇabhūsano saddhādiguṇālaṅkāradharo .
Tejassī tejoyutto .
Jayī arijayena yutto .
Kesarivikkamo kesarasīho viya sūraguṇayutto , vīriyavā ca .
Sa kattha nivāsī ?
So rājā laṅkāyamāsi laṅkānāmake dīpe nivāsanasīlo .
Ciraṃ cirakālaṃ vibhinnaṃ tidhā vibhinnaṃ nikāyattayasmiṃ nikāyattayaṃ bhikkhusaṅghaṃ sammā nayena hetunā samagge samaggaṃ kāresi , kāritantoyaṃ karotīti kammiko , tathā sadehaṃva attano kāyaṃ iva niccādaro hutvā dīghakālaṃ mahagghehi ca paccayehi taṃ nikāyattayaṃ rakkhesi .
Tathā yena raññā yathā kittiyā attano saddhādikittiyā karaṇabhūtāya laṅkā attano nivāsanaṭṭhānabhūtā kammabhūtā sambādhīkatā saṅkaṭīkatā anokāsīkatā , tathā vihārehi gāmehi ārāmehi khettehi vāpīhi ca laṅkā sambādhīkatā .
Tathā yassa rañño sabbakāmadadaṃ aññehi asādhāraṇaṃ anuggahaṃ patvā pāpuṇanahetu ahaṃ vibudhagocaraṃ paṇḍitavisayaṃ ganthakārattaṃ patto , tena raññā kārite pāsādagopurādivibhūsite , saggakaṇḍe devalokassa kaṇḍasadise , satoyāsayasmiṃ sādusalilāsayasamannāgate , paṭibimbite bhagavato nivāsanaṭṭhānajetavanamahāvihārassa paṭibimbabhūte , sādhusammate sādhuvihāroti sammate , sādhūhi vā sammate sarogāmasamūhamhi salilāsayabhikkhācārayuttagāmasamūhasamannāgate mahājetavanākhyamhi vihāre vasatā nivāsaṃ kubbatā santavuttinā santacārinā
M0.620 saddhammaṭṭhitikāmena dhīmatā atisayañāṇayuttena moggallānena sammāsambuddhassa dutiyaaggasāvakabhūtassa āyasmato iddhimato mahāmoggallānassa nāmadheyyena therena esā abhidhānappadīpikā racitāti .